§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego

Prawo karne wykonawcze

Przeniesienie skazanego do innego zakładu karnego

Przeniesienie do innej jednostki penitencjarnej nie zależy wyłącznie od preferencji skazanego. Trzeba wykazać okoliczności, które uzasadniają zmianę miejsca odbywania kary, oraz wskazać, dlaczego inny właściwy zakład lepiej odpowiada potrzebom konkretnej sprawy.

Kiedy przeniesienie może być uzasadnione?

Art. 100 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego wskazuje, że skazany odbywa karę w zakładzie właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary lub względy bezpieczeństwa. Przeniesienie do innego właściwego zakładu może nastąpić w szczególności w sytuacjach wskazanych w ustawie.

Katalog tych sytuacji nie jest zamknięty, ale wniosek powinien opierać się na konkretnych faktach i dokumentach, a nie wyłącznie na ogólnej prośbie o zmianę jednostki.

Ważne względy rodzinne

W praktyce jedną z najczęściej podnoszonych podstaw są ważne względy rodzinne. Sama chęć przebywania bliżej domu może być niewystarczająca. Wniosek powinien pokazywać, że obecne miejsce osadzenia realnie utrudnia utrzymywanie więzi rodzinnych lub powoduje szczególnie dotkliwe skutki dla skazanego albo jego najbliższych.

Kontakt z małoletnimi dziećmi

Znaczenie może mieć wiek dzieci, częstotliwość dotychczasowego kontaktu, odległość, koszty dojazdu oraz realna możliwość odbywania widzeń.

Choroba lub niepełnosprawność bliskiej osoby

Jeżeli stan zdrowia członka rodziny utrudnia podróże na widzenia, warto przedstawić dokumenty potwierdzające tę sytuację.

Znaczna odległość i brak realnych połączeń

Istotne mogą być faktyczne możliwości dojazdu, czas podróży, koszt oraz częstotliwość komunikacji.

Znaczenie więzi dla readaptacji

Jeżeli regularne relacje rodzinne mają istotne znaczenie dla przygotowania skazanego do życia po zwolnieniu, warto wykazać to w uzasadnieniu.

Zdrowie, terapia, nauka i zatrudnienie

Leczenie

Jeżeli określone świadczenie zdrowotne wymaga przeniesienia do innej jednostki lub odpowiedniego zaplecza leczniczego, może to stanowić ustawową podstawę zmiany miejsca odbywania kary.

Oddział terapeutyczny

Przeniesienie może być związane ze skierowaniem do oddziału terapeutycznego albo innej wyspecjalizowanej jednostki.

Nauka

Możliwość podjęcia lub kontynuowania nauki może przemawiać za przeniesieniem do jednostki zapewniającej właściwy program lub szkołę.

Zatrudnienie

Zatrudnienie jest wprost wymienione w art. 100 § 1 k.k.w. jako jedna z możliwych przyczyn przeniesienia.

Bezpieczeństwo

Przeniesienie ze względów bezpieczeństwa

Art. 100 k.k.w. pozwala brać pod uwagę zarówno względy związane z bezpieczeństwem skazanego, jak i konieczność zapewnienia porządku oraz bezpieczeństwa w zakładzie.

  • konkretne groźby lub konflikty
  • wcześniejsze incydenty
  • zagrożenie ze strony innych osadzonych
  • potrzebę szczególnej ochrony
  • dokumenty i zgłoszenia dotyczące zagrożenia
  • ocenę, czy zmiana jednostki rzeczywiście ograniczy ryzyko

Jak przygotować wniosek o przeniesienie?

1

Ustalenie podstawy

Określamy, czy główną podstawą są względy rodzinne, zdrowotne, bezpieczeństwo, nauka, zatrudnienie czy inna okoliczność.

2

Właściwa jednostka

Sprawdzamy, czy wskazywany zakład jest odpowiedni ze względu na typ, rodzaj, system wykonywania kary i inne wymogi dotyczące skazanego.

3

Dokumenty i fakty

Dołączamy dokumenty potwierdzające sytuację rodzinną, zdrowotną, zagrożenie, możliwość nauki lub inne okoliczności.

4

Argumentacja

Wyjaśniamy, dlaczego pozostawienie skazanego w obecnej jednostce nie realizuje w wystarczający sposób istotnych potrzeb i dlaczego przeniesienie jest zasadne.

Odmowa przeniesienia – co sprawdzić?

Nie każda odmowa oznacza, że sprawa jest zakończona. Najpierw trzeba ustalić, kto wydał rozstrzygnięcie, w jakiej formie, na jakiej podstawie oraz czy przedstawione przez skazanego argumenty zostały rzeczywiście rozważone.

Najczęściej zadawane pytania

Czy skazany ma prawo wybrać zakład karny?

Nie ma ogólnego prawa do swobodnego wyboru konkretnej jednostki. Skazany powinien odbywać karę w zakładzie właściwym ze względu na rodzaj, typ, system wykonywania kary lub względy bezpieczeństwa.

Czy ważne względy rodzinne mogą uzasadniać przeniesienie?

Tak. Art. 100 § 1 k.k.w. wprost wymienia ważne względy rodzinne jako jedną z okoliczności, które mogą przemawiać za przeniesieniem skazanego do innego właściwego zakładu karnego.

Czy leczenie może być podstawą przeniesienia?

Tak. Udzielenie świadczenia zdrowotnego jest jedną z ustawowo wskazanych podstaw przeniesienia.

Czy bezpieczeństwo skazanego może uzasadniać zmianę zakładu?

Tak. Ustawa wymienia zarówno względy związane z bezpieczeństwem skazanego, jak i konieczność zapewnienia porządku i bezpieczeństwa w zakładzie.

Czy bliskość rodziny automatycznie daje podstawę do przeniesienia?

Nie. Sama odległość od miejsca zamieszkania rodziny nie oznacza automatycznie obowiązku przeniesienia. Warto wykazać konkretny wpływ obecnego miejsca osadzenia na utrzymywanie więzi rodzinnych.

Co zrobić po odmowie przeniesienia?

Najpierw trzeba przeanalizować formę rozstrzygnięcia, organ, który je wydał, podstawę prawną i uzasadnienie. Dopiero wtedy można ocenić właściwy dalszy tryb.

Chcesz wystąpić o przeniesienie do innego zakładu karnego?

Możemy przeanalizować sytuację rodzinną, zdrowotną, bezpieczeństwo skazanego, możliwości nauki lub zatrudnienia oraz przygotować argumentację i dokumenty potrzebne do wniosku. Możemy także przeanalizować otrzymaną odmowę i możliwe dalsze działania.

Informacje mają charakter ogólny. Przeniesienie do konkretnej jednostki nie jest automatycznym uprawnieniem skazanego i wymaga oceny jego sytuacji, właściwości zakładu oraz aktualnego stanu prawnego.