Dlaczego sąd może odmówić przerwy?
Przyczyna odmowy zależy przede wszystkim od podstawy, na której został oparty wniosek.
W sprawach dotyczących ważnych względów rodzinnych lub osobistych sąd może uznać, że przedstawiona sytuacja nie ma charakteru na tyle wyjątkowego, aby uzasadniała czasowe przerwanie wykonywania prawomocnie orzeczonej kary.
W sprawach zdrowotnych problem może dotyczyć między innymi oceny stopnia ciężkości choroby albo możliwości zapewnienia skazanemu odpowiedniego leczenia podczas osadzenia.
Nie należy przygotowywać zażalenia bez ustalenia, co rzeczywiście zdecydowało o odmowie.
Na odmowę przysługuje zażalenie
Kodeks karny wykonawczy wprost przewiduje możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie przerwy w wykonaniu kary.
Oznacza to, że odmowne rozstrzygnięcie sądu penitencjarnego może zostać poddane kontroli w postępowaniu odwoławczym.
Po ogłoszeniu odmowy trzeba od razu zwrócić uwagę na termin wniesienia środka zaskarżenia i treść otrzymanego pouczenia.
Gdzie wnosi się zażalenie?
Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie.
Sąd przekazuje je następnie wraz z aktami sprawy do sądu wyższej instancji, chyba że sąd orzekający w tym samym składzie przychyli się do zażalenia.
W praktyce oznacza to, że pisma nie wysyła się bezpośrednio do sądu, który ma rozpoznawać środek odwoławczy.
Najpierw trzeba ustalić rzeczywiste powody odmowy
Zażalenie nie powinno ograniczać się do stwierdzenia, że skazany nie zgadza się z rozstrzygnięciem.
Trzeba ustalić, jakie okoliczności sąd uznał za niewystarczające, którym dowodom nie dał oczekiwanego znaczenia oraz dlaczego uznał, że przesłanki przerwy nie zostały spełnione.
Dopiero na tej podstawie można zdecydować, które elementy rozstrzygnięcia powinny zostać zakwestionowane.
Z praktyki
Zażalenie nie powinno być kopią wniosku o przerwę
Jednym z podstawowych błędów jest ponowne przedstawienie tych samych argumentów, które znajdowały się już we wniosku, bez odniesienia się do powodów odmowy.
Jeżeli sąd wyjaśnił, dlaczego określone okoliczności uznał za niewystarczające, w zażaleniu trzeba zmierzyć się właśnie z tą oceną.
W zależności od sprawy może to wymagać wskazania pominiętych faktów, przedstawienia dodatkowych dokumentów albo wykazania, dlaczego określone okoliczności powinny zostać ocenione inaczej.
Zażalenie powinno odpowiadać na argumentację sądu, a nie tylko ponownie opowiadać historię przedstawioną wcześniej we wniosku.
Odmowa przerwy z powodów zdrowotnych
W sprawach zdrowotnych szczególne znaczenie ma ustalenie, dlaczego sąd uznał, że stan zdrowia skazanego nie uzasadnia przerwy.
Nie każda choroba oznacza bowiem, że wykonywanie kary jest niemożliwe.
Przy analizie odmowy trzeba sprawdzić między innymi, jak sąd ocenił dokumentację medyczną, możliwość leczenia w warunkach penitencjarnych oraz rzeczywiste zagrożenie dla życia lub zdrowia skazanego.
Czy warto przedstawić dodatkową dokumentację medyczną?
Jeżeli po złożeniu wniosku pojawiły się nowe wyniki badań, rozpoznania specjalistów albo nastąpiło pogorszenie stanu zdrowia, dokumenty te mogą mieć znaczenie dla dalszej oceny sytuacji.
Sama liczba dokumentów nie jest jednak najważniejsza. Trzeba wykazać, co wynika z konkretnej dokumentacji i jaki ma ona związek z możliwością dalszego wykonywania kary.
Odmowa z powodu sytuacji rodzinnej
W przypadku wniosku opartego na ważnych względach rodzinnych sąd może uznać, że przedstawione problemy są konsekwencją osadzenia, ale nie mają charakteru uzasadniającego przerwę.
Dlatego trzeba dokładnie sprawdzić, czy we wniosku wykazano wyjątkowość sytuacji oraz konieczność osobistej obecności skazanego.
Istotne może być również ustalenie, czy problem może zostać rozwiązany przy pomocy innych członków rodziny, instytucji publicznych lub innych dostępnych form pomocy.
Choroba członka rodziny
Sama choroba bliskiej osoby nie oznacza automatycznie podstawy do udzielenia przerwy.
Znaczenie może mieć stopień choroby, zakres wymaganej opieki, sytuacja innych członków rodziny oraz odpowiedź na pytanie, czy obecność skazanego jest rzeczywiście niezbędna.
Jeżeli sąd odmówił z powodu niewystarczającego wykazania tych okoliczności, trzeba ocenić, czy możliwe jest przedstawienie bardziej szczegółowych i wiarygodnych dowodów.
