Teza / krótkie omówienie
zapłatę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt XXV C 594/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący SSO Hanna Jaworska Protokolant sekr. sąd. Anna Wsół po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. w W. sprawy z powództwa (...) S.A. z siedzibą w W. przeciwko J. W. oraz G. G. o ochronę dóbr osobistych I. nakazuje J. W. opublikowanie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, na swój koszt, przez okres 7 dni, oświadczenia o następującej treści: „J. W. niniejszym przeprasza (...) S.A. z siedzibą w W. za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez rozpowszechnianie w środkach masowego przekazu oświadczeń, komentarzy i opinii zawierających nieprawdziwe i naruszające dobra osobiste (...) S.A. z siedzibą w W. informacje, jakoby (...) S.A. z siedzibą w W. i jej pracownicy lub współpracownicy uczestniczyli w procederze, którego celem lub skutkiem miało być „ustawianie" przetargów dotyczących zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa oraz jakoby (...) S.A. z siedzibą w W. i jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia i działali w sposób nieetyczny i nieuczciwy, niezgodnie z interesem zamawiającego oraz wbrew zasadom uczciwej konkurencji i odwołuje stawiane w tym zakresie zarzuty wobec (...) S.A. z siedzibą w W.” - na stronach głównych następujących portali internetowych: geoforum.pl, ngi24.pl oraz bankier.pl, czarną czcionką Arial 12, na białym tle ; II. nakazuje G. G. opublikowanie w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, na swój koszt, przez okres 7 dni, oświadczenia o następującej treści: „G. G. niniejszym przeprasza (...) S.A. z siedzibą w W. za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez rozpowszechnianie w środkach masowego przekazu oświadczeń, komentarzy i opinii zawierających nieprawdziwe i naruszające dobra osobiste (...) S.A. z siedzibą w W. informacje, jakoby (...) S.A. z siedzibą w W. i jej pracownicy i współpracownicy uczestniczyli w procederze, którego celem lub skutkiem miało być „ustawianie" przetargów dotyczących zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa oraz jakoby (...) S.A. z siedzibą w W. i jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia i działali w sposób nieetyczny i nieuczciwy, niezgodnie z interesem zamawiającego oraz wbrew zasadom uczciwej konkurencji i odwołuje stawiane w tym zakresie zarzuty wobec (...) S.A. z siedzibą w W.” - na stronach głównych następujących portali internetowych: geoforum.pl, ngi24.pl oraz bankier.pl, czarną czcionką pogrubioną Arial 12, na białym tle; III. upoważnia (...) S.A. z siedzibą w W. do zastępczego wykonania czynności określonych w pkt I i II wyroku na koszt J. W. oraz G. G., w przypadku gdy obowiązki te nie zostaną wykonane przez J. W. oraz G. G. dobrowolnie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie;
--- STRONA 2 ---
IV. oddala powództwo w pozostałym zakresie; V. zasądza solidarnie od J. W. oraz G. G. na rzecz (...) S.A. z siedzibą w W. kwotę 1 645 zł (tysiąc sześćset czterdzieści pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; VI. nakazuje pobrać od J. W. na rzecz na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 291,15 zł (dwieście dziewięćdziesiąt jeden 15/100 złotych) tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów procesu; VII. nakazuje pobrać od G. G. na rzecz na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 291,15 zł (dwieście dziewięćdziesiąt jeden 15/100 złotych) tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów procesu; VIII. nakazuje wypłacić z sum Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie kuratorowi ustanowionemu dla pozwanego J. W., radcy prawnemu D. P. kwotę 360 zł (trzysta sześćdziesiąt złotych) powiększoną o podatek VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 