Dochody i zatrudnienie
Zaświadczenie o zarobkach, umowa o pracę, decyzje o świadczeniach lub inne dokumenty pozwalają sądowi ocenić realne możliwości płatnicze.
Prawo karne wykonawcze
Grzywna – raty i umorzenie
Jeżeli jednorazowa zapłata grzywny byłaby dla skazanego lub jego rodziny zbyt dużym obciążeniem, można wystąpić o rozłożenie jej na raty. W szczególnie uzasadnionych przypadkach możliwe może być także częściowe, a wyjątkowo całkowite umorzenie grzywny.
Rozłożenie grzywny na raty
Zgodnie z art. 49 Kodeksu karnego wykonawczego sąd może rozłożyć grzywnę na raty, jeżeli jej natychmiastowe wykonanie pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki.
Co do zasady rozłożenie na raty może nastąpić na okres nieprzekraczający jednego roku. W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, zwłaszcza gdy wysokość grzywny jest znaczna, okres ten może wynosić do 3 lat.
Jak uzasadnić wniosek o raty?
Samo stwierdzenie, że skazany nie ma pieniędzy na jednorazową zapłatę, może być niewystarczające. Warto przedstawić sądowi pełny obraz sytuacji finansowej i rodzinnej oraz zaproponować realną wysokość rat, które mogą być terminowo regulowane.
Koszty utrzymania
Znaczenie mogą mieć czynsz, media, koszty utrzymania dzieci, alimenty, leczenie oraz inne konieczne wydatki.
Sytuacja rodzinna
Jeżeli jednorazowa zapłata odbiłaby się bezpośrednio na podstawowych potrzebach rodziny, warto tę okoliczność konkretnie opisać i udokumentować.
Proponowana rata
Wniosek powinien wskazywać kwotę możliwą do regularnego płacenia, tak aby harmonogram był wiarygodny i możliwy do wykonania.
Umorzenie grzywny
Umorzenie grzywny jest rozwiązaniem wyjątkowym. Zgodnie z art. 51 Kodeksu karnego wykonawczego sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach umorzyć grzywnę w części, a wyjątkowo również w całości.
Warunkiem jest m.in. to, aby skazany nie uiścił grzywny z przyczyn od niego niezależnych, a jej wykonanie w innej drodze okazało się niemożliwe lub stało się niecelowe. Dodatkowo rozłożenie grzywny na raty musi być niewystarczające.
Przyczyny niezależne od skazanego
Trzeba wykazać, że brak zapłaty nie wynika wyłącznie z decyzji lub zaniedbania skazanego, lecz z okoliczności, na które nie miał wpływu.
Brak realnej możliwości wykonania
Znaczenie ma sytuacja, w której egzekucja jest niemożliwa, bezskuteczna albo wykonanie kary w innej drodze stało się niecelowe.
Raty nie wystarczą
Umorzenie wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy rozłożenie grzywny na raty nie rozwiązuje problemu wykonania kary.
Nie każda grzywna może zostać objęta ratami lub umorzeniem. Kodeks karny wykonawczy przewiduje wyjątki dotyczące grzywien wykonywanych w szczególnym trybie określonym w art. 11a i art. 11b § 1.
Terminowe płacenie rat
Sąd może odwołać raty
Uzyskanie rat nie kończy sprawy. Skazany powinien przestrzegać ustalonego harmonogramu płatności. Zgodnie z art. 50 k.k.w. uchybienie terminowi choćby jednej raty może prowadzić do odwołania rozłożenia grzywny na raty.
- ✓pilnuj terminów wskazanych w postanowieniu
- ✓zachowuj dowody każdej wpłaty
- ✓w razie nagłego problemu reaguj od razu
- ✓udokumentuj przyczyny opóźnienia niezależne od Ciebie
- ✓na postanowienie o odwołaniu rat przysługuje zażalenie
Jak przygotowujemy sprawę?
1
Analiza orzeczenia
Sprawdzamy rodzaj grzywny, jej wysokość, sposób wykonania oraz czy w danej sprawie możliwe jest zastosowanie rat lub umorzenia.
2
Analiza finansowa
Porządkujemy dochody, koszty utrzymania, sytuację rodzinną i dokumenty potwierdzające możliwości płatnicze.
3
Dobór żądania
Oceniamy, czy właściwy będzie wniosek o raty, częściowe umorzenie, wyjątkowo umorzenie całości albo inny środek przewidziany w postępowaniu wykonawczym.
4
Argumentacja i załączniki
Przygotowujemy uzasadnienie i listę dowodów potrzebnych do wykazania przesłanek ustawowych.
Powiązane materiały
Przeczytaj również w Poradniku
Problemy z wykonaniem grzywny są częścią postępowania wykonawczego. W zależności od sytuacji skazanego znaczenie mogą mieć również inne instytucje dotyczące sposobu wykonywania orzeczonej kary.
Prawa skazanego
Najważniejsze prawa osoby skazanej i sposoby ich ochrony w postępowaniu wykonawczym.
Przejdź do poradnika →Dozór elektroniczny
Najważniejsze informacje o wykonywaniu kary w systemie dozoru elektronicznego.
Przejdź do poradnika →Skargi i wnioski
Jak przygotowywać pisma i dokumentować okoliczności istotne w toku wykonywania kary.
Przejdź do poradnika →Najczęściej zadawane pytania
Kiedy sąd może rozłożyć grzywnę na raty?
Jeżeli natychmiastowe wykonanie grzywny pociągnęłoby dla skazanego lub jego rodziny zbyt ciężkie skutki, sąd może rozłożyć grzywnę na raty. Co do zasady okres ten nie może przekraczać roku, licząc od dnia wydania pierwszego postanowienia w tym zakresie.
Czy grzywnę można rozłożyć na raty na dłużej niż rok?
Tak. W przypadkach zasługujących na szczególne uwzględnienie, zwłaszcza gdy grzywna jest znaczna, sąd może rozłożyć ją na raty na okres do 3 lat.
Czy sąd może umorzyć grzywnę?
Tak, ale przesłanki są znacznie bardziej rygorystyczne niż przy ratach. Jeżeli skazany nie uiścił grzywny z przyczyn od niego niezależnych, wykonanie kary w innej drodze okazało się niemożliwe lub niecelowe, a raty nie byłyby wystarczające, sąd może w szczególnie uzasadnionych wypadkach umorzyć grzywnę w części, a wyjątkowo również w całości.
Czy na odmowę rozłożenia grzywny na raty przysługuje zażalenie?
Tak. Na postanowienie w przedmiocie rozłożenia grzywny na raty przysługuje zażalenie.
Czy na odmowę umorzenia grzywny przysługuje zażalenie?
Tak. Na postanowienie w przedmiocie umorzenia grzywny przysługuje zażalenie.
Co się stanie, jeśli nie zapłacę jednej z rat?
Sąd może odwołać rozłożenie grzywny na raty, jeżeli skazany uchybił terminowi płatności choćby jednej raty, chyba że wykaże, że nastąpiło to z przyczyn od niego niezależnych.
Nie możesz zapłacić grzywny jednorazowo?
Możemy przeanalizować Twoją sytuację finansową i rodzinną, ocenić możliwość rozłożenia grzywny na raty albo – w szczególnie uzasadnionych przypadkach – przygotowania wniosku o jej częściowe lub wyjątkowo całkowite umorzenie.
Informacje mają charakter ogólny. Możliwość zastosowania rat lub umorzenia zależy od rodzaju grzywny, sytuacji skazanego i aktualnego stanu prawnego.