Postanowienie XXV C XXV 163/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Wa

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXV C XXV 163/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie - Wydział XXV Cywilny w składzie: Przewodniczący SSO Renata Latosińska Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Kurylak Po rozpoznaniu w dniu 22 września 2016 r. w W a r s z a w i e na rozprawie sprawy z powództwa K. C. przeciwko Bankowi (...) S.A. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych i zapłatę 1.Powództwo oddala, 2.zasądza od K. C. na rzecz Banku (...) S.A. z siedzibą w W. 1000 złotych / tysiąc złotych/ z tytułu kosztów zastępstwa procesowego i odstępuje od obciążenia K. C. kosztami zastępstwa procesowego w pozostałym zakresie, 3. nieuiszczone koszty sądowe przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. Sygn. akt XXV 163/13 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 13 listopada 2012 r. powód K. C. wniósł o nakazanie usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych w postaci rozstroju zdrowia poprzez zamieszczenie w dzienniku (...) ogłoszenia o rozmiarach czterech modułów reklamowych o treści : (...) S.A. z siedzibą w W. przeprasza Pana K. C. i wyraża ubolewanie z powodu bezprawnego dokonania wypłaty środków finansowych zgromadzonych na rachunku bankowym pokrzywdzonego osobie nieuprawnionej”. Nadto, wniósł o zasądzenie na rzecz powoda kwoty 700 000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 25 października 2007 r. do chwili zapłaty tytułem zadośćuczynienia powoda za doznane krzywdy będące następstwem bezprawnego działania pozwanego. Ponadto, zawnioskował o zasądzenie na rzecz powoda kwoty 7300 złotych wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 25 października 2007 r. wraz z ustawowymi odsetkami od chwili zapłaty tytułem odszkodowania za utracone środki finansowe zdeponowane na rachunku bankowym powoda. Dodatkowo, zawnioskował o nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz o zwolnienie powoda od obowiązku uiszczania opłaty od pozwu. W uzasadnieniu powód podkreślił, że w okresie kiedy był tymczasowo aresztowany i nie korzystał z jakichkolwiek przepustek, a w depozycie aresztu śledczego znajdowały się posiadane przez powoda dowody tożsamości dokonano bezprawnego, bez zgody i wiedzy przelewu całości środków finansowych znajdujących się na rachunku powoda na nieznany powodowi rachunek. W wyniku czego powód nie tylko został pozbawiony środków finansowych, ale doznał też niedogodności w postaci postępowań windykacyjnych wszczętych przez operatora telekomunikacyjnego, który nie mógł zaspakajać swoich należności. Ponadto stres związany z przedmiotową sprawą wywołał poważne następstwa w postaci rozstroju zdrowia powoda (k. 1-4). --- STRONA 2 --- Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. Sąd zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości (k. 10). W odpowiedzi na pozew z dnia 18 grudnia 2012 r., pozwany BANK (...) S.A. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o zawiadomienie o procesie przypozwanego (...) sp.j. z siedzibą w W. i wezwanie go do wzięcia udziału w sprawie. Pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych roszczeń majątkowych. Przyznał, że powód złożył reklamację dotyczącą zwrotu środków w kwocie 7 300 zł w dniu 5 sierpnia 2011 r. Pozwany po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego wykazał, że reklamacja była niezasadna. Między innymi stwierdził, że 24 października 2007 r. dokonanie przelewu poza Oddziałem prowadzącym rachunek było możliwe jedynie przy użyciu karty IKM, a ta czynność wymaga podania kodu PIN, który powinien znać posiadacz karty. Przedmiotowe karty podlegają szczególnej ochronie przed dostępem osób trzecich. Pozwany zaznaczył, że na dzień spornego przelewu nie stwierdzono zgłoszenia utraty, zaginięcia karty IKM należącej do powoda. Jednak na rachunek (...) sp.j dokonano przelewu środków