Wyrok XXVII Ca 3549/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w War

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXVII Ca 3549/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2017 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXVII Wydział Cywilny-Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Kiper Sędziowie: SO Grzegorz Tyliński (spr.) SR del. Renata Drozd-Sweklej Protokolant: sekr. sądowy Agnieszka Skrzeczkowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2017r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa P. P. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego W.w W. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z dnia 26 lutego 2016 r., sygn. akt I C 675/14 1. oddala apelację; 2. zasądza od P. P. na rzecz Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego W.w W. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej; 3. przyznaje radcy prawnemu M. B. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu i nakazuje wypłacić tę kwotę ze środków Skarbu Państwa- kasa Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie. SSR del. Renata Drozd-Sweklej SSO Ewa Kiper SSO Grzegorz Tyliński Sygn. akt XXVII Ca 3549/16 UZASADNIENIE P. P. pozwem z 5 maja 2014 r. wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Dyrektora Aresztu Śledczego W. w W. kwoty 25 000 zł wraz z odsetkami w wysokości ustawowej od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty, a także kosztów procesu podnosząc, że w okresie od 13 listopada 2007 r. do 5 czerwca 2013 r. przebywał w Areszcie Śledczym w W. przy ul. (...) w różnych celach, które --- STRONA 2 --- były przepełnione, nadto panowały w nich bardzo złe warunki bytowe i sanitarne. Zaznaczył, że przebywał z osobami chorymi na HIV, HCV, AIDS oraz wszawicę. Kwota dochodzona pozwem stanowi zadośćuczynienie za warunki w jakich powód przebywał, w szczególności osadzenie w przeludnionej celi oraz za cierpienia i straty moralne jakie poniósł w związku z przebywaniem w Areszcie Śledczym w W. przy ul. (...). Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego W. w W. w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany wskazał, że w celi, w której przebywał powód była sprawna wentylacja grawitacyjna, sprawdzana co roku przez firmę kominiarską, a oświetlenie dzienne i sztuczne w pomieszczeniach mieszkalnych dla osadzonych było zgodne z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zaznaczył, że kącik sanitarny oddzielony jest od reszty celi zabudową murowaną z pełnymi drzwiami, zaś sposób zabudowy umożliwia zachowanie intymności podczas korzystania z niego. W dalszej kolejności pozwany wskazał, że każdy osadzony otrzymuje od administracji aresztu środki higieny osobistej oraz koce. prześcieradła, ręczniki, poszewkę, poduszkę, odzież więzienną oraz inne należności posiadające właściwości użytkowe. Powód na dalszym etapie postępowania sprecyzował, że żądanie obejmuje okres od dnia 13 listopada 2007 r. do dnia 3 grudnia 2015 r., z wyłączeniem okresu ok. 15 miesięcy, gdy powód przebywał w Zakładzie Karnym w W. oraz okresu 8 tygodni, gdy powód odbywał terapię na oddziale specjalnym. Źródłem naruszenia dóbr osobistych powoda było osadzenie go w celach w których panowało przeludnienie, w okresie od dnia 13 listopada 2007 r. do dnia 20 stycznia 2009 r., a także od 7 lutego 2009 r. do dnia 4 grudnia 2009 r. tj. przez 474 dni oraz warunki bytowe i sanitarne panujące w tych celach, ich nieodpowiednia wentylacja i wyposażenie. Na skutek wskazanego zachowania pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda w postaci: czci i godności oraz zdrowia, zarówno w aspekcie fizycznym jak i psychicznym, polegającym na nasileniu stresu, bezsenności, rozdrażnienia oraz nerwicy. Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lutego 2016 r. wydanym w sprawie sygn. akt I C 675/14 oddalił powództwo oraz odstąpił od obciążania powoda obowiązkiem zwrotu kosztów procesu pozwanemu, a także przyznał r.pr. M. B. kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) powiększoną o należną stawkę podatku VAT, tytułem nieopłaconych kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu powodowi i nakazał ją wypłacić r.pr. M. B. ze środków Skarbu Państwa - kasy Sądu Rejonowego dla m.st. Warszawy w Warszawie. Powyższe orzeczenie zapadło w oparciu o następujący stan faktyczny i przeprowadzane rozważania prawne: Powód P. P. został osadzony w Areszcie Śledczym (...) w W. w dniu 13 listopada 2007 r. W okresie od 13.11.2007 do 19.06.2008 przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...)o powierzchni Celi 21,61 m (2), w której: w okresie od 13.11.2007 r. do 14.11.2007 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 14.11.2007 r. do 21.11.2007 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 21.11.2007 r. do 30.11.2007 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 30.11.2007 r. do 03.12.2007 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 03.12.2007 r. do 04.12.2007 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 04.12.2007 r. do 05.12.2007 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 05.12.2007r. do 10.12.2007 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 10.12.2007r. do 11.12.2007 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 11.12.2007r. do 24.12.2007r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 24.12.2007 r. do 27.12.2007 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 27.12.2007 r. do 31.12.2007 r. przebywało - 12 osadzonych w celi, w okresie od 31-12.2007 r. do 03.01.