Wyrok XXVC 785/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Warsza

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXVC 785/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 22 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie w XXV Wydziale Cywilnym w składzie: SSR del. Adam Mitkiewicz protokolant: Martyna Sajdak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2016 roku w W. sprawy z powództwa głównego (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. przeciwko L. S. i B. C. o zapłatę oraz sprawy z powództwa wzajemnego L. S. i B. C. przeciwko (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. o ochronę dóbr osobistych 1. zasądza solidarnie od pozwanych L. S. i B. C. na rzecz powoda (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. kwotę 3864,50 zł (trzy tysiące osiemset sześćdziesiąt cztery 50/100 złote) wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 6 czerwca 2014r. do dnia 31 grudnia 2015r. i ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 1 stycznia 2016r. do dnia zapłaty; 2. oddala powództwo wzajemne; 3. zasądza solidarnie od pozwanych L. S. i B. C. na rzecz powoda (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. kwotę 667zł (sześćset sześćdziesiąt siedem złotych) tytułem kosztów procesu. UZASADNIENIE Powód (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. w pozwie skierowanym przeciwko L. S. i B. S. (1) domagała się zasądzenia od pozwanych solidarnie kwoty 3864, 50 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 06.06.2014r. do dnia zapłaty w tym: kwoty 6372, 13 złotych z tytułu opłat eksploatacyjnych za okres od stycznia 2013r. do stycznia 2014r., skapitalizowanych odsetek ustawowych od tych świadczeń w wysokości 350, 60 złotych naliczonych do dnia 31.01.2014r., kwoty 81, 40 złotych tytułem kosztów wymiany baterii, kwoty 64, 54 złotych tytułem kosztów montażu podzielników ciepła. W uzasadnieniu pozwu powód pował, że pozwani nie wnoszą opłat od zajmowanego przez nich spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zaległość na dzień 31.01.2014 wynosi kwotę dochodzoną pozwem. Nakazem zapłaty z dnia 24 czerwca 2014r. (k.25) referendarz sadowy w Sądzie Rejonowym dla Warszawy Żoliborza zasądził od pozwanych L. S. i B. S. (1) na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. dochodzoną kwotę wraz z ustawowymi odsetkami i kosztami procesu. --- STRONA 2 --- Pozwani wnieśli sprzeciw od nakazu zapłaty domagając się uchylenia nakazu zapłaty i oddalenia powództwa. W sprzeciwie podnieśli, że wysokość należności jest zawyżona bo koszty tworzą sąsiedzi i oni powinni je płacić, spółdzielnia nie wypełnia obowiązków w zakresie zapewnienia warunków sanitarnych w wyniku czego pozwani mają niedogrzane mieszkanie, oraz stale doprowadza do konfliktów przez co pozwani nie mają spokoju, spółdzielnia pomaga w naruszaniu ich dóbr osobistych lub sama je narusza. Jednocześnie pozwani wnieśli przeciwko powodowi pozew wzajemny (k.48) o ochronę dóbr osobistych domagając się zadośćuczynienia w wysokości 100000 złotych, oraz opublikowania w dwumiesięczniku (...) przeprosin w celu przywrócenia dobrego imienia powoda jako wieloletniego działacza (...) i doktoranta (...). W piśmie z dnia 6 czerwca 2015r. powód L. S. działając w imieniu własnym (k.131) sformułował żądanie dotyczące przeprosił domagając się zamieszczenia przeprosin o treści „ (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w W. ul. (...) przeprasza L. S. za przydzielenie mieszkania w 1997r. z wadą w postaci nie spełniania warunków sanitarnych oraz niestaranne administrowanie które wyrządziło mu duże szkody i jego bliskim. Uwzględniając wkład pracy Pana L. S. w rozwój naszej Spółdzielni za to przepraszamy i prosimy o wybaczenie „oraz działając jako pełnomocnik B. C. sformułował żądanie przeprosin domagając się złożenia oświadczenia o następującej treści (k.189) „ (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w W. ul. (...) przeprasza L. S. za przydzielenie mieszkania w 1997r. z wadą w postaci nie spełniania warunków sanitarnych która polega na stałym niedogrzaniu, niestaranne administrowanie które wyrządziło mu duże szkody i jego bliskim a w szczególności dyskryminowanie w świadczeniu usług mieszkaniowych i zaopatrzeniu w media, podawaniu nieprawdy do publicznej wiadomości, nie dbaniu o porządek na terenie spółdzielni w zakresie wyprowadzania psów, a te brudzą pod domem, a ich właściciele nie przestrzegają przepisów prawa, naliczaniu nieuzasadnionych kosztów, kierowaniu bezzasadnych wniosków do organów ścigania. Uwzględniając wkład pracy Pana L. S. w rozwój naszej Spółdzielni za to przepraszamy i prosimy o wybaczenie.” W piśmie z dnia 17.11.2016r. (k.230-232) powód wzajemny L. S. podał, że zostało naruszone jego dobro osobiste, jego małoletniego syna P. S. oraz jego mamy B. C. poprzez zarząd spółdzielni przez przydzielenie mu mieszkania które nie spełnia od czasu jego zasiedlenia w 1997r. przypisanych norm w zakresie wentylacji oraz w zakresie zaprojektowanych temperatur, oraz przez B. D. Administracji (...) P. poprzez rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji, że można otwierać okna na klatce schodowej, niedbałe administrowanie budynkiem, nie uznawanie reklamacji wbrew obowiązkom wynikającym ze statutu i regulaminu. Wskazał, że domaga się na swoją rzecz kwoty 100000 złotych ponieważ spółdzielnia narusza jego dobra osobiste od czasu przystąpienia do spółdzielni w 1997r. a następnie od 1997r. po przydzieleniu mieszkania jego rodzinie. W piśmie z dnia 16.12.2016r. (k.296-298) powód wzajemny L. S. wyjaśnił, że, zostało naruszone dobro osobiste powodów i ich rodziny: małoletniego syna M. S. z poprzedniego małżeństwa poprzez odmowę przydzielenia mieszkania według kolejności pomimo dokonania wymaganej wpłaty, a następnie odmowy powodowi L. S. zwrotu pieniędzy co doprowadziło do rozwodu, oraz dobro osobiste L. S., jego małoletniego syna P. S. z drugiego związku oraz jego mamy B. C. przez zarząd spółdzielni poprzez odmowę przydzielenia innego mieszkania spełniającego przepisane normy. L. S. wskazał, że pozbawiono go dobrego imienia i nazwiska, a które musi dbać o dobre imię uczelni (...), o osiągnięcia naukowe oraz zasługi jego ojca. Wskazał, ponadto, że przez majstra M. O. w administracji (...) P. zostały naruszone inne dobra osobiste jego, B. C. i małoletniego syna tj. zdrowie, spokój, wypoczynek nocny, prawo do ciepła w mieszkaniu poprzez niedbałość polegającą na nieuwzględnieniu obowiązującego pozwaną spółdzielnię rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008r. oraz przez B. D. Administracji (...) P. poprzez niewłaściwe sporządzenie kalkulacji do naliczania opłat za mieszkanie. Jak również niedbałe administrowanie które powoduje liczne konflikty. Sąd ustalił co następuje. L. S. był członkiem (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. od 1973r.. W dniu 24 września 1996r. powód L. S. otrzymał przydział spółdzielczego własnościowego lokalu mieszkalnego (...) przy ul. (...) w (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. (kopia zawiadomienia o wpisie do KW k. 235-237 i przydziału k. 304). W lokalu tym zamieszkał powód L. S. wraz z rodziną. Zdaniem powoda mieszkanie które zajmuje nie spełnia jego potrzeb mieszkaniowych. Powód uważa, że mieszkanie jest niedogrzane, skutkiem czego marznie on i jego rodzina, spółdzielnia zaś przeprowadziła nieuczciwe badania pomiaru temperatury w jego mieszkaniu, oraz nieprawidłowo działa wentylacja. L. S. pozostaje w konflikcie ze spółdzielnią. L. S. pismami z dnia 14.03.2013r. oraz 10.10.2014r. wystąpił do (...) Spółdzielni Mieszkaniowej w W. z wnioskiem o wymianę mieszkania na inne znajdujące się w zasobach spółdzielni (kopie pism k.315-316). (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. nie odpowiedziała na jego prośbę. W dniu 03.02.2012r. oraz 26.03.2013r. w mieszkaniu L. S. i B. C. dokonano komisyjnych pomiarów temperatury, w składzie komisji uczestniczył M. O. (kopia protokołu --- STRONA 3 --- k.60-61). Pismem z dnia 29.11.2010r. spółdzielnia poinformowała L. S., że dopuszczona jest możliwość wietrzenia klatki schodowej również w okresie jesienno zimowym, nie wyznaczając kiedy i na jak długo należy tworzyć okno, pismo podpisała dyrektor osiedla (...) P. B. S. (2) (kopia pisma k.63). Uchwałą Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 31.03.2014r. L. S. został pozbawiony praw członkowskich poprzez wykreślenie z rejestru członków spółdzielni. Zaś uchwałą Walnego Zgromadzenia (...) Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 30 czerwca 2014r. zostało oddalone odwołanie L. S. od uchwały Rady Nadzorczej (...) Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 31.03.2014r. (kopie uchwał k.54-56). L. S. i B. C. za okres od stycznia 2013r. do stycznia 2014r. posiadają zaległość w opłatach opłat eksploatacyjnych związanych z użytkowaniem zajmowanego przez niego lokalu wynoszącą wraz z odsetkami ustawowymi na dzień 31.01.2014r. kwotę 3718, 56 złotych (specyfikacja opłat k.9). Opłaty za lokal przez nich zajmowany od stycznia 2013r. wynosiły 538, 98 złotych, zaś od lipca 2013r. wynosiły 498, 18 złotych (kopia informacji o wysokości opłat k.250 i 215) Jednocześnie pozwani pozostają w zwłoce z zapłatą za usługi remontowe wykonane przez spółdzielnię na rzecz pozwanych z tytułu wymiany baterii wannowej w wysokości 81, 40 złotych (kopia faktury k.265), oraz z tytułu montażu podzielników radiowych centralnego ogrzewania w wysokości 64, 54 złotych (kopia faktury k.260). Powód dwukrotnie wezwał pozwanych do uiszczenia dochodzonej kwoty (wezwania k.5-8). Pozwani mimo tego nie spełnili dobrowolnie świadczenia. Sąd zważył co następuje W powództwie głównym powód dochodził od pozwanych solidarnie kwoty 3864, 50 złotych w tym: kwoty 6372, 13 złotych z tytułu opłat eksploatacyjnych za okres od stycznia 2013r. do stycznia 2014r., skapitalizowanych odsetek ustawowych od zaległych świadczeń w wysokości 350, 60 złotych naliczonych do dnia 31.01.2014r., kwoty 81, 40 złotych tytułem kosztów wymiany baterii, kwoty 64, 54 złotych tytułem kosztów montażu podzielników ciepła. Pozwani w sprzeciwie podnieśli, że wysokość należności jest zawyżona ponieważ koszty tworzą sąsiedzi i oni je powinni płacić nadto spółdzielnia nie wypełnia obowiązków w zakresie zapewnienia warunków sanitarnych w wyniku czego pozwani mają niedogrzane mieszkanie, oraz stale doprowadza do konfliktów przez co pozwani nie mają spokoju, spółdzielnia pomaga w naruszaniu ich dóbr osobistych lub sama je narusza. Pozwali zatem nie kwestionowali faktu istnienia dochodzonej od nich wierzytelności. Zważyć jednak należy, że wysokość dochodzonej należności nie została zawyżona, powód złożył specyfikację kosztów (k.9) z której wynika, że różnica pomiędzy wysokością opłat eksploatacyjnych i zaległych odsetek a świadczeniami uiszczanymi na rzecz pozwanych za okres od stycznia 2013r. do stycznia 2014r. wynosi 3718, 56 złotych, zaś skapitalizowane odsetki na dzień 31.01.2014r. wynoszą 350, 60 złotych. Powód załączył do akt sprawy dokumenty źródłowe których weryfikacja prowadziła do uznania, że dochodzona kwota nie jest zawyżona w szczególności wynika z nich, że opłaty za lokal przez nich zajmowany od stycznia 2013r. wynosiły 538, 98 złotych, zaś od lipca 2013r. wynosiły 498, 18 złotych (kopia informacji o wysokości opłat k.250 i 215) czyli tak jak to ujęto w specyfikacji, powód w swoich obliczeniach uwzględnił również rozliczenia kosztów eksploatacyjnych tj. dokonano od wysokości świadczeń odliczeń we właściwej wysokości z tytułu wywozu nieczystości (rozliczenie k.253-254 k.259-259), z tytułu ochrony (rozliczenie k. 255), bonifikaty za wieczyste użytkowanie (k.260), z tytułu zużycia wody i rozliczenia ścieków (k.256). Z kolei do należnych świadczeń dodano kwoty wynikające z rozliczenia zużycia wody (k.262) i rozliczenia CO (k.261). Pozwani nie negowali również nie uiszczenia należności na rzecz spółdzielni z tytułu usług remontowych wykonanych przez spółdzielnię na ich rzecz tj. wymiany baterii wannowej w wysokości 81, 40 złotych (kopia faktury k.265), oraz montażu podzielników radiowych centralnego ogrzewania w wysokości 64, 54 złotych (kopia faktury k.260). Resumując zasadne było dochodzenie przez powoda od pozwanych objętej pozwem kwoty 3864,50 złotych na którą składały się kwoty z tytułu opłat eksploatacyjnych za okres od stycznia 2013r. do stycznia 2014r. w wysokości 6372, 13 złotych, skapitalizowanych odsetek ustawowych od zaległych świadczeń naliczonych do dnia 31.01.2014r., w wysokości 350, 60 złotych, kwota 81, 40 złotych tytułem kosztów wymiany baterii, kwota 64, 54 złotych tytułem kosztów montażu podzielników ciepła. Skoro pozwani nie uiścili należności na rzecz spółdzielni powinni to uczynić. Zdaniem Sądu twierdzenia pozwanych, że spółdzielnia nie wypełnia obowiązków w zakresie zapewnienia warunków sanitarnych w wyniku czego pozwani mają niedogrzane mieszkanie, oraz stale doprowadza do konfliktów przez co pozwani nie mają spokoju, spółdzielnia pomaga w naruszaniu ich dóbr osobistych lub sama je narusza stanowią subiektywną ocenę pozwanych nie popartą faktami, nadto okoliczności te nie mają przełożenia na obowiązek pozwanych pokrywania kosztów eksploatacji zajmowanego przez nich lokalu. --- STRONA 4 --- Dlatego też powództwo główne na mocy art. 471 §1 k.c. podlegało uwzględnieniu w całości. O odsetkach orzeczono na mocy art. 481 §1 k.c. zasądzając je zgodnie z żądaniem od 06.06.2014r. tj. daty wniesienia pozwu, należności te były już wymagalne wcześniej, powód zresztą dwukrotnie wzywał pozwanych do ich zapłaty (k.5-8). Odnośnie powództwa wzajemnego powództwo nie jest zasadne i podlegało oddaleniu. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Z kolei w myśl art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W świetle art. 24 k.c. ochrona dóbr osobistych przysługuje jedynie przed bezprawnym zagrożeniem lub naruszeniem dobra osobistego. W przepisie tym ustanowione zostało domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego, które może być obalone przez sprawcę naruszenia wykazaniem szczególnych okoliczności usprawiedliwiających określone działania, czy też uprawniających do ich podejmowania. Bezprawne zachowanie na gruncie tego uregulowania, to zachowanie sprzeczne z przepisami prawa lub zasadami współżycia społecznego, nie wymaga ono istnienia subiektywnych elementów po stronie sprawcy. Ocena bezprawności dokony- wana jest według kryterium obiektywnego. Stwierdzenie, czy miały miejsce okoliczności wyłączające bezprawność zachowania naruszającego dobro osobiste dokonywane być powinno przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności konkretnego przypadku. W sprawie o ochronę dóbr osobistych zadaniem Sądu jest ustalenie czy i jakie dobro osobiste zostało naruszone, a w przypadku pozytywnego ustalenia dokonanie oceny czy naruszenie takie ma bezprawny charakter. Zgodnie zaś z treścią art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Zasadność roszczeń majątkowych zależy od stwierdzenia naruszenia dobra osobistego. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się, że bezprawność winna być traktowana w kategoriach obiektywnej (przedmiotowej) kwalifikacji czynu z punktu widzenia jego zgodności z prawem i zasadami współżycia społecznego. Działaniem bezprawnym jest zatem działanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego. Natomiast okolicznościami wyłączającymi bezprawność są: działania mające oparcie w przepisach prawa, działania za zgodą pokrzywdzonego oraz w wykonywaniu prawa podmiotowego (por. wyrok Sądu Najwyższego z 4 czerwca 2003 r., sygn. akt I CKN 480/01), a także w obronie uzasadnionego interesu społecznego. Udzielenie ochrony dóbr osobistych jest uzależnione zatem od spełnienia dwóch przesłanek – naruszenia dobra osobistego oraz bezprawności tego zachowania. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanki istnienia dobra osobistego oraz jego naruszenia ciążył na powodach. Powodowie wzajemni w ocenie sądu nie wykazali faktu naruszenia ich dóbr osobistych. Na wstępie należy zastrzec, że powodami wzajemnymi w sprawie są L. S. i B. C., powodami nie są zaś dzieci powoda więc twierdzenia dotyczące naruszenia ich dóbr nie podlegały rozpoznaniu w niniejszej sprawie. Pozwanym wzajemnym, zaś jest (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa w W., a nie inne osoby do zachowania których powód wzajemny się również odnosi. Powodowie wzajemni wskazywali na naruszenie swojego dobrego imienia przez zarząd spółdzielni poprzez przydzielenie im mieszkania nie spełniającego norm wentylacji i ogrzewania, oraz odmowę przydzielenia im innego mieszkania. W ocenie Sądu fakt przydziału lokalu spełniającego czy nie spełniającego norm dotyczących ogrzewania i wentylacji czy fakt odmowy przyznania innego lokalu w kategoriach obiektywnych nie narusza dóbr osobistych w szczególności dobrego imienia powodów wzajemnych. Zresztą z ostatniego pomiaru temperatury w lokalu nie wynika aby mieszkanie było niedogrzane (protokół pomiaru k. 62). Powodowie wzajemni wskazywali również że zostały naruszone ich dobra osobiste przez majstra M. O. w administracji (...) P. tj. zdrowie, --- STRONA 5 --- spokój, wypoczynek nocny, prawo do ciepła w mieszkaniu poprzez niedbałość polegającą na nieuwzględnieniu obowiązującego pozwaną spółdzielnię rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008r. oraz przez B. D. Administracji (...) P. poprzez niewłaściwe sporządzenie kalkulacji do naliczania opłat za mieszkanie. Jak również niedbałe administrowanie które powoduje liczne konflikty. Tu również należy wskazać, że w kategoriach obiektywnych nie narusza dóbr osobistych w szczególności dobrego imienia czy zdrowia rozpowszechnianie zdaniem powodów wzajemnych nieprawdziwych informacji, że można otwierać okna na klatce schodowej, niedbałe zdaniem powodów wzajemnych administrowanie budynkiem, nie uznawanie reklamacji wbrew obowiązkom wynikającym ze statutu i regulaminu, zachodząca zdaniem powodów wzajemnych niedbałość polegająca na nieuwzględnieniu obowiązującego pozwaną spółdzielnię rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008r. oraz niewłaściwe sporządzenie kalkulacji do naliczania opłat za mieszkanie. Nadto zdaniem sądu: spokój, wypoczynek nocny, prawo do ciepła w mieszkaniu nie stanową dóbr osobistych. Resumując powyższe zachowania które powodowie wzajemni zarzucają pozwanemu oceniane obiektywnie nie naruszają ich dóbr osobistych. Również z zeznań powoda wzajemnego L. S. złożonych w sprawie (k.321-323) nie wynika aby (...) Spółdzielnia Mieszkaniowa naruszyła dobra osobiste powoda na naruszenie których wskazywał w swoich pismach. Powodowie wzajemni zatem nie wykazali, że doszło do naruszenia ich dóbr osobistych w szczególności dobrego imienia czy zdrowia. Z tych względów powództwo na mocy art. 24 k.c. podlegało oddaleniu. Z powyższych względów brak było uzasadnienia dla zasądzenia na rzecz powoda wzajemnego odszkodowania i w oparciu o art. 24 k.c. i 448 k.c. oddaleniu podlegało powództwo o zapłatę zadośćuczynienia. Sąd oddalił wnioski o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadków i opinii biegłego ponieważ zostały zgłoszone na okoliczności ogólne, nie prowadzące do ustalenia konkretnego naruszenia dobra osobistego, których ustalanie nie ma z uwagi ma charakter twierdzeń powodów wzajemnych znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. O kosztach orzeczono na mocy art. 98§1 k.c. zasądzając od pozwanych L. S. i B. C. solidarnie koszty procesu na rzecz pozwanego w wysokości 667 złotych na które złożyły się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego powoda w wysokości 600 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa.