Postanowienie XXV C 1437/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 luty 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXV C 1437/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 02 luty 2018 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Anna Zalewska Protokolant: sekr. sąd. Paulina Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 luty 2018 r. w Warszawie sprawy z powództwa R. L. (1) przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie Rejonowej Policji o zapłatę, ochronę dóbr osobistych orzeka I. Powództwa oddala, II. Nakazuje wypłacenie ze Skarbu Państwa na rzecz adw. M. S. kwotę 4.000 (cztery tysiące) złotych – powiększoną o stosowny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu, która nie została opłacona ani w całości ani w części, III. Odstępuje od obciążenia powoda kosztami postępowania, IV. Koszty sądowe od uiszczenia których powód był zwolniony przejmuje na rachunek Skarbu Państwa. XXV C 1437/15 UZASADNIENIE Powód R. L. (1) wniósł do sądu pozew skierowany przeciwko Skarbowi Państwa – Komendzie Rejonowej Policji. Podał, że w trakcie interwencji funkcjonariuszy Policji, związanej z zatrzymaniem go podczas nielegalnej próby przedostania się na teren parafii św. W., został przez nich pobity, zastraszany, znieważony, dręczony psychicznie, także zgwałcony. Kolejnym pismem procesowym podał, że za powyższe domaga się od organów Policji przeprosin, oraz zadośćuczynienia w kwocie 50.000,00 zł. Kwotę tę chciał przeznaczyć na leczenie stawów, kręgosłupa, środki przeciwbólowe. W dalszym ciągu R. L. (pismo procesowe – k. 14) wskazywał, że w toku prowadzonego postępowania karnego zostały naruszone jego prawa – został zmuszony do składania wyjaśnień w sprawie bez udziału obrońcy, nadto ich treść została na nim wymuszona. W konsekwencji takich działań – przy współudziale adwokata – sąd nie dał wiary jego zeznaniom, w wyniku czego zapadł niekorzystny wyrok. W dalszych pismach procesowych (np. k. 249), powód podtrzymywał dotychczasowe stanowisko. Postanowieniem z dnia 20.04.2015 r. sprawa niniejsza została przekazana celem rozpoznania, Sądowi Okręgowemu w Warszawie (k. 113). --- STRONA 