106,98 zł (sto sześć 98/100 złotych) tytułem zwrotu kosztów sprawowania kurateli. Sygn. akt XXV C 594/11 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 1 czerwca 2011 r. oraz pismem procesowym z dnia 29 grudnia 2014 r. (zawierającym modyfikację powództwa), skierowanym przeciwko J. W. oraz G. G., (...) S.A. z siedzibą w W. wniosła o: 1. nakazanie zaniechania w przyszłości przez J. W. i G. G. naruszania dóbr osobistych S. poprzez rozpowszechnianie w środkach masowego przekazu, w tym w Internecie, oświadczeń, komentarzy i opinii zawierających nieprawdziwe i naruszające dobra osobiste S. informacje i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy uczestniczyli w procederze, którego celem lub skutkiem miało być „ustawianie" przetargów dotyczących zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa oraz i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia i działali w sposób nieetyczny i nieuczciwy, niezgodnie z interesem zamawiającego oraz wbrew zasadom uczciwej konkurencji; 2. dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia dóbr osobistych S. poprzez nakazanie J. W. i G. G. opublikowania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, na swój koszt, przez okres 30 dni, oświadczenia o następującej treści: „J. W. niniejszym przeprasza (...) S.A. za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez rozpowszechnianie w środkach masowego przekazu oświadczeń, komentarzy i opinii zawierających nieprawdziwe i naruszające dobra osobiste (...) S.A. informacje i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy uczestniczyli w procederze, którego celem lub skutkiem miało być „ustawianie" przetargów dotyczących zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa oraz i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia i działali w sposób nieetyczny i nieuczciwy, niezgodnie z interesem zamawiającego oraz wbrew zasadom uczciwej konkurencji, i odwołuje stawiane w tym zakresie zarzuty wobec (...) S.A.” - na stronach głównych następujących portali internetowych: (...), czarną czcionką pogrubioną Arial 14, na białym tle, w ramce o wymiarach 160 mm x 105 mm, 3. nakazanie J. W. i G. G. jednokrotnego opublikowania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, na swój koszt, oświadczenia o następującej treści: „J. W. niniejszym przeprasza (...) S.A. za naruszenie jej dóbr osobistych poprzez
--- STRONA 3 ---
rozpowszechnianie w środkach masowego przekazu oświadczeń, komentarzy i opinii zawierających nieprawdziwe i naruszające dobra osobiste (...) S.A. informacje i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy uczestniczyli w procederze, którego celem lub skutkiem miało być „ustawianie" przetargów dotyczących zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa oraz i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia i działali w sposób nieetyczny i nieuczciwy, niezgodnie z interesem zamawiającego oraz wbrew zasadom uczciwej konkurencji, i odwołuje stawiane w tym zakresie zarzuty wobec (...) S.A.” - na stronie B3 dziennika (...), czarną czcionką pogrubioną Arial 14, na białym tle, w ramce o wymiarach 160 mm x 105 mm, 4. nakazanie J. W. i G. G. wezwania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie administratorów portali (...), (...)oraz (...)do usunięcia wszystkich oświadczeń, komentarzy i opinii pochodzących od J. W. zawierających nieprawdziwe i naruszające dobra osobiste (...) S.A. informacje i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy uczestniczyli w procederze, którego celem lub skutkiem miało być „ustawianie" przetargów dotyczących zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa oraz i jakoby S. i jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia i działali w sposób nieetyczny i nieuczciwy, niezgodnie z interesem zamawiającego oraz wbrew zasadom