§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego

Prawo karne wykonawcze

Widzenia, telefony i kontakt z rodziną w zakładzie karnym

Utrzymywanie więzi z rodziną i osobami bliskimi jest istotnym elementem wykonywania kary pozbawienia wolności. Kodeks karny wykonawczy przewiduje m.in. widzenia, korespondencję i rozmowy telefoniczne, a zakres tych uprawnień zależy od sytuacji prawnej skazanego i warunków odbywania kary.

Prawo do utrzymywania więzi z bliskimi

Kodeks karny wykonawczy wskazuje, że skazany ma prawo do utrzymywania więzi przede wszystkim z rodziną i innymi osobami bliskimi. Kontakty te mogą odbywać się w różnych formach, w tym przez widzenia, korespondencję i rozmowy telefoniczne.

Konkretne zasady nie są jednak identyczne dla każdego osadzonego. Znaczenie ma m.in. typ zakładu karnego, system odbywania kary, status osoby pozbawionej wolności, a także decyzje podejmowane w toku wykonywania kary.

Widzenia w zakładzie karnym

Liczba i sposób realizacji widzeń zależą przede wszystkim od typu zakładu karnego. Przepisy różnicują sytuację osób odbywających karę w zakładach typu zamkniętego, półotwartego i otwartego.

Zakład typu zamkniętego

Skazany może co do zasady korzystać z dwóch widzeń w miesiącu. Sposób ich odbywania podlega dalej szczegółowym regułom wynikającym z przepisów i decyzji dotyczących wykonywania kary.

Zakład typu półotwartego

Skazany może co do zasady korzystać z trzech widzeń w miesiącu, przy szerszych możliwościach kontaktu niż w zakładzie typu zamkniętego.

Zakład typu otwartego

Przepisy przewidują możliwość korzystania przez skazanego z nieograniczonej liczby widzeń.

Przepisy przewidują także szczególne rozwiązania dotyczące m.in. skazanych sprawujących stałą pieczę nad dzieckiem do lat 15 oraz możliwość przyznawania dodatkowych widzeń. Dlatego liczbę i zasady widzeń należy zawsze oceniać w odniesieniu do konkretnej sytuacji skazanego.

Rozmowy telefoniczne

Skazany może korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego na własny koszt lub na koszt rozmówcy. Realizacja tego prawa odbywa się według zasad wynikających z Kodeksu karnego wykonawczego, przepisów wykonawczych oraz porządku obowiązującego w konkretnej jednostce.

Jeżeli pojawia się problem z dostępem do telefonu, należy ustalić, czy mamy do czynienia z ograniczeniem wynikającym z przepisów, organizacji jednostki, decyzji administracji, kary dyscyplinarnej czy inną sytuacją wymagającą odrębnej oceny prawnej.

Korespondencja

Listy i ochrona określonych rodzajów korespondencji

Skazany ma prawo prowadzić korespondencję. Zakres jej nadzoru lub kontroli zależy od podstawy prawnej i rodzaju korespondencji. Szczególne zasady dotyczą kontaktu z obrońcą, pełnomocnikiem oraz określonymi organami i instytucjami.

  • ustalamy rodzaj korespondencji
  • sprawdzamy podstawę ewentualnej kontroli
  • analizujemy sposób doręczania i wysyłania listów
  • badamy ewentualne opóźnienia lub zatrzymanie korespondencji
  • sprawdzamy, czy korespondencja podlega szczególnej ochronie
  • oceniamy dostępne środki prawne

Ograniczenie kontaktu – jak analizować sprawę?

1

Ustalenie zdarzenia

Określamy, czego dokładnie odmówiono lub co ograniczono: widzenie, telefon, korespondencję albo inną formę kontaktu.

2

Podstawa decyzji

Sprawdzamy, kto podjął decyzję, kiedy została wydana i na jakiej podstawie prawnej oparto ograniczenie.

3

Dokumenty

Analizujemy decyzję, odpowiedzi administracji, wcześniejsze wnioski, skargi i inne dokumenty dotyczące kontaktu.

4

Środek prawny

Dopiero po ustaleniu charakteru rozstrzygnięcia można ocenić, czy i w jakim trybie przysługuje jego zaskarżenie albo inne działanie.

Najczęściej zadawane pytania

Czy skazany ma prawo do kontaktu z rodziną?

Tak. Kodeks karny wykonawczy przewiduje utrzymywanie więzi przede wszystkim z rodziną i innymi osobami bliskimi, w szczególności przez widzenia, korespondencję, rozmowy telefoniczne, paczki i przekazy pieniężne.

Ile widzeń przysługuje skazanemu?

Zakres widzeń zależy m.in. od rodzaju zakładu karnego i systemu odbywania kary. Przykładowo w zakładzie karnym typu zamkniętego skazany może korzystać z dwóch widzeń w miesiącu, a w zakładzie typu półotwartego z trzech. W zakładzie typu otwartego skazany może korzystać z nieograniczonej liczby widzeń.

Jak długo trwa widzenie?

Co do zasady widzenie trwa 60 minut. W określonych przypadkach przepisy pozwalają na połączenie przysługujących widzeń lub udzielenie dodatkowego widzenia.

Czy skazany może korzystać z telefonu?

Tak. Kodeks karny wykonawczy przewiduje możliwość korzystania przez skazanego z samoinkasującego aparatu telefonicznego na własny koszt lub na koszt rozmówcy. Szczegółowe zasady zależą od przepisów oraz porządku obowiązującego w jednostce.

Czy korespondencja skazanego może być kontrolowana?

Zakres kontroli korespondencji zależy m.in. od typu zakładu karnego oraz rodzaju korespondencji. Szczególnej ochronie podlega korespondencja z określonymi organami, instytucjami oraz obrońcą lub pełnomocnikiem działającym na podstawie przepisów prawa.

Co zrobić, gdy ograniczono kontakt z rodziną?

Najpierw należy ustalić podstawę i formę ograniczenia: czy wynika ono z decyzji, kary dyscyplinarnej, zasad odbywania kary, porządku wewnętrznego czy innej przyczyny. Dopiero wtedy można ocenić właściwy środek prawny.

Ograniczono widzenia, telefon lub kontakt z rodziną?

Możemy przeanalizować decyzję lub sposób postępowania administracji jednostki, ustalić podstawę prawną ograniczenia oraz ocenić, jakie działania mogą być właściwe w konkretnej sprawie.

Informacje mają charakter ogólny. Zakres uprawnień i właściwy środek prawny zależą od statusu osoby pozbawionej wolności, typu jednostki, treści decyzji i okoliczności konkretnej sprawy.