Sąd odmówił warunkowego przedterminowego zwolnienia – co zrobić?

Dlaczego sąd odmawia warunkowego zwolnienia?

Samo odbycie wymaganej części kary nie oznacza, że skazany powinien zostać automatycznie warunkowo zwolniony.

Sąd ocenia między innymi postawę skazanego, jego właściwości i warunki osobiste, okoliczności popełnienia przestępstwa, zachowanie po jego popełnieniu oraz zachowanie podczas odbywania kary.

Kluczowe znaczenie ma ocena, czy istnieją podstawy do przekonania, że po zwolnieniu skazany będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni ponownie przestępstwa.

Co zrobić bezpośrednio po odmowie warunkowego zwolnienia?

Postanowienie w sprawie warunkowego przedterminowego zwolnienia zapada na posiedzeniu sądu penitencjarnego. Po ogłoszeniu odmownego rozstrzygnięcia skazany poznaje przede wszystkim ustnie przedstawione motywy decyzji sądu.

Jeżeli skazany nie zgadza się z rozstrzygnięciem i zamierza je zakwestionować, nie powinien biernie oczekiwać na pisemne uzasadnienie.

Konieczne jest podjęcie odpowiednich czynności procesowych zmierzających do zaskarżenia postanowienia i uzyskania jego pisemnego uzasadnienia.

Pismo zapowiadające zażalenie albo zażalenie

W praktyce po odmowie skazany może skierować do sądu pismo zapowiadające wniesienie zażalenia albo od razu wnieść zażalenie, jednocześnie domagając się sporządzenia i doręczenia pisemnego uzasadnienia postanowienia.

Na tym etapie pełne sformułowanie zarzutów może być trudne, ponieważ skazany nie dysponuje jeszcze pisemnym uzasadnieniem i zna jedynie motywy przedstawione podczas posiedzenia.

Dlatego uzyskanie pisemnego uzasadnienia ma bardzo duże znaczenie. Pozwala dokładnie ustalić, na jakich okolicznościach sąd oparł odmowę oraz w jaki sposób ocenił sytuację skazanego.

Pisemne uzasadnienie pokazuje rzeczywiste przyczyny odmowy

Dopiero pisemne uzasadnienie pozwala dokładnie przeanalizować tok rozumowania sądu.

Może się okazać, że sąd negatywnie ocenił jeden konkretny element sprawy, na przykład zachowanie podczas odbywania kary, stosunek do popełnionego przestępstwa, wcześniejszą karalność, prognozę kryminologiczno-społeczną albo przygotowanie skazanego do życia po opuszczeniu zakładu karnego.

Pisemne uzasadnienie pozwala również sprawdzić, czy sąd uwzględnił wszystkie istotne okoliczności przedstawione przez skazanego oraz czy prawidłowo je ocenił.

7 dni po doręczeniu uzasadnienia – czas na uzupełnienie zażalenia

Po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia można szczegółowo odnieść się do argumentacji sądu i uzupełnić wcześniej wniesione zażalenie.

Od doręczenia pisemnego uzasadnienia należy pilnować 7-dniowego terminu na uzupełnienie zażalenia.

To właśnie na tym etapie można przedstawić szczegółowe zarzuty odnoszące się do powodów odmowy wskazanych przez sąd.

Co powinno znaleźć się w uzupełnieniu zażalenia?

Zażalenie nie powinno ograniczać się do stwierdzenia, że skazany nie zgadza się z odmową.

Po otrzymaniu uzasadnienia należy odnieść się do konkretnych argumentów sądu i wskazać, dlaczego określona ocena może być nieprawidłowa.

W zależności od konkretnej sprawy analiza może dotyczyć między innymi:

• • sposobu oceny zachowania skazanego,
• • opinii administracji zakładu karnego,
• • prognozy kryminologiczno-społecznej,
• • nagród i kar dyscyplinarnych,
• • zatrudnienia i nauki podczas odbywania kary,
• • udziału w programach i oddziaływaniach penitencjarnych,
• • stosunku skazanego do popełnionego przestępstwa,
• • sytuacji rodzinnej i osobistej,
• • planów dotyczących życia po zwolnieniu,
• • okoliczności korzystnych dla skazanego, które mogły zostać pominięte lub niewłaściwie ocenione.

