§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
kosztów zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu. Wobec tego wyrok Sądu Rejonowego na zasadzie art. 386 par. 1 kpc musiał być zmieniony przez Sąd II instancji. Sąd Okręgowy podzie

Postanowienie XXVII Ca 1815/17 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 maja 2013 roku powód B. G. wniósł o zasądzenie kwoty 5

kosztów zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu. Wobec tego wyrok Sądu Rejonowego na zasadzie art. 386 par. 1 kpc musiał być zmieniony przez Sąd II instancji. Sąd Okręgowy podzielił jedynie częściowo ustalenia faktyczn

Teza / krótkie omówienie

kosztów zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu. Wobec tego wyrok Sądu Rejonowego na zasadzie art. 386 par. 1 kpc musiał być zmieniony przez Sąd II instancji. Sąd Okręgowy podzielił jedynie częściowo ustalenia faktyczn

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: XXVII Ca 1815/17 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 maja 2013 roku powód B. G. wniósł o zasądzenie kwoty 50.000 zł od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy. W uzasadnieniu powództwa wskazał, że pozwany swoim działaniem doprowadził do przewlekłości postępowania w sprawie sygn. akt V K 629/03 prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy- Śródmieścia, przez co powód przez 10 lat nie mógł doczekać się rozstrzygnięcia i funkcjonował przez lata w opinii publicznej i w mediach jako osoba winna i niewiarygodna. W odpowiedzi na pozew pozwany Skarb Państwa - Prezes Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany przyznał, że w postępowaniu toczącym się w Sądzie Rejonowym dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie sygn. akt V K 629/03 zaistniała przewlekłość postępowania. Pozwany zanegował jednak wykazanie przez powoda szkody, pozostającej w normalnym związku przyczynowym z bezprawnym zachowaniem pozwanego, jak również wdał się w spór co do wysokości ewentualnego zadośćuczynienia. W piśmie procesowym z dnia 22 września 2014 roku pełnomocnik powoda podniósł, że przez to, że proces toczył się 10 lat, powód funkcjonował w opinii publicznej jako sprawca zarzucanego mu przestępstwa. Pomimo tego, że domniemanie niewinności nigdy nie zostało wobec niego obalone, nie został on uniewinniony z uwagi na przedawnienie karalności, co naraziło na szwank jego dobre imię. Wyrokiem z dnia 16 stycznia 2017r., następnie sprostowanym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2017 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie w punkcie 1. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz powoda B. G. kwotę 10.000, w punkcie 2 oddalił powództwo w pozostałym zakresie. W punkcie 3. zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz powoda B. G. kwotę 590,40 zł to jest kwotę 480 zł plus należny podatek VAT, w tym: - kwotę 196,80 zł to jest kwotę 160 zł plus podatek VAT tytułem kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika z urzędu powoda adw. A. M., - kwotę 196,80 zł to jest kwotę 160 zł plus należny podatek VAT tytułem kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika z urzędu powoda - adw. G. M., którego zastępcą jest adw. K. P.; - kwotę 196,80 zł to jest kwotę 160,- zł plus należny podatek VAT tytułem kosztów zastępstwa procesowego przez pełnomocnika z urzędu powoda - adw. K. K.; Ponadto, w punkcie IV wyroku przyznał ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia na rzecz adw. A. M. kwotę 787,20 zł to jest kwotę 640 zł plus należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu; w punkcie V przyznał ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Warszawy Śródmieścia na rzecz G. M., którego zastępcą jest adw. K. P. kwotę 787,20 zł to jest kwotę 640 zł plus należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu; w punkcie VI przyznał ze Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia na rzecz adw. K. K. kwotę 787,20 zł to jest kwotę 640,- zł plus należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu; w punkcie VII. nie obciążył powoda kosztami procesu. W uzasadnieniu wyroku z dnia 16 stycznia 2017r. Sąd Rejonowy wskazał na następujące ustalenia i motywy swojego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy ustalił, że B. G. został oskarżony o to, że w dniach 8, 13 i 17 grudnia 2001 roku w W., działając czynem ciągłym, podczas składania zeznań mających służyć za dowód w prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie śledztwie o sygn. akt (...), będąc uprzedzonym o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, zeznał nieprawdę fałszywie oskarżając o przyjęcie korzyści majątkowych W. C., J. S., A. O. (1), D. T. i P. P.. Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2011 roku Sąd Rejonowy dla Warszawy -Śródmieścia w Warszawie orzekł, że oskarżony B. G. w ramach zarzuconego mu czynu jest winny tego, iż w dniach 8, 13 i 17 grudnia 2001 roku w W., działając czynem ciągłym, podczas składania zeznań mających służyć za dowód w prowadzonym przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie śledztwie o sygn. akt (...), --- STRONA 2 --- będąc uprzedzony o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, zeznał nieprawdę fałszywie oskarżając o przyjęcie korzyści majątkowych W. C., J. S., A. O. (1), D. T. i P. P., co stanowi występek z art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 234 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za który na podstawie wymienionych przepisów skazał go, a na podstawie art. 233 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 1 roku i trzech miesięcy pozbawienia wolności. Od wskazanego wyroku skazującego oskarżony wywiódł apelację, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie zarzucając Sądowi pierwszej instancji stronniczość i uchybienia w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Apelację wywiódł również ustanowiony z urzędu obrońca oskarżonego, zarzucając wyrokowi: obrazę przepisów prawa procesowego polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów oraz błędne wskazanie daty rozpoznania sprawy, co doprowadziło do sprzeczności pomiędzy treścią zaskarżonego orzeczenia a jego uzasadnieniem. Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2011 roku po rozpoznaniu apelacji oskarżonego oraz jego obrońcy, Sąd Okręgowy w Warszawie zaskarżony wyrok sądu pierwszej instancji uchylił na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k., a postępowanie karne przeciwko B. G. umorzył w związku z przedawnieniem karalności. Postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 roku Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził, iż w sprawie o sygn. akt V K 629/03 toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie, nastąpiła przewlekłość postępowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że przewlekłość postępowania w tej sprawie objawiała się nieefektywnym planowaniem czynności procesowych, zbyt długimi i nieuzasadnionymi okolicznościami sprawy odstępami czasowymi pomiędzy poszczególnymi terminami rozprawy głównej, co spowodowało, że postępowanie w sprawie niewielkiej (2 tomy akt postępowania przygotowawczego) toczyło się przez 9 lat. Ponadto, nie spełniło ono wymogu koncentracji materiału dowodowego oraz rzetelnego procesu. To wszystko w konsekwencji doprowadziło do umorzenia postępowania przez Sąd odwoławczy z uwagi na przedawnienie karalności czynu zarzucanego B. G.. W związku z powyższym zasądzono od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz B. G. kwotę 3.000 zł. W trakcie trwania wieloletniego procesu karnego B. G., w którym był oskarżony o składanie fałszywych zeznań ukazywały się wielokrotnie w środkach masowego przekazu informacje na temat tego i toczących się wobec niego postępowań karnych. B. G. podczas prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie postępowania karnego był dowożony z W. na każdą rozprawę przez służbę więzienną. Obecnie przebywa w zakładzie karnym w K., koniec jego kary przypada ma rok 2046. W jego ocenie w sprawie sygn. V K 629/03 Sąd rażąco naruszył jego prawo do godności osobistej i dobrego imienia. Dojazdy na rozprawę (często ośmiogodzinne), jak i same rozprawy (obyło się ich ok. 20 wg powoda) były uciążliwe i trudne psychicznie. Podczas rozpraw B. G. pozostawał skuty w kajdankach, co uniemożliwiało mu odpowiednie przygotowanie obrony - nie miał możliwości przeglądania swoich notatek, w trakcie przewodu sądowego. Na temat sprawy karnej o składanie fałszywych zeznań ukazywały się audycje telewizyjne i prasowe, co skutkowało tym, że w mediach funkcjonował jako osoba niewiarygodna, pomawiająca polityków, nieinteligentna, wobec której toczy się wiele postępowań karnych, w związku z powyższym powód obawia się ostracyzmu społecznego. W ocenie B. G. wskazane publikacje naruszały jego dobra osobiste w postaci dobrego imienia, jak również zdrowia. Wyrok umarzający postępowanie karne nie satysfakcjonuje B. G. - liczył na uniewinnienie i tym samym oczyszczenie swojego imienia. B. G. gdyby mógł, to chciałby inaczej spędzać czas niż na dojazdach i przygotowaniach do rozpraw sprawy karnej, chociażby, aby móc się przygotowywać