uczciwej konkurencji, przy czym J. W. ma wskazać wszystkie pochodzące od niego oświadczenia, wpisy i komentarze dotyczące S., zamieszczone na danym forum kiedykolwiek, także opublikowane przez niego pod jakimkolwiek pseudonimem, Dodatkowo, strona powodowa wniosła również o upoważnienie jej do zastępczego wykonania czynności określonych w pkt 3 petitum pozwu na koszt pozwanych, w przypadku gdy obowiązki te nie zostaną wykonane przez pozwanych dobrowolnie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie oraz zasądzenie od pozwanych na jej rzecz kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka wskazała, iż zawarła ze spółką (...) Spółka jawna z siedzibą w W., umowę podwykonawczą nr (...) z dnia 5 lutego 2008 r., w dniu 14 września 2009 r. spółka (...) Spółka jawna zmieniła firmę na (...) Spółka jawna. Kolejno powódka wskazała, że pozwani J. W. i G. G., będący wspólnikami spółki, są w chwili obecnej wspólnikami spółki jawnej pod firmą (...) Spółka jawna (dalej (...) W (...)) oraz spółki jawnej pod firmą (...) Spółka jawna (dalej (...)). Strona powodowa podkreśliła, że przedmiotem umowy podwykonawczej było wykonanie przez (...) W (...) na rzecz powódki prac, będących częścią projektu pod nazwą (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa, przez nią realizowanego w ramach zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) (dalej zamawiający). S. podniosła, iż wbrew postanowieniom umowy podwykonawczej, która zobowiązywała (...) W (...) do przeniesienia na jej rzecz całości autorskich praw majątkowych do programów komputerowych wraz z kodami źródłowymi, (...) W (...) nie wydała jej kodów źródłowych do aplikacji celowych wykonanych na podstawie umowy podwykonawczej, a zatem nie wykonała umowy podwykonawczej w sposób należyty. Powódka zaznaczyła, iż konsekwencją powyższego było skierowanie przez nią w dniu 26 lipca 2010 r. pozwu o zapłatę w postępowaniu upominawczym kwoty 3 734 940 zł, a kwestia należytego wykonywania umowy podwykonawczej jest co najmniej sporna pomiędzy stronami. Podsumowując, strona powodowa wskazała, iż pozwani w sposób nieuprawniony i bezprawny rozpowszechniają informacje jej dotyczące, poprzez przesyłanie korespondencji do różnych instytucji, mediów, a także zamieszczanie komentarzy w internetowych portalach branżowych, poświęconych geodezji i kartografii (pozew, pismo procesowe k. 2-14, 385-409 a.s.). W odpowiedzi na pozew, J. W. oraz G. G. wnieśli o: 1. oddalenie powództwa w całości, 2. w przypadku nieuwzględnienia wniosku postawionego na miejscu pierwszym, oddalenie powództwa w części, tj. w zakresie żądania odnoszącego się do rzekomego przekazywania przez pozwanych informacji, jakoby oferta powódki w sposób nieuprawniony została uznana za najkorzystniejszą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System
--- STRONA 4 ---
Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa, bowiem twierdzenia takie i informacje nie pochodzą od pozwanych, a w konsekwencji twierdzenie takowe jest całkowicie pozbawione podstaw; 3. w przypadku nieuwzględnienia wniosku postawionego na pierwszym miejscu, oddalenie żądania pozwu w części, tj. co do zobowiązania pozwanych do wskazania wszystkich pochodzących od nich oświadczeń, wpisów, komentarzy dotyczących powódki, zamieszczonych na danym forum kiedykolwiek, także opublikowanych przez pozwanych pod jakimkolwiek pseudonimem; 4. zasądzenie od powódki na rzecz pozwanych kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, strona pozwana zaprzeczyła, aby w jakichkolwiek ich wypowiedziach pojawiło się sformułowanie, że oferta S. w sposób nieuprawniony została uznana za najkorzystniejszą w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) na (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa. Odnośnie żądania zobowiązania pozwanych do wskazania wszystkich