Czy każdą odmowę warto zaskarżać?

Nie zawsze samo wniesienie zażalenia będzie najlepszym rozwiązaniem.

Po otrzymaniu pisemnego uzasadnienia warto ocenić, czy istnieją rzeczywiste podstawy do podważenia argumentacji sądu.

Jeżeli przyczyna odmowy wynika z okoliczności, których na danym etapie nie można skutecznie zakwestionować, istotne może być również odpowiednie przygotowanie się do kolejnego postępowania o warunkowe zwolnienie.

Dlatego należy odróżnić rzeczywiste zarzuty wobec postanowienia od samego niezadowolenia skazanego z jego treści.

Co można poprawić przed kolejnym wnioskiem?

Odmowa może dostarczyć bardzo ważnej informacji o tym, czego zabrakło w poprzednim postępowaniu.

Kolejny wniosek nie powinien być jedynie kopią poprzedniego. Warto pokazać, co zmieniło się od czasu wcześniejszego rozstrzygnięcia.

• • dalszy prawidłowy przebieg odbywania kary,
• • nowe nagrody,
• • brak nowych kar dyscyplinarnych,
• • zatrudnienie lub naukę podczas odbywania kary,
• • udział w programach penitencjarnych,
• • zmianę postawy skazanego,
• • przygotowanie miejsca zamieszkania po zwolnieniu,
• • możliwość podjęcia zatrudnienia na wolności,
• • wsparcie rodziny lub innych osób,
• • inne nowe okoliczności mające znaczenie dla prognozy dotyczącej zachowania skazanego po zwolnieniu.

Kiedy można ponownie złożyć wniosek o warunkowe zwolnienie?

Aktualne przepisy przewidują okresy, przed upływem których kolejny wniosek skazanego lub jego obrońcy po odmowie nie jest rozpoznawany.

Dobra opinia zakładu karnego a odmowa zwolnienia

Zdarzają się sprawy, w których administracja zakładu karnego pozytywnie ocenia skazanego, a mimo tego sąd odmawia warunkowego zwolnienia.

Sąd nie jest związany samą pozytywną opinią administracji. Dokonuje własnej oceny całokształtu okoliczności mających znaczenie dla prognozy dotyczącej zachowania skazanego po zwolnieniu.

Dlatego pozytywna opinia jest ważnym elementem sprawy, ale nie powinna być jedynym argumentem przedstawianym we wniosku.

Praktyka konkretnego sądu penitencjarnego

Przesłanki ustawowe dotyczące warunkowego zwolnienia są takie same, jednak sposób oceny podobnych okoliczności może w praktyce różnić się w poszczególnych sprawach.

Dlatego analizując przyczyny odmowy, warto sprawdzić również dotychczasową praktykę orzeczniczą właściwego sądu penitencjarnego.

Pozwala to lepiej ocenić, jakie okoliczności mają szczególne znaczenie w praktyce danego sądu oraz w jaki sposób podobne argumenty były oceniane w innych sprawach.

Co przygotować do analizy odmowy?

Jeżeli chcemy ocenić możliwość zaskarżenia postanowienia lub dalszego działania, szczególnie przydatne są dokumenty z postępowania.

• • postanowienie odmawiające warunkowego zwolnienia,
• • pisemne uzasadnienie postanowienia po jego otrzymaniu,
• • wcześniejszy wniosek o warunkowe zwolnienie,
• • opinię administracji zakładu karnego, jeżeli jest dostępna,
• • informacje o nagrodach i karach dyscyplinarnych,
• • dokumenty dotyczące zatrudnienia i nauki,
• • dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej,
• • informacje o miejscu zamieszkania i możliwości zatrudnienia po opuszczeniu zakładu karnego.

Najczęstsze pytania po odmowie warunkowego zwolnienia

Więcej o warunkowym przedterminowym zwolnieniu

Jeżeli chcesz poznać podstawowe zasady ubiegania się o warunkowe zwolnienie, zobacz również główny poradnik poświęcony tej instytucji.