do innych spraw sądowych, których w pewnym momencie toczyło się przeciwko niemu 127. Powyższy stan faktyczny Sąd Rejonowy ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty, którym dał wiarę, gdyż ich prawdziwość i wiarygodność w świetle wszechstronnego rozważenia zebranego materiału nie nasuwała żadnych wątpliwości, w szczególności nie ujawniły się wobec nich wątpliwości co, do ich prawdziwości lub autentyczności. Czyniąc ustalenia faktyczne Sąd oparł się również o materiał procesowy zebrany w aktach sprawy karnej toczącej się w tut. Sądzie pod sygn. akt V K 629/03, z których to akt skserowano część dokumentów i dołączono do akt niniejszej spawy. Sąd oparł się również na przesłuchaniu powoda w charakterze strony, przeprowadzonym w trybie pomocy prawnej przez Sąd Rejonowy w Kluczborku. Powód był przesłuchiwany na okoliczność doznanej wskutek przewlekłości postępowania krzywdy. W ocenie Sądu wskazane zeznania należało uznać za wiarygodne, ze względu na ich logiczność, spójność i spontaniczność. Sąd Rejonowy oddalił wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie pełnomocnika powoda z dnia 27 listopada 2015 roku o ponowne zwrócenie się m. in. do (...) SA, (...) S.A. etc o przesłanie kopii opublikowanych materiałów prasowych (wskazano tytuły), jak i kopii --- STRONA 3 --- nagrań audycji dotyczących sprawy karnej powoda. Wskazane wnioski dowodowe jako nieprzydatne do wydania rozstrzygnięcia w sprawie należało oddalić. Sąd Rejonowy postanowił oddalić również wszystkie wnioski dowodowe złożone przez pełnomocnika powoda na rozprawie z dnia 13 stycznia 2017 roku tj. o dopuszczenie dowodu z 4 artykułów prasowych na okoliczność relacjonowania przebiegu sprawy karnej, o ponowne zwrócenie się do wydawcy (...) o przesłanie kopii publikowanych materiałów prasowych, które w całości lub w części dotyczyły sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie przeciwko oskarżonemu B. G., o przesłuchanie dziennikarki M. W. (1). W ocenie Sądu wskazane wnioski dowodowe należało oddalić na podstawie art. 217 § 2 k.p.c. jako nieuzasadnione wyjątkowymi okolicznościami oraz spóźnione, gdyż sprawa toczy się od 2013 roku. Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie w części. W niniejszej sprawie przewlekłość postępowania w sprawie prowadzonej przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia pod sygn. akt V K 629/03 została stwierdzona na mocy postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 roku. W związku z powyższym zasądzono od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz B. G. kwotę 3.000 zł. Na tej podstawie Sąd Rejonowy uznał, że w niniejszej sprawie powód uzyskał prejudykat w postaci postanowienia Sądu Apelacyjnego w Warszawie, stwierdzającego, że w sprawie V K 629/03 wystąpiła przewlekłość postępowania. Sąd w niniejszej sprawie był związany postanowieniem Sądu Apelacyjnego w zakresie stwierdzenia przewlekłości tym samym kwestie związane z przebiegiem wskazanego postępowania karnego nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Przy tym Sąd Rejonowy wskazał, że dla uwzględnienia żądania zasądzenia kwoty pieniężnej z tytułu przewlekłości postępowania na podstawie art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, wystarcza samo stwierdzenie przewlekłości, gdyż o wysokości szkody orzeka sąd uznaniowo, to w wypadku dochodzenia zadośćuczynienia z tytułu przewlekłości, samo stwierdzenie przewlekłości postępowania nie jest wystarczające. Zadośćuczynienie ma bowiem na celu zrekompensowanie krzywdy pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym z naruszeniem prawa polegającym na doprowadzeniu do przewlekłości postępowania (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 28 stycznia 2013 r. w sprawie I ACa 643/12). Na tej podstawie Sąd Rejonowy uznał, że powód oprócz prejudykatu w postaci stwierdzenia przewlekłości powinien wykazać istnienie krzywdy pozostającej w adekwatnym związku przyczynowym ze stwierdzoną przewlekłością (art. 361 k.c). W ocenie Sądu Rejonowego dziesięcioletni proces może mieć znaczący wpływ na stronę - z uwagi na przedłużającą się niepewność odnośnie terminu i rodzaju rozstrzygnięcia. Specyfika procesu karnego, może powodować, że długie jego trwanie może wywoływać negatywne konsekwencje w stosunku do oskarżonego - to jego odpowiedzialność karna jest przedmiotem postępowania, tym samym przedłużanie się orzekania o odpowiedzialności i winie oskarżonego może być uciążliwe i męczące z perspektywy osoby oczekującej na szybki i sprawny proces. Powód podnosił, że na skutek przedawnienia karalności czynu, o jaki został oskarżony, nie mógł on oczyścić swojego dobrego imienia. Procesy karne z udziałem B. G. były relacjonowane przez media i wskazać należy, że dotyczyło to nie tylko sprawy V K 629/03, ale także innych spraw - sam powód przyznał, że był moment kiedy toczyło się przeciwko niemu 127 spraw. Powód niewątpliwie był przedstawiany w mediach jako osoba niewiarygodna, jednakże w ocenie Sądu Rejonowego, który zajmował się tylko zadośćuczynieniem za przewlekłość postępowania tylko w perspektywie postępowania prowadzonego pod sygnaturą V K 629/03, nie pozostaje w normalnym związku przyczynowym fakt pisania negatywnie o powodzie w prasie i Internecie z przewlekłością postępowania w niniejszej sprawie. Dlatego też wiadomości prasowe pojawiające się na temat powoda nie miały zasadniczego znaczenia dla określenia wysokości należnego mu zadośćuczynienia. Sąd Rejonowy podkreślił niedogodności związane z dowożeniem powoda na rozprawy prze dziesięć lat trwania procesu karnego. Powód podnosił, że dojazdy były uciążliwe i długotrwałe - dowożony był z W. do W. na większość rozpraw, same rozprawy były stresujące. Powód podnosił negatywny wpływ procesu na jego zdrowie. Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że przewlekłość postępowania może doprowadzić do naruszenia zdrowia, a podczas dziesięcioletniego procesu powód był narażony na stres. Dodatkowo, jak wynika z zeznań powoda niezwykle --- STRONA 4 --- ważnym dla niego było merytoryczne rozstrzygnięcie jego sprawy, a na skutek umorzenia postępowania karnego nie było możliwości wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy miarkując wysokość zadośćuczynienia wziął pod uwagę krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, rodzaj naruszonego dobra oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 marca 2012 roku, I ACA 162/12). Ponadto, podkreślenia wymaga, że odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 448 k.c. nie zależy od winy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2016 roku, IV CSK 465/15). W związku z powyższym Sąd Rejonowy zważył, że zasadnym było częściowe uwzględnienie powództwa tj. w zakresie 10.000,- zł. Wskazana kwota w ocenie Sądu jest adekwatna i odpowiada doznanej przez powoda krzywdzie. Powód nie dochodził odsetek od wskazanej kwoty, tym samym Sąd nie orzekał o odsetkach. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Z uwagi tylko na częściowe uwzględnienie powództwa w pkt 2 Sąd Rejonowy oddalił powództwo w pozostałym zakresie. W pkt od 3 do 7 sentencji wyroku Sąd Rejonowy dokonał rozliczenia kosztów postępowania, a w tym kosztów pełnomocników z urzędu ustanowionych w sprawie na rzecz powoda. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto częściowo o art. 100 k.p.c. - w zakresie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocników ustanowionych z urzędu oraz w oparciu o art. 102 k.p.c. w zakresie kosztów zastępstwa procesowego pozwanego. Sąd Rejonowy mając na uwadze art. 98 § 3 k.p.c. zgodnie z którym do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszy sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony, przyznał wynagrodzenie jednego pełnomocnika i ustalił je na podstawie § 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłacone pomocy prawnej ustanowionej z urzędu na kwotę 2.400 zł. Wskazaną kwotę rozdzielono między trzech adwokatów z urzędu wstępujących w sprawie i rozliczno zgodnie ze stopniem wygranej powoda - częściowo zasądzono je od pozwanego, a częściowo przyznano ze środków Skarbu Państwa. Powód utrzymał się ze swoim żądaniem w 20% w związku z zasądzeniem na jego rzecz kwoty 10.000 zł i tym samym 1/5 wynagrodzenia pełnomocników należało zasądzić od pozwanego na rzecz powoda. Sąd Rejonowy wskazał, że zasądzeniu od pozwanego na rzecz powoda tytułem kosztów zastępstwa procesowego podlegała kwota 480 zł (2.400 zł x 1/5) powiększona o należny podatek VAT co w ostateczności dało kwotę 590,40 zł. Powyższą kwotę Sąd Rejonowy rozdzielił pomiędzy trzech adwokatów ustanowionych z urzędu, co dało kwotę 196,80 zł (z uwzględnieniem należnego podatku VAT) tytułem kosztów zastępstwa procesowego każdego ustanowionych pełnomocników. W przypadku tej części kosztów należne wynagrodzenie należało podnieść o podatek od towarów i usług, co wynika z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 grudnia 2015 roku (sygn. akt. III CZP 90/15) zgodnie z którą również w sytuacji zasądzania kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu od strony przeciwnej należy wskazane koszty powiększyć o stawkę podatku VAT. Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy orzekł jak w pkt. 3 sentencji wyroku. W pozostałym zakresie wynagrodzenie pełnomocników ustanowionych z urzędu na rzecz powoda Sąd Rejonowy przyznał ze środków Skarbu Państwa. Należną kwotę 1.920 zł (2.400 zł x 4/5), Sąd Rejonowy rozdzielił między trzech pełnomocników (1.920zł : 3 = 640 zł) i każdemu z nich przyznano kwotę 782,20 zł (tj. 640 zł powiększone o należny podatek od towarów i usług). Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy orzekł jak w pkt 4, 5 i 6 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania w pozostałym zakresie Sąd Rejonowy oparł na podstawie art. 102 k.p.c. W ocenie Sądu Rejonowego w realiach niniejszej sprawy zachodziły okoliczności pozwalające na nieobciążania powoda kosztami procesu - w tym wypadku kosztami zastępstwa procesowego pozwanego. Sąd Rejonowy miał na uwadze trudną sytuację materialną powoda oraz na fakt długotrwałego przebywania powoda w zakładzie karnym, co uniemożliwia mu podjęcie pracy zarobkowej, a tym samym wpływa na możliwość poniesienia przez niego kosztów postępowania. --- STRONA 5 --- Mając powyższe na uwadze Sąd Rejonowy orzekł jak w pkt. 7 sentencji wyroku. Wyrok apelacją zaskarżył pozwany. Pozwany zarzucił wyrokowi: 1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 233 § 1 K.p.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego materiału odnośnie ustalenia rodzaju dóbr osobistych naruszonych stwierdzoną przewlekłością postępowania karnego sygn. akt. V K 629/03, form i przejawów tych naruszeń, rozmiaru doznanej w związku z tym krzywdy podlegającej kompensacie w ramach zadośćuczynienia, oraz brak uwzględnienia faktu otrzymania już przez Powoda częściowej kompensaty niektórych naruszeń dóbr zaistniałych w związku z tą przewlekłością procesu; - art. 328 § 2 K.p.c. - poprzez brak przejrzystego wyjaśnienia, które z uznanych przez Sąd za udowodnione, rodzajów krzywd wymagały zastosowania art. 445 K.c, które zaś art. 448 K.c; 2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 448 K.c. w związku z art. 445 § 1 i art. 444 § 1 K.c. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy pokrywające się zakresy normatywne obu przepisów odnoszących się do naruszeń dóbr osobistych, wymagały ich odpowiedniego stosowania - z uwagi na istniejący pomiędzy nimi stosunek normy szczególnej (art. 445 K.c.) wobec regulacji ogólnej (art. 448 K.c). Wskazując na powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości. Wyrok apelacją zaskarżył także powód w części tj. w zakresie pkt 2, 3 i 6 . Powód zarzucił wyrokowi: 1. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj. art. 227 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika powoda z 27 listopada 2015 r. o ponowne zwrócenie się do objętych tym wnioskiem spółek o przesłanie kopii opublikowanych materiałów prasowych i kopii audycji, jako w ocenie Sądu nieprzydatnego do wydania rozstrzygnięcia, podczas gdy możliwe do uzyskania w ten sposób dowody miały na celu ustalenie rzeczywistego rozmiaru krzywdy powoda doznanej wskutek przewlekłości postępowania; 2. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj. art. 207 § 6 k.p.c. i art. 217 § 2 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika powoda zgłoszonego na rozprawie 13 stycznia 2017 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku z Internetu czterech artykułów prasowych, tj.: (1) wydruku ze strony (...).(...), zawierającego artykuł opublikowany 16 grudnia 2011 r., pt. „(...)"; (2) wydruku ze strony (...), zawierającego artykuł opublikowany 20 grudnia 2011 r., pt. „(...)", (3) wydruku ze strony (...).PL, zawierającego artykuł opublikowany 15 października 2013 r. pt. „(...)", (4) wydruku ze strony (...), zawierającego artykuł opublikowany 8 stycznia 2016 autorstwa M. W. (2) pt. - na okoliczności: relacjonowania przez prasę przebiegu rozprawy karnej przeciwko powodowi, toczonej przed Sądem Rejonowym dla W-wy Śródmieścia oraz przed Sądem Okręgowym w Warszawie, relacjonowania przez prasę sposobu zakończenia tego, procesu, charakteru komentarzy prasowych na temat sposobu zakończenia procesu; z uwagi na to, że wniosek ten jest spóźniony, a nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, podczas gdy dowody te nie były spóźnione, a gdyby nawet uznać, że były spóźnione, to nie prowadziły do zwłoki w rozpoznaniu sprawy; 3. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj. art. 207 § 6 k.p.c. i art. 217 § 2 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika powoda zgłoszonego na rozprawie 13 stycznia 2017 r. o ponowienie pisma Sądu Rejonowego z 8 października 2015 r. do wydawcy dziennika „(...)", tj. (...) SP. z o.o. i skierowanie go dodatkowo na adres (...) Sp. z o.o., P. (...), ul. (...), (...)-(...) W., o przesłanie kopii opublikowanych materiałów, które w całości bądź części dotyczyły sprawy karnej toczonej przed Sąd Rejonowy dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, sygn. akt V K 629/03, a także przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt X Ka 851/11 przeciwko B. G., w terminie 14 dni; z uwagi na to, że zdaniem Sądu wniosek ten jest spóźniony, a nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, podczas gdy dowód ten nie był spóźniony, a gdyby nawet uznać, że był spóźniony to był uzasadniony --- STRONA 6 --- wyjątkowymi okolicznościami, tj. niedostrzeżeniem przez Sąd oraz przez poprzedniego pełnomocnika braku odpowiedzi ww. Spółki na pismo Sądu z 8 października 2015 r., przy uwzględnieniu jego istotnego znaczenia dla sprawy; 4. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa procesowego, tj. art. 207 § 6 k.p.c. i art. 217 § 2 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego pełnomocnika powoda zgłoszonego na rozprawie 13 stycznia 2017 r. o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania dziennikarki M. W. (1), na okoliczność zainteresowania mediów procesem, przebiegu procesu w oczach mediów, rodzaju informacji podawanych przez media oraz rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda w wyniku przewlekłości procesu i skutków przewlekłości, z uwagi na to, że w ocenie Sądu wniosek ten był spóźniony, a nie wystąpiły wyjątkowe okoliczności, podczas gdy dowód ten nie był spóźniony, a gdyby uznać, że był to był uzasadniony wyjątkowymi okolicznościami, tj. dotarciem do dowodu przez drugiego pełnomocnika powoda dopiero po opublikowaniu przez świadka materiału prasowego 8 stycznia 2016 r., przy uwzględnieniu jego istotnego znaczenia dla sprawy; 5. naruszenie prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez rażące przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez niezgodne z praktyką i wytycznymi Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu wyliczenie należnej powodowi kwoty tytułem zadośćuczynienia za krzywdę doznaną wskutek przewlekłości postępowania; 6. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 361 § 1 k.c. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że normalnym związkiem przyczynowym - w rozumieniu tego przepisu - nie jest związek zachodzący pomiędzy przewlekłością postępowania karnego a szkodą poniesioną przez powoda w postaci naruszenia godności osobistej i dobrego imienia, a wynikającą z negatywnego pisania o powodzie w związku z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym, co do którego stwierdzono przewlekłość - w prasie, podczas gdy zasadne jest uznanie, że pomiędzy tymi zdarzeniami zachodzi adekwatny związek przyczynowy w rozumieniu tego przepisu; 7. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 448 k.c. poprzez błędne uznanie, że kwota 10.000 zł jet kwotą odpowiednią w rozumieniu tego przepisu za naruszenie przez pozwanego dóbr osobistych powoda na skutek przewlekłości postępowania; 8. naruszenie § 6 pkt 5) w zw. z § 2 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. 2013.461 z dnia 16.04.2016 r.) poprzez ich niezastosowanie i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu ze Skarbu Państwa kwoty 787,20 zł brutto zamiast kwoty 2.952,00 zł brutto, przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie poniżej minimalnego na podstawie w/w przepisów, co skutkowało przyznaniem wynagrodzenia w zaniżonej wysokości. Wskazując na powyższe zarzuty powód wniósł o uwzględnienie powództwa w całości i zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz powoda B. G. kwoty 50.000 zł i przyznanie od pozwanego na rzecz powoda kosztów według norm przepisanych, w tym na rzecz adw. K. K., tytułem kosztów zastępstwa procesowego przez tego pełnomocnika z urzędu, przy uwzględnieniu, że przy wielości pełnomocników z urzędu każdemu z nich należy się wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej. W razie oddalenia apelacji powód wniósł o zmianę wyroku poprzez zasądzenie w punkcie 3 od pozwanego Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz powoda B. G. kosztów zastępstwa procesowego, przy uwzględnieniu, że przy wielości pełnomocników z urzędu każdemu z nich należy się wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej i przyznanie w punkcie 6 ze Skarbu Państwa na rzecz adw. K. K. kwoty w wysokości według norm przepisanych, przy uwzględnieniu, że przy wielości pełnomocników z urzędu każdemu z nich należy się wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej, tytułem kosztów nieopłaconej ani w całości, ani w części pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Nadto powód wniósł o nieobciążanie powoda - w razie oddalenia apelacji - kosztami postępowania apelacyjnego, z powołaniem się na art. 102 k.p.c. Jednocześnie powód wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy - Śródmieścia w Warszawie na rzecz powoda i na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów postępowania apelacyjnego według norm prawem przepisanych, ew. o --- STRONA 7 --- przyznanie ze Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kwoty w wysokości według norm przepisanych, przy uwzględnieniu, że przy wielości pełnomocników z urzędu każdemu z nich należy się wynagrodzenie w wysokości stawki minimalnej, tytułem kosztów nieopłaconej ani w całości, ani w części pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Ponadto powód wniósł również o: 1. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wydruku z Internetu czterech artykułów prasowych, tj. (1) wydruku ze strony (...).(...), zawierającego artykuł opublikowany 16 grudnia 2011 r., pt. „Umorzono proces B. G."; (2) wydruku ze strony (...), zawierającego artykuł opublikowany 20 grudnia 2011 r., pt. „(...)", (3) wydruku ze strony (...).PL, zawierającego artykuł opublikowany 15 października 2013 r., pt. „(...)", (4) wydruku ze strony (...), zawierającego artykuł opublikowany 8 stycznia 2016 autorstwa M. W. (2) pt. „(...)na następujące okoliczności: relacjonowania przebiegu rozprawy karnej, toczonej przed Sądem Rejonowym dla W-wy Ś., a następnie przed Sądem Okręgowym w Warszawie, relacjonowania przez media sposobu zakończenia procesu oraz komentarzy prasy na ten temat, rodzaju reakcji osób trzecich na te relacje oraz rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda w wyniku przewlekłości procesu; 2. ponowne wystąpienie do następujących podmiotów: (A) (...) S.A., ul. (...), (B) (...) S.A., ul. (...), (C) (...) Sp. z o.o., ul. (...), (...)- (...) W., (D) (...) S.A., ul. (...), (...)-(...) W., (D) Telewizji (...) S.A., ul. (...), (...)-(...) W., (E) Telewizji (...) Sp. z o.o., ul. (...), (...)- (...) W., o przesłanie materiałów jak w piśmie Sądu z 8 października 2015 r.; na następujące okoliczności: faktu i treści materiałów pojawiających się w mediach, a dotyczących spraw karnych toczonych przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, sygn. akt V K 629/03, a następnie przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt X Ka 851/11 przeciwko B. G., faktu i rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda w wyniku przewlekłości procesu karnego, rodzaju reakcji osób trzecich na ukazujące się w mediach publikacje dotyczące powoda w trakcie postępowania oraz po ogłoszeniu postanowienia Sądu Okręgowego umarzającego postępowanie karne przeciwko powodowi oraz rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda w wyniku przewlekłości procesu; 3. ponowienie pisma Sądu Rejonowego z 8 października 2015 r. do wydawcy dziennika „(...)", tj. (...) Sp. z o.o., P. (...), ul. (...) i skierowanie go dodatkowo na adres (...) Sp. z o.o., P. (...), ul. (...), (...)-(...) W., o przesłanie kopii opublikowanych materiałów które w całości bądź części dotyczyły spraw karnych toczonych przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, sygn. akt V K 629/03, a także przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt X Ka 851/11 przeciwko B. G. na następujące okoliczności: faktu i treści materiałów ukazujących się w mediach, a dotyczących spraw karnych toczonych przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie, sygn. akt V K 629/03, a następnie przed Sądem Okręgowym w Warszawie, sygn. akt X Ka 851/11 przeciwko B. G., rodzaju reakcji osób trzecich na te materiały oraz rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda w wyniku przewlekłości procesu; 4. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z przesłuchania dziennikarki M. W. (1), wezwanie na adres (...), na następujące okoliczności: zainteresowania mediów procesem, przebiegu procesu w oczach mediów, rodzaju informacji podawanych przez media, rodzaju reakcji osób trzecich na ukazujące się w Internecie publikacje dotyczące powoda jako osoby oskarżonej oraz po ogłoszeniu postanowienia Sądu Okręgowego umarzającego postępowanie karne przeciwko powodowi oraz rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda w wyniku przewlekłości procesu. Zażalenie na punkt 3, 4, 5, 6 i 7 wyroku w części, tj. w zakresie, w jakim Sąd Rejonowy oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu powodowi ponad kwotę 600 zł wniósł także G. M. – jeden z pełnomocników z urzędu powoda. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił: naruszenie § 6 pkt 5) w zw. z § 2 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 2 w zw. z par. 19 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz. U. 2013.461 z dnia 16.04.2016 r.) poprzez ich niezastosowanie i przyznanie pełnomocnikowi z urzędu ze Skarbu Państwa kwoty 787,20 zł brutto zamiast kwoty 2.952 zł brutto, przyznając pełnomocnikowi wynagrodzenie poniżej minimalnego na podstawie w/w przepisów, co skutkowało przyznaniem wynagrodzenia w zaniżonej wysokości; naruszenie art. 98 par. 3 kpc poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż przepis ten stanowi o zasadach przyznawania wynagrodzenia ze Skarbu Państwa pełnomocnikowi z urzędu, podczas gdy przepis ten stanowi o zasadach --- STRONA 8 --- zwrotu kosztów procesu tylko i wyłącznie stronie od strony, co skutkowało uznaniem, iż pełnomocnikom z urzędu należy się jedno podzielone wynagrodzenie i przyznanie tego wynagrodzenia w zaniżonej wysokości. Sąd Okręgowy zważył co następuje: W rozpoznawanej sprawie wyrok Sadu I instancji został zaskarżony przez obie strony postepowania. Dodatkowo wpłynęło także zażalenie na postanowienie o kosztach złożone przez byłego pełnomocnika z urzędu powoda G. M.. Sąd Okręgowy po rozpoznaniu sprawy na podstawie całego materiału dowodowego zebranego w postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym zważył, że zarzuty apelacyjne powoda była nietrafne, w konsekwencji czego jego apelacja podlegała oddaleniu na podstawie art. 385 kpc. Z kolei zaś na uwzględnienie zasługiwały apelacja strony pozwanej oraz wywiedzione przez pełnomocników z urzędu powoda adw. K. K. (zawarte w apelacji powoda) oraz byłego pełnomocnika z urzędu G. M. zażalenia w przedmiocie kosztów zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu. Wobec tego wyrok Sądu Rejonowego na zasadzie art. 386 par. 1 kpc musiał być zmieniony przez Sąd II instancji. Sąd Okręgowy podzielił jedynie częściowo ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, postanawiając o konieczności uzupełnienia na podstawie art. 387 par. 21 kpc, okoliczności faktycznych sprawy. Okolicznościami faktycznymi ustalonymi przez sąd niższej instancji, które zostały podzielone przez Sąd Okręgowy są okoliczności dotyczące przebiegu postępowania karnego V K 629/03 w ogólnym zarysie, w tym zakresie nie ma potrzeby ponownego przytaczania tych ustaleń. Jednakże część z okoliczności faktycznych sprawy Sąd Okręgowy ustalił odmiennie niż to uczynił Sąd Rejonowy i wywiódł z nich odmienną ocenę prawną. Powyższe jest skutkiem dokonania przez Sąd II instancji odmiennej oceny dowodu z zeznań powoda, który to dowód miał charakter fundamentalny w niniejszym postępowaniu i który to dowód nie został odpowiednio oceniony przez Sąd Rejonowy. Wbrew ocenie Sądu I instancji - a wskutek dokonania przez Sąd Okręgowy wszechstronnej oceny z dużą dozą ostrożności i wnikliwej ich konfrontacji z pozostałym materiałem dowodowym, zgodnie z wymogami art. 233 par. 1 kpc – Sąd Odwoławczy uznał, że zeznania powoda B. G. nie zasługują na przyznanie im waloru wiarygodności w całości. Zeznania te zostały ocenione w przeważającej mierze za niewiarygodne jako sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym w sprawie. Sądowi Rejonowemu już na samym początku umknął fakt, iż przed rozpoczęciem składania zeznań w dniu 07 kwietnia 2016 r. powód B. G. zeznał niezgodnie z prawdą, iż nie był wcześniej karany za składanie fałszywych zeznań, podczas gdy był on dwukrotnie skazany za przestępstwo składania fałszywych zeznań z art. 233 kk (k. 488, wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z 27.04.2006 r. w sprawie VII K 1163/05 i wyrokiem Sądu Rejonowego w Mrągowie z dnia 18.06.2009 r. w sprawie II K 116/08 k. 194-197). Sąd Odwoławczy nie podziela tych ustaleń faktycznych Sądu I instancji, w których ustalił on w oparciu o zeznania powoda, że „B. G. podczas prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia w Warszawie postępowania karnego był dowożony z W. na każdą rozprawę przez służbę więzienną” a w konsekwencji uznał na stronie 8 rozważań prawnych, iż „podkreślenia wymagają niewątpliwie niedogodności związane z dowożeniem powoda na rozprawy przez dziesięć lat trwania procesu”. Z trudnościami podczas tych transportów wiązał powód naruszenie dobra osobistego w postaci zdrowia. Otóż, Sąd Okręgowy ustalił, że proces