§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zawieszenia postępowania oraz sprostowała protokół rozprawy z dnia 19 lutego 2014 r. w ten sposób, że po słowach „o zapłatę” wpisano słowa „oraz z powództwa wzajemnego B. H. przeci

Postanowienie XXV C 2214/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Warsz

zawieszenia postępowania oraz sprostowała protokół rozprawy z dnia 19 lutego 2014 r. w ten sposób, że po słowach „o zapłatę” wpisano słowa „oraz z powództwa wzajemnego B. H. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zawieszenia postępowania oraz sprostowała protokół rozprawy z dnia 19 lutego 2014 r. w ten sposób, że po słowach „o zapłatę” wpisano słowa „oraz z powództwa wzajemnego B. H. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXV C 2214/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Paweł Duda Protokolant: sekretarz sądowy Maja Stankiewicz po rozpoznaniu w dniu 27 września 2018 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa B. H. przeciwko A. M. o zapłatę oddala powództwo. Sygn. akt XXV C 2214/17 UZASADNIENIE wyroku z dnia 27 września 2018 r. Pozwem z dnia 29 marca 2016 r. (data nadania na poczcie), sprecyzowanym następnie w piśmie procesowym datowanym na dzień 31 maja 2016 r., powód B. H. wniósł o zasądzenie od pozwanej A. M. kwoty łącznej 230.000 zł, w tym 150.000 zł zadośćuczynienia, za stres 20.000 zł, korzyści utraconych 60.000 zł (20% z żądanej kwoty 300.000 zł). Swoje roszczenie powód oparł na twierdzeniach, że pozwana, jako sędzia orzekająca w sprawie sygn. akt III C 966/13 Sądu Okręgowego w Warszawie, naruszyła prawo i działała na jego szkodę jako pozwanego w tamtej sprawie, prowadząc sprawę przez bez mała dwa lata, wyznaczając kolejną trzecią rozprawę sądową w sytuacji nieposiadania i niedysponowania dowodem szkody, za którą (...) wypłaciło nienależne odszkodowanie, przez dwa lata znęcała się nad nim, usiłując jako sąd szukać dowodu przeciwko jego osobie. W ocenie powoda pozwana powinna oddalić powództwo (...) na pierwszej rozprawie lub przekazać je z powrotem do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa jako właściwemu do rozpoznania sprawy. Pozwana A. M. w odpowiedzi na pozew wniosła o odrzucenie pozwu ze względu na niedopuszczalność drogi sądowej, a w razie stwierdzenia przez Sąd, że przesłanka niedopuszczalności drogi sądowej nie została spełniona, wniosła o oddalenie powództwa w całości jako bezpodstawnego. Uzasadniając zarzut niedopuszczalności drogi sądowej pozwana wskazała, że podstawą roszczeń powoda jest działanie pozwanej w roli funkcjonariusza publicznego, tzn. przewodniczącej składu orzekającego w sprawie sygn. akt III C 966/13 Sądu Okręgowego w Warszawie, w związku z czym nie można mówić o charakterze cywilnoprawnym tej sprawy, ponieważ stosunek łączący powoda z pozwaną wynikał z prawa publicznego, a pozwana była wyposażona w funkcje władcze wobec powoda. Odnosząc się merytorycznie do żądania pozwu pozwana podniosła zarzut braku legitymacji biernej po swojej stronie wskazując, że orzekała w powyższej sprawie jako funkcjonariusz publiczny, a nie jako osoba prywatna. Wszelkie czynności dokonywane były przez nią w imieniu Sądu Okręgowego w Warszawie, co oznacza bezpodstawność powództwa skierowanego przeciwko niej. Dwukrotne odraczanie rozprawy przez sędziego referenta w powyższej sprawie miało na --- STRONA 2 --- celu wezwanie B. H., występującego jako pozwany i powód wzajemny, do złożenia wniosków dowodowych celem wykazania braku zasadności powództwa wniesionego przez (...) S.A. oraz wykazania podstaw roszczeń skierowanych przez B. H. do (...) S.A. w powództwie wzajemnym, zatem stanowiło działanie na korzyść B. H., a nie na jego szkodę. Pozwana wskazała dalej, że nie jest