pochodzących od nich oświadczeń, wpisów i komentarzy dotyczących powódki, w ocenie pozwanych, nie zasługuje ono na uwzględnienie, bowiem to stronę powodową obciąża wskazanie, które konkretne wypowiedzi, gdzie i w jaki sposób podane do publicznej informacji, godzą w jej dobra osobiste, tj. na stronie powodowej ciąży obowiązek wykazania swojego roszczenia. W zakresie przytoczonych przez powódkę fragmentów treści zamieszczonych na różnorodnych portalach internetowych, strona pozwana potwierdziła, że jest ich autorem, a wszelkie przedstawiane przez nią wypowiedzi, adresowane do powódki, są prawdziwe. W tym zakresie pozwani podnieśli, iż w okresie od 3 sierpnia 2008 r. do 14 sierpnia 2008 r. pomiędzy powódką a Biurem Geodety Województwa (...) doszło do podpisania szeregu protokołów odbioru końcowego zamówienia realizowanego przez stronę powodową w ramach umowy dotyczącej projektu (...) System Informacji Przestrzennej Gmin P. współdziałających w ramach województwa ( (...)). Strona pozwana podniosła, iż znamiennym jednak jest fakt, że część prac dotycząca zamówienia (...), która została przekazana im do zrealizowania w ramach umowy podwykonawczej, została przez nich wydana powódce dopiero w dniu 30 października 2008 r., na potwierdzenie czego sporządzono w dniu 31 października 2008 r. stosowny protokół przekazania pomiędzy stronami. W ocenie pozwanych, w tym stanie rzeczy pracownicy, tudzież współpracownicy powódki, którzy podpisywali się pod ww. protokołami w istocie dopuszczali się naruszeń prawa, bowiem poświadczali w przedmiotowych dokumentach okoliczności niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym, bowiem nie jest możliwe, aby zamówienie na (...) w zakresie umowy zawartej pomiędzy powódką a Samorządem Województwa (...), zostało w pełni zrealizowane przed wykonaniem przedmiotu umowy podwykonawczej przez pozwanych, albowiem przedmiotem umowy podwykonawczej objęta była właśnie część przedmiotowego zamówienia publicznego (odpowiedź na pozew k. 113-123 a.s.). Postanowieniem z dnia 15 października 2014 r., sygn. akt III RNs 48/14, Sąd Rejonowy w Żyrardowie ustanowił kuratora dla pozwanego J. W. w osobie radcy prawnego D. P. do reprezentowania pozwanego w niniejszym postępowaniu (postanowienie k. 378 a.s.). W/w kurator wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz podtrzymała dotychczasowe stanowisko pozwanego J. W., wyrażone w odpowiedzi na pozew. Wniosła również o przyznanie jej wynagrodzenia według norm przepisanych, powiększonego o podatek VAT 23 % oraz o przyznanie jej kwoty 106,98 zł tytułem zwrotu kosztów sprawowania kurateli (pismo procesowe z dnia 3 lutego 2015 r. k. 424-426 a.s.). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Samorząd Województwa (...) (zamawiający) przeprowadził postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu ograniczonego na dostawę i instalację sprzętu i oprogramowania, modernizację oprogramowania, prace wdrożeniowe, szkolenia użytkowników oraz opracowanie danych tematycznych w ramach realizacji projektu „ (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa” (uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 stycznia 2011 r. k. 238 a.s.).
--- STRONA 5 ---
Powyższy przetarg wygrała powódka (...) S.A. z siedzibą w W.. Następnie powódka zawarła z podwykonawcą (...). j. z siedzibą w W., której wspólnikami byli pozwani J. W. oraz G. G., umowę podwykonawczą z dnia 2 marca 2009 r. Przedmiotem umowy było wykonanie prac, będących częścią w/w projektu pod nazwą „ (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa”, realizowanego przez powódkę w ramach zamówienia publicznego dla Samorządu Województwa (...) (umowa podwykonawcza k. 30-36 a.s.). Pozwani J. W. oraz G. G. byli wspólnikami, prowadzili dwie spółki, tj. (...). j. z siedzibą w W. oraz (...). j. z siedzibą w W., których głównym