Odmowa nie zamyka drogi do warunkowego zwolnienia
Odmowa udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia nie oznacza, że skazany nie będzie mógł ponownie wystąpić z takim wnioskiem.
Przepisy przewidują jednak okresy, które mają znaczenie dla ponownego rozpoznania wniosku skazanego lub jego obrońcy.
Jednocześnie czas po odmowie powinien zostać wykorzystany do ustalenia, dlaczego poprzedni wniosek nie został uwzględniony oraz co można zmienić przed kolejnym postępowaniem.
Najważniejsze pytanie przed ponownym wnioskiem brzmi nie tylko „kiedy można go złożyć?”, ale również „co zmieniło się od poprzedniej odmowy?”.
6 miesięcy czy rok – od czego zależy termin?
Kodeks karny wykonawczy rozróżnia sytuację w zależności od wysokości orzeczonej kary lub sumy kar pozbawienia wolności.
Kara lub suma kar do 5 lat
6 miesięcy
Wniosku skazanego lub jego obrońcy złożonego przed upływem 6 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.
Kara lub suma kar powyżej 5 lat
1 rok
Wniosku skazanego lub jego obrońcy złożonego przed upływem roku od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia nie rozpoznaje się aż do upływu tego okresu.
Okres liczy się od wydania postanowienia o odmowie warunkowego zwolnienia, a nie od dnia doręczenia jego pisemnego uzasadnienia.
Czy można złożyć wniosek wcześniej?
Przepisy nie formułują tego w ten sposób, że wcześniejsze złożenie wniosku powoduje jego automatyczne odrzucenie.
Jeżeli wniosek skazanego lub jego obrońcy zostanie złożony przed upływem właściwego okresu, nie rozpoznaje się go aż do jego upływu.
Z praktycznego punktu widzenia oznacza to, że trzeba prawidłowo ustalić datę poprzedniego postanowienia oraz okres wynikający z wysokości kary lub sumy kar.
Kolejny wniosek nie powinien być kopią poprzedniego
Sam upływ 6 miesięcy albo roku nie oznacza, że kolejny wniosek automatycznie będzie miał większe szanse powodzenia.
Jeżeli sytuacja skazanego nie zmieniła się, a ponowny wniosek zawiera dokładnie te same argumenty, sąd może ponownie dojść do podobnych wniosków.
Dlatego przed przygotowaniem kolejnego wniosku należy przede wszystkim przeanalizować uzasadnienie poprzedniej odmowy.
Dobry ponowny wniosek powinien pokazywać nie tylko aktualną sytuację skazanego, ale także zmianę, jaka nastąpiła od poprzedniego rozstrzygnięcia.
Co może zmienić się przez 6 miesięcy lub rok?
Okres pomiędzy kolejnymi postępowaniami może mieć duże znaczenie dla oceny prognozy dotyczącej zachowania skazanego po zwolnieniu.
W zależności od konkretnej sprawy znaczenie mogą mieć między innymi:
- • dalszy prawidłowy przebieg odbywania kary,
- • nowe nagrody regulaminowe,
- • brak nowych kar dyscyplinarnych,
- • podjęcie lub kontynuowanie zatrudnienia,
- • nauka i zdobywanie kwalifikacji,
- • udział w programach penitencjarnych,
- • terapia lub inne oddziaływania, jeżeli są potrzebne,
- • zmiana postawy wobec popełnionego przestępstwa,
- • poprawa relacji rodzinnych,
- • przygotowanie miejsca zamieszkania po zwolnieniu,
- • uzyskanie realnej możliwości zatrudnienia na wolności,
- • inne nowe okoliczności przemawiające za pozytywną prognozą.
Trzeba odpowiedzieć na argumenty z poprzedniej odmowy
Bardzo ważnym elementem przygotowania kolejnego wniosku jest analiza powodów, dla których sąd poprzednio odmówił warunkowego zwolnienia.
Jeżeli sąd wskazywał na brak dostatecznej zmiany postawy, niewystarczające przygotowanie do życia na wolności albo inne konkretne okoliczności, kolejny wniosek powinien pokazywać, co wydarzyło się w tym zakresie od poprzedniego postępowania.
W przeciwnym razie wniosek może wyglądać jak ponowne przedstawienie tej samej sprawy bez nowych argumentów.
Z praktyki
Warto przygotowywać kolejny wniosek od dnia poprzedniej odmowy
Przygotowanie kolejnego wniosku nie powinno zaczynać się dopiero kilka dni przed upływem 6 miesięcy albo roku.
Już po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia odmowy można ustalić, jakie elementy sąd ocenił negatywnie i co w kolejnych miesiącach powinno zostać zmienione albo lepiej udokumentowane.
Dzięki temu następny wniosek może przedstawiać konkretną historię zmian, a nie tylko informację, że od poprzedniej odmowy upłynął wymagany okres.
Sam upływ czasu jest znacznie słabszym argumentem niż upływ czasu połączony z rzeczywistą i możliwą do wykazania zmianą sytuacji skazanego.
Pozytywna opinia administracji zakładu karnego
Przy ponownym wniosku duże znaczenie może mieć aktualna opinia administracji zakładu karnego oraz zawarta w niej prognoza kryminologiczno-społeczna.
Jeżeli od poprzedniej odmowy zachowanie skazanego było prawidłowe, pojawiły się nowe nagrody, zatrudnienie lub inne pozytywne elementy, powinny znaleźć odzwierciedlenie w aktualnej ocenie sytuacji.
Trzeba jednak pamiętać, że nawet pozytywna opinia administracji nie wiąże sądu i nie gwarantuje udzielenia warunkowego zwolnienia.