zasadny zarzut powoda, że sędzia referent powinna przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu dla Warszawy-Mokotowa w W., skoro sprawa została przekazana z tamtego Sądu na skutek wniesienia przez B. H. pozwu wzajemnego, w którym domagał się zasądzenia od (...) S.A. kwoty 300.000 zł. Pozwana podniosła, że powód nie udowodnił działania na jego szkodę czy znęcania się psychicznego nad nią przez pozwaną, nie wykazał, aby działania pozwanej były bezprawne, aby wystąpiła po jego stronie szkoda, ani by istniał związek przyczynowy pomiędzy ewentualną szkodą a działaniem pozwanej jako sędziego referenta. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2018 r. Sąd oddalił wniosek pozwanej o odrzucenie pozwu. Postanowienie to nie zostało zaskarżone przez strony postępowania i uprawomocniło się. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. pozwem w postępowaniu nakazowym z dnia 30 grudnia 2011 r. skierowanym do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w W. wniosła o zasądzenie od B. H. kwoty 1.708,58 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty i zwrotu kosztów procesu. W uzasadnieniu pozwu (...) S.A. wskazała, że jest ubezpieczycielem pojazdu kierowanego przez B. H., który w dniu 1 stycznia 2009 r. wpadł w poślizg, zjechał z drogi i uderzył w ogrodzenie posesji powodując jego uszkodzenie. Ubezpieczyciel pokrył szkodę poprzez wypłacenie na rzecz poszkodowanego kwoty stanowiącej wartość przedmiotu sporu i dochodzi jej zwrotu od B. H. na podstawie art. 43 pkt. 2 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnych i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Sąd Rejonowy dla Warszawy–Mokotowa w W. w dniu 30 stycznia 2012 r. w sprawie sygn. akt II Nc 28943/11 wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym, w którym orzekł zgodnie z żądaniem pozwu. Od powyższego nakazu zapłaty B. H. wniósł sprzeciw, w którym zaskarżył nakaz zapłaty w całości. Wniósł również pozew wzajemny, w którym zażądał zapłaty od (...) S.A. kwoty 300.000 zł. Przedmiotowa sprawa z powództwa (...) S.A. przeciwko B. H. i z powództwa wzajemnego B. H. przeciwko (...) S.A. została przekazana przez Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w W. do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Warszawie. Po przekazaniu, sprawa została zarejestrowana w Sądzie Okręgowym w Warszawie pod sygn. akt III C 966/13, a referentem została wyznaczona Sędzia Sądu Okręgowego A. M.. Zarządzeniem z dnia 27 listopada 2013 r. sędzia A. M. wyznaczyła termin rozprawy na dzień 19 lutego 2014 r. Na wyznaczony termin nikt się nie stawił. Wobec niestawiennictwa pełnomocnika (...) S.A. na powyższy termin, sędzia A. M. ogłosiła postanowienie z dnia 19 lutego 2014 r. o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 177 § 1 pkt 5 k.p.c. Postanowieniem z dnia 18 marca 2014 r. sędzia A. M. uchyliła postanowienie z dnia 19 lutego 2014 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania oraz sprostowała protokół rozprawy z dnia 19 lutego 2014 r. w ten sposób, że po słowach „o zapłatę” wpisano słowa „oraz z powództwa wzajemnego B. H. przeciwko (...) S.A. z siedzibą w W. o zapłatę”. Kolejnym postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2014 r. sędzia A. M. nie uwzględniła odwołania pozwanego (powoda wzajemnego) od zarządzenia z dnia 18 marca 2014 r. w przedmiocie sprostowania (dokumenty z akt sygn. III C 966/13 Sądu Okręgowego w Warszawie: pozew – k. 94-96, sprzeciw od nakazu zapłaty – k. 97-98v., zarządzenie z 27.11.2013 r. – k. 99, protokół rozprawy z dnia 19.02.2014 r. – k. 100, postanowienie z dnia 19.02.2014 r. – k. 101, postanowienie z dnia 18.02.2014 r. – k. 102, postanowienie z dnia 25.04.2014 r. – k. 103-105). Kolejny