Problemy finansowe rodziny
Pogorszenie sytuacji finansowej rodziny jest częstą konsekwencją osadzenia jednego z jej członków.
Dlatego samo stwierdzenie, że rodzina potrzebuje pieniędzy, może zostać uznane za niewystarczające.
Jeżeli sytuacja ma charakter szczególny, trzeba ją wykazać konkretnymi informacjami dotyczącymi dochodów, wydatków, zadłużenia, osób pozostających na utrzymaniu oraz możliwości uzyskania pomocy z innych źródeł.
Co może znaleźć się w zażaleniu?
Zakres argumentacji zależy od konkretnego postanowienia. Nie istnieje jeden zestaw zarzutów odpowiedni dla każdej odmowy.
Po analizie sprawy może okazać się zasadne zwrócenie uwagi między innymi na:
- • pominięcie istotnych okoliczności,
- • niewłaściwą ocenę przedstawionych dokumentów,
- • nieuwzględnienie aktualnego stanu zdrowia,
- • zmianę sytuacji od czasu złożenia wniosku,
- • niewłaściwą ocenę konieczności osobistej obecności skazanego,
- • nowe dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej,
- • nowe dokumenty medyczne,
- • sposób oceny przesłanek wynikających z Kodeksu karnego wykonawczego.
Nowe okoliczności po wydaniu postanowienia
Sytuacja skazanego lub jego rodziny może zmienić się już po wydaniu odmownego postanowienia.
Może nastąpić pogorszenie zdrowia, hospitalizacja członka rodziny, utrata osoby dotychczas sprawującej opiekę albo inne nagłe zdarzenie.
W takiej sytuacji trzeba ocenić, jakie znaczenie nowe fakty mają dla postępowania odwoławczego oraz czy uzasadniają również podjęcie innych czynności procesowych.
Czy każdą odmowę warto zaskarżać?
Nie każda odmowa zawiera błąd, który daje realne podstawy do jej zakwestionowania.
Czasami problemem nie jest sposób oceny dokonanej przez sąd, ale po prostu niewystarczający materiał przedstawiony przez skazanego.
W takiej sytuacji trzeba rozważyć, czy właściwsze jest kwestionowanie obecnego postanowienia, czy przygotowanie się do dalszych działań po zebraniu nowych dowodów lub zmianie okoliczności.
Co przygotować do analizy odmowy?
- • postanowienie odmawiające przerwy,
- • pisemne uzasadnienie, jeżeli jest dostępne,
- • wcześniejszy wniosek o udzielenie przerwy,
- • dokumenty dołączone wcześniej do wniosku,
- • aktualną dokumentację medyczną skazanego,
- • dokumentację medyczną członka rodziny, jeżeli ma znaczenie,
- • dokumenty dotyczące sytuacji rodzinnej,
- • dokumenty dotyczące sytuacji finansowej,
- • informacje o nowych okolicznościach powstałych po wydaniu postanowienia,
- • pouczenie dotyczące możliwości zaskarżenia.
Najczęstsze pytania
Czy na odmowę przerwy w wykonaniu kary przysługuje zażalenie?
Tak. Na postanowienie w przedmiocie przerwy w wykonaniu kary przysługuje zażalenie.
Gdzie wnosi się zażalenie?
Zażalenie wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone postanowienie. Następnie jest ono przekazywane wraz z aktami do sądu wyższej instancji, chyba że sąd, który wydał postanowienie, w tym samym składzie przychyli się do zażalenia.
Czy każdą odmowę warto zaskarżać?
Nie zawsze. Najpierw trzeba przeanalizować rzeczywiste przyczyny odmowy i ustalić, czy istnieją argumenty pozwalające zakwestionować ocenę sądu.
Czy można później ponownie ubiegać się o przerwę?
Możliwość ponownego wystąpienia należy oceniać na podstawie aktualnej sytuacji skazanego, podstawy żądania przerwy oraz obowiązujących przepisów. Szczególne znaczenie może mieć pojawienie się nowych okoliczności lub dowodów.
Przygotowujesz wniosek o przerwę?
Zobacz również nasze poradniki dotyczące przesłanek przerwy oraz przygotowania samego wniosku.
Orzecznictwo
Sprawdź orzeczenia dotyczące przerwy w karze
W bazie Centrum publikujemy orzeczenia z zakresu prawa karnego wykonawczego. Analiza wcześniejszych rozstrzygnięć może pomóc w ocenie sposobu, w jaki sądy podchodzą do podobnych okoliczności.
Przejdź do bazy orzeczeń →Sąd odmówił przerwy w wykonaniu kary?
Możemy przeanalizować postanowienie, przyczyny odmowy, wcześniejszy wniosek oraz dokumentację medyczną lub rodzinną i pomóc ocenić możliwość przygotowania zażalenia.
Umów konsultacjęMateriał ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. Termin i sposób wniesienia środka zaskarżenia należy każdorazowo ustalić na podstawie aktualnego stanu prawnego, treści postanowienia, pouczenia oraz okoliczności konkretnej sprawy.