Wyrok xxv c 1516110 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na Mmle WW 2 ma 6 S9 aw r Q dome do i

--- STRONA 1 --- Sygn. akt xxv c 1516110 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na Mmle WW 2 ma 6 S9 aw r Q dome do i"i@T‘;)“rfi°l£‘FUb|ifiifll§if Dz. U. H2 poz. 1193 2 péén. zm.   . 2% mm R armed? pvhllcanq w forrnle Dma 17 hp” 2012 r‘ dakumoniu iub w formia prz&lWUrZonej . . . W ............... ’>9¢>fl<5 /éfoow Said Okrogowy w Warszawle Wydzlai XXV Cywilny Q:i;;;é';"5§E.\;_;;gR5mfgékééagagqfigké Au‘. L&3iiZC.'VVn'£.Z(3_ Q W nastqpujqcym sldadzia. adrss wniaskodawcy Przewoduiczsgcy: SSO Danuta Kowalik V Protokoiant: . sekretarz sqdowy Anna Pajqk po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2012 r. W Warszawie na rozprawie sprawy 2 powodztwa Z. S. Przeoiwko Skarbowi Paflstwa  Dyrektorowi Aresztu §1edczogo (...) roprozontowanemu przez Skarb Pafistwa Prokuratoriq Generalna, o zadoééuozynienio _ 1. zasqdza od Skarbu Pafistwa  Dyroktora Arosztu $ledozego (...)na rzeoz Z. S. kwotqu 2 000 zi (dwa tysiqoe 2iotyoh) zi Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 5 kwietnia 2011 r. do dnia zapiaty; 2. oddala powodztwo W pozostalym zakresie; 3. nie obciqia powoda obowiqzkiem zwrotu kosztéw post:;poWania no rzeoz pozwanego; 4. nieuiszozone kosziy S€;}d0W6 przojmuje na rachunek Skarbu Pafistwa. Sygn. akt XXV C 1516.=’l0 UZASADNIENIE Powod Z. S.po ostatecznym sprecyzowaniu powédztwa wnosil o zasqdzenie na jego rzecz kwoty 100 000 ziotyoh od Skarbu Pafistwa ~ Dyrektora Aresztu §iedczego (...) tytuiom zadoééuczynienia za naruszenie jogo dobr osobistyoh. Powéd podai, ii odbywai kare; pozbawienia Wolnoéci W Areszoie §l<edozym (...) w okresach od 2? czerwoa 200'? r. do 30 paidziernika 2007 r. i od 3 lipca 2009 r. do 2 grudoia 2009 r. i przebywak W ceii, W ktérej powierzohnia przypadajgoa na jednego osadzonego byia mniejsza nit 3 m 2, co naruszaio jego czeéé oraz powoiywai sis; tez na niewiaéciwe inns warunki panujqce w celi i w zwiqzku z przebywaniem w areszoie éledozym w 2007 r. zqdal kwoty 50 000 2% i takiej samej kwoty za rok 2009 r. (k.135). W odpowiedzi na pozew Skarb Pafistwa  DyrektorAresztu Siedczego (...)reprezentowany przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa Wniésl 0 oddalenie powédztwa i zasadzenie kosztéw postgpowania. Podniosl zarzut przedawnienia roszczenia za okres od 27 czerwca 2007 r. do 30 paidziernika 2007 r. z uwagi na uplyw 3lotniogo terminu z art. 442 I § 1 k.o. Pozwany wskazal; i2 powodztwo jako caikowicio bezzasadne wskazuj go, ii odbywanio kary pozbawienia wolnoéci W przoludnionych celach przy speinieniu przesianek okreélonyoh W obowiqzujqoym wowozas art. 248 § 1 k.k.W. nie jest bezprawne. Odnoszqc sic; do kwestii Warunkow soojalno — bytowyoh i sanitarnyoh pozwany powoiuj qo sio na stosowno akty wykonawcze wskazat, ii powod rniak zapewniono Warunki W nioh okreélone.  Sod ustalii nastopujqoy stan faktyoznyz. ' --- STRONA 2 --- Powod odbywai kare pozbawienia Wolnoéoi W Areszoie dledczym (...)W okresach od 27 ozerwoa 2007 r. do 30 paidziemika 2007 1‘. i od 3 lipoa 2009 do 2 grudnia 2009r. W roku 2007 powod przebywat na oddziale III W oeli nr 18 o powierzohni 12,59 m 2, Wraz 2 nim oele zajmowaio Wowczas od 4 do 6 osadzonych. W okresie od 3 lipoa do 16 sierpnia roku 2009 powod przebywai na oddziale I W oeli nr 30 o powierzohni 5,07 rn 2 Wraz 2 drugim osadzonyrn, nastepnie od 17 sierpnia do 23 W1‘Z6§1'li& 2009 r. przebywai W oeli nr 32 o powierzohni 5,16 mkw. rowniei 2 drugirn osadzonym. Od" 24 Wrzeéiiia 2009 r. do 30 listopada 2009 r. W oeli nr 35' o powierzohni 5,19 rn 2 réwnieii jed1iyI1i'\>i=s'p_61osadZo11y_m (infonnacja z A§ (...)k. 3743, zeznania powoda k.134). Z uwagi na ogoine przeludnienie A5 (...), gdy powod przebywai W WW. oelach nie byia zaohowana nonna kodeksowa'gWaran.tujqoa kaidemu osadzonemu 3 m 2 powiorzohni. Zaxzgdzeniami wewnetrznymi nr (...)Dyrektor Aresztu Sledozego W (...)z dnia 12 Iutego 2008 r. i nr 19 z 29 Wrzeénia 2008 r. na podstawie art. 248§2 k.k.W. dopuéoii, ze W'Sk3Z{<1111(f31T1 navv svzczegolnie uzasadnione przypadki umieszczanie osadzonych W podlegiej mu jednostoe penitencjéinej W Warunkaoh, w ktorych powierzchnia W celi na jednq osobe Wynosi mniej nit 3 m 2. W pi erwszym z zarz.q,dze1'1 okreélono ozas jego obowiqzywania na chwile, gdy zaludnienie aresztu bedzie odpowiadaé. jego pojernnoéci. W kolejnym zaé wskazano date utraty mocy na 5 grudnia 2009 r. (informacja z A5 (...) k. 44 — 51, zarzqdzenia Wewnetrzne dyrektora A5 5253). Wozeéniej kwestie to regulowalo zarzqdzenie nr (...)z 9 maja 2006 1'. (k.52). , Kierowniotwo i administracja Aresztu podejmowali W owym okresie dziatania w celu Zmniej szenia zaludnienia, jak i poprawy Warunkow bytowyoh (sprawozdania z Wizytacji Aresztu W 2007 i 2009 r. k. 5482) W areszoie fu11kojo11u_ie dziai stuzby zdrowia, gdzie W 2009 r. zatrudnionyoli byio 14 lekarzy W tym speojaliéoi, 10 pieiegniarek i teohnik RTG. Osadzeni mieli zapewnionq podstau/owac opieke medyozna jak i speojaiistyozne W tym érodki medyozne. A5 prowadzi biblioteke, W ktorej zasobach jest ponad 18 tysieoy egzemplarzy ksiqiek W biblioteoe oentralnej i okoio 24 tysiqoe W punktaoh bibliotecznyoh, dostepna jest roW11ie2 prasa (sprawozdania Z Wizytaoji Aresztu W 2007 r. i 2009 r. k. 5482). ' Cele, W ktoryoh przebywai powod sq Wyposaione W sprzet kwaterunkowy zapewniaj qoy osobne iniejsoe do spania i kqoik sanitarny Wyposaiony W WC i bieiqoa zimna Wode. Brak byio drzwi oddzielajqoyoh kqoik sanitarny od reszty oeli, oo najWy:'ze_j mogio znajdowaé sie przeéoieradlo jako forma zasiony. Osadzenie otrzyrnywali zgodnie z przydziaiem érodki ezystoéoi i higieny osobistej. Osadzeni mogli korzystaé 2 iazini raz W tygodniu. Brak drzwi W kqoiku saflitamym skutkowai tyrn, ii Wspoiosadzeni byli zmuszeni Wdyohaé nieprzyjernne zapachy (zeznania powoda. 134135 i éwiadka A. F. k. 165167). Powod nie korzystai Z bibiioteki ani ushlg medycznych, do dzié sie nie leozy. W trakoie pobytu W A5 (...) powéd zgiaszai ustne oddziatowemu skargi, Ze W oeli jest za ciasno, Ze panuje zaduoh; powod nie skiadat skarg piseinnie do uprawnionych organow penitencj arnyoh (dowodz zeznania powoda). Wobec przebywania W ciasnej oeli i skutkow z tym zwiqzanyoh powod odozuwai dyskomfort, powodowzdo to naruszeni jego godnoéoi (zeznania powoda). Powod liczy 35 lat, nie posiada zawodu, jest recydywista, penitenoj arnym. Na WO1nO§Ci osiqgai doohod okoio 2 000 21 miesieczliie z prao dorywczyoh, mieszkal Z rodzioami, miai swoj pokéj (zeznania powoda). Powyiszy stan faJ<tyczny Sod ustalii na podstawie powolanych Wyzej dowodow. Sa,d pominqi dowod z zezna1'1 éwiadka P. P., ktory nie stawiii sie na rozprawe w dniu 5 iipca 2012 r. uznajgc, i2 okolioznosici sprawy zostaty dostatecznie Wyjaénione (art. 217§ 2 k.p.c.). _ Said zwazyi, oo nastepuje:  Naleiy stwierdzié, Ze uzasadnionyjest zarzut strony pozwanej przedawnienia roszczefi powoda o zadoééuozynienie za okres od 27 ozerwoa 2007 r. do 30 paidziernika 2007 r. Art. 442 1§ 3 k.o. stanowi, ii W razie Wyrzqdzenia szkody na osobie, przeciawnienie roszozefi z tego tytuiu nie moie skoziczyé sic; wczeéniej 1112 z uplywem lat trzeoh od dnia, W ktoryrn poszkodowany dowiedziai sie 0' szkodzie i 0 osobie 0iJOW1qZ&_I'l6_j do jej naprawienia. _  Biorqo pod uwage, ii powod zgiaszai skargi na temat warunkowosadzenia jui W trakoie odbywania kary naiezy przyjqé, i2 najpoiniej dowiedziai sie o szkodzie ‘W ostatnim dniu odbywania kary W roku 2007 r. tj. z data; 30 paidziemika 2007 1:, zatem roszozenie p'oWoda W tej ozeéoi co do kwoty 50 000 21 ulegio przedawnieniu z dniem 30 paidziernika 2010 r.,_zaé pozew powod przesiai 30 listopada 2011 r. ( koperta 14.4). ' --- STRONA 3 --- Wobeo usprawiedliwionego zarzutu przedawnienienia, powodztwo W tym zakresie podlegalo z tej przyozyny oddaleniu, nie byio tei potrzeby prowadzenia postepowania dowodowego do tego okresu, stad Wnioski powoda o przesiuohanie éwiadkow nie zostaiy uwzglednione. Naleiato zatem rozwaiyé zasadnosé Zadania powoda o zadoééuozynienie W pozostaiej czesoi oo do kwoty 5 0 000 Z1 odnoszaoego sic; do okresu odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosci od 3 lipoa 2009 r. do 2 grudnia 2009 r. Jak Wynika z pozwu i zeznari powoda, jako najwainiejszy ozynnik na uzasadnienie swego roszczenia przypisuje on kwestii przeludnienia ceii, W ktorej przebywal. Umieszozenie osoby pozbawionej Wolnosci W ceii o powierzohni przypadajaoej na osadzonego mniejszej nii 3 in 2 moze stanowio wystarozajaca przeslanks; stwierdzenia naruszenia jej dobr osobistych, a odpowiedzialnosé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 448 k.o. za krzywde Wyrzadzonz; tyln naruszeniern nie zaleZy od winy (tak uohwala skiadu siedmiu sedziow SN z dnia 18 paidziemika 2011 r., III CZP 25.111, Biul. SN 2011, or 11, poz. 106). Zdaniem Sadu naleiy stwierdzié strona pozwana nie wykazaia wytaczenia bezprawnoéci odnoénie umieszézenia powoda W 2009 r. W przeludnionej celi. Naleiy podkteslié, Ze art. 248 § 1 k.k.W. obowiazujacy do dnia 6 grudnia 2009 r. stanowii Wyjatek od zasady (Wyldadni tego przepisu podjai sie Sad Najwyiszy W wyroku z dnia 28 lutego 2007 r., V CSK 431306 oraz W W3/roku z dnia 17 rnaroa 2010 r. II CSK 486/’09). Zasada w zakresie minimalnej powierzohni oeli zostaia ustanowiona W art. 110 § 2 k.k.W. Zgodnie 2 tym przepisem: "Powierzchnia W oeli mieszkalnej, przypadajaca 11a skazanego, Wynosi nie rnniej ni2 3 III 2. Cele Wyposaia sie w odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajaoy skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateozny doptyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, Wediug norm okreslonych dla polnieszozefi mieszkalnyoh, a takie oéwietlenie odpowiednie do ozytania i Wykonywania praoy". Zasada jest zatem, ie powierzohnia W. oeli przypadajzgoa najedna osobe nie moie byé mniej sza nii 3 m 2. Wszelkie odstepstwa od tej reguiy musza byé interpretowane éoisle. Strona pozwana nie Wykazaia Wystapienia "szozegélnie uzasadnionego wypadku" z art. 248 § 1 k.k.W. tzn. konkretnej przyozyny o charakterze nadzwyozajnym i na krotki ozas, uzasadniaj aooj umieszozenie powoda W oeli o powierzohni tnniejszej niZ 3 1T1 2. Biorao pod uwage powyzsze naleiy zdaniem Sadu uznaé, Ze osadzenie powoda W oeli o powierzohni przypadaj aoej najednego skazanego poniiej no;my okresllonej W art. 110 § 2 k.k.W. stanowiio dziaianie bezprawne W rozurnieniu art. 24 1<.c._i naruszyio godnoéé powoda. Inny zarzut powoda dotyozaoy panujacego, jako to okreélii powod ,,zaduchu” (k.134), jest konsekwenoja naruszenia standardu przekroozenia normy rnetrazowej przypadajaoej na 1 osadzonego. Sad nie 2nalazi uzasadnienia oo do pozostaiyoh zarzutow powoda dotyczaeych zlyoh Warunkow sanitarno  bytowyohz brak bieiacej oieplej Wody, staiy i niepeiny parkiet, nieremontowane éoiany i inne. Naleiy bowiern mieé na Wzgiedzie, to realizowanie kary Wzglodem powoda odbywalo sie W Warunkaoh istniejaoych W Wiekszosci jednostek penitenojarnych kraju i adekwatnie do moiiiwoéoi Paiistwa W tym zakresie. Powszeohnie znane sa problemy zwiazane 2 warunkami technicznymi niemal Wszystkioh zakiadow kamyoh czy aresztéw sledozyoh na terenie caiego kraju, fakt, Ze Wieie z nich wymaga niemal natychmiastowej modemizaoji czy ohoéby remontu. Jedynie te oddane W ostamim okresie czasu nowe zaktady kame czy areszty éledcze, a tych jest niewiele, niewajcpliwie speiniaja europej skio standardy a pozostaie w mniej szym lub Wiekszym stopniu od nioh niewatpiiwie odbiegaja i to znaoznie. Zdecydowana wiekszoslé zakiadéw karnych ozy aresztéw éledczych pochodzi z okresu, kiedy obowiazywaly inne standardy i byiy inne mozliwoéci nie tylko finansowe, ale i techniczne. Nie moina zdaniem Sadu oozekiwaé, Ze obowiqzujatce normy _i standardy W lcrajach Europy zachodniej, czy_ krajaoh Wysokorozvvinietyoh dostosowane zostana W Poisce W stosunkowo krétkim czasie. Nie rnoina zapominaé 0 tyrn, Ze Wyznaoznikiem zmian, takie a nawet przede Wszystkim tych ekonomicznyolq, jest ogélna sytuaoja ekonomiozna danego kraju, jego mozliwosoi finansowe i ogolnie panujacy standard i poziom Zycia caiego spoieozefistwa. Wiele jeszoze obeonie aspektow publioznej dziaialnoéoi Pafistwa jest niedofinansowanyoh oo jest efektem Wieloletnioh zasziosoi i sytuaoji ustrojowyoh i spoiecznoekonomicznych Polski. Rozwiqzanie problernow Wiezienniotwa W Polsoe jest jednyrn z nioh, jest skutkiem standardu ca1ego,PafistWa i nalezy mieo tylko nadzieje, Ze Wszystkie aspekty pubiioznej dziaialnosci Paiistwa z ozasem beds; odpowiadaé standardom oozekiwanym przez samo spoleozefistwo. Panujaoe W zaktadach karnyoh niedogodnosoi sat elernentem odbywania kary pozbawienia Wolnosoi, z ktérym powod poWi11ien_by1_sie liozyé popehliajac przestepstwo. --- STRONA 4 --- Reasumujao naleiy stwierdzio, i2 powod niewatpliwie przebywai W'Waru1ikach odbiegaj aoyoh od normy Wskazanej W a1't.110 § 2 k.1<.W., co skutkowaio naruszeniem jego dobr osobistyoh. Jednakze przesiankq, przyznania zadoééuozynienia jest  zgodnie z art. 448 k.c.  doznanie przez osadzonego krzywdy; a jej ustalenie i ooena rozmiaru naleiy do sadu orzekajaoego, uwzglednwacego Wszystkie okolioznoéoi konkretnej sprawy, W szozegolnoéoi czasokres przebywania W oeli nadmiernie zageszozonej W stosunku do ustalonego standardu (Wyrok SN V CSK 21711216 grudnia 2011r.). Powod W 2009 r. przez 5 miesiecy przebywai W oelaoh 0 powierzohni 5,07 III 2, 5,19 rn 2 oraz 5,19 In 2 Wespot Z drugiin osadzonym, tak Wiec najednego skazanego przypadalo 2,53 — 2,59 IT1 2. Korzystanie z tego pomieszozenia ograniozone byio przez miej sca do spania, kacik sanitarny oraz inne sprzety. Sad oo do zasady uznai Zadanie powoda 0 zadoééuczynienie za uzasadnione niemniej jednak nie W Zadanej przez powoda kwocie 50 000 zt. Przy ocenie rozmiaru krzywdy doznanej przez powoda naleialo mieé na Wzgledzie, it powod przebywai w oiasnej oeli jedynie z jednym wspéiosadzonyln, co rzutowaio na to, iz stopiefi dolegliwosci byi tu mniejszy niz w przypadku przebywania W celi wieloosobowej. Powéd przez 5 miesiecy nie skiadai Zadnyoh pisemnyoh skarg na przeludnienie W ceii, co Wskazuje, i2 doznana przez niego krzywda nie byta tak do1eg1iWa aby ja szaoowaé na kwotq; 50 000 21. Powod jak sam przyznal, jest reoydywista penitencjarnym a Wieo deoyduj ac sie na taki sposéb iyoia, powinien bye swiadomy tego, Ze pobyt W zaktadzie karnym wiqie sic; z okreslonymi dolegliwoslciami. Realizowanie kaly pozbawienia Woinoéoi przez pozwanego Wobec powoda nie miato oharakteru jednostkowego i nie stanowiio represji Wobec jego osoby, ale stanowiio standardowe realizowanie tego rodzaju kary Wobeo Wszystkioh skazanyoh. Realizowanie tej kary odbywaio sie W warunkach przeludnieliia Wowozas istniejaoyoh We Wszystkioh niernal jednostkaoh penitenoj arnyoh W kraju i adekwatnie do moiliwosoi Pafistwa W tym zakresie. ' Majao powyzsze na uwadze Sad uznai, i2 rozmiar krzywdy, ktorej doznai poWod, uzasadnia zasadzenie od pozwanego zadoséuozynienia W kwooie 2 000 21. Jak wynika z zeznafi powoda, kwota ta to jego srednie miesieozne zarobki — jest Wartoécia ekononiiozna odozuwalna clla powoda, uwzglednia Wyiej przytoozone okolicznosoi niniej szej sprawy — okres przebywania W ciasnej oeli i okolicznoéoi 2 tym zwiazane. ' W pozostaiej ozesoi Zadanie powoda naleiaio uznaé za wygorowane, jako niezasadne podlegaio oddaleniu. Odsetki od zadoéouozynienia zasadzono od dnia doreozenia odpisu pozwu (k.25). ' O kosztaoh p0stepoWania orzeozono na podstawie art. 102 k.p.c., niewatpliwym jest bowiem, ii powod obeonie odbywaj ac kare pozbawienia Wolnosci (nie posiadajao Zadnego maj atku i nie bedao zatrudnionyrn) niejest W stanie ponieéé zWrotu kosztow zastepstwa procesow/ego na rzecz strony pozwanej. Z tej samej przyozyny odstqpiono od oboiqiania powoda kosztarni sadowymi.