przedmiotem działalności było tworzenie oprogramowania informatycznego i które obecnie znajdują się w stanie likwidacji. Każdy wspólnik posiadał 50 % udziałów w każdej ze spółek. Pozwani współpracowali z powodową spółką od 1997 r. do 2009 r. (zeznania pozwanego G. G. k. 96-100 a.s.). Doszło do sporu pomiędzy stronami postępowania wynikającego z wykonania powyższej umowy podwykonawczej, a dotyczącego własności stworzonych przez pozwanych kodów źródłowych do oprogramowania. Strony nie mogły dojść do porozumienia w tym zakresie. W związku z powyższym powódka zmodyfikowała oprogramowanie stworzone przez pozwanych (zeznania pozwanego G. G. k. 96-100 a.s., zeznania pozwanego J. W. k. 127-128 a.s., zeznania prezesa zarządu powódki N. B. k. 126-127 a.s., zeznania świadka A. M. k. 219-220 a.s., zeznania świadka M. L. k. 220-221 a.s.). To spowodowało wystąpienie przez (...) Sp. jawna z powództwem przeciwko spółce (...) S.A. o wydanie przez (...) S.A. kodów źródłowych oprogramowania, o zaprzestanie przez (...) S.A. dokonywania modyfikacji „ (...) System Informacji Przestrzennej Gmin i Powiatów współdziałających w ramach województwa”, o przywrócenie stanu poprzedniego. Sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w Warszawie XVI Wydziałem Gospodarczym za sygn. Akt sygn. akt XVI GC 774/09. Powództwo zostało oddalone prawomocnym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt XVI GC 774/09 (wyrok k. 447 a.s., opinia biegłego sądowego J. T. wydana w sprawie o sygn. akt XVI GC 774/09 k. 447 a.s.). J. W. i G. G. czując się pokrzywdzeniu, postanowili zainteresować problemem również media. W tym celu nawiązali kontakt z dziennikarzem M. Z. z niezależnej gazety internetowej, która zajmowała się nieprawidłowościami w postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego. Na podstawie informacji przekazanych przez pozwanych powstał cykl artykułów. Pozwany J. W. przekazał w/w dziennikarzowi m. in. informację, iż pracownicy powódki lub jej współpracownicy dopuszczali się naruszeń prawa przy realizacji zamówienia publicznego w postaci systemu informacji przestrzennej gmin i powiatów (zeznania pozwanego G. G. k. 96-100 a.s., zeznania pozwanego J. W. k. 127-128 a.s., zeznania świadka M. Z. k. 222-223 a.s.). W związku z przekazaniem informacji przez pozwanych, na portalach internetowych www.ngi24.pl oraz www.bankier.pl pojawiły się artykuły w/w dziennikarza M. Z., zawierające m.in. następujące sformułowania: - „S. przywłaszczyło sobie bezprawnie kody źródłowe do części przekazanego już Urzędowi Marszałkowskiemu oprogramowania oraz ukryło zatrudnienie podwykonawcy przy realizacji systemu”, - (...) wykonała wkład merytoryczny do opracowań K. (...) na zlecenie S., a handlowcy giełdowej spółki przesyłali jej materiały i opracowania rzekomo wykonywane przez K. (...)”. - (...) poinformował też A. S., Marszałka Województwa (...), o przyjmowaniu korzyści majątkowych od spółki przez jednego z urzędników”. - „Mając wpływ na dokumenty i kosztorysy S. ma znacznie lepszą pozycję w przyszłych przetargach”. - „Wkład merytoryczny wykonany przez tę spółkę, został potem zmodyfikowany poprzez zawyżenie rzeczywistych kosztów i wpisywanie niewłaściwych danych powodujących podniesienie wartości projektu”. - „Takie dane przekazywaliśmy do S.. W późniejszych kosztorysach dla (...) od „doradcy" te dane zmanipulowano podając nieprawdziwe koszty - mówi J. W., wspólnik (...)” (wydruki stron internetowych k. 43-47 a.s.). Na portalu internetowym geoforum.pl pozwani zamieścili m.in. następujące komentarze dotyczące powódki:
--- STRONA 6 ---