Plan życia po opuszczeniu zakładu karnego
Ponowny wniosek powinien pokazywać nie tylko to, jak skazany funkcjonuje w zakładzie karnym, ale również co będzie się działo po jego zwolnieniu.
Znaczenie może mieć między innymi miejsce zamieszkania, możliwość podjęcia pracy, wsparcie rodziny, sposób utrzymania oraz rozwiązanie problemów, które wcześniej zwiększały ryzyko powrotu do przestępstwa.
Im bardziej realny i możliwy do zweryfikowania jest plan funkcjonowania po zwolnieniu, tym lepiej można ocenić sytuację skazanego w kontekście prognozy wymaganej przy warunkowym zwolnieniu.
Czy warto dołączyć nowe dokumenty?
Tak, jeżeli dokumenty potwierdzają nowe lub istotne okoliczności.
W zależności od sprawy mogą to być na przykład dokumenty dotyczące zatrudnienia, miejsca zamieszkania, sytuacji rodzinnej, leczenia, terapii, nauki albo możliwości podjęcia pracy po opuszczeniu zakładu karnego.
Dokument powinien wzmacniać konkretny argument przedstawiony we wniosku, a nie być załączany wyłącznie po to, aby zwiększyć objętość pisma.
Praktyka sądu penitencjarnego
Przy przygotowaniu ponownego wniosku warto również analizować praktykę orzeczniczą sądu penitencjarnego właściwego dla jednostki, w której przebywa skazany.
Przesłanki ustawowe są wspólne, ale sposób oceny podobnych okoliczności może różnić się w poszczególnych sprawach.
Analiza wcześniejszych rozstrzygnięć może pomóc ustalić, jakie elementy są w praktyce szczególnie dokładnie oceniane oraz jak sądy odnoszą się do argumentów podobnych do występujących w konkretnej sprawie.
Czy warto rozważyć zmianę jednostki penitencjarnej?
W niektórych sprawach przed kolejnym wnioskiem analizujemy również zasadność rozważenia przeniesienia skazanego do innej jednostki penitencjarnej.
Zmiana jednostki może wiązać się ze zmianą właściwości sądu penitencjarnego, który będzie rozpoznawał późniejszy wniosek.
Nie oznacza to jednak, że przeniesienie do innego zakładu jest środkiem pozwalającym ominąć przesłanki ustawowe dotyczące warunkowego zwolnienia.
Zmiana jednostki nie gwarantuje pozytywnego rozstrzygnięcia i powinna być analizowana w kontekście całej sytuacji skazanego.
Co warto przygotować przed kolejnym wnioskiem?
- • poprzednie postanowienie o odmowie,
- • pisemne uzasadnienie poprzedniej odmowy,
- • poprzedni wniosek o warunkowe zwolnienie,
- • aktualną opinię dotyczącą przebiegu odbywania kary,
- • informacje o nagrodach i karach dyscyplinarnych,
- • dokumenty dotyczące zatrudnienia i nauki,
- • informacje o programach i oddziaływaniach,
- • dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej,
- • dokument dotyczący miejsca zamieszkania po zwolnieniu,
- • potwierdzenie możliwości zatrudnienia na wolności,
- • dokumenty potwierdzające inne zmiany, które nastąpiły od poprzedniej odmowy.
Najczęstsze pytania
Czy po odmowie można ponownie ubiegać się o warunkowe zwolnienie?
Tak. Odmowa nie zamyka definitywnie możliwości ponownego ubiegania się o warunkowe przedterminowe zwolnienie. Trzeba jednak uwzględnić ustawowe okresy dotyczące ponownego rozpoznania wniosku skazanego lub jego obrońcy.
Po jakim czasie można ponownie złożyć wniosek?
Jeżeli kara lub suma kar nie przekracza 5 lat pozbawienia wolności, znaczenie ma okres 6 miesięcy od wydania postanowienia o odmowie. Jeżeli kara lub suma kar przekracza 5 lat, okres ten wynosi rok.
Czy kolejny wniosek może być taki sam jak poprzedni?
Może zawierać część tych samych informacji, ale jego skuteczność może zależeć przede wszystkim od pokazania nowych okoliczności i zmian, które nastąpiły od poprzedniej odmowy.
Czy pozytywna opinia zakładu karnego wystarczy?
Nie. Pozytywna opinia jest ważnym elementem sprawy, ale sąd samodzielnie ocenia całokształt okoliczności mających znaczenie dla prognozy dotyczącej zachowania skazanego po zwolnieniu.
Sąd niedawno odmówił warunkowego zwolnienia?
Zobacz również nasze poradniki dotyczące czynności po odmowie oraz możliwości wniesienia zażalenia.
Orzecznictwo
Sprawdź orzeczenia dotyczące warunkowego zwolnienia
W bazie Centrum publikujemy orzeczenia dotyczące prawa karnego wykonawczego. Analiza wcześniejszych rozstrzygnięć może pomóc w ocenie praktyki poszczególnych sądów penitencjarnych.
Przejdź do bazy orzeczeń →Przygotowujesz kolejny wniosek o warunkowe zwolnienie?
Możemy przeanalizować poprzednią odmowę, pisemne uzasadnienie, aktualną sytuację skazanego oraz zmiany, które nastąpiły od poprzedniego postępowania, i pomóc w przygotowaniu kolejnego wniosku.
Umów konsultacjęMateriał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Termin ponownego rozpoznania wniosku oraz zasadność jego złożenia należy każdorazowo ustalić na podstawie aktualnego stanu prawnego, wymiaru kary lub sumy kar i okoliczności konkretnej sprawy.