termin rozprawy został wyznaczony przez sędzię A. M. na dzień 26 czerwca 2015 r., na który wezwano B. H. do osobistego stawiennictwa celem przesłuchania ( zarządzenia z dnia 19.02.2015 r. - k. 106). Na rozprawę z dnia 26 czerwca 2015 r. stawił się B. H., został przesłuchany w charakterze strony, podczas przesłuchania sprecyzował, że dochodzi kwoty 300.000 zł, w tym 150.000 zł od (...) i 150.000 zł od Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa i Sądu Okręgowego w W. za podjęcie sprawy (...). Sąd postanowił odroczyć rozprawę bez wyznaczania terminu i zobowiązał powoda wzajemnego do ostatecznego sprecyzowania powództwa wzajemnego w terminie 14 dni ( protokół rozprawy z dnia 26.06.2015 r. – k. 107-108). Zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. sędzia A. M. wyznaczyła kolejny termin rozprawy na dzień 19 lutego 2016 r. na godz. 9.00 ( zarządzenia z dnia 10.11.2015 r. – k. 109). Z uwagi na wniosek B. H. o zmianę godziny rozprawy przesłany do Sądu mailem --- STRONA 3 --- w dniu 23 listopada 2015 r., sędzia A. M. zrządzeniem z 21 grudnia 2015 r. odwołała termin rozprawy wyznaczony na dzień 19 lutego 2016 r. i wyznaczyła nowy termin na dzień 16 marca 2016 r. ( wydruk wiadomości e-mail z dnia 23.11.2015 r. – k. 110, zarządzenia z dnia 21.12.2015 r. – k. 111). Na termin rozprawy z dnia 16 marca 2016 r. stawił się jedynie B. H.. Sędzia A. M. pouczyła B. H. o treści art. 6 k.c. Następnie odroczyła rozprawę na dzień 19 kwietnia 2016 r. i udzieliła B. H. terminu 14 dni za złożenie wniosków dowodowych pod rygorem pominięcia ( protokół rozprawy z dnia 16.03.2016 r. – k. 112). Po tym terminie B. H. złożył wniosek o wyłączenie sędziego A. M. wskazując, że „uskutecznia proceder przestępczy (...) poprzez podjęcie sprawy podczas gdy powinna ją oddalić na pierwszej rozprawie bądź przesłać do Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w W. jako jednostce sądowniczej właściwej do rozpoznania pozwu złożonego w postępowaniu uproszczonym”. Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie oddalił wniosek B. H. o wyłączenie sędziego A. M. ( postanowienie z dnia 07.04.2016 r. – k. 113-115). Na terminie rozprawy z dnia 19 kwietnia 2016 r. nikt się nie stawił, sędzia A. M. zamknęła rozprawę i odroczyła publikację orzeczenia na dzień 22 kwietnia 2016 r. ( protokół rozprawy z dnia 19.04.2016 r. – k. 116). Na terminie publikacyjnym z dnia 22 kwietnia 2016 r. sędzia A. M. zamkniętą rozprawę otworzyła na nowo i odroczyła ją, z uwagi na fakt, iż postanowienie z dnia 7 kwietnia 2016 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego nie było jeszcze prawomocne ( protokół rozprawy z dnia 22.04.2016 r. – k. 117). W dniu 22 kwietnia 2016 r. sędzia A. M. wydała postanowienie, w którym odmówiła sporządzenia uzasadnienia wyroku, gdyż B. H. złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jeszcze przed jego wydaniem ( postanowienie z dnia 22.04.2018 r. – k. 118-119). Na skutek zażalenia B. H. Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r. oddalające wniosek o wyłączenie sędziego i wniosek B. H. przekazał Sądowi Okręgowemu celem ponownego rozpoznania. B. H. wystąpił z powództwem przeciwko A. M. w niniejszej sprawie, co skutkowało tym, że sędzia A. M. złożyła oświadczenie, że zachodzą przesłanki wskazane w treści art. 49 k.p.c. mogące wywołać wątpliwość co do jej bezstronności. Skutkowało to wyłączeniem sędzi A. M. od orzekania w sprawie sygn. akt III C 966/13 na mocy postanowienia Sądu Okręgowego w W. z dnia 26 września 2016 r. ( postanowienie z dnia 26.09.2016 r. – k. 122). Sprawa została skierowana do referatu innego sędziego. Ostatecznie Sąd Okręgowy w W. prawomocnym wyrokiem z dnia 3 lutego 2017 r. oddalił powództwo (...) S.A. przeciwko B. H. ( wyrok z dnia 03.02.2017 r. wraz z uzasadnieniem – k. 123-128). Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych obiektywnych dowodów z dokumentów z akt sprawy sygn. III C 966/13 Sądu Okręgowego w Warszawie. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powód domagał się od pozwanej zapłaty zarówno zadośćuczynienia, jak i odszkodowania podnosząc, że długotrwałe prowadzenie procesu w sprawie Sądu Okręgowego w Warszawie o sygn. akt III C 966/13, w której pozwana była sędzią referentem, doprowadziło do naruszenia jego dóbr osobistych (jak określił na rozprawie z dnia 27 września 2018 r. – „wszystkich dóbr osobistych”) oraz że na skutek długotrwałego prowadzenia procesu doznał on szkody majątkowej w postaci utraty korzyści, które mogłyby wynikać z wcześniejszego wystąpienia z powództwem przeciwko (...) za okres 2 lub 3 lat. Zgodnie z art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie zaś z art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania chyba, że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, żeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności aby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią --- STRONA 4 --- sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W orzecznictwie przyjęta, że działanie w charakterze funkcjonariusza publicznego nie eliminuje odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego innej osoby i działanie to, realizowane w ramach wykonywanej funkcji publicznej, może stanowić podstawę odpowiedzialności, niezależnie od odpowiedzialności Skarbu Państwa (zob. orz SN z dnia 11.10.1983 r., II CR 292/83, OSPiKA 1985/1/3, z dnia 12.10.2007 r., V CSK 249/07, MP 2007/21/1170 i z dnia 08.11.2012 r., I CSK 177/12, Legalis nr 577236). Konieczną przesłanką odpowiedzialności sędziego na podstawie art. 24 k.c. jest dopuszczenie się przy wykonywaniu władzy sądowniczej zachowania naruszającego cudze dobro osobiste oraz bezprawność takiego zachowania. Problem wykładni pojęcia „bezprawności” jest o tyle złożony, że specyfika czynności jurysdykcyjnych zarówno w zakresie czynności sędziego w toku postępowania, orzekania i sporządzania motywów w konkretnych sprawach może prowadzić do naruszenia dóbr osobistych strony tak w toku postępowania cywilnego, jak i w procesie karnym. W toku postępowania dochodzi bowiem często do ujawnienia informacji dotyczących strony, które – poza tym postępowaniem – są chronione prawem jako objęte dobrami osobistymi każdej osoby fizycznej. Rozprawy w tych postępowaniach są jawne (art. 45 Konstytucji RP, art. 148 k.p.c., art. 355 k.p.k.), poza wypadkami określonymi ustawowo, a więc każda osoba w rozprawie uczestnicząca może mieć wiedzę o faktach nimi objętymi, a strona postępowania, która nie wnosi o wyłączenie jawności rozprawy musi się z tym liczyć. Przesłanka bezprawności musi być rozumiana w sposób właściwy dla prawa cywilnego, ale musi również uwzględniać specyfikę działania wymiaru sprawiedliwości i czynności jurysdykcyjnych sędziego. Bezprawne jest każde działanie sprzeczne z normami prawnymi, a w szerokim ujęciu także z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Jak wskazał Sąd Najwyższy, jest to niezgodne z prawem działanie podmiotu wykonującego władzę publiczną, polegające na sprzeczności pomiędzy zakresem kompetencji organu, sposobem jego postępowania i treścią rozstrzygnięcia wynikającymi z wzorca ustawowego, a jego działaniem rzeczywistym (zob. orz. SN z dnia 19.04.2012 r., IV CSK 406/11, OSNC-ZD 2012/3/68 i powołane tam orzecznictwo). Zakres i sposób działania sędziego, a więc także granice dopuszczalnego wkroczenia przez sędziego w sferę dóbr osobistych stron postępowania, wyznaczać będą przede wszystkim przepisy procedury właściwe dla