znajdujących się na rachunku powoda w kwocie 7 300 zł przy użyciu karty IKM należącej do powoda. Pozwany wskazał, że w Prokuraturze Rejonowej W. toczyło się postępowanie przygotowawcze w sprawie przywłaszczenia w dniu 24.10.2007 r. w nieustalonym miejscu sumy pieniężnej w kwocie 7300 zł na szkodę K. C., ale zostało ono zawieszone wobec niemożności ujęcia podejrzanego. Odnośnie żądania zadośćuczynienia pozwana skazała, że jest ono niezasadne ponieważ powód nie udowodnił, że działanie pozwanego było bezprawne i zawinione. Podobnie niezasadne jest żądanie zapłaty odszkodowania wobec nie wykazania ani zaistnienia szkody ani związku przyczynowego ponieważ powód sam dokonał przelewu albo udostępnił komuś innemu kartę IKM z kodem ( k. 13-17) Postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r. Sąd postanowił skierować sprawę na mediację (k. 65). Mediacje się odbyły, ale ugoda w ich wyniku nie została zawarta (k. 83). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód K. C. posiadał w pozwanym Banku (...) S.A. z siedzibą w W. w oddziale w Z. umowę rachunku bankowego nr (...), na którym gromadził posiadane przez siebie oszczędności. Umowa została zawarta w dniu 4 października 2002 r. pomiędzy powodem a Bankiem (...) S.A. i stosownie do jej § 3 powód potwierdził otrzymanie m.in. Identyfikacyjnej Karty Magnetycznej wraz z numerem PIN. Przedmiotowa karta magnetyczna była karta, w której nośnikiem danych był pasek magnetyczny, zaś jej zastosowanie ograniczało się do funkcji identyfikacyjnej jej posiadacza. Za pomocą przedmiotowej karty powód miał możliwość dokonywania wszelkich operacji w oddziałach pozwanego banku. Jak wskazuje sam a nazwa kart – Identyfikacyjna, służy ona do identyfikacji klienta bez okazywania przez zainteresowanego dowodu osobistego. Karta nie obejmowała możliwości dokonywania wypłat z bankomatów. Z tego względu do dyspozycji powoda pozostawała również karta (...) uprawniająca do dokonywania transakcji bezgotówkowych. Przedmiotowa karta zabezpieczona była innym kodem PIN niż to miało miejsce w przypadku Identyfikacyjnej Karty Magnetycznej. Dowód - umowa z załącznikiem k. 44-53 , wyciągi z rachunku powoda k.114-149, świadek M. B. przesłuchana w toku postępowania przygotowawczego – k. 112. Powód w okresie od dnia 26 lutego 2007 r. do dnia 2 listopada 2009 r. przebywał w charakterze tymczasowo aresztowanego w areszcie śledczym W. pozostając do dyspozycji Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie VIII K 425/07 Dowód - zeznania powoda k. 92, świadectwo zwolnienia k. 168-169. Zanim powód trafił do aresztu śledczego utrzymywał kontakty towarzyskie i zawodowe z K. Ś.. W ramach kontaktów zawodowych powód zaopatrywał się u K. Ś., który posiadał hurtownie z odzieżą sportową. Ponadto, K. Ś. był ojcem chrzestnym dziecka powoda – córki A.. W czasie kiedy powód przebywał w areszcie śledczym, w związku z podejrzeniem o udział w handlu narkotykami Identyfikacyjna Karta Magnetyczna znajdowała się z mieszkaniu, w którym powód zamieszkiwał przed osadzeniem w Areszcie Śledczym wraz z małżonką. Natomiast kod (...) do przedmiotowe j kart był znany wyłącznie powodowi. Ówczesna żona powoda dysponowała wyłącznie upoważnieniem do konta na wypadek śmierci powoda . --- STRONA 3 --- W początkowym etapie po zatrzymaniu powoda, które miało miejsce w dniu 26 lutego 2007r. żona powoda odwiedzała go w Areszcie Śledczym B.. Wtedy też powód deklarował, że w przypadku jakichkolwiek problemów wieloletni znajomy K. Ś. będzie służył jej swoja pomocą. Podczas jednej z takich wizyt żona, której sytuacja finansowa z uwagi na dokonywane zajęcia na majątku, powoda otrzymała od niego zgodę na pobranie środków finansowych z rachunku bankowego prowadzonego w Banku (...) S.A. Szczegóły samej wypłaty powód miał ustalić bezpośrednio z K. Ś.. Po otrzymaniu od powoda numeru PIN i Identyfikacyjnej Karty Magnetycznej od żony powoda K. Ś. dokonał na swój rachunek bankowy (...)sp.j. z