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 03.01.2008 r. do 07.01.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 07.01.2008 r. do 11.01.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 11.01.2008 r. do 21.01.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 21.01.2008 r. do 25.01.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 25.01.2008 r. do 29.01.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 29.01.2008 r. do 30.01.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 30.01.2008 r. do 01.02.2008 r. przebywało 8-osadzonych w celi, w okresie od 1 01.02.2008 r. do 02.02.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 02.02.2008 r. do 07.02.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 07.02.2008 r. do 08.02.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi w okresie od 08.02.2008 r. do 13.02.2008 r. przebywało osadzonych w celi, w okresie od 13.02.2008 r. do 15.02.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 15.02.2008 r. do 20.02.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, - w okresie od 20.02.2008 r. do 27.02.2008 r. -przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 27.02.2008 r. do 28.02.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 28.02.2008 r. do 04.03.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 04.03.2008 r. do 05.03.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 05.03.2008 r. do 07.03.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od --- STRONA 3 --- 07.03.2008 r. do 10.03.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 10.03.2008 r. do 12.03..2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 12.03.2008 r. do 13.03.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 13.03.2008 r. do 17.03.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 17.03.2008 r. do 18.03.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 18.03.2008 r. do 19.03.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 19.03.2008 r. do 26.03.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 26.03.2008 r. do 27.03.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 27.03.2008 r. do 29.03.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 29.03.2008 r. do 02.04.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 02.04.2008 r. do 04.04.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 04.04.2008 r. do 08.04.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 08.04.2008 r. do 14.04.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 14.04.2008 r. do 15.04.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 15.04.2008 r. do 16.04.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 16.04.2008 r. do 18.04.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 18.04.2008 r. do 27.02.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 27.05.2008 r. do 28.05.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 28. 05.2008 r. do 29.05.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 29.05.2008 r. do 30.05.2008 r. przebywało 9 osadzonych w celi, w okresie od 30.05.2008 r. do 02.06.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 02.06.2008 r. do 05.06.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 05.06.2008 r. do 06.06.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 06.06.2008 r. do 09.06.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 09.06.2008 r. do 11.06.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 11.06.2008r. do 12.06.2008 r. przebywało 10 osadzonych w celi, w okresie od 12.06.2008 r. do 16.06.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi, w okresie od 16.06.2008 r. do 17.06.2008 r. przebywało 11 osadzonych w celi, w okresie od 17.06.2008 r. do 19.06.2008 r. przebywało 12 osadzonych w celi. W okresie od 19 czerwca 2008 r. do 20 stycznia 2009 r. powód P. P. przebywał Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...) o powierzchni 21 m 2 , w której: w okresie od 19.06.2008 r. do 17.07.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi w okresie od 17.07.2008 r. do 18.07.2008 r. przebywało 7 osadzonych w celi w okresie od 18.07.2008 r. do 29.07.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 29.07.2008 r. do 30.07.2008 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 30.07.2008 r. do 21.08.