§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego

Prawo karne wykonawcze

Leczenie w zakładzie karnym i dostęp do opieki medycznej

Pozbawienie wolności nie oznacza pozbawienia prawa do ochrony zdrowia. Skazanemu zapewnia się świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne, a sposób udzielania pomocy medycznej powinien odpowiadać jego rzeczywistemu stanowi zdrowia.

Prawo skazanego do świadczeń zdrowotnych

Art. 102 Kodeksu karnego wykonawczego zalicza do praw skazanego m.in. odpowiednie ze względu na zachowanie zdrowia wyżywienie, warunki bytowe, pomieszczenia, świadczenia zdrowotne oraz odpowiednie warunki higieny.

Zgodnie z art. 115 § 1 k.k.w. skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. Szczegółowe zasady udzielania świadczeń określają również przepisy wykonawcze.

Jakie świadczenia obejmuje więzienna opieka zdrowotna?

Przepisy wykonawcze przewidują szeroki zakres świadczeń zdrowotnych dla osób pozbawionych wolności. Ocena konkretnej sprawy powinna koncentrować się nie tylko na tym, czy osadzony został przyjęty przez lekarza, ale także na tym, czy podjęte działania były adekwatne do jego stanu zdrowia.

Badanie i porada lekarska

Osadzony może wymagać oceny lekarskiej zarówno w związku z nowymi dolegliwościami, jak i w celu kontynuacji leczenia rozpoczętego przed osadzeniem.

Diagnostyka

Świadczenia obejmują badania diagnostyczne, w tym analitykę medyczną. W konkretnej sprawie znaczenie mają wskazania medyczne oraz czas oczekiwania na potrzebne badanie.

Leczenie i rehabilitacja

Opieka może obejmować leczenie chorób przewlekłych i ostrych, rehabilitację leczniczą, pielęgnację chorych i opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami.

Stomatologia i profilaktyka

Zakres świadczeń obejmuje także leczenie stomatologiczne oraz działania profilaktyczne służące zapobieganiu chorobom i urazom.

Leczenie poza zakładem karnym

Podstawowym miejscem udzielania świadczeń jest więzienna służba zdrowia. Nie oznacza to jednak, że każde badanie lub leczenie musi odbywać się wewnątrz jednostki penitencjarnej.

Przepisy przewidują korzystanie z pozawięziennych podmiotów leczniczych w określonych sytuacjach, m.in. gdy zachodzi konieczność natychmiastowego udzielenia świadczenia z uwagi na zagrożenie życia lub zdrowia albo potrzebne jest specjalistyczne badanie, leczenie lub rehabilitacja.

Skazanemu co do zasady nie przysługuje swobodny wybór lekarza, świadczeniodawcy ani szpitala. Brak prawa wyboru konkretnego lekarza nie oznacza jednak braku prawa do świadczeń odpowiednich do stanu zdrowia.

Problemy z leczeniem

Co warto ustalić przed podjęciem działania?

W sprawach medycznych najważniejsza jest chronologia. Trzeba ustalić, kiedy pojawiły się objawy, kiedy zgłoszono potrzebę pomocy, jakie badania wykonano, jakie były zalecenia lekarzy i kiedy faktycznie rozpoczęto leczenie.

  • datę pierwszego zgłoszenia dolegliwości
  • kolejne zgłoszenia i wizyty lekarskie
  • rozpoznanie i zalecenia medyczne
  • terminy zleconych badań
  • wydawane leki i zmiany farmakoterapii
  • terminy konsultacji specjalistycznych
  • informacje o pogorszeniu stanu zdrowia
  • pisma kierowane do administracji jednostki

Dokumentacja i analiza sprawy

1

Stan zdrowia

Ustalamy choroby, wcześniejsze leczenie, przyjmowane leki i stan zdrowia w chwili osadzenia oraz w późniejszym okresie.

2

Chronologia

Porządkujemy zgłoszenia, wizyty, badania, konsultacje i decyzje dotyczące leczenia.

3

Dokumenty

Analizujemy dokumentację medyczną, wyniki badań, zalecenia, pisma i odpowiedzi dotyczące udzielanych świadczeń.

4

Dalsze środki

Na podstawie dokumentów i charakteru problemu ustalamy, jakie działania przewidziane prawem mogą być właściwe w konkretnej sytuacji.

Powiązane materiały

Przeczytaj również w Poradniku

Problemy z leczeniem osoby pozbawionej wolności często łączą się z szerszym zagadnieniem praw skazanego oraz ze sposobem składania skarg i wniosków dotyczących warunków odbywania kary.

Najczęściej zadawane pytania

Czy skazany ma prawo do bezpłatnego leczenia?

Tak. Kodeks karny wykonawczy stanowi, że skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne.

Czy skazany może sam wybrać lekarza?

Co do zasady skazanemu odbywającemu karę pozbawienia wolności nie przysługuje prawo wyboru lekarza i pielęgniarki więziennego ambulatorium, lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, świadczeniodawcy ambulatoryjnego, lekarza dentysty ani szpitala.

Czy leczenie może odbywać się poza zakładem karnym?

Tak, w przypadkach przewidzianych prawem świadczenia mogą być udzielane przez pozawięzienne podmioty lecznicze. Znaczenie ma m.in. konieczność natychmiastowego świadczenia z powodu zagrożenia życia lub zdrowia albo potrzeba specjalistycznego badania, leczenia lub rehabilitacji.

Czy osadzony ma prawo do badań diagnostycznych?

Opieka zdrowotna dla osób pozbawionych wolności obejmuje m.in. badania i porady lekarskie, leczenie, badania diagnostyczne, rehabilitację, pielęgnację, profilaktykę i leczenie stomatologiczne.

Co zrobić przy opóźnieniu lub braku potrzebnego leczenia?

Najpierw trzeba ustalić, jakie świadczenie było potrzebne, kiedy zgłoszono problem zdrowotny, jakie decyzje medyczne podjęto i czy opóźnienie mogło zagrażać zdrowiu. W zależności od okoliczności można analizować dostępne środki przewidziane w prawie penitencjarnym oraz inne właściwe procedury.

Czy dokumentacja medyczna jest ważna w takiej sprawie?

Tak. Dokumentacja medyczna, wyniki badań, informacje o zgłoszeniach do lekarza, zalecenia, terminy konsultacji i korespondencja dotycząca leczenia mogą mieć podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości postępowania.

Problem z leczeniem osoby pozbawionej wolności?

Możemy przeanalizować dokumentację, przebieg leczenia, terminy badań i konsultacji oraz pomóc ustalić, jakie działania prawne mogą być właściwe w konkretnej sprawie.

Informacje na stronie mają charakter ogólny. Ocena prawidłowości leczenia i dostępnych środków wymaga analizy stanu zdrowia, dokumentacji medycznej oraz okoliczności konkretnej sprawy.