karny w sprawie V K 629/03 rozpoczął się aktem oskarżenia wniesionym w dniu 30 września 2002 r. i zakończył wydaniem wyroku skazującego w dniu 05 sierpnia 2011 r. Powód został tymczasowo aresztowany do innej sprawy karnej dopiero w dniu 07 listopada 2006 r. (k. 606 akt V K 629/03). W trakcie trwania tego procesu powód skończył odbywanie jednej z kar i w okresie od września 2008 r. do lipca 2009 r. przebywał na wolności. Czas, w którym B. G. odbywał karę pozbawienia wolności był zatem znacznie krótszy niż okres trwania sprawy V K 629/03. Nie może zatem być mowy o „niedogodnościach związanych z dowożeniem powoda na rozprawy przez dziesięć lat trwania procesu” jak to zważył Sąd Rejonowy. Nie jest też prawdą, że powód był dowożony 20 razy na rozprawę z W. do W. w sprawie V K 629/03. Spoza W. (tj. z W. i z J.) B. G. był przetransportowywany przez służbę więzienną na rozprawy w W. trzynastokrotnie, co wynika z analizy akt sprawy V K 629/03. Transporty te miały miejsce przez okres niespełna trzech lat (a nie dziesięciu), tj. pierwszy przewóz B. G. przez służbę więzienną nastąpił w dniu 30 lipca 2007 r., zaś ostatni w dniu 21.06.2011 r. W tym czasie, gdy oskarżony G. był dowożony z różnych zakładów karnych na rozprawy w sprawie V K 629/03, w sprawie tej zostało przeprowadzonych siedemnaście rozpraw, na których były przeprowadzane czynności dowodowe, a oskarżony aktywnie w nich uczestniczył korzystając ze swego prawa do obrony. W tym okresie proces karny toczył się sprawnie, a materiał dowodowy był koncentrowany na terminach rozpraw wyznaczanych nawet dzień po dniu (np. rozprawy karne, które odbyły się: 11 i 12 maja 2010 r., 13, 20, 24 i 25 stycznia 2011, 14, 15 i 19 kwietnia 2011 r., 20 i 21 czerwca 2011 r.) r. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 13 listopada 2012 --- STRONA 9 --- r., w którym stwierdzono przewlekłość postępowania w sprawie V K 629/03 przewlekłość postępowania karnego nie dotyczyła ostatniego okresu postępowania. Sąd Apelacyjny zważył, że „w ostatniej fazie postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy- Śródmieścia w Warszawie w 2011 r. sprawa była prowadzona w sposób czyniący zadość wymogom koncentracji materiału dowodowego, co w efekcie skutkowało wydaniem w dniu 05 sierpnia 2011 r. nieprawomocnego wyroku”. Dalej Sąd Apelacyjny wskazał w uzasadnieniu, że w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Śródmieścia w Warszawie doszło do przewlekłości postępowania polegającej m. in. na pozostawieniu sprawy bez podjęcia koniecznych czynności przez okres kilku lat od jej wpływu do tego Sądu. Wymowę tego stanu rzeczy jedynie łagodzą krótkotrwałe problemy z konwojem oskarżonego (k. 117v-118). Sąd Rejonowy zdaje się, nie zauważył tego, iż dziesięć spośród trzynastu rozpraw, na które był doprowadzony B. G. z zakładu karnego spoza W. do Sądu Rejonowego dla Warszawy – Śródmieścia miało miejsce w 2011 r., tj. wówczas, gdy - podając za Sądem Apelacyjnym w sprawie II S 66/12 – „postępowanie prowadzone było w sposób czyniący zadość wymogom koncentracji materiału dowodowego”. Z dokonanych przez Sąd Okręgowy ustaleń faktycznych, wywiedziony został wniosek, że stwierdzenie przewlekłości postępowania dotyczy okresu wcześniejszego, niż ten, z którym strona powodowa łączyła naruszenie jego dobra osobistego w postaci zdrowia na skutek dowożenia do Sądu, które to czynności miały miejsce w końcowej fazie postępowania. W takiej sytuacji, nie może być, zatem mowy o tym, by w zakresie zarzuconego naruszenia zdrowia powoda zaistniały w ogóle przesłanki związania, co do stwierdzonej przewlekłości postępowania z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm., dalej ustawa o skardze na przewlekłość postępowania). Innymi słowy stwierdzona przewlekłość nie dotyczy okresu, w którym miały miejsce zdarzenia z jakimi powód łączył naruszenie jego dobra osobistego w postaci zdrowia. Stosownie do art. 15 ustępu 1 ustawy strona, której skargę uwzględniono, może w odrębnym postępowaniu dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa albo solidarnie od Skarbu Państwa i komornika. Zgodnie z ustępem 2 postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie, co do stwierdzenia przewlekłości. Sąd Okręgowy w pełni podziela rozważania prawne Sądu I instancji dotyczące wykładni przepisu art. 15 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania i przyjmuje je za własne. Podkreślenia wymaga, że przepis art. 15 ww ustawy nie tworzy autonomicznego uprawnienia do domagania się odszkodowania lub zadośćuczynienia. Kreuje on możliwość uzyskania pełnej kompensaty, mając charakter normy odsyłającej i określającej zakres prejudycjalnego związania. Strona nie jest przy tym zwolniona od obowiązku wykazania pozostałych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa zezwalających na zastosowanie art. 417 par. 1 kc, art. 445 kc lub art. 448 kc w postaci: krzywdy powstałej w adekwatnym związku przyczynowym z naruszeniem prawa polegającym na doprowadzeniu do przewlekłości postępowania. Tym samym art. 15 ustawy o skardze na przewlekłość, będący normą kolizyjna, sam nie kreuje jakichkolwiek praw podmiotowych ani nie stanowi podstawy prawnej dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych. Podstawy tych roszczeń należy poszukiwać w szczególności w art. 445 i 448 kc (wyrok Sądu Najwyższego z 06.05.2010 r., sygn. akt II CSK 640/09). Sąd Rejonowy prawidłowo wskazał, że w przypadku uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania, które to orzeczenie jest wiążące następnie dla sądu rozstrzygającego sprawę o naprawienie szkody, to podstawą prawną orzekania w sprawie o odszkodowanie jest wówczas art. 4171 § 3 kc, zgodnie z którym jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Przesłankami tej odpowiedzialności są zatem: szkoda, zdarzenie wywołujące szkodę polegające na niewydaniu orzeczenia lub ostatecznej decyzji, przy czym wskazana bezprawność musi być, co do zasady, stwierdzona we właściwym postępowaniu oraz adekwatny związek przyczynowy pomiędzy tak opisanym zdarzeniem a szkodą. W tym miejscu Sąd Okręgowy chce zwrócić uwagę na przesłankę adekwatnego związku przyczynowego, o jakim mowa w powyższym przepisie art. 4171 § 3 kc. Nie każde, bowiem przewlekłe postępowanie rodzi po stronie Skarbu Państwa obowiązek odszkodowawczy. Musi, bowiem zaistnieć adekwatny związek przyczynowy między przewlekłością postępowania a krzywdą wynikłą z naruszenia dóbr osobistych. W realiach rozpoznawanej sprawy obowiązek odszkodowawczy powstałby wówczas, gdy przewlekłość postępowania doprowadziłaby do uprawomocnienia się orzeczenia jako niesłusznego z punktu widzenia merytorycznego (nieskutecznie zaskarżonego). Innymi słowy powód winien wykazać, iż wyrok Sądu Okręgowego wydany w sprawie --- STRONA 10 --- V K 629/03 na skutek rozpoznania jego apelacji w czasie zanim doszło do przedawnienia karalności byłby dla niego korzystny, jedynie zaś na skutek braku możliwości merytorycznego rozpoznania jego apelacji doszło do uprawomocnienia się krzywdzącego go orzeczenia, jakim w ocenie powoda było postanowienie o umorzeniu postępowania. Dopiero wówczas, zdaniem Sądu Okręgowego, można by mówić o spełnieniu przesłanki adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem pozwanego (stwierdzoną przewlekłością) a wyrządzeniem szkody (krzywdą) powodowi. W tym miejscu Sąd Okręgowy zważył, iż powód nie udowodnił przesłanki adekwatności związku przyczynowego odpowiedzialności pozwanego, albowiem nie wykazał, z jakiego powodu wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia jest błędny bądź niesłuszny. Powód nie udowodnił, że gdyby nie konieczność umorzenia postępowania wobec upływu czasu – w rezultacie przewlekłości – przedawnienia karalności czynu oskarżonego, zostałby uniewinniony, a tylko takie rozstrzygnięcie – w jego ocenie – oczyściłoby jego dobre imię i kompensowałoby wcześniejsze naruszenie jego dobrego imienia., poprzez długotrwałe pozostawanie w stanie oskarżenia i skazanie w pierwszej instancji. Okolicznościami faktycznymi istotnymi z punktu widzenia oceny możliwości uzyskania przez powoda wyroku uniewinniającego przed Sądem II instancji są poniższe ustalenia Sądu Okręgowego: B. G. w dniu 27 maja 2002 r. (mający wówczas status świadka w postepowaniu (...)) zgłosił się do Prokuratury Okręgowej w Warszawie i złożył zeznania, w których oświadczył, że nie był świadkiem wręczania łapówek politykom. Zeznał, że wszystkie informacje dotyczące przyjmowania korzyści majątkowych przez polityków są nieprawdziwe oraz, że jego zeznania złożone w Prokuraturze dnia 08 grudnia 2001 r. oraz 13 grudnia 2001 r. są nieprawdziwe. W konsekwencji prokurator umorzył postępowanie przeciwko fałszywie oskarżonym politykom i wszczął z urzędu sprawę przeciwko B. G. o popełnienie przestępstwa składania fałszywych zeznań (późniejsza sprawa V K 629/03, k.144). Po wydaniu przez Sąd Rejonowy dla Warszawy – Śródmieścia wyroku skazującego powoda za popełnienie przestępstwa z art. 233 kk, obrońca z urzędu B. G. w sprawie V K 629/03 zarzucił „wyrokowi Sądu Rejonowego obrazę przepisów prawa procesowego, która miała wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7 kpc polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów poprzez niezakwalifikowanie zeznań złożonych przez oskarżonego B. G. w charakterze świadka w dniu 24 maja 2002 r. w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie w sprawie (...) jako dobrowolnego sprostowania fałszywych zeznań złożonych w postępowaniu przygotowawczym w dniu 08. 12., 13.12. 2001 r. w Prokuraturze Okręgowej w Warszawie w sprawie (...) zanim zapadło nieprawomocne rozstrzygnięcie w sprawie, w której miały one służyć za dowód, co w konsekwencji wykluczyło rozważenie możliwości zastosowania nadzwyczajnego złagodzenia kary, a nawet odstąpienie od jej wymierzenia przewidzianej w art. 233 par. 5 pkt 2 kk.”. W apelacji obrońca nie wnosił zatem o uniewinnienie powoda, dowodząc o błędnym orzeczeniu o winie w wyroku skazującym, lecz wnosił o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W apelacji obrońcy oskarżonego powoda nie było żadnych innych zarzutów podważających ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego będących podstawą skazania B. G. za przestępstwo składania fałszywych zeznań. Natomiast apelacja oskarżonego G. zawiera głównie zarzuty stronniczości stawiane sędziemu referentowi, który od 15 stycznia 2010 r. objął prowadzenie sprawy i który to sędzia podczas procesu oddalił część wniosków dowodowych oskarżonego oraz w zakresie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Dodatkowo, Sąd Okręgowy ustalił, że kwestia zbadania czy pomówieni politycy dopuścili się przyjęcia korzyści majątkowych była przedmiotem procesu toczącego się nie tylko przeciwko B. G., ale także była przedmiotem sprawy karnej, w której oskarżonym był A. L.. To ten polityk, bowiem w trakcie wystąpienia poselskiego transmitowanego przez środki masowego przekazu w dniu 29 listopada 2001 r. pomówił polityków D. T., W. C., A. O. (1), J. S. i P. P. o popełnienie przestępstw przyjęcia korzyści majątkowych. Informacji zaś na ten temat udzielił A. L. właśnie B. G., który następnie powtórzył je podczas składania zeznań w trakcie przesłuchania w Prokuraturze po uprzedzeniu go o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Nie należy tracić z pola widzenia faktu, iż w sprawie przeciwko A. L. zapadł w dniu 09 sierpnia 2005 r. przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie VIII K 558/03 wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa pomówienia. Wyrok ten został następnie utrzymany wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia 08 maja 2006 r. (II AKa 448/02). Tym samym w innym postępowaniu sądowym zostało prawomocnie przesądzone, że oskarżenia formułowane przeciwko politykom o przyjęcie korzyści majątkowych były nieprawdziwe. W ocenie Sądu Okręgowego wszystkie te okoliczności prowadzą do wniosku, że należy ocenić negatywnie możliwość uzyskania przez powoda B. G. wyroku uniewinniającego w sprawie karnej V K 629/03 na skutek merytorycznego rozpoznania jego apelacji, co zostało udaremnione wskutek umorzenia postępowania karnego wskutek przedawnienia karalności. Powód okoliczności takiej nawet nie uprawdopodobnił, a zebrany materiał dowodowy oraz wnioski z niego wypływające świadczą bardziej za tym, że nawet, --- STRONA 11 --- gdyby postępowanie karne toczyło się sprawniej w początkowym jego etapie, to powód nie uzyskałby korzystnego skutku wniesionej apelacji. Wszak przyznał się on do przestępstwa składania fałszywych zeznań odwołując swoje zeznania złożone pod rygorem odpowiedzialności z art. 233 kk, a ponadto za przestępstwo związane z jego fałszywymi zeznaniami została skazana inna osoba, zaś zarzuty apelacyjne sformułowane przez powoda i jego obrońcę nie mogły skutkować korzystnym dla powoda orzeczeniem. Sąd Okręgowy przy rozpoznaniu niniejszej sprawy miał dodatkowo na względzie, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie V K 629/03 liczącym 71 stron Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia dokonał bardzo wnikliwej, wszechstronnej i oparta na ocenie całokształtu materiału dowodowego oceny zgromadzonych dowodów. Sąd Rejonowy w sprawie V K 629/03 w licznych miejscach wielokrotnie wykazał, iż oskarżony składając wyjaśnienia w Prokuraturze i w postępowaniu sądowym mijał się z prawdą i fałszywie zeznawał. Zostało to wykazane poprzez sprzeczność wewnętrzną jego zeznań, ale także poprzez wypunktowanie przez sąd karny sprzeczności jego wyjaśnień z zeznaniami innych świadków oraz sprzeczności tych zeznań z dowodami z dokumentów, w tym niejednokrotnie dokumentów urzędowych. O popełnieniu przez powoda - oskarżonego przestępstwa świadczy najbardziej jaskrawy przykład, iż fałszywie oskarżył A. O. (1) o przyjęcie łapówki w wysokości 2.000.000 USD w formie czeku w restauracji mieszczącej się w W., podczas gdy w tym dniu – co wynika z zeznań A. O. oraz stempli (...) straży granicznej znajdujących się w jego paszporcie fałszywie pomówiony A. O. (1) przebywał na urlopie T., a nie w W.. Podobnie za nieprzekonujące były tłumaczenia oskarżonego B. G. dlaczego z biegiem czasu oskarżony zmieniał swoje stanowisko odnośnie postawionego mu zarzutu. Sąd trafnie ocenił zeznania oskarżonego, uzyskując także opinię sądowo- psychiatryczną na jego temat, iż będąc zarządcą gospodarstwa w K. jest on osobą, która dąży do dodania sobie znaczenia, w swoich wyjaśnieniach oskarżony posługuje się manipulacją. Jego zeznania są oczywiście nieprawdziwe – jak choćby, co do podawanej przez niego nieprawdziwej informacji o śmierci jego matki. Wszystkie te kwestie, aż nadto dowodzą w ocenie Sądu Okręgowego, iż twierdzenia powoda o możliwości uzyskania wyroku uniewinniającego od czynu, za który został skazany przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia w sprawie V K 629/03 nie zostały przez niego wykazane. Fakt przedawnienia karalności nie miał, zatem w ocenie Sądu Okręgowego żadnego znaczenia i nie stanowił realnej przeszkody oczyszczenia się powoda od nieprawomocnego skazania. Brak jest, przeto adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy przewlekłym prowadzeniem postępowania karnego a niemożnością uzyskania wyroku uniewinniającego i oczyszczenia się zarzutów, w jakim miał być stawiany powód w środkach masowego przekazu medialnych. Wracając do kwestii naruszenia dobra osobistego w postaci zdrowia powoda, Sąd Okręgowy odrębnie rozważył czy - mające miejsce przed 2011 r., czyli w okresie, którego dotyczy stwierdzenie przewlekłości przez Sąd Apelacyjny - trzykrotne dowiezienie powoda na rozprawy (w dniach 30.07.2007 r., 16.12.2009 r., 15.06.2010 r.) może przesądzać o zasadności jego roszczenia. W ocenie Sądu Okręgowego nie można uznać, iż ani sam transport ani też podejmowane przy okazji działania zapobiegawcze (w postaci skucia kajdankami podczas transportu i podczas rozprawy) stanowiły w sensie obiektywnym o naruszeniu zdrowia powoda. Należy przypomnieć, iż w okolicznościach tej konkretnej sprawy karnej, w ramach której doszło do przewlekłości - konieczność dowożenia B. G. na proces karny wynikał z tego, iż był on osadzony do innych postępowań karnych, które w liczbie stu dwudziestu sześciu były prowadzone przeciwko niemu. Do samego wyroku skazującego w sprawie V K 629/03 oskarżony był już multirecydywistą, skazanym 26 wyrokami karnymi. Należał on do kategorii więźniów niebezpiecznych i stąd wynikały dalsze konsekwencje podjętych wobec niego środków bezpieczeństwa. Dość tylko przypomnieć, iż B. G. dopuścił się ucieczki z prokuratury wyskakując za okno (za co został skazany), a w trakcie procesu zaczął deklarować się jako wyznawca (...), osoba posiadająca poza polskim także obywatelstwo (...) oraz podpisując się jako B. G.. To zatem same postępowanie powoda jak również jego radykalizacja światopoglądowa wyraźnie ukierunkowała sposób myślenia o nim, powodując że był on uznany za osobę niebezpieczną. W konsekwencji Sąd Okręgowy zważył, że działania stosowane wobec powoda były usprawiedliwione okolicznościami sprawy i nie miały związku z przewlekłością procesu karnego. W tym miejscu należy także uznać za trafne zarzuty apelacji pozwanego Skarbu Państwa, zarówno co do naruszenia prawa materialnego tj. art. 448 kc w zw. z art. 445 par. 1 kc i art. 444 par. 1 kc oraz co do naruszenia art. 233 par. 1 kpc. Sąd I instancji nie dokonał kategorycznego ustalenia, iż przewlekłość postępowania wywołała naruszenie zdrowia powoda oraz nie ustalił stopnia tego naruszenia w oparciu o zaoferowany materiał dowodowy. Wymogowi temu nie odpowiada, bowiem lakoniczne i hipotetyczne stwierdzenie Sądu I instancji w uzasadnieniu wyroku, że „przewlekłość postępowania może doprowadzić do naruszenia zdrowia, a podczas dziesięcioletniego procesu powód był narażony na stres”. Dodatkowo Sąd Okręgowy wskazuje, że Sąd Rejonowy błędnie wskazał podstawę prawną naruszenia dobra osobistego w postaci zdrowia, upatrując ją w ogólnym przepisie art. 448 kc, z pominięciem przesłanek wskazanych w art. 445 kc w zw. z art. 444 par. 1 kc. --- STRONA 12 --- W tym miejscu należy przypomnieć, że przepis art. 445 kc w zw. z art. 444 par. 1 kc odnoszący się do naruszenia zdrowia ma charakter lex specialis wobec ogólnej regulacji ochrony dóbr osobistych zawartej w art. 448 kc. W piśmiennictwie