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 21.08.2008 r. do 02.09.2008 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 02.09.2008 r. do 12.09.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 12.09.2008 r. do 16.09.2008 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 16.09.2008 r. do 12.11.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 12.11.2008 r. do 20.11.2008 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 20.11.2008 r. do 25.11.2008 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 25.11.2008 r. do 16.12.2008 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 16.12.2008 r. dol5.01.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 15.01.2009 r. do 19.01.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi w okresie od 19.01.2009 r. do 20.01.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi. W okresie od 20.01.2009 r. do 07.02.2009 r. powód P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...) - pow. celi 13,98 m 2 , w której: w okresie od 20.01.2009 r. do 22.01.2009 r. przebywało 3 osadzonych w celi, w okresie od 22.01.2009 r. do 23.01.2009 r. przebywało 2 osadzonych w celi, w okresie od 23.01.2009 r. do 27.01.2009 r. przebywało 3 osadzonych w celi, w okresie od 27.01.2009 r. do 07.02.2009 r. przebywało 4 osadzonych w celi. W okresie od 07.02.2009 r. do 04.12.2009 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...). cela (...) - powierzchnia celi 21,00 m, w której: w okresie od 07.02.2009 r. do 02.04.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 02.04.2009 r do 06.04.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 06.04.2009 r. do 30.04.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 30.04.2009 r. do 06.05.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 06.05.2009 r. do 13.05.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 13.05.2009 r. do 20.05.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 20.05.2009 r. do 28.05.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 28.05.2009 r. do 06.06.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 06.06.2009 r. do 10.06.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi. w okresie od 10.06.2009 r. do 26.06.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 26.06.2009 r. do 29.06.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 29.06.2009 r. do 31.07.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 31.07.2009 r. do 04.08.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 04.08.2009 r. do 12.08.2009 r. przebywało 4 osadzonych w celi, w okresie od 12.08.2009 r. do 13.08.2009 r. przebywało 5 osadzonych w celi, w okresie od 13.08.2009 r. do 14.08.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 14.08.2009 r. do 18.08.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 18.08.2009 r. do 20.08.2009 r. przebywało 8 osadzonych w celi, w okresie od 20.08.2009 r. do 26.08.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 26.08.2009 r. do 15.09.2009 r. przebywało 5 osadzonych w celi, w okresie od 15.09.2009 r. do 16.09.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 16.09.2009 r. do --- STRONA 4 --- 17.09.2009 r. przebywało 5 osadzonych w celi, w okresie od 17.09.2009 r. do 18.09.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 18.09.2009 r. do 23.09.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 23.09.2009 r. do 02.10.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 02.10.2009 r. do 04.12.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi. W okresie od 04.12.2009 r. do 10.12.2009 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział(...), cela (...)- pow. celi 23,32 m 2 ,w której: w okresie od 04.12.2009 r. do 08.12.2009 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 08.12.2009 r. do 09.12.2009 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 09.12.2009 r. do 10.12.2009 r. przebywało 5 osadzonych w celi, W okresie od 10.12.2009 r. do 18.02.2013 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...) - pow. celi 21 m 2 , w której: w okresie od 10.12.2009 r. do 01.03.2010 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 01.03.2010 r. do 02.03.2010 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 02.03.2010 r. do 09.03.2010 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 09.03.2010 r. do 12.03.2010 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 12.03.2010 r. do 14.04.2010 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 14.04.2010 r. do 15.04.2010 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 15.04.2010 r. do 21.04.2010 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 21.04.2010 r. do 22.04.2010 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 22.04.2010 r. do 19.08.2010 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 19.08.2010 r. do 30.08.2010 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 30.08.2010 r. do 26.03.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 26.03.2011 r. do 28.03.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 28.03.2011 r. do 13.06.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 13.06.2011 r. do 14.06.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 14.06.2011 r. do 21.06.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 21.06.2011 r. do 22.06.2011 r. przebywało 5 osadzonych w celi, w okresie od 22.06.2011 r. do 25.06.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 25.06.2011 r. do 15.07.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 15.07.2011 r. do 18.07.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 18.07.2011 r. do 19.07.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 19.07.2011 r. do 20.07.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 20.07.2011 r. do 15.10.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 15.10.2011 r. do 17.10.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 17.10.2011 do 09.11.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 09.11.2011 r. do 12.11.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 12.11.2011 r. do 14.11.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 14.11.2011 r. do 15.11.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 15.11.2011 r. do 23.11.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 23.11.2011 r. do 24.11.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 24.11.2011 r. do 19.12.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 19.12.2011 r. do 21.12.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 21.12.2011 r. do 28.12.2011 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 28.12.2011 r. do 29.12.2011 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 29.12.2011 r. do 04.02.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 04.02.2012 r. do 06.02.2012 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 06.02.2012 r. do 29.02.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 29.02.2012 r. do 01.03.2012 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 01.03.2012 r. do 19.06.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 19.06.2012r. do 20.06.2012 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 20.06.2012r. do 21.06.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 21.06.2012 r. do 04.07.2012 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 04.07.2012 r. do 30.07.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 30.07.2012 r. do 31.07.2012 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 31.07.2012r. do 09.08.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 09.08.2012 r. do 10.08.2012 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 10.08.2012 r. do 13.08.2012 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 13.08.2012 r. do 14.08.2012 r. przebywało osadzonych w celi, w okresie od 14.08.2012 r. do 02.01.2013 r. przebywało 7 osadzonych w celi, w okresie od 02.01.2013 r. do 03.01.2013 r. przebywało 6 osadzonych w celi, w okresie od 03.01.2013 r. do 18.02.2013 r. przebywało 7 osadzonych w celi. W okresie od 18.02.2013 r. do 08.03.2013 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela 4, w której było 3 osadzonych w celi o powierzchni 9,64 m 2 : w okresie od 08.03.2013 r. do 11.03.2013 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział(...). cela (...), w której przebywało 3 osadzonych w celi o powierzchni 10,45 m 2 . W okresie od 11.03.2013 r. do 15.04.2013 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...), w której przebywało 7 osadzonych w celi o powierzchni 23,32 m 2 . W okresie od 15.04.2013 r. do 13.05.2013 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...), w której przebywało 7 osadzonych w celi o powierzchni 21,61 m 2 . W okresie od 13.05.2013 r. do 05.06.2013 r. P. P. przebywał w Pawilonie (...), Oddział (...), cela (...) o powierzchni 9,01 m2, w której: w okresie od 13.05.2013 r. do 04.06.2013 r. przebywało 3 osadzonych w celi, w okresie od 04.06.2013 r. do 05.06.2013 r. przebywało 2 osadzonych w celi. Następnie powód został przeniesiony do Zakładu Karnego w W., a po raz kolejny został osadzony w Areszcie Śledczym W.w W. od dnia 18 września 2014 r. (oddział (...), cele (...),(...)i (...)), gdzie przebywa do chwili obecnej. --- STRONA 5 --- W celach mieszkalnych w których przebywał powód znajdowała się sprawna wentylacja grawitacyjna, sprawdzana, co przez uprawnioną firmę kominiarską. Okna w celach mieszkalnych, w których zakwaterowany był powód były sprawne i nieuszkodzone. Każde okno posiada możliwość mechanicznego otwierania i zamykania, co umożliwia dopływ świeżego powietrza według potrzeb przebywających w celi osadzonych. Zamontowane kraty w otworach okiennych pozwalają na jego swobodne otwieranie. Oświetlenie dzienne i sztuczne w pomieszczeniach mieszkalnych dla osadzonych utrzymywane były zgodne z zapisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Powłoki malarskie ścian, sufitów, wnęk okien i stan podłóg w celach mieszkalnych były w stanie dobrym. Cele poddawane były bieżącej konserwacji, w zależności od potrzeb. Powód otrzymywał od administracji aresztu środki czystości do utrzymania porządku w celi mieszkalnej. Dodatkowo w celach mieszkalnych trzy razy w tygodniu przeprowadzane były dezynfekcje urządzeń sanitarnych. Cele mieszkalne wyposażone były w sprzęt kwaterunkowy posiadający właściwości użytkowe (materace, łóżka, stoły, taborety, szafki), zgodny z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2003 r., nr 186, poz. 1820). Sprzęt kwaterunkowy poddawany był bieżącej konserwacji, gdy zachodziła taka potrzeba. W oddziale penitencjarnym I (oddział A), kącik sanitarny oddzielony był od reszty celi zabudową murowaną z pełnymi drzwiami. W oddziale penitencjarnym II (oddział B), kącik sanitarny oddzielony był od reszty celi zabudową murowaną z pełnymi drzwiami. W oddziale penitencjarnym III (oddział C), kącik sanitarny oddzielony był od reszty celi zabudową murowaną z materiałowym parawanem umieszczonym na ościeżnicy. Powód otrzymywał środki higieny osobistej w postaci: mydła, proszku do prania, papieru toaletowego, nożyka do golenia, pasty do zębów, kremu do golenia oraz szczoteczki do zębów oraz koce, prześcieradła, ręczniki, poszewkę, poduszkę, odzież więzienną i inne przysługujące mu należności posiadające właściwości użytkowe zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz. U. z 2003 r., nr 186. poz. 1820). Przedmioty te w chwili wydawania były w pełni sprawne, wyprane i czyste. Środki czystości do utrzymywania porządku w celach i oddziale mieszkalnym w postaci: płynu do WC 151, płynu uniwersalnego do rozcieńczania 101, pasty do szorowania (15 szt), dostarczane były na oddziały przez magazyniera działu kwatermistrzowskiego raz w miesiącu. Środki czystości do podłóg, zlewów, muszli klozetowych był wydawany w przypadku zgłoszenia takiej potrzeby. Szczotki, zmiotki, szufelki, ścierki, wiadra i mopy znajdowały się na wyposażeniu cel mieszkalnych i były wymieniane w miarę ich zużycia i zgłaszanych potrzeb. W trakcie wizytacji przeprowadzonej w Areszcie Śledczym W. w W., przez wizytatora d.s. penitencjarnych Sądu Okręgowego w Warszawie, obejmującej lata 2011 r. - 2013 r., skazani nie zgłaszali skarg co do warunków bytowych. Sędzia wizytujący stwierdził, występowania grzyba na suficie, w jednej z cel na oddziale szpitalnym. Przeprowadzone w toku wizytacji czynności pozwoliły na sformułowanie pozytywnej oceny funkcjonowania Aresztu Śledczego W., pracy funkcjonariuszy SW. Zarówno przepisy Kodeksu karnego wykonawczego, jak i przepisy aktów niższego rzędu były w pełni przestrzegane, a prawa skazanych i tymczasowo aresztowanych w pełni respektowane. Ten stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił na podstawie twierdzeń stron przyznanych wprost i niezaprzeczonych przez stronę przeciwną, na podstawie art. 229 k.p.c. i 230 k.p.c. oraz znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Sąd Rejonowy ocenił jako wiarygodne zeznania powoda, w zakresie zawartego w nich oznaczenia cel w których powód przebywał i okresu osadzenia w nich, a częściowo także warunków w nich panujących (w szczególności w zakresie przeludnienia), natomiast nie zasługiwały na przydanie im przymiotu wiarygodności w zakresie, w jakim pozostawały w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie ( o czym jeszcze w dalszej części rozważań). Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na uwzględnienie w części zarzutów strony pozwanej w zakresie przedawnienia, nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy dowody z dokumentów w postaci sprawozdań z wizytacji, dotyczące okresu objętego tym zarzutem (tj. za lata 2007-2010), podobnie jak zeznania powoda w tym zakresie. W świetle tak dokonanych ustaleń Sąd Rejonowy uznał, iż powództwo podlegało oddaleniu. --- STRONA 6 --- Sąd I instancji wskazał, że powód żądał kwoty 25 000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych poprzez umieszczenie go w celach, w których występowało przeludnienie oraz warunki bytowe i sanitarne panujące w tych celach podnosząc, iż jego żądanie należało rozstrzygnąć w oparciu o art. 23 k.c., art. 24 k.c., art. 444 § 1 w zw. z art. 445 § 1 k.c., a także art. 442 § 1 k.c. W związku z powyższym Sąd I instancji oceniając podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia uznał, iż zasługiwał on na uwzględnienie w części. Sąd podkreślił, że roszczenia powoda, mają charakter majątkowy a zatem podlegają przepisom określającym skutki upływu czasu dla roszczeń tego rodzaju (art. 117 i nast. Kodeksu cywilnego), natomiast szczególne uregulowanie w odniesieniu do roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym przewidziane zostało w art. 442 1 § 1 k.c. Sąd Rejonowy wskazał, że istotnym było