Teza / krótkie omówienie
zatrzymania rzeczy nie odbiera bezpravmoéoi dziaiaii pozwanego, albowiem Sqd odmowil zatwierdzenia zatrzymania ciqgnika Wraz z naczepq z tego powodu, ze rzeczy te byiy wlasnoéciq powodki, od samego poczagku nie mialy War
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
do [JOd5T|0Wl8 :giaw_y z dma 6.09.2001 1. 0 dostepie Ofmflql pub||cz_ne1 Dz. 112 p02. i19BzpE:én.zm przekazano lnfnrmaqg puiuliuzna w fmmie dokumentu [uh w formie przeiworzone} sygn. XXV C _ Hm? I HHZWISKU \|'1rl'1tOSRGd3'|\'0)" WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ """"""""" Dnia 24 lutego 20101‘. Sqd Okrggowy w Warszawie Wydzial XXV Cywilny W skladzie: Przewodniczqcy SSO Hanna Jaworska Protokolant prot. sqd. staz Anna Wsél i po rozpoznaniu W dniu 12 lutego 20101‘. w Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa D.W. A przeciwko Skarbowi Pafistwa Dyrektorowi Izby Celnej W W. 0 zaplatg kwoty 80.91184 zl. olzeka: 1. Powédztwo oddala W caloéci; 2. Zasqdza 0d powédki D.W. na rzecz Skarbu Pafistwa Prokuratorii Generalnej k0 szty zastQp stwa procesowego W wysokoéci 3.600,00 Z1. (s%0Wnie; trzy tysiqce szeééset zlotych). Sygn. akt XXV C 1254r’09 Uzasadnienie PozWem z dnia 8 Wrzeénia 2009r. skierowanym przeciwko Skarbowi Pafistwa Dyrektorowi Izby Celnej W W. powédka D.W. ,,(...) " D.W. dochodzila 0d Skarbu Pafistwa odszkodowania w wysokoslci 80.917,84 21. z ustawowymi odsetkami 0d dnia 4 sierpnia 2009r. i kosztami procesu. Roszczenie swoje opierala na szkodzie, jakiej doznala W zwiqzku z bezprawnymi dziaianiami funkcj onariuszy Izby Celnej polegaj qcymi na bezprawnym zatrzymaniu ciqgnika widlowego z naczepq /pozew k. 3 10/. Pozwany Skarb Pafistwa powédztwa nie uznawal i wnosik 0 jego Oddalenie Z zasqdzeniem kosztéw zastqpstwa prawnego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Pafistwa. W odpowiedzi podnosil, Ze powédka, mimo ciqzqcego na niej obowiqzku nie wykazalai poglstaw odpowiedzialnoéci odszkodowawczej Skarbu Pafistwa. Funkcj onariusze pozwanej dzialali bowiem W dparciu 0 postanowienie Prokuratury Rejonowej z dnia 16 lipca 20091: W sprawie sygn. akt (...) 0 zatwierdzeniu przeszukania i zatrzymania rzeczy. Na dowéd tego dotqczyi postanowienia 0 zatwierdzeniu przeszukania. _ Niezaleinie 0d zarzutu braku podstaw odpowiedzialnbéci pozwanego 00 do Zasady, pozwany zghsil zarzuty co do rozmiaréw i wysokoéci odszkodowania. Kwestionowai istnienic adekwatnego zwiqzku przyciynowo skutkowego pomiqdzy zatrzymaniem cizggnika, ainie zrealizowaniem kontraktu z firmq (. . .) i nie uzyskaniem z realizacji tej umowy dochodu, ale poniesienie szkody wobec koniecznoéci zaplacenia kar umownych. W ocenie pozwanego, nawet przyjqcie co do _zasady jego odpowiedzialnoéci nie skutkuje odpowiedzialnoécia, za zaplacenie kar leasingowych.