danego rodzaju postępowania oraz rodzaj roszczenia poddanego osądowi w postępowaniu cywilnym i rodzaj czynu zarzucanego oskarżonemu w postępowaniu karnym oraz konkretne sytuacje procesowe w toku tych postępowań. Bezprawność, a więc niezgodność czynności sędziego w toku postępowania z prawem, musi wynikać z jego oczywistych, rażących błędów w zakresie stosowania przepisów proceduralnych lub stanowić działanie wykraczające w sposób oczywisty i nie podlegający dyskusji poza te przepisy. Sędzia w każdej sprawie musi zapewnić sprawność przebiegu postępowania i mieć na uwadze interesy wszystkich jego uczestników, musi także w różnych sytuacjach procesowych, niekiedy w krótkim czasie, dokonywać wykładni tych przepisów i oceniać możliwość ich zastosowania. Podjęcie decyzji procesowych, tak jak decyzji przy orzekaniu, jest obarczone ryzykiem błędu. Stronie służą środki procesowe, którymi może doprowadzić do usunięcia wadliwości tych decyzji. Nie każde zatem działanie sędziego w toku postępowania, które narusza dobra osobiste strony i które strona ocenia jako sprzeczne z przepisami proceduralnymi, będzie bezprawne w rozumieniu art. 24 k.c. Przyjęcie tej odpowiedzialności jako zasady nie może – zważywszy na cele wymiaru sprawiedliwości – prowadzić do obciążenia sędziego obawą przed podejmowaniem czynności procesowych i jak wskazał Sąd Najwyższy „wizją” odpowiedzialności cywilnoprawnej, bo to oznaczałoby pozbawienie go niezawisłości i swobody orzekania (orz. SN z dnia 05.08.2005 r., II CK 27/05, niepubl.), a także pewności, decyzyjności i niezależności w prowadzeniu postępowania sądowego. Podkreślenia wymaga, że ocena bezprawności działania sędziego dokonana być musi in casu z uwzględnieniem konkretnych okoliczności, w jakich doszło do naruszenia dobra osobistego strony oraz z uwzględnieniem powyższej wykładni. Sąd Najwyższy wskazał również, że procesy o ochronę dóbr osobistych nie mogą służyć interesom nielojalnych stron procesu i zaburzać toku prowadzonych postępowań sądowych (orz. SN z 04.04.2014 r., II CSK 407/13, Biul. SN 2014/9). Ciężar wykazania, że doszło do naruszenia dóbr osobistych lub zagrożenia ich naruszenia spoczywa na powodzie, natomiast istnienie okoliczności wyłączających bezprawność tego naruszenia na sprawcy naruszenia. W nauce prawa cywilnego ukształtował się przy tym stabilny katalog okoliczności uznawanych za wyłączające bezprawność zachowania naruszającego cudze dobra osobiste. Należą do niego: ważny interes społeczny, zgoda podmiotu uprawnionego, działanie na podstawie przepisów prawa oraz wykonywanie własnego prawa podmiotowego. Nadto to powód winien sprecyzować, jakie konkretnie jego dobra osobiste zostały naruszone przez działania pozwanego. --- STRONA 5 --- Przenosząc powyższe uwagi ogólne na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że powód w ramach postępowania o ochronę dóbr osobistych musiał wykazać, że w ramach postępowania sądowego toczącego się przed Sądem Okręgowym w Warszawie w sprawie sygn. akt III C 966/16 doszło do naruszenia jego konkretnych dóbr osobistych na skutek bezprawnego zachowania pozwanej, która podejmowała czynności w tej sprawie jako sędzia referent. Powód na rozprawie z dnia 27 września 2017 r. oświadczył, że doszło do naruszenia jego „wszystkich dóbr osobistych” poprzez prowadzenie sprawy sygn. akt III C 966/13 przez pozwaną, która działała świadomie na jego szkodę, gdyż prowadziła tę sprawę przez ponad dwa lata pomimo braku dowodu szkody ze strony (...). Taka treść uzasadnienia powoda wskazuje, że swoje roszczenie upatruje on w naruszeniu dobra osobistego w postaci prawa do rzetelnego i sprawnego procesu sądowego. Brak jest jednak podstaw do uznania, że prawa te stanowią dobra osobiste w rozumieniu art. 23 k.c. Prawa do sprawiedliwego, rzetelnego, sprawnego procesu są jedynie uprawnieniami publicznoprawnym, przyznanymi jednostce regulacjami Konstytucji czy też Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. w związku z funkcjonowaniem jednostki w określonej sferze życia społecznego. Brak jest jednak podstaw do ujmowania ich jako dobra osobiste człowieka (tak Sąd Apelacyjny w W. w wyroku z dnia 11.07.2018 r., I ACa 2321/15, LEX nr 2529505). Nie ma podstaw do przyjęcia, że wszystkie prawa podstawowe objęte Konwencją oraz wolności i prawa osobiste wymienione w Konstytucji powinny być chronione za pomocą środków wskazanych w art. 24 k.c. Gwarancją tych praw jest natomiast dwuinstancyjność postępowania, istnienie nadzwyczajnych środków zaskarżenia, możliwość złożenia skargi o wznowienie postępowania, czy skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, a także odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie. W toku spraw toczących się na wskazanych podstawach sąd ma możliwość merytorycznego badania wydanych w sprawie orzeczeń i ich zgodności z prawem. Możliwość oceny zgodności z prawem orzeczenia sądu nie istnieje natomiast w sprawie o naruszenie dóbr osobistych. Nie można więc uznać, że zbyt długie – zdaniem powoda – prowadzenie przez pozwaną (jako sędziego referenta) postępowania w sprawie sygn. akt III C 966/13 prowadziło do naruszenia jego dóbr osobistych. Możliwość uznania, że sędzia orzekający w danej sprawie naruszył dobra osobiste strony danego postępowania, występuje wtedy, kiedy sędzia odnosi się do strony w sposób poniżający ją, czy też – bez takiej potrzeby wynikającej z charakteru danej sprawy – odnosi się w sposób negatywny do jakichś cech strony czy jej charakteru, doprowadzając w ten sposób np. do naruszenia jej czci, dobrego imienia lub godności. Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie sygn. akt III C 966/14 nie wynika, by pozwana, występująca w charakterze funkcjonariusza publicznego, dopuściła się względem powoda jakichś niewłaściwych zachowań o wskazanym wyżej charakterze. W szczególności pozwana nie wypowiadała pod adresem powoda żadnych obraźliwych sformułowań, które mogłyby doprowadzić do naruszenia jego godności, czci czy dobrego imienia. Odnosząc się do akcentowanej przez powoda kwestii odraczania rozpraw wskazać należy, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzje takie wynikały z faktu, że w tamtym postępowaniu B. H. (jako powód wzajemny) dochodził od (...) S.A. roszczenia pieniężnego, nie składając wniosków dowodowych uzasadniających roszczenie. A. M. jako sędzia referent w ramach czynności orzeczniczych zakreślała B. H. termin do złożenia wniosków dowodowych, pouczając go jednocześnie o treści art. 6 k.c., który traktuje o rozkładzie ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym. W tej sytuacji brak jest podstaw do stwierdzenia, że takie działanie pozwanej było niekorzystne dla B. H.. Nie ma też racji powód twierdząc, że sprawa sygn. akt III C 966/14 powinna być przekazana z powrotem do rozpoznania Sądowi Rejonowemu. Skoro oprócz powództwa głównego (...) S.A. przeciwko B. H., przedmiotem tamtej sprawy było również powództwo wzajemnego B. H. o zapłatę kwoty 300.000 zł, to właściwym do rozpoznania sprawy (obydwu żądań) był Sąd Okręgowy, stosownie do regulacji art. 17 pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 204 § 2 k.p.c., z której wynika, że sąd okręgowy jest właściwy w sprawach, w których wartość przedmiotu sporu przewyższa 75.000 zł, a jeżeli pozew wzajemny podlega rozpoznany przez sąd okręgowy, a sprawa była wszczęta przez sąd rejonowy, sąd ten przekazuje całą sprawę sądowi właściwemu do rozpoznania powództwa wzajemnego. W rezultacie stwierdzić trzeba, że pozwana – jako sędzia referent w sprawie sygn. akt III C 966/14 Sądu Okręgowego w Warszawie, nie dopuściła się względem powoda bezprawnych działań, który prowadziłyby do naruszenia jego dóbr osobistych. Wobec tego nie ziściły się przesłanki z art. 24 k.c. niezbędne do uznania odpowiedzialności pozwanej względem powoda z tytułu naruszenia dóbr osobistych. --- STRONA 6 --- Jeśli chodzi o roszczenie odszkodowawcze powoda, to wskazać należy, że przesłankami odpowiedzialności deliktowej, wynikającymi z ogólnego przepisu regulującego tę kwestię, tj. art. 415 k.c., są: powstanie szkody, zdarzenie, z którym ustawa łączy obowiązek odszkodowawczy oznaczonego podmiotu (czyn niedozwolony) oraz związek przyczynowy między owym zdarzeniem a szkodą. Przepis ten statuuje zasadę winy jako naczelną zasadę odpowiedzialności odszkodowawczej. Z kolei w myśl art. 417 § 1 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Skoro powód źródła swoje szkody upatrywał w niewłaściwym prowadzeniu przez pozwaną sędzię sprawy sygn. akt III C 966/14 Sądu Okręgowego w Warszawie, czyli w działaniach pozwanej podejmowanych w związku z pełnioną przez nią funkcją sędziego, to w świetle przywołanej regulacji art. 417 § 1 k.c. odpowiedzialność za ewentualną szkodę powoda wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej (sądowniczej) ponosić może wyłącznie Skarb Państwa, a nie bezpośrednio pozwana podejmująca czynności we wskazanej sprawie jako funkcjonariusz publiczny. Zachodzi tu więc brak legitymacji procesowej biernej po stronie pozwanej sędzi, co samo w sobie prowadzi do oddalenia powództwa skierowanego przeciwko pozwanej. Niezależnie od tego, jak już wyżej wskazano, brak było podstaw do przypisania pozwanej bezprawności jej zachowania przy podejmowaniu czynności orzeczniczych w przedmiotowej sprawie. Powód nie wykazał też, ażeby w związku z zarzucanym zbyt długim prowadzeniem przedmiotowej sprawy sądowej poniósł szkodę w postaci utraconych korzyści ani wysokości takiej ewentualnej szkody. Powód nie przedstawił bowiem żadnych dowodów pozwalających na stwierdzenie po jego stronie uszczerbku majątkowego będącego wynikiem zachowania pozwanej, a tym bardziej wysokości takiego ewentualnego uszczerbku. Wyrządzenie szkody na skutek bezprawnego działania lub zaniechania określonego podmiotu jest zasadniczym warunkiem powstania odpowiedzialności odszkodowawczej. Szkoda obejmuje straty i utracone korzyści (art. 361 § 2 k.c.) i stanowi uszczerbek określony różnicą pomiędzy aktualnym stanem majątkowym poszkodowanego, a tym stanem, jaki zaistniałby, gdyby nie nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Powód nie wykazał, że gdyby proces w sprawie sygn. akt III C 966/13 trwał krócej, to osiągnąłby korzyść finansową we wskazanej przez siebie kwocie 60.000 zł i że zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy czasem trwania procesu sądowego a nieosiągnięciem tej korzyści. W rezultacie należało stwierdzić, że powód nie wykazał istnienia przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanej względem niego ani co do zasady, ani co do wysokości. Dlatego powództwo nie mogło być uwzględnione. Mając to na uwadze Sąd oddalił powództwo w całości na podstawie powołanych przepisów.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2016 r. uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w Warszawie#XXV C 2214/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 września 2018 r. Sąd Okręgowy w Warsz#art. 43 pkt.#art. 177 § 1 pkt 5 k.p.c.#art. 6 k.c.#art. 49 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 45 Konstytucji#art. 148 k.p.c.#art. 355 k.p.k.#art. 17 pkt 4 k.p.c.#art. 204 § 2 k.p.c.#art. 415 k.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 361 § 2 k.c.