ustalenie początku biegu terminu przedawnienia mając na uwadze opisywane przez powoda źródła doznanej krzywdy w delikcie pozwanego Skarbu Państwa, polegającym na poniżającym i niehumanitarnym traktowaniu go w trakcie odbywanie kary pozbawienia wolności (osadzenie w przepełnionych celach w których nie zostały zapewnione należyte warunki osadzenia), ostatecznie w okresie okres od dnia 13 listopada 2007 r. do dnia 3 grudnia 2015 r., z wyłączeniem wskazanego okresu ok. 15 miesięcy, gdy powód przebywał w Zakładzie Karnym w W. oraz okresu 8 tygodni, gdy powód odbywał terapię na oddziale specjalnym, a w zakresie naruszenia dóbr osobistych, których źródłem było osadzenie go w celach w których panowało przeludnienie, w okresie od dnia 13 listopada 2007 r. do dnia 20 stycznia 2009 r., a także od 7 lutego 2009 r. do dnia 4 grudnia 2009 r. tj. przez 474 dni. Sąd I instancji ustalił, iż powód musiał dysponować wiedzą w zakresie dwóch wskazanych elementów istotnych dla wyznaczenia początku biegu terminu przedawnienia a tempore scientiae, z każdym dniem osadzenia go w warunkach godzących w jego dobre osobiste. Sąd Rejonowy stwierdził, że wobec tego, iż pozew został wniesiony w dniu 5 maja 2014 roku, to roszczenia powoda wywodzone ze zdarzeń, które wystąpiły od dnia 13 listopada 2007 r. do dnia 4 maja 2011 r., były już przedawnione w chwili wniesienia pozwu. Sąd I instancji wskazał także, w związku z przedstawioną przez powoda podstawą faktyczną żądania, że w całości przedawnieniu uległy roszczenia obejmujące naruszenie dóbr osobistych, których źródłem było umieszczenia powoda w celach, w których przekroczona został norma przewidziana w art. 110 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny wykonawczy (Dz.U. nr 90 poz. 557, z późn. zm.), w myśl którego powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 , bowiem obejmowało ono okres od dnia 13 listopada 2007 r. do dnia 20 stycznia 2009 r. oraz od dnia 7 lutego 2009 r. do dnia 4 grudnia 2009 r. Jako przedawnione Sąd Rejonowy ocenił także roszczenia powoda dotyczące naruszenie dóbr osobistych, których źródłem były warunki bytowe i sanitarne, panujące w celach, w których przebywał przed wskazaną datą, w tym: w celi nr 3 na oddziale A1 w okresie do 19 czerwca 2008 r., a także w celi 20 na oddziale A1, w okresie od dnia 4 grudnia do 10 grudnia 2009 r. oraz w celi 20 na oddziale B4, w okresie od dnia 19 czerwca 2008 r., do dnia 19 stycznia 2009 r. i od 6 lutego 2009 r. do 4 grudnia 2009 r. Oceniając roszczenie powoda w nieprzedawnionym zakresie Sąd I instancji stwierdził, że powód nie udowodnił swych twierdzeń o uwłaczającym godności czy też naruszającym jego zdrowie traktowaniu go w warunkach izolacji więziennej. Sąd Rejonowy powołując się na treść art. 24 k.c. wskazał, że wprawdzie przepis ten wprowadza modyfikację w ogólnej zasadzie związanej z rozłożeniem ciężaru dowodu to jednak nie wprowadza domniemania naruszenia dobra osobistego. W związku z tym Sąd Rejonowy stwierdził, że powód nie wykazał, iż doszło do naruszenia najcenniejszego z dóbr osobistych w postaci zdrowia, na skutek warunków panujących w jednostce penitencjarnej w której był osadzony wskazując, iż nie zaoferował dla wykazania tych okoliczności żadnych miarodajnych środków dowodowych, w tym z dokumentacji medycznej czy opinii podmiotów dysponujących wiadomości specjalnymi. Sąd I instancji stwierdził, że nie zostało udowodnione w żaden sposób, iż dolegliwości odczuwane przez powoda, wykraczały poza te, które immanentnie związane są z karą pozbawienia wolności, stanowiąc jej nieunikniony element. Sądu Rejonowy uznał także, że powód nie udowodnił także aby warunki bytowe i sanitarne w celach w których przebywał, w nieprzedawnionym okresie objętym żądaniem były nieprawidłowe, w stopniu powodującym naruszenia jego dobra osobistego w postaci godności i czci. Wskazując na złożone w sprawie zeznania powoda Sąd I instancji uznał, że pozostawały one w sprzeczności z dowodami z dokumentów zaoferowanymi przez pozwanego. Sąd podkreślił, że w celach mieszkalnych w których przebywał powód znajdowała się sprawna wentylacja grawitacyjna, sprawdzana, co przez uprawnioną firmę kominiarską, a okna w celach mieszkalnych, w których był zakwaterowany były sprawne i nieuszkodzone, zaś oświetlenie dzienne i sztuczne w pomieszczeniach mieszkalnych utrzymywane było zgodnie z normami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Również zdaniem Sądu I instancji także przedstawiony sposób zabudowy kącików sanitarnych umożliwiał zachowanie intymności podczas korzystania z nich, a zastrzeżenia powoda w tym zakresie (dotyczące okresu nieprzedawnionego), miały głównie subiektywny charakter. --- STRONA 7 --- Sąd Rejonowy podkreślił, że w trakcie wizytacji przeprowadzonej w Areszcie Śledczym (...) w W., przez wizytatora d.s. penitencjarnych Sądu Okręgowego w Warszawie, skazani nie zgłaszali skarg co do warunków