--- STRONA 2 ---
"Pozwany stai no stan'o'Wisku, Ze nie ponosi rowniez odpowiedzialnoéci za koszty poniesione przez powodkq na pomoo prawnq zatiudnionzi do prowadzenia sprawy o zwolnienie zatrzymanego cieignika /odpowiedé na pozew k. 68 73?. W 'od'poWicdzi na stanowisko pozwanego powodka dzialajqca przez peinomocnika staia na stanowisku, Ze fakt, Ze Wydano prawomocne postanowienia W przedmiocie zatrzymania rzeczy nie odbiera bezpravmoéoi dziaiaii pozwanego, albowiem Sqd odmowil zatwierdzenia zatrzymania ciqgnika Wraz z naczepq z tego powodu, ze rzeczy te byiy wlasnoéciq powodki, od samego poczagku nie mialy Wartoéci dowodowej, powodka nie znajdowala siq W krqgu osob podejrzanych; nio Wystopowaia rowniei proporcj onalnoéé zatrzyniania poj azdu z ce1em,jakiemu to zatrzymanie miaio siuiyé /k. 86A Sqd ustalil nastgpujqcy stan faktyczny: 1 Powédka D.W. prowadzi dziaialnoéé gospodarczqpolegajapq na sprzedazy i transporcie gazu Qropan butan. Od lutego 2008r. firma ta fiankcjonuje p/n (...) D.W., zaé od 2003r. byla to dzialalnoéé prowadzona W formie spolki jawnej. Siedzibq dzialainoéci jest M. . Pod tym samym adresem dzialalnoéé prowadzi ma; powodki L.W. , z tym, 2e jego dziaialnoéé to przedsiqbiorstwo budowlane. Zona W prowadzonej przez siebie firmie zajmowala sio prowadzeniem dokumentacji, zaé ma; prowadzil jq faktycznie. Jak zeznai L.W. , dla potrzeb swoj ej dzialalnoéci nie posiada Zadnogo parku maszynowego. W lutym 2009r. firrna ,,(...) " ziozyia firmie powodki te1efonicz.naL ofertq zakupu Qazu. Po uzgodnieniu Warunkow nabyoia gazu, powodka przyjqla ofertq i Wyslala kierowcq z naczepq ciqiarowq przystosowanac do przewozu gazu po odbior zamowionego towaru. Kierowoa odebral 20 ton gazu i rozwiozi go do miej sc Wskazanych przez mqza powodki. Nastopnego dnia "kierowoapojechai po nastqpnq oysterno, zaiadowai jqi rozpoozaj rozwoienie po Wskazanych stacjach. Po rozwiezieniu ok. 114 pojemnoéci cysterny zostal zatrzymany przez funkcjonariuszy izby celnej. W zatrzymaniu udziai brali rowniei funkcjonariusze policji, straiy pozamoj i inni. Ciqgnik siodiowymarki D. nr rej. (...) Wraz z naczepq ciqiarowq do przewozu gazow marki D. nr roj . (...) zostai zakwestionowany i pozostawiony na dozorowanym parkingu i przebywai tam przez dwadzieécia jeden dni, przy czym dysponentem pojazdu byli funkojonariusze Izby Celnej. To oni Wystqpili 2 Wriioskicm z dnia 13 Iutego 2009r. o zatwierdzenie przeszukania. . W dniu 16 lutego 2009r. Prokurator Prokuratury Rejonowej W P. zatwierdzii zatrzymanie rzeczy przeprowadzone W dniu 11 lutego 2009r. i postanowil zatrzymaé zakwestionowane rzeczy do sprawy (...) fk. 13;’. Mimo ziozonych W dniach 24 i 27 lutcgo 2009r. i 2 maroa 2009r. skarg npowodki z Zqdaniem niezwiocznego zwrotu zatrzymaiiego pojazd /k. 24 26, 27 29, 30 31, 32 33 i 34/ pozostawal on dalej na parkingu. W dniu 3 maroa 2009r. Naozelnik Urzqdu Celnegow W. Wydala Postanowienie w przedmiocie dowodow rzeozowych i nie uznajqc zatrzymanego oiqgnika siodlowego o Wyfzej opisanych parametraoh za dowod rzeozowy, nakazaia go zwrocié po uprawomocnieniu siq orzeczenia /k. 35 36/. _ Sqd Rejonowy Sqd Grodzki po ziozonyrn przez powodko zazaleniu fk. 15 21:’ Postanowieniem z dnia 1 lipca 2009r. zmienil postanowicnie i odmowii zatwierdzenia zatrzymania. Sqd stanaj na stanowisku, 26 zatrzymanie rzeczy nie moglo byé» przydatne dla dokonywania