siedzibą w W. przelewu. W tytule przelewu wpisano, że kwota 7300 złotych jest należna „za notariusza” Dowód - pismo pozwanego z dnia 21.08.2012 r. k. 42, pismo powoda z 05.08.2011 r. k. 43, potwierdzenie przelewu k. 54, pismo pozwanego z 18.11.2011 r. k. 55. Powyższą kwotę K. Ś. przekazał następnie żonie powoda, która pozyskane w ten sposób środki przeznaczyła na wynagrodzenie pełnomocnika, który reprezentował powoda w sprawie do której został zatrzymany. Dowód – zeznania pozwanego k-360,zeznania A. G. (poprzednio C.) w spawie 2 Ds. 437/134 – k. 112 Następnie powód po opuszczenia Aresztu Śledczego B. zgłosił zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa przewłaszczenia mienia. W wynik powyższego K. Ś. został oskarżony o to, że w dniu 24 października 2007r. w W. w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził K. C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 7 300 zł w ten sposób, że podrabiając podpis pokrzywdzonego na zleceniu przelewu zlecił przelew wyżej wskazanej kwoty na swoje konto bankowe. Wyrokiem z dnia 09 maja 2013r. postępowanie przeciwko K. Ś. zostało warunkowo umorzone. Dowód – wyrok z dnia 09 maja 2013r. – k. 112. Pismem z dnia 11 czerwca 2012 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty w terminie 14 dni od otrzymania wezwania kwoty 100 000 wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 20 października 2007 r. tytułem zadośćuczynienia w związku z bezprawnym dokonaniem wypłaty pieniędzy z rachunku powoda pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego Dowód - pismo 11.06.2012 r. - k. 5. Powód cierpi na schizofrenię paranoidalną, na którą jest leczony począwszy od 2001 roku. Dowód - karty informacyjne k. 157-162, zaświadczenie z dnia 19.03.2007 r. k. 164, zaświadczenie lekarskie 21.09.2011 r. k. 165. Orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 20.10.2010 r. powód został uznany za częściowo niezdolnego do pracy do dnia 30.04.2011 i następnie po raz kolejny w dniu 11 marca 2011 r. powód został uznany częściowo niezdolnym do pracy do dnia 31.03.2012 roku. Dowód - orzeczenie k. 156, k.164. Podstawę powyższych ustaleń faktycznych stanowiła dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy. Sąd nie znalazł podstaw do kwestionowania jej zgodności z rzeczywistością, dlatego uznał ją za wiarygodne źródło dowodowe. W procesie rekonstrukcji stanu faktycznego Sąd oparł się częściowo na zeznaniach powoda K. C. (k. 359-360) w zakresie w jakim wskazywał on na okres przebywania w zakładzie karnym, posiadania konta bankowego u pozwanego, wypływu z niego kwoty 7300 złotych oraz stanu jego zdrowia. Sąd nie dał w pełni wiary zeznaniom powoda w zakresie w jakim starał się on wykazać, że pieniądze zostały pobrane przez K. Ś. bez jego wiedzy i zgody. W toku ostatniego przesłuchania przed Sądem podczas rozprawy w dniu 22 września 2016r. powód wskazał, że faktycznie przebywając w Areszcie Śledczym miał przez jakiś czas pełnomocnika, co wiązałoby się z faktem jego opłacenia przez byłą żonę powoda. Wskazał, że być może była żona uiściła wynagrodzenie pełnomocnika, ale nie był w stanie potwierdzić tego faktu z uwagi na niepamięć. O wiedzy i zgodzie powoda na podjęcie środków finansowych świadczą zeznania pozyskane w toku toczącego się postępowania przygotowawczego, podczas zostali przesłuchani była zona powoda A. G. (k. 112), pracownik banku, który prawdopodobnie przeprowadzał transakcje przelewu M. B. (k. 207- 208, k. 112) oraz K. Ś. (k. 112). --- STRONA 4 --- Z zeznań A. G. i K. Ś. jednoznacznie wynika, że wieloletni znajomy powoda K. Ś. dokonał spornego przelewu na prośbę samego powoda po wcześniejszym przekazaniu mu numeru PIN niezbędnego do dokonania transakcji. Następnie pieniądze zostały przekazane ówczesnej żonie powoda, która przeznaczyła je na wynagrodzenie dla pełnomocnika w sprawie, w której powód był oskarżony. Sąd dał wiarę powyższym dowodom mając na uwadze, że tworzą spójny i logiczny stan faktyczny, który w zasadzie pokrywa się z zeznaniami samego powoda /k359-360/ Sąd za w pełni wiarygodny i wartościowy materiał przyjął zeznania świadka M. B., która w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości opisał fakt posiadania w przypadku rachunku bankowego takiego jaki posiadał powód w pozwanym banku dwóch rodzajów kart w postaci standardowej karty płatniczej uprawniającej do dokonywani bezgotówkowo płatności i wypłat w bankomatach oraz Identyfikacyjnej Kart Magnetycznej (IKM) służącej do identyfikacji klienta bez okazywania przez zainteresowanego dowodu osobistego i dokonywania stosownych transakcji. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo jako niezasadne podlegało oddaleniu. Wszystkie roszczenia okazały się niezasadne. Wskazać należy, iż obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 k.p.c.), a ciężar udowodnienia faktów mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z faktów tych wywodzi skutki prawne. Powód zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 6 k.c. był zobowiązany do udowodnienia szkody, zawinionego działania lub zaniechania oraz adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem bądź zaniechaniem podmiotu a powstałym skutkiem w postaci szkody. Według art. 24 k.c. niemajatkowa ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od spełnienia dwóch przesłanek: zagrożenia lub naruszenia dóbr osobistych oraz bezprawnego charakteru działania wywołującego wskazany skutek w postaci deklarowanego przez powoda rozstroju zdrowia. Powód swoje roszczenie oparł na twierdzeniu, że stres wywołany pozbawieniem go posiadanych środków finansowych miał poważne następstwa w postaci rozstroju zdrowia. Pozwany zaś oponował temu roszczeniu, stojąc na stanowisku, że jego zachowanie w pierwszej kolejności w ogóle nie naruszało dóbr osobistych powoda, a jeżeli nawet naruszało, to miało to związek z trzyletnim okresem pobytu w areszcie śledczym. Ochrona dóbr osobistych w kodeksie cywilnym została ukształtowana w oparciu o zasadę obiektywnej odpowiedzialności. Oznacza to, że sprawca naruszenia odpowiada wyłącznie za sam fakt naruszenia dobra osobistego, chyba że zdoła wykazać, że jego zachowanie mieściło się w granicach prawa. O braku bezprawności będzie przesądzać (najczęściej) zgoda uprawnionego na naruszenie, zachowanie zgodne z prawem lub stanowiące wykonanie własnego prawa podmiotowego, bądź zachowanie podjęte w obronie słusznego interesu publicznego. Sąd rozpoznający żądanie ochrony dóbr osobistych powinien po pierwsze zbadać, czy do naruszenia doszło. Odpowiedź negatywna wyklucza dalsze badanie. Natomiast stwierdzenie naruszenia obliguje Sąd do rozważenia – w granicach obrony pozwanego (wszak ciężar udowodnienia braku bezprawności spoczywa na przeciwniku) – czy w konkretnym przypadku zachodzą okoliczności wyłączające bezprawność zachowania sprawcy naruszenia. Procedując w tej kolejności, Sąd Okręgowy rozważył stanowisko pozwanego pod kątem naruszenia dóbr osobistych powoda w aspekcie utraty zdrowia. Na wstępie podnieść należy, że dokonując oceny, czy nastąpiło naruszenie danego dobra osobistego, trzeba posiłkować się obiektywnym wzorcem opinii panującej w społeczeństwie. W doktrynie i w orzecznictwie podkreśla się, że „ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby” (wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2002r., sygn. akt II CKN 953/00, LEX nr 55098; podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w wyroku z dnia 11 marca 1997r., sygn. akt III CKN 33/97, OSNC 1997/6 – 7/93), lecz musi mieć charakter obiektywny. Przy ocenie naruszenia dobra osobistego należy zatem uwzględnić szerszy kontekst społeczny i pod tym kątem dopiero dokonać ustalenia, czy dane zachowanie w powszechnym odbiorze społecznym miało charakter naruszenia dobra osobistego. --- STRONA 5 --- To, że subiektywne odczucie poszkodowanego wskazuje na naruszenie jego stanu zdrowia, nie oznacza, że rzeczywiście przedmiotowe zdarzenie w postaci utraty środków finansowych odniosło taki skutek. Powód ma zdiagnozowane liczne schorzenia m.in. od 2001 roku cierpi na schizofrenie paranoidalną poza tym przebywał od dnia 26 lutego 2007 r. do dnia 2 listopada 2009 r. w charakterze tymczasowo aresztowanego w areszcie śledczym W.. Tym samym, powód nie wykazał, że wskazywany przez niego rozstrój zdrowia w wyniku nadmiernego stresem spowodowany był przedmiotowym zdarzeniem a nie długotrwałą izolacją w zakładzie karnym oraz ogólnym stanem jego zdrowia, zwłaszcza, że zaburzenia psychotyczne zdiagnozowano u niego już w 2001 r. Wobec powyższego przedmiotowe roszczenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Roszczenie nie zasługiwało również na uwzględnienie z uwagi na fakt, że w toku postępowania nie został wykazany bezprawny charakter działania. Odnosząc się do dokonanego w dniu 24 października 2007r. przelewu należy uznać, że przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że jego dokonanie było możliwe jedynie na podstawie karty IKM (Identyfikacyjnej Karty Magnetycznej) przy jednoczesnym użyciu kodu PIN. Z załączonego do akt sprawy Regulaminu wynika, że dyspozycja przelewu z rachunku poza Oddziałem Banku, w którym otwarte zostało (...), może być realizowana tylko za pomocą kart IKM. Tym samym wbrew twierdzeniom strony powodowej pozwany Bank zastosował odpowiednie środki techniczne i organizacyjne zapewniające ochronę powierzonych środków. W szczególności pracownik banku przyjmujący polecenie przelewu nie był zobowiązany do legitymowania osoby wydającej zlecenie, z uwagi na fakt, że przedłożyła ona Identyfikacyjna Kartę Magnetyczną, której zadaniem była potwierdzenie tożsamości osoby, która ją przedstawiła. W tym zakresie zarzuty strony powodowej, która wskazywała, że pracownik banku dopuścił się naruszenia obowiązków poprzez brak wylegitymowania osoby składającej dyspozycję. Odnosząc się do drugiego ze zgłoszonych w pozwie roszczeń przypomnienia wymaga, że zadośćuczynienie stanowi formę rekompensaty pieniężnej z tytułu szkody niemajątkowej. Podstawą zasądzenia zadośćuczynienia jest przede wszystkim art. 445 § 1 k.c, który ma zastosowanie w zw. z art. 444 k.c, a więc w sytuacji, gdy wskutek czynu niedozwolonego doszło do uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia. W myśl art. 445 k.c, który stanowi, że w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty, a nadto sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. Pojęcie krzywdy jest interpretowane przez pryzmat cierpień fizycznych i psychicznych, a więc bólu i innych dolegliwości odczuwanych przez pokrzywdzonego, a także ujemnych uczuć przeżywanych na skutek cierpień fizycznych lub będących następstwem uszkodzenia ciała w postaci np. zeszpecenia ciała, czy też wyłączenia na pewien czas z normalnego tj. dotychczasowego życia. W przedmiotowej sprawie powód na długo przed zdarzeniem utraty rzeczonych środków finansowych borykał się z chorobą psychiczną. Dlatego trudno jest uznać, że zdarzenie to było swoista granicą w której poszkodowany w sposób diametralny odczuł zmianę swojego stanu zdrowia. Zadośćuczynienie ma na celu złagodzenie ujemnych przeżyć związanych z cierpieniami fizycznymi i psychicznymi poszkodowanego i to przeżyć zarówno już doznanych, jak i mogących wystąpić w przyszłości. Zadośćuczynienie ma charakter kompleksowy, winno zatem być rekompensatą za całą krzywdę związaną ze zdarzeniem, z którego wynikło. Powód nie wykazał, że w związku z przedmiotowym zdarzeniem doznał jakiejkolwiek krzywdy. Za słuszne należy uznać stanowisko, że skoro zadośćuczynienie ma charakter kompensacyjny, tym samym winno reprezentować ekonomicznie odczuwalną wartość i być tak ukształtowane, by stanowić „ekwiwalent wycierpianego bólu” (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 8 grudnia 1973 roku, III CZP 37/73, wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 17 lipca 2013 r. I ACa 602/13). W rzeczonej sprawie brak przesłanek do istnienia związku przyczynowego pomiędzy przedmiotowym zdarzeniem a doznaniem przez powoda jakiejkolwiek krzywdy. Sąd Najwyższy w licznych orzeczeniach wskazał kryteria, jakie winny być brane pod uwagę przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Zalicza do nich m.in. wiek poszkodowanego, rodzaj i rozmiar doznanych obrażeń, stopień i rodzaj cierpień fizycznych i psychicznych, intensywność (natężenie, nasilenie), czas trwania cierpień, trwałość i skutki wypadku, skutki uszczerbku w zdrowiu na przyszłość (np. niemożność wykonywania ulubionego zawodu, uprawiania sportów, rozwijania swoich zainteresowań i pasji, utrata możliwości chodzenia do teatru, kina, wyjazdu na wycieczki), konieczność korzystania ze wsparcia innych, w tym najbliższych, przy prostych czynnościach życia, konieczność przedstawiania przez sumę zadośćuczynienia odczuwalnej wartości ekonomicznej, przynoszącą poszkodowanemu równowagę emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne - nie będącej jednakże wartością nadmierną w stosunku do doznanej krzywdy, co wynika z kompensacyjnego charakteru zadośćuczynienia, trwałość kalectwa, powodującego cierpienia fizyczne oraz ograniczenie ruchów i wykonywanie czynności życia --- STRONA 6 --- codziennego, okres trwania objawów chorobowych i ich nasilenia, otrzymanie przez poszkodowanego jakiejś kwoty pieniężnej z tytułu odszkodowania, rodzaj i stopień winy sprawcy szkody i odczucie jej przez poszkodowanego (tak m.in. wyrok SN z dnia 30 listopada 1999 r. I CKN 1145/99, niepubl.; orz. SN z 12 kwietnia 1972 r. II CR 57/72; wyrok SN z dnia 27 sierpnia 1969 r. I PR 224/69, wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 10 lipca 2013 r. I ACa 391/13). Podkreślić należy, że wymienione kryteria mają charakter relatywny i należy je rozpatrywać w kontekście konkretnego przypadku a w tej sprawie nie mają one miejsca. W odniesieniu do trzeciego z podniesionych roszczeń tj. roszczenia o odszkodowanie należy podkreślić, że zakres obowiązku odszkodowawczego w ogólności reguluje przepis art. 361 § 1 k.c., który stanowi, że zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (zasada adekwatnego związku przyczynowego). Doktryna prawa cywilnego opracowała koncepcję sprawdzania, czy zachodzi adekwatny związek przyczynowy w dwóch kolejnych krokach. W pierwszym etapie stosuje się tzw. test warunku koniecznego (sine qua non), tj. ustala się, czy fakt B (powstanie szkody) pojawiłby się, gdyby nie było faktu A (zdarzenia stanowiącego podstawę odpowiedzialności). Jeżeli stwierdzi się, że fakt B mógłby wystąpić również wtedy, gdyby nie było faktu A – oznacza to, że między tymi faktami nie ma związku przyczynowego lub też nie można stwierdzić jego istnienia (co działa na niekorzyść strony powodowej z uwagi na treść art. 6 k.c.). Jeżeli test ten wykaże, że między faktami występuje związek kauzalny, w drugim etapie bada się, czy związek ten ma charakter następstwa obiektywnego, normalnego, typowego, oczekiwanego w zwykłej kolejności rzeczy (test adekwatności) – zob. Z. Radwański, A. Olejniczak, Zobowiązania – część ogólna, 5. wydanie, Warszawa 2005, s. 85-87. Przenosząc tę metodę na grunt niniejszej sprawy, oczywistym jawi się, iż omawiane wydatki nie są kauzalnie powiązane ze zdarzeniem utraty środków finansowych. O kosztach procesu Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 102 k.p.c. odstępując częściowo od obciążenia powoda kosztami zastępstwa procesowego. Sąd uznał, iż sytuacja majątkowa K. C. uzasadnia powyższe orzeczenie. Dochody pozwanego ograniczają się do świadczenia z tytułu renty w wysokości niespełna 600 zł, a które to świadczenie pozostaje w związku z choroba (...) powoda – (...). Ponadto subiektywne przekonanie powoda do słuszności swego roszczenia w związku z wypłatą jego pieniędzy przez osobę nieuprawnioną uzasadniają częściowe odstąpienie od obciążania go kosztami postępowania.