bytowych, a przeprowadzone w toku wizytacji czynności pozwoliły Sędziemu wizytatorowi na sformułowanie pozytywnej oceny funkcjonowania Aresztu Śledczego W., pracy funkcjonariuszy służby więziennej. Sąd zauważył, że istotnie przedstawione wnioski dotyczą wyłącznie pierwszego okresu osadzenia powoda w Areszcie Śledczym W.w W. (tj. przed przeniesieniem do Zakładu Karnego w W., do czerwca 2013 r.), to jednak -jak zaznaczono- obowiązek wzruszenia przez pozwanego domniemania bezprawności swego zachowania, aktualizował się dopiero w przypadku wykazania przez powoda naruszenia jego dóbr osobistych, któremu to obowiązki powód nie sprostał, przy czym -już w świetle jego zeznań - warunki bytowe i socjalne, w tej jednostce penitencjarnej nie uległy pogorszeniu w trakcie jego kolejnego osadzenia w niej (w niektórych sferach uległy zaś poprawie, jak w zakresie liczby osadzonych w celach). Sąd I instancji stwierdził, że roszczenie powoda nie zasługiwało na uwzględnienie wskazując, iż nie wykazał on aby, warunki panujące w Areszcie Śledczym W.w W.wpłynęły ujemnie na stan jego zdrowia fizycznego lub psychicznego, bądź spowodowały naruszenie jego dobra osobistego w postaci godności i czci. Jednocześnie Sąd Rejonowy zauważył, że nawet w przypadku uznania, iż warunki w których osadzony był powód naruszyły jego godność, to w żadnym razie gradacja tych naruszeń nie przybrała jednak takiej formy, w której można by podzielić twierdzenie powoda o osadzeniu go w niegodziwych, nieludzkich warunkach, co dopiero uzasadniałoby żądanie zasądzenia zadośćuczynienia. Również Sąd Rejonowy podkreślił, że powód nie przedstawił dowodów, które - nawet gdyby założyć, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych - pozwoliłyby ustalić rozmiar doznanej przez niego krzywdy. Reasumując, Sąd Rejonowy stwierdził, że powód nie wykazał rozmiaru i intensywności doznanej krzywdy ani stopnia negatywnych konsekwencji, jakie wyniknęły dla niego z naruszenia, w związku z tym oddalił roszczenie powoda. O kosztach postępowania Sąd I instancji orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. wskazując, że powód znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, a także wskazując na charakter dochodzonego roszczenia i subiektywne przekonanie powoda o zasadności roszczenia. Apelację od powyższego wyroku wniósł powód, zaskarżając ten wyrok w całości, zarzucając mu naruszenie: 1) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez błędne uznanie, że zeznania powoda w zakresie dotyczącym pogorszenia jego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego tj. nasilenia strasu, bezsenności, rozdrażnienia oraz nerwicy, mają zupełnie deklaratywny charakter, podczas gdy były one spontaniczne, wiarygodne i zasługujące na przyznanie im waloru prawdziwości; 2) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego tj. zeznań powoda poprzez pominięcie części jego zeznań, dotyczących warunków jakie panowały w Areszcie Śledczym W. podczas odbywania kary pozbawianie wolności; 3) art. 233 § 1 k.p.c. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, które w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych, polegających na tym, że przez okres nieobjęty zarzutem przedawnienia (lata 2014 i 2015) warunki wyposażenia oraz sanitarne panujące w Areszcie Śledczym W.były dobre, pomimo braku jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność w aktach sprawy; 4) art. 230 k.p.c. poprzez brak uznania za przyznane twierdzeń powoda dotyczących zasadności i wysokości zadośćuczynienia, pomimo że strona powodowa nie wypowiedziała się w tym zakresie w żadnym z pism przygotowawczych. Wskazując na powyższe zarzuty powód wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uwzględnienie powództwa w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący wniósł ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów postępowania w instancji odwoławczej. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: --- STRONA 8 --- Apelacja podlega oddaleniu, bowiem żaden z podniesionych w niej zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie. Dokonując w pierwszej kolejności oceny zarzutów naruszenia prawa procesowego wskazać należy, iż przy ocenie materiału dowodowego Sąd I instancji nie przekroczył granic swobody zakreślonych treścią art. 233 § 1 k. p. c. Zauważyć należy, że dla skutecznego podniesienia zarzutu tego przepisu należy wykazać, że Sąd uchybił zasadom logicznego rozumowania względnie doświadczenia życiowego, to bowiem jedynie może być przeciwstawione uprawnieniu sądu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest wystarczające dla skutecznego postawienia zarzutu naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. przekonanie strony o innej, niż przyjął Sąd, wadze (doniosłości) poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie, niż ocena Sądu (tak Sądu Najwyższego w wyroku z dnia 8 kwietnia 2009 roku, sygn. akt