i judykaturze wskazuje się, że w zakresie unormowanym w art. 445 kc wyłączona jest możliwość oparcia rozstrzygnięcia na unormowaniu ogólnym przewidzianym w art. 448 kc. Wyłączenie to następuje w zakresie w jakim owo unormowanie ogólne jest sprzeczne z postanowieniami szczególnego przepisu art. 445 par. 1 kc dotyczącego regulacji dobra osobistego w postaci zdrowia, ujętej w art. 444 par. 1 kc (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 21.08.2013 r. w sprawie II CSK 704/12). Przepis art. 444 par. 1 kc stanowi, że w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Zaś art. 445 par. 1 uzupełnia katalog roszczeń, stanowiąc, że w przypadkach przewidzianych w artykule poprzedzającym sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Aby mogło dojść do zasądzenia zadośćuczynienia, powód musiałby przeto wykazać, że w związku ze stwierdzoną przewlekłością postępowania doszło u niego do uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. Sąd Okręgowy zważył, że postępowanie dowodowe przeprowadzone w sprawie nie dało podstaw do ustalenia, że u powoda doszło do uszkodzenia ciała bądź wywołania rozstroju zdrowia wskutek przewlekłości postępowania. Rację ma apelujący, iż samo bycie narażonym na stres nie może być uznane za tożsame z wywołaniem rozstroju zdrowia, o którym mowa w przepisie. Stres taki musiałby osiągnąć wysoki poziom i odpowiednio długi okres oddziaływania, aby mógł wywołać destrukcję w sferze psychicznej powoda, przybierającą rozmiar rozstroju zdrowia, co do czego brakuje dowodów w sprawie. Sąd Okręgowy oceniając czy doszło do naruszenia dobra osobistego w postaci zdrowia miał na względzie także to jak wyglądała argumentacja strony powodowej w tym zakresie, dochodząc do przekonania, iż powołanie tego dobra miało charakter instrumentalny. Wszak nie od samego początku trwania procesu w rozpoznawanej sprawie, który rozpoczął się 23.05.2013 r. powód podnosił naruszenie dobra osobistego w postaci zdrowia. W pozwie powód podnosił naruszenie dobra osobistego w postaci dobrego imienia, wizerunku, godności w związku z publikacjami w prasie. Dopiero w piśmie pełnomocnika powoda z 02.12.2015 r. zostało wskazane przez jego pełnomocnika na towarzyszące procesowi trwającemu 10 lat poczucie niepewności, zagrożenia i narażenia na ostracyzm stanowiący źródło stresu i frustracji. W toku procesu nie zostało przez powoda sprecyzowane, jakiego rodzaju uszkodzenia ciała bądź wywołania rozstroju zdrowia doznał powód wskutek przewlekłego postępowania sądu. Z tych wszystkich względów tj. z uwagi na brak związania orzeczeniem o stwierdzeniu przewlekłości w roku 2011, brak wykazania uszczerbku na zdrowiu i brak wykazania adekwatnego związku przyczynowego Sąd Okręgowy wykluczył możliwość uznania, że wskutek przewlekłości postępowania doszło do naruszenia dobra osobistego powoda w postaci jego zdrowia. Przechodząc do oceny naruszenia pozostałych dwóch dóbr osobistych tj. dobrego imienia i godności, należy wskazać, że niewątpliwie godność osobista i dobre imię są jednymi z podstawowych dóbr osobistych człowieka. Odpowiedzialność za naruszenie tych dóbr osobistych regulowana jest przepisami art. 23, 24 i 448 kc. Zgodnie z art. 23 dobra osobiste człowieka jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Art. 24 par. 1 kc ustanawiając ochronę dóbr osobistych wskazuje że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Zgodnie ze zdaniem 3 tego przepisu na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również zadać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pienię pieniężnej na wskazany cel społeczny. Kwestia przyznania zadośćuczynienia jest zaś doprecyzowana w art. 448 kc zgodnie z którym w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis art. 445 par. 3 stosuje się. Należy jednakże w dalszym ciągu pamiętać, że skoro naruszenie dóbr osobistych w postaci godności osobistej i dobrego imienia powód łączy z przewlekłością postępowania karnego to, aby uwzględnić roszczenie powoda, należy ustalić – poza spełnieniem przesłanek z art. 23, 24 i 448 kc - zarazem wypełnienie dyspozycji norm art. 15 ustawy o skardze na przewlekłość i art. 4171 kc. W tym miejscu wypada tylko przypomnieć, że ocena czy działanie naruszyło dobro osobiste, dokonywana jest na podstawie obiektywnego kryterium, nie jest dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowanej (tak Sąd Najwyższy w wyroku z 11.03.1997 r., III CKN 33/97, OSNC 1997, nr 6-7, poz. 93 oraz wyroku z 04.04.2001 r., III CKN 323/00, Legalis). --- STRONA 13 --- Ponadto ustalenie, czy konkretny pokrzywdzony odczuł naruszenie dobra osobistego byłoby bardzo trudne. W praktyce przyjęcie subiektywnych odczuć pokrzywdzonego jako kryterium ustalenia, czy doszło do naruszenia oznaczałoby, że w każdym przypadku, gdy pokrzywdzony występuje na drogę prawną według jego indywidualnej oceny doszło do naruszenia dobra osobistego. Sąd powinien rozważyć, czy typowa, przeciętna osoba na miejscu pokrzywdzonego uznałaby określone działanie za naruszenie dobra osobistego oraz czy w odczuciu społecznym określone zachowanie zakwalifikowane może być jako naruszające dobra osobiste (wyrok Sądu najwyższego z 25.04.1989 r., I CR 143/89, OSP 1990, Nr 9 poz. 330). Powód B. G. wskazywał, że doszło do naruszenia jego dóbr osobistych w postaci godności osobistej i dobrego imienia, traktowanych przez niego łącznie na skutek ukazujących się w mediach na jego temat niepochlebnych artykułów i reportaży telewizyjnych. Sam zaś fakt umorzenia postępowania karnego został negatywnie naświetlony jakoby udało mu się uniknąć odpowiedzialności karnej. Zdaniem powoda zaś przewlekłość postępowania spowodowała, że nie mógł on uzyskać wyroku uniewinniającego na skutek wniesionych apelacji. Jak Sąd Okręgowy szeroko omówił powyżej powód nie udowodnił przesłanki adekwatności związku przyczynowego. Nie wykazał on z jakiego powodu wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Śródmieścia jest błędny oraz, że gdyby nie konieczność umorzenia postępowania wobec upływu czasu – w rezultacie przewlekłości – przedawnienia karalności czynu oskarżonego, zostałby uniewinniony, a tylko takie rozstrzygnięcie – w jego ocenie – kompensowałoby wcześniejsze naruszenie, poprzez długotrwałe pozostawanie w stanie oskarżenia i skazanie w pierwszej instancji, jego dobrego imienia i godności osobistej. Już przeto tylko z tego powodu można by poprzestać na ocenie, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, a powództwo winno podlegać oddaleniu. Kwestią istotną jest także to, że ewentualną odpowiedzialność za nieprawdziwe i szkalujące osobę powoda publikacje mogą ponosić na zasadach określonych w przepisach Prawa prasowego i kodeksu cywilnego autorzy tych artykułów i wydawcy. To nie sąd ponosi odpowiedzialność za sposób przekazu i narrację przyjętą przez media. Wprawdzie to z powodu przewlekłego postępowania kreowano – jak twierdzi powód – negatywną narrację na temat osoby powoda w mediach, ale normy Konstytucji i kodeksu postępowania karnego statuują zasadę domniemania niewinności i one winny chronić powoda przed takimi sytuacjami. Sąd nie może brać odpowiedzialności za to jak prasa pisze o stronie postępowania (brak jest w tym zakresie adekwatnego związku przyczynowego). Ostatecznie nawet w przypadku sprawnie prowadzonego postępowania można wyobrazić sobie sytuację, że zostanie napisany nieprzychylny artykuł o podsądnym i przecież wówczas to nie sąd należy obciążać odpowiedzialnością za naruszenie dóbr osobistych takiej osoby. W tym zakresie powód wytoczył procesy wydawcom gazet i nadawcom telewizyjnym, które jak twierdzi powód wygrywa. Mimo powyższego, Sąd Okręgowy zważył, że materiał dowodowy w postaci artykułów prasowych, jaki powód zaoferował w niniejszej sprawie był niezwykle skromny, a wręcz – nie można się oprzeć wrażeniu – że to dopiero w niniejszym postępowaniu powód dążył do odszukania tych wydawców i nadawców funkcjonujących na rynku polskich mediów, którzy cokolwiek negatywnego o nim pisali. Świadczy o tym to, że do pozwu nie zostały dołączone, żadne dowody potwierdzające twierdzenia pozwu o ukazywaniu się nieprzychylnych powodowi artykułów. Sąd Okręgowy uznaje, iż zarzuty apelacji powoda z punktów od 1 do 4 apelacji dotyczące naruszenia przez Sąd Rejonowy przepisów postępowania tj. art. 207 par. 6kpc., art. 217 par. 2 kpc i art. 227 kpc nie zasługują na uwzględnienie. Zgodnie z art. 227 kpc przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Stosownie zaś do art. 207 par. 6 kpc Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie przygotowawczym bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności. Przepis art. 217 par. 2 kpc statuuje w zasadzie tożsame przesłanki pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów przez Sąd. Sąd nie może zatem pominąć wniosków dowodowych o ile zgłaszająca je strona uprawdopodobni, że nie ponosi winy za brak zgłoszenia wniosków, albo że przeprowadzenie tych wniosków nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo też że zaszły inne wyjątkowe okoliczności, które uzasadniają przyjęcie tych wniosków dowodowych. Dokonując kontroli instancyjnej Sąd Okręgowy stwierdził, że w sprawie nie zostały naruszone omówione powyżej przepisy postępowania, a Sąd Rejonowy zasadnie oddalił spóźnione wnioski dowodowe z dnia 27 listopada 2015 r. i z dnia 13 stycznia 2017 r., w których to pismach pełnomocnicy z urzędu powoda wnosili o zwrócenie się do wydawców i nadawców o przesłanie kopii materiałów prasowych oraz o przesłuchanie dziennikarki M. W. (1). W pierwszej kolejności należy wskazać, że powód wytaczając niniejszy pozew w dniu 23 maja 2013 r. swoich roszczeń nie poparł żadnymi dowodami. Wobec tego Sąd zarządzeniem z dnia 25 --- STRONA 14 --- sierpnia 2014 r. skierowanym do jego pełnomocnika zakreślił mu 30- dniowy termin na złożenie pisma przygotowawczego wraz ze wszystkimi zarzutami, twierdzeniami i wnioskami dowodowymi pod rygorem ich pomięcia w dalszym toku postępowania na podstawie art. 207 par. 6 kpc. Należy mieć na względzie, że zarządzenie to zostało wydane tuż po oddaleniu pierwszej skargi powoda na przewlekłość postępowania złożonej w niniejszej sprawie (postanowienie Sądu Okręgowego z 16.07.2014 r. V S 108/14). W dniu 24 września 2014 r. pełnomocnik powoda złożył pismo przygotowawcze, w którym sformułował szereg wniosków o zwrócenie się do wszystkich agencji prasowych i nadawców w Polsce (tj. (...), (...) S.A., (...) Business- (...), (...) Sp. z o.o., (...) S.A., (...) S.A., Telewizji (...) Sp. z o.o.) o nadesłanie materiałów prasowych lub nagrań, które w całości lub w części będą dotyczyły sprawy karnej toczącej się przed Sądem Rejonowym dla Warszawy- Śródmieścia sygn. akt V K 629/03, a także przed Sądem Okręgowym. Wniosek ten w ocenie Sądu Okręgowego należało już na tym etapie ocenić jako całkowicie nieprecyzyjny i niemogący prowadzić do uzyskania oczekiwanych dowodów. Pismo to świadczy on o tym, że powód de facto nie znał żadnych konkretnych materiałów, z którymi łączył fakt naruszenia jego dobrego imienia i godności osobistej, choć jak zeznawał w dalszym toku procesu wytoczył tym wydawcom sprawy sądowe. Sąd Rejonowy, który postanowił nadać temu wnioskowi dalszy bieg, uzyskał informacje od nadawców, że przesłanie audycji bez ich sprecyzowania jest niemożliwe do zrealizowania. Muszą bowiem być podane konkretne audycje, daty, godziny, kanał w którym były wyemitowane oraz tytuły artykułów prasowych. Dalej Sąd Rejonowy zobowiązał pełnomocnika powoda, aby w terminie 7 dni sprecyzował wnioski dowodowe o dane, jakie wskazywali nadawcy i wydawcy w celu ponownego zwrócenie się do tych podmiotów o nadesłanie materiałów oraz o wykazanie związku tytułów tych artykułów z roszczeniem powoda. W wykonaniu powyższego zarządzenie do akt sprawy wpłynęły w dniu 27.11.2015 r. od powoda wydruki artykułów ze strony internetowej Gazety (...) pt.: „(...)” oraz zrzut tytułów artykułów, które ukazały się na tym portalu pt. „(...)”, „(...)”, „(...)”, „(...)”, „(...)”. Jednocześnie pismem z dnia 02 grudnia 2015 r. pełnomocnik powoda wniósł o nadesłanie kilku konkretnych artykułów (o tytułach jak wyżej) oraz ponownie o zwrócenie się do wszystkich wydawców o nadesłanie materiałów prasowych, które w całości bądź w części dotyczyły sprawy karnej powoda. W tym miejscu należy zauważyć, że artykuły nadesłane przez powoda i ponowione przez jego pełnomocnika są niezmiernie luźno powiązane z procesem w sprawie V K 629/03, dotyczą one licznych innych spraw, jakie toczą się w sądach z udziałem B. G.. Jedyny tytuł artykułu, który odnosi się do przebiegu procesu w sprawie V K 629/03, z którym związane jest dochodzone roszczenie zatytułowany jest „(...). (...)”. W ocenie Sądu Okręgowego wszystkie informacje podane w tym artykule są prawdziwe. Relacje dziennikarza nie są bezprawne, gdyż informuje on prawdziwie o przebiegu procesu, w sposób który nie szkaluje ani nie narusza dóbr osobistych powoda. Pełnomocnik powoda nie wskazywał nawet, które z użytych sformułowań bądź zdań miałyby być dla powoda obraźliwe w odczuciu obiektywnym. W tym stanie rzeczy Sąd Rejonowy zasadnie postanowieniem z dnia 14 grudnia 2015 r. oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika powoda o ponowne zwrócenie się do wskazanych mediów. Po pierwsze tytułu artykułów, które wskazał nie były relewantne dla toczącego się procesu karnego V K 629/03, a po wtóre realizacja tego wniosku w zakresie, w jakim nie podawał on skonkretyzowanych artykułów nie mógł doprowadzić do pozyskania jakichkolwiek informacji. Zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji zasadnie także oddalił wniosek ostatniego pełnomocnika z urzędu powoda adw. K. K. złożony w dniu 13 stycznia 2017 r. jako zdecydowanie spóźniony i nieusprawiedliwiony żadnymi okolicznościami, a jedynie prowadzący do przedłużenia postępowania w sprawie, gdyż powodujący konieczność odroczenia rozprawy. Otóż pełnomocnik adw. K. K. została ustanowiona w sprawie w dniu 15.03.2016 r., przesłuchanie powoda odbyło się w dniu 07.04.2016 r. Możliwość zapoznania się z aktami pełnomocnik miała po wykonaniu odezwy od dnia 15 kwietnia 2016 r. Następnie akta zostały przesłane do Sądu Okręgowego wraz z zażaleniem, powróciły do Sądu Rejonowego w dniu 21 października 2016 r. Od tego momentu pełnomocnik powoda miała nieograniczony dostęp do akt, zaś jej wniosek dowodowy wpłynął do sądu dopiero w dniu 13 stycznia 2017 r., tj. w dniu rozprawy, na której doszło do zamknięcia rozprawy. Wyrok został ogłoszony w dniu 16 stycznia 2017 r. Sąd Rejonowy zasadnie zatem oddalił ten wniosek dowodowych jako spóźniony i nieusprawiedliwiony. Należy mieć na względzie, że czas na składnie wniosków dowodowych dawno w sprawie minął. Pełnomocnik powoda mogła zapoznać się z treścią zeznań powoda przesłuchiwanego w drodze pomocy sądowej znacznie wcześniej, wówczas poznałaby poprawne brzmienie nazwiska dziennikarki M. W. (1). W konsekwencji Sąd Okręgowy ocenił, że Sąd I instancji w sposób prawidłowy zgromadził materiał dowodowy w sprawie. W ocenie Sądu Okręgowego na uwzględnienie nie zasługują także pozostałe zarzuty apelacji powoda opisane w punkcie 5, 6 i 7 apelacji odnoszące się do wysokości zasądzonego powodowi odszkodowania w kwocie 10.000 zł. Nie ma potrzeby, aby się nad nimi zatrzymywać, skoro w ocenie Sądu Okręgowego brak było podstaw ku uwzględnieniu powództwa w jakikolwiek części. --- STRONA 15 --- Z tych wszystkich powodów, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 kpc oddalił apelację powoda, zaś wobec uwzględnienia apelacji pozwanego na podstawie art. 386 par. 1 kpc zmienił zaskarżony wyrok poprzez oddalenie powództwa w całości. Sąd Okręgowy dokonał także zmiany orzeczenia o kosztach zastępstwa prawnego świadczonego powodowi z urzędu, uznając iż rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji, co do rozdzielenia pomiędzy trzech pełnomocników z urzędu kosztów zastępstwa prawnego świadczonego z urzędu nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Należy podzielić stanowisko obu skarżących to postanowienie zawarte w wyroku pełnomocników z urzędu powoda tj. G. M. i K. K., iż art. 100 kpc nie stanowi o zasadach przyznawania wynagrodzenia ze Skarbu Państwa pełnomocnikowi z urzędu, podczas gdy przepis ten stanowi o zasadach zwrotu kosztów procesu tylko i wyłącznie stronie od strony. Pełnomocnikom z urzędu należy się zatem wynagrodzenie w pełnej stawce, a nie w proporcji uzależnionej od ilości pełnomocników z urzędu reprezentujących powoda. Wysokość stawki wynagrodzenia zasądzonej na rzecz skarżących to postanowienie wynika z par. 6 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłaty za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej ustanowionej z urzędu na kwotę 2400 zł. Wynagrodzenie to nie zostało jedynie zmienione w odniesieniu adw. A. M., której utrzymano kwotę dotychczas przyznanego wynagrodzenia, jako że nie wniosła ona zażalenia na powyższe rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego. Uznając zaś, że zachodzą podstawy do obciążania powoda kosztami procesu, z uwagi na trudną sytuację materialną powoda i jego długotrwałe przebywanie w zakładzie karnym, Sąd nie obciążył powoda kosztami procesu. O kosztach procesu w instancji odwoławczej sąd orzekł w oparciu o par. 16 ust. 1 w zw. z par. 3 i w zw. z par. 8 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 03 października 2016 r. (Dz. U. z 2016., poz. 1714), podwyższając je o stawkę podatku VAT. Pozostałe nieuiszczone przez powoda koszty postępowania przed Sądem II instancji tj. koszt opłaty od apelacji na podstawie art. 102 kpc przejęto na rachunek Skarbu Państwa.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Warszawie stwierdził#XXVII Ca 1815/17 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 23 maja 2013 roku powód B. G. wniósł o zasądzenie kwoty 5#art. 233 § 1 k.k.#art. 234 k.k.#art. 11 § 2 k.k.#art. 12 k.k.#art. 11 § 3 k.k.#art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.#art. 101 § 1 pkt 4 k.k.#art. 102 k.k.#art. 217 § 2 k.p.c.#art. 12 ust. 4 ustawy#art. 361 k.c#art. 448 k.c.#art. 100 k.p.c.#art. 102 k.p.c.#art. 98 § 3 k.p.c.#art. 233 § 1 K.p.c.#art. 328 § 2 K.p.c.#art. 445 K.c#art. 448 K.c#art. 448 K.c.#art. 444 § 1 K.c.#art. 445 K.c.#art. 227 k.p.c.#art. 207 § 6 k.p.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 361 § 1 k.c.