- „Zlecenia z wolnej ręki miałby być ze względu na spełnianie trzech przesłanek ustawowych do otrzymania takiego zlecenia przez S. (lub firmę z grupy)”. - „Były one tak sprecyzowane aby ułatwić w sposób maksymalny udział w postępowaniu S. (lub firmie z grupy), a utrudnić w sposób maksymalny konkurencji (...) aby S. (lub firma z grupy) znało wymagania w przyszłych przetargach i miało lepsza pozycję do udziału w postępowaniu przetargowym”. -„Pracownicy (...) chodzili na spotkania do (...) jako pracownicy K. (...) i byli szczegółowo instruowani przed spotkaniami przez pracowników S. o tym kogo reprezentują, oraz że w późniejszym etapie (podczas realizacji (...)) nie mogą pojawić się u Klienta”. - „Wszelkie spotkania i ustalenia dotyczące kwestii merytorycznych były omawiane w siedzibie S. przy ich merytorycznym udziale i pod ich dyktando” (wydruki stron internetowych k. 48-49 a.s.). Na skutek informacji udostępnionych przez pozwanych, na stronie internetowej www.ngi24.pl pojawiła się m.in. następująca wypowiedź: - „My tego nie odpuścimy. Urząd Marszałkowski zamówił niezależne analizy, a nie dokumenty z wkładem merytorycznym jednej z firm, która chce startować w przetargach. Jeśli prawdą jest to, co pisze (...), to jest to skandal, który powinna zbadać prokuratura, bo może chodzić o ustawienie przyszłych przetargów – mówi specjalista od przetargów samorządowych w jednej z największych firm (...) w Polsce, konkurenta S.” (wydruk strony internetowej k. 43 a.s.). Powyższe Sąd ustalił na podstawie okoliczności bezspornych, uprzednio powołanych dokumentów, jak również zeznań świadków A. M., M. L. i M. Z.. Pozwani nie stawili się na przesłuchanie w charakterze strony. Niestawiennictwo jednego z pozwanych( J. W.) było usprawiedliwione stanem zdrowia. Dołączone do akt sprawy dokumenty urzędowe w pełni zasługują na wiarę, albowiem zostały wydane przez uprawnione do tego organy, w zakresie ich kompetencji i nie były przez strony kwestionowane. Korzystają zatem z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Za wiarygodne Sąd uznał także dokumenty prywatne, z uwzględnieniem, że stanowią one jedynie dowód złożenia oświadczenia w nich zawartego. Sąd również nie znalazł podstaw do odmówienia im wiary. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo co do zasady jest zasadne i podlegało uwzględnieniu choć w stopniu mniejszym niż żądania strony powodowej. Materialnoprawną podstawę powództwa stanowi przepis art. 23-24 k.c. w zw. z art. 43 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W myśl art. 24 § 1 k.c., ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Art. 24 § 2 k.c. stanowi, iż jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Art. 43 k.c. mówi, że przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Dobra osobiste osób prawnych - to wartości niemajątkowe, dzięki którym osoba prawna może funkcjonować zgodnie ze swym zakresem działań (art. 43 w związku z art. 23 k.c.) – wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna i Administracyjna z dnia 14 listopada 1986 r., sygn. akt II CR 295/86.
--- STRONA 7 ---
Z zestawienia art. 23 i 43 k.c. wynika, że osobom prawnym przysługują w szczególności następujące dobra osobiste: dobre imię, nazwa, tajemnica korespondencji i nietykalność pomieszczeń. W zakresie osób prawnych ze szczególną wyrazistością ujawnia się potrzeba posługiwania się kryterium obiektywnym przy objaśnianiu istoty dobra osobistego i jego naruszenia. Skoro osoba prawna działa przez swoje organy, to w konsekwencji zarzuty kierowane wobec tych organów są zarzutami kierowanymi pod adresem samej osoby prawnej. Krytyka czy to pracownika, czy członka organu osoby prawnej, czy też członka spółdzielni lub wspólnika spółki pod adresem „swego” pracodawcy lub korporacyjnej osoby prawnej ma swoje granice, które wyznacza zakaz naruszania cudzego dobra osobistego, także tej osoby prawnej. Wypowiedź wartościująca (ocenna) może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych, jeżeli nie znajduje oparcia w prawdziwym, ocenianym zdarzeniu (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 10 listopada 2005 r., sygn. akt V CK 314/05). Dobra osobiste osoby prawnej nie mogą być łączone jedynie z organami tej osoby bądź z poszczególnymi osobami fizycznymi tworzącymi jej substrat osobowy. Osoba prawna jest odrębnym podmiotem prawa, wobec czego naruszenie jej dobra osobistego dotyka całości substratu osobowego, a nie tylko niektórych wchodzących w jego skład osób fizycznych (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II CSK 392/06). W warunkach gospodarki rynkowej jej powodzenie zależy w dużej mierze od zaufania do niej nie tylko jako do partnera rzetelnego i solidnego w sensie profesjonalnym, ale także cieszącego się nienaganną reputacją. Przypisane takiej osobie właściwości w rodzaju wyżej powołanych podważają jej pozycję na rynku i czynią ją partnerem niewiarygodnym (wyrok Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 28 maja 1999 r., sygn. akt I CKN 16/98). Zgodnie z zasadami procesu cywilnego ciężar gromadzenia materiału dowodowego spoczywa na stronach (art. 232 k.p.c., art. 3 k.p.c., art. 6 k.c.). Jego istota sprowadza się do ryzyka poniesienia przez stronę ujemnych konsekwencji braku wywiązania się z powinności przedstawienia dowodów. Skutkiem braku wykazania przez stronę prawdziwości twierdzeń o faktach istotnych dla sprawy jest tylko to, że twierdzenia takie zasadniczo nie będą mogły leżeć u podstaw sądowego rozstrzygnięcia. Strona, która nie udowodni przytoczonych twierdzeń, utraci korzyści, jakie uzyskałaby aktywnym działaniem (wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 sierpnia 2014 r. I ACa 286/14). Konstrukcja odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego ciężar dowodowy rozkłada następująco: powód winien wykazać osobę naruszającą jego dobro i sposób naruszenia a osoba, która to dobro naruszyła winna wykazać, że jej działanie nie było bezprawne. Udzielając ochrony prawnej sad winien kierować się również tym, że zakres udzielonej ochrony winien korespondować z zakresem naruszeń(nie powinien tego zakresu przekraczać). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd stwierdził, iż pozwani poprzez zamieszczanie na portalach internetowych oraz przekazywanie nierzetelnych informacji j/w naruszyli dobra osobiste powodowej spółki, a pozwani nie wykazali, że ich działanie nie było bezprawne. Pozwani wykazywali tylko na początku procesu umiarkowana inicjatywę dowodową, by następnie z niej zrezygnować i wykazywać bardzo ograniczone zaangażowanie w proces. Strony pozostawały ze sobą w relacjach zawodowych i pozwani nie widzieli problemu dopóty, dopóki nie powstał spór w zakresie rozliczeń pomiędzy nimi, który dotyczył kodów źródłowych. Dopiero, kiedy pozwani prawomocnie przegrali ten spór przed sądem, zdecydowali się na kontakt z dziennikarzem. Bez względu jednak na pobudki, jakimi się kierowali pozwani, informacje( a nie opinie, oceny) przekazywane dziennikarzowi powinny być obiektywne, prawdziwe i rzetelne, podane w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych, tak, by nie stanowiły manipulacji. Tymczasem pozwani przed sądem nie wykazali, że przekazane przez nich informacje spełniając te cechy. Brak jakichkolwiek materialnych dowodów w tym przedmiocie. Wprawdzie z uchwały Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 13 stycznia 2011 r., wynika, że kontrola doraźna następcza, przeprowadzona przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, wykazała, iż Samorząd Województwa (...) naruszył przepisy ustawy Prawo zamówień publicznych z dnia 29 stycznia 2004 r., przy realizacji przedmiotowego przetargu, w którym brała udział również powódka. Jednakże z powyższej uchwały nie można wywnioskować, iż powódka dopuściła się naruszeń, bowiem uchwała ta odnosi się do realizacji przetargu przez zamawiającego, a nie do działań podejmowanych przez stronę powodową.
--- STRONA 8 ---
W związku z tym, iż strona pozwana nie udowodniła w niniejszym postępowaniu prawdziwości swoich twierdzeń, jakoby powódka oraz jej pracownicy lub współpracownicy dopuszczali się działań zmierzających do ustawienia przetargu dotyczących zamówienia publicznego dla zamawiającego oraz naruszeń prawa przy realizacji powyższego zamówienia, Sąd udzielił powodowej spółce ochrony co do zasady modyfikując treść oświadczenia, jakie winni złożyć pozwani i upoważnił stronę powodową do zastępczego wykonania czynności określonych w pkt od III do VI wyroku na koszt pozwanych, w przypadku gdy obowiązki te nie zostaną wykonane przez pozwanych dobrowolnie w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie (pkt III wyroku). Oddalając powództwo w zakresie żądanie nakazania pozwanym zaniechania w przyszłości naruszania dóbr osobistych Sąd stanął na stanowisku, iż roszczenie w tym zakresie jest nieuzasadnione. Naruszanie dóbr osobistych S. przez pozwanych miało miejsce na przełomie 2009 r. – 2011 r., tj. w tym okresie pojawiły się artykuły dotyczące powódki, a co za tym idzie wpisy na jej temat na portalach internetowych. Natomiast powódka nie wykazała, iż do naruszeń dochodziło w dalszym okresie i że pozwani nadal zamierzają naruszać w ten sposób jej dobra osobiste. Niezasadnie tez powódka żądała nakazania pozwanym opublikowania oświadczeń wskazanych w pozwie na stronie B3 dziennika „Rzeczpospolita". Sąd orzekający w sprawie uznał, iż żądanie to nie zostało przez powódkę udowodnione, tj. powódka nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie, iż do takiego naruszenia doszło. Powódka nie złożyła egzemplarza gazety, w której miały się ukazać informacje naruszające jej dobra. Uniemożliwia to również ocenę sposobu naruszenia dobra ( rodzaj i numer czcionki, strona gazety i.it.p.). Sąd oddalił powództwo również w zakresie żądania strony powodowej o nakazanie pozwanym wezwania w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie administratorów portali geoforum.pl, ngi24.pl oraz bankier.pl do usunięcia wszystkich oświadczeń, komentarzy i opinii pochodzących od pozwanych, przy czym pozwani mieliby wskazać wszystkie pochodzące od nich oświadczenia, wpisy i komentarze dotyczące S., zamieszczone na danym forum kiedykolwiek, także opublikowane przez nich pod jakimkolwiek pseudonimem. W tym miejscu należy podnieść, iż dokładne sprecyzowanie żądania ciąży na stronie powodowej. Powinna ona wykazać zakres swojego roszczenia. Żądanie zgłoszone i podtrzymywane przed zamknięciem rozprawy w I-ej instancji , w którym powódka żądała usunięcia wszystkich oświadczeń, komentarzy i opinii pochodzących od pozwanych jako zbyt ogólne nie mogło być uwzględnione. W ocenie Sądu utrzymywanie przeproszenia na stronach internetowych przez okres 7 dni będzie wystarczającym sposobem usunięcia skutków naruszonego dobra. Informacja na stronie internetowej „żyje” bardzo krotko. Największe zainteresowanie jest w pierwszych minutach, godzinach od ukazania się. Z każdą godziną i dniem nowe informacje ”wypierają” te wcześniejsze. Okres 7 dni jest wystarczająco długim, by wszyscy zainteresowani mogli się z nią zapoznać. Dalsze utrzymywanie do 30 dni w ocenie Sądu orzekającego jest nieuzasadnione okolicznościami. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, orzekając o kosztach procesu na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 108 § 1 k.p.c. oraz na podstawie § 2 ust. 3, § 10 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349). Strona powodowa poniosła następujące koszty postępowania: 360 zł (koszty zastępstwa procesowego), 1 200 zł (opłata od pozwu), 85 zł (opłaty sądowe od pełnomocnictw k. 17, 94, 227, 470 a.s.), tj. łącznie 1 645 zł, którą to kwotę pozwani winni jej zwrócić. W związku z powyższym, Sąd zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki kwotę 1 645 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. W toku procesu Skarb Państwa poniósł tymczasowo następujące koszty: 153,79 zł (zwrot kosztów podróży świadka k. 230 a.s.), 376,10 zł (zwrot kosztów podróży świadka k. 265 a.s.), 52,40 zł (zwrot kosztów podróży świadka k. 356 a.s.), tj. łącznie 582,29 zł. Sąd nakazał pobrać od każdego z pozwanych na rzecz Skarbu Państwa kwoty w wysokościach 291,15 zł tytułem zwrotu nieuiszczonych kosztów procesu.. W związku, iż dla pozwanego J. W. został ustanowiony kurator w osobie radcy prawnego D. P. do jego reprezentowania w niniejszym postępowaniu, Sąd nakazał wypłacić z sum Skarbu Państwa – Kasy Sądu Okręgowego w Warszawie w/w kuratorowi kwotę 360 zł powiększoną o podatek VAT tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 106,98 zł tytułem zwrotu kosztów sprawowania kurateli.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny#XXV C 594/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Wa#art. 43 k.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#Art. 24 § 2 k.c.#Art. 43 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 3 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 98 k.p.c.#art. 108 § 1 k.p.c.