II PK 261/08 oraz w wyroku z dnia 6 listopada 1998 roku, sygn. akt III CKN 4/98, a poglądy te są w pełni podzielane przez Sąd Okręgowy w tym składzie). Tymczasem takich uchybień skarżący nie wykazał co oznacza, że zarzut wskazujący na poczynienie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych w zakresie dotyczącym pogorszenia jego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, czy też warunków jakie panowały w Areszcie Śledczym W.podczas odbywania przez niego kary pozbawianie wolności nie znajdowały aprobaty sądu Okręgowego. Przede wszystkim Sąd Okręgowy pragnie zwrócić uwagę, iż odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach, które nie spełniają standardów ustawowych określonych w Kodeksie karnym wykonawczym oraz rozporządzeniach może stwarzać domniemanie faktyczne naruszenia dóbr osobistych osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, przy czym zwrócić należy uwagę, iż karą jest samą izolacja, nie zaś warunki jej wykonywania. Niemniej jednak Sąd I instancji prawidłowo zwrócił uwagę w niniejszej sprawie na dwie okoliczności. Po pierwsze podkreślić należy, że w okresie, którego roszczenia zostały ocenione przez Sąd Rejonowy jako przedawnione, w istocie powód odbywał karę w warunkach albo spełniających wymogi ustawowe, albo w warunkach minimalnie odbiegających od takich standardów. Sąd II instancji podkreśla, że naruszenie tych standardów w zasadzie polegało na tym, iż przekroczono o kilka centymetrów powierzchnię celi przypadającą na każdego ze współwięźniów. Zauważyć także należy, że minimalne przekroczenie wymogów dotyczących powierzchni celi przypadającej na więźnia było o tyle nieodczuwalne, bowiem między celami odbywała się duża rotacja osadzonych, co wiązało się z tym, iż były one przeludnione jedynie krótkookresowo. Sąd Okręgowy podkreśla także, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w Areszcie Śledczym W. występowały problemy z przeludnieniem w celach, co potwierdzało pismo Dyrektora tego aresztu. Jednakże biorąc pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy Sąd Okręgowy uznał, że w przeważającej mierze Areszt Śledczy W. spełniał wymogi bytowe osób odbywających w nim karę pozbawienia wolności. Analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy i wywiedzione z niego przez Sąd I instancji wnioski Sąd Okręgowy doszedł do przekonania, że prawidłowo Sąd Rejonowy uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie naruszono w sposób rażący dóbr osobistych powoda. Powyższe potwierdza również to, że powód nie wykazał w należyty sposób kolejnej istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy przesłanki, jaką jest rozmiar doznanej przez niego krzywdy w jego dobrach osobistych. Sąd II instancji podziela pogląd wyrażony w judykaturze, że tylko rażące naruszenie dóbr osobistych daje podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia (por. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt IV CSK 243/08, Lex nr 590267), a skoro doznana przez powoda krzywda była nieznaczna, bowiem trwała przez krótki okres, należało uznać, że prawidłowo Sąd Rejonowy ocenił roszczenie powoda jako bezzasadne, nie pozostawiające trwałych następstw w dobrostanie skazanego. Nieznaczny zakres przekroczenia norm zaludnieniowych sprawia, iż manifestowane przez powoda przeludnienie było dla niego w istocie niezauważalne. Rację również ma Sąd I instancji, iż w sprawie nie wykazano innych dolegliwości poza tymi bezpośrednio związanymi z odbywaniem przez powoda kary. Sąd Okręgowy podkreśla, że nie można pomijać funkcji kary pozbawienia wolności, o których mowa art. 67 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego. Zauważyć należy, że powód nie tylko powoływał się na przeludnione cele, zniszczone ściany czy niewłaściwy kącik sanitarny, ale także na chrapiących współosadzonych, a to zdaniem Sądu Okręgowego wynika z samego charakteru kary izolacyjnej odbywanej w celach wieloosobowych. W tym zakresie pozwanemu nie sposób przypisać bezprawności działania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd Okręgowy stwierdza, że prawidłowo Sąd I instancji ocenił zgłoszone przez powoda żądanie uznając je za bezzasadne, tym samym apelacja na podstawie art. 385 k.p.c. podlega oddaleniu. O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd II instancji orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. ustalając ich wysokość w oparciu o § 8 pkt 26 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). Przy czym na podstawie art. art. 22 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2014.637 --- STRONA 9 --- j.t.) oraz § 8 pkt 26 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1805) Sąd Okręgowy przyznał radcy prawnemu M. B. wynagrodzenie w kwocie 120 zł powiększonej o należny podatek VAT. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji. SSR del. Renata Drozd-Sweklej SSO Ewa Kiper SSO Grzegorz Tyliński