ustalefi faktycznych W sprawie (. . .) , gdyz rzeczy te nie byly Wyrobem akcyzowym, stanowiqcym przedrniot przestqpstwa skarbowego, ktorego dotyczy postqpowanie, a rowniei ewentualna zmiana przeznaczenia wyrobu akoyzowego odbywaia siq bez Wykorzystania tych przedmiotow i 2e sama Prokurdtura W piémie Z dnia 2 maroa 2009r. dostrzegaia, ice brak jest podstaw do uznawania gazu zabezpieczonego W zatrzjhnanej naczepie zairzeoz pochodzqcq 2 przestqpstwa, a zatrzymanq naczepo za rzecz shlzapq do popolnienia przestrgpstwa, co do ktorego prowadzone jest dochodzenie. Sqd podai dalej, 26 dokumenty, na podstawie ktorych funkcjonariusze izby celnej doszli do slusznego przekonania 0 zbqdnoéci dla postopowania karnego skarbowego zatrzymanyoh rzeczy znaj dowaiy sic; W dyspozyoji funkcjonariuszy celnych juz W chwili zatrzymania ciqgnika opisanego wyzej, to zatrzymane rzeczy nie wykazywafy od samogo poozagiku jakiejkolwiek wartoéci dowodowej dla postqpowania karnego skarbowego. Rzeczy to nie mogiy rowniei podlegaé zajqciu W celu zabezpieczenia kar maj qtkowych, érodkow karnych o charakterze majqtkowym ani roszczefi o haprawienic szkody, gdyz brak bylo jakichkolwiek dowodow, by powodka byia W krqgu podejrzanych. Sqd WS1€3.Zfli rownieéz, Ze jeieli organy dochodzenia
--- STRONA 3 ---
widziaiy potrzebq ustalenia iloéoi i rodzaju gazu ozyjego skladu, to mogiy przedsiqwziajz inne mniej dologliwe dziaiania. Takie dziaiania nie byly proporcjonalne do ceiu, jakiemu miaiy siuzyé /k. 22 23?‘. Mimo takiego postanowienia Sqdu Rcjonowego Postanowieniem 2 dnia 16 lipoa 2009r. Prokurator Prokuratury Rejonowej W P. Wydai dwa postanowienia. W piorwszym z nich zatwierdzii przeszukania przeprowadzone W dniu 1 1 lutego 20091‘. oiqgnika opisanego Wyzej i zdeoydowai o jego zatrzymaniu /k. 741' . W drugim postanowieniu z tej daty zatwierdzii przeprowadzone W dniu 11 lutego 2009r. przeszukanie pomieszczefi siedziby firmy (...) D.W. W M. i zdecydowal, by przedmioty zakwestionowane W toku przeszukania przedmioty zatrzymaé do sprawy Ds. 269r'09 fk. 76/. W obu przypadkach uznai, 2e czynnoéci przeprowadzone przez funkcj onariuszy bez polecenia prokuratora byiy czynnoéciami zasadnymi, nie cierpiapymi zwioki i zgodnymi z przepisami k.p.k. i k.k.s. fk. 741’. W dniu 4 grudnia 2009r. Sqd Rejonowy Sqd Grodzki Wydai dwaipostanowienia. Wjednym z nich zatwierdzii przeszukanie pomieszczefi siedziby firmy (...) D.W., a W drilgim zatwierdzii przeszukanie ciqgnika o W/o pararnetrach /k. 78 84/. ‘"~ Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sqd zwaiyl co nastgpujez Powodka opieraia swoje roszozenie na trcéci alt. 417 k.c. Zgodnie z tym przepisem Skarb Pafistwa ponosi odpowiedzialnoéé za szkodq wyrzagizonq przez niezgodne Z prawem dziaianie lub zaniochanie przy Wykonywaniu Wiadzy publioznoj. Oznaoza to dalej, 26 dla skutecznego dochodzenia roszczefi z tego tytuiu niezbodnym jest Wykazanie, 26 dziaianie funkcjonariusza byio niezgodne z prawem, 2e W zwiqzku z tym niczgodnym Z prawem dziaianiem poszkodowana poniosia szkodo (przy czym musi byo Wykazany I‘OZITl1Ei1' i Wysokoéé szkody) i Ze pomiqdzy tym niozgodnym z prawom dzialaniem, a powstaiq szkodq zaohodzi adekwatny zwiqzek przyczynowo skutkowy. W realiaoh sprawy niniejszej nic zaohodzi bczprawnoéé dziaiania po stronie funkojonariusza, ktory Wykonuje swoje obowiqzki siuzbowe zmierzaj ape do ustalenia, ozy i przez kogo zostalo popehiione przestopstwo karno skarbowe. W tym oelu ozyni okreélone dzialania, a kiedy uznaje, Ze zachodzi przypadek nie cierpiqcy zwloki dla zabezpieczenia dowodu, Wystopuje do swojego przeiozonego 0 upowaznienie, kiedy otrzymujc takic upowainionie dokonuje czynnoéoi W postaci przeszukania i zatrzymania przedmiotu, a nastegpnio wystcgpuje do prokuratury o zatwierdzenie przeszukania i zatwierdzenie zatrzymania. Prokuratura Wydaje postanowienie o zatwierdzeniu przeszukania i zatwierdzeniu zatrzymania przedmiotu, co utwierdza organ celny, Ze dzialanie jogo bylo prawidiowe. W zwiagku Z tym poiniejsze uchylonie postanowienia o zatrzymaniu ze Wskazaniom, Ze od samogo poczqtku nie istniaia podstawa do zatrzymania ciqgnika z naczepa. zdaniem Sqdu orzekajqcego nie odbiera dziaianiom organu cech dziaiania W ramach obovviagujqcego porzqdku prawns go. Przewidziana moiliwoéé odwoiania sing od decyzji 0 zatrzymaniu zapewnia obywatelowi sprawdzenio poprawnoslci dziaiania organu i nie oznacza automatyoznie, Zc W kazdym przypadku zmiany lub uchylenia docyzji organu nizszego rzcgdu oznacza, Ze dziaianie jednostki nizszego rzqdu byio bezprawne. Bezprawnoéé w niniej szej sprawie polegalaby na namszeniu norm regulujqcych zasady przetrzymywania rzeczy zatrzymanych jako dowody rzeczowe w sprawie. Tymczasowe zajcgcie mieniia ruchomego ma na celu bowiem umoziiwienie realizaoji postanowienia o zabezpieczeniu, gdy postanowienie takie nie zostalo jeszcze wydane, a zachodzi obawa usuniqcia tego mienia. Przedmiotem tymczasowego zajqcia mote byé wylqcznie micnio ruohome. Tymozasowego zajegcia mote dokonaé kazdy organ uprawniony do prowadzenia postqpowania przygotowawczego W sprawach karnych skarbowych. W zakresie tymczasowego zajqcia stosuje sio zgodnie z treéciq art. 113 ustawy Z dnia. 10 Wrzoénia 1999r. ustawy karno skarbowej odpowiednio przepisy art. 217 235 k.p.k. (art. 295 § 2 k.p.k.). Wynika z tego, i2 Policja oraz uprawnione organy do prowadzenia post:gpowania przygotowawczego karnego skarbowego niogq zazqdaé W celu tymczasowego zajqcia mienia Wydaliia rzeczy, jak tot dokonaé przeszukania. W terminie 7 dni organ stosujqcy zatrzymanie powinien zwrocié sic; o zatwierdzenic tego przeszukania i zatrzymania. W tym Wypaclku takié czymioéci mialy miej sce. ' _ Stosowanie prawa powinno byé postrzegane przede Wszystkim W kategoriach konfrontacji racji i
--- STRONA 4 ---
odmiennosei ocen, a Wykorzystanie toku instancji powinno zapewniaé niewadliwe ustalenie stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy i jego prawidiowq ocene juiydycziiq. Z tej przyozyny W procesie stosowania prawa Wadliwe dziaianie organu pierwszej instaneji, ktore zostaio nastepnie skorygowane przez instanoje odwoiawczq, nie moze bye automatycznie kwalifikowane jako dziaianie bezprawne, rodzqce obowiqzek odszkodowawczy. Trzeba dodaé, Ze odmienne ujecie rozwaianego zagadnienia godziioby W zasade instancyjnosci po stepowania. Ze Wzgledu na mozliwosé rozbieinej interpretaoji konkretnyoh przepisow prawa i rnoiliwosé podej mowania na ich tie rozbieznych rozstrzygnieé, przyjmowanie, 2e kaida niezgodnosé decyzji organu pierwszej instancji z normatywnym Wzorcem jest dziaianiem bezprawnym, byioby ponadto nieracjonalne I patrz wyrok Sqdu Najwyzszego z dnia 9 lipca 2003r Wydany W sprawie IV CKN 357f01. Faktern jest, Ze wobec powodki nie prowadzonego Zadnego postepowania karno skarbowego, 2e nie zarzucono jej, Ze zakwestionowany ciqgnik z naczepq stanowii srodek do popeinienia przestepstwa, bqdi, Ze zakupiony przez niq towar pochodzi z przestepstwa. Faktem jest rowniez, Ze na skutek dziaiafi funkcj onariuszy izby celnej przez okres 21 dni (od 11 lutego 20091‘. do 3 marca 2009r.) nie miaia mozliwoéci korzystania z zatrzymanego eiqgnika i naczepy. Niemniej jednak naleiy Zwrocié uwage, Ze nie ezekajqe na dalsze postanowienia W dniu 3 marca 20091‘. Naczelnik Urzedu Celnego W W. wydaia decyzjq o nie uz1iani_u za dowod rzeczowy zatrzymanego przedmiotu nakazaia go zwrocié wiaéeieielowi. Oznacza to W ocenie Sqdu dziaianie bez zbednej zwioki. , Brak podstawowej .przeslanki odpowiedzialnosci pozwanego skutkuje oddaleriiem powodztwa bez koniecznoéci odnoszenia sie do pozostaiyoh elementow. Niezaieinie od tego zwrocié nalezy uwage, Ze szkoda zgioszona przez powodke nie pozostaje W adekwatnym zwieizku przyezynowo skutkowym z dzialaniami pozwanego. W ocenie Sqdu poWodka.nie Wykazaia, Ze nie zrealizowanie umowy Z'CiI11El 10 lutego 2009r. 2awartej ze Spolkq Akcyjnq (...) pozostaje W adekwatnym zwiqzku przyozynowo skutkowyrn z zatrzymaniem opisanegon Wyzej cizignika. We flooie samochodowej posiadanej przez niq na stanie firmy istniaiy jeszcze inne ciqgniki przystosoWane do przewozu gazu. Powodka nie Wykazaia, Ze byiy one zajete realizowaniem innych umow i nie mogia ich Wykorzystaé do realizaoji tej umowy. Nie Wykazaia, by nie zrealizowanie irmych umow obwarowane byio karami umownymi i Ze Wybraia kontrakt, nie zrealizowanie ktorego naraiaio jai na najmniejsze straty. W ooenie Sqdu fakt, Ze do zrealizowania umowy Wpisano dane identyfikuj ape ciqgnik 2 naozepa. nie stanowiio o niemozliwosci dokonania zmian W zapisach. Dlatego zapiacona przez niq kara umowna nie jest W ocenie Sqdu szkoda, ktorej naprawienia mogiaby sir; domagaé W przypadku istnienia podstaw do odpowiedziainoéci. Nie mogiaby sie domagaé rowniez Wynagrodzenia, ictore otrzymaiaby W przypadku zreaiizowania umowy. Na zrealizowanie umowy musiaiaby poniesé okreélone koszty, ktore zmniejszajq czysty zysk, ktoryoh to kosztow powodka nie przywoiuje. Szkodq powodki nie byiaby strata Z tytulu nie zrealizowania kontraktu (...) . Przedstawiony Sqdowi dokument nie jest umowq ale wstejmym zamowieniem /k. 41/. Brak jakiegokolwiek dowodu, 2e powodka to zamowienie przyj eiaby, W zamowieniu nie bylo identyfikacji poj azdéw, wiec powodka mo gia przyjqé je do realizacji innymi poj azdami bedqcymi na stanie firmy. Brak jakiegokolwiek dowodu, ze obiozenie zamowieniami byio na tyle duze W tamtym okresie, Ze przyjecie dodatkowego nie byio mozliwe. Rowniez i W tym Wypadku od uzyskanych przyehodow nalezaioby odjqé koszty uzyskania przychodu, by mowié o Wysokosci szkody. j Konieczno sé zapiacenia rat ieasingowych nie mieéci sie w ocenie Sqdu W granioach normalnego zwiqzku przyczynowo skutkowego. Koniecznosé opiacania rat wynika z umowy leasingowej bez Wzgiedu na to, czy samochodjest Wykorzystywany czy nie. _ Reasumujqe, z uwagi na to, Ze dziaianie pozwanego nie byio bezprawne, powodztwo o odszkodowanie naleialo oddalio i orzec o kosztach na rzecz pozwanego W trybie art. 98 k.p.c.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawa#XXV C#art. 113 ustawy#art. 295 § 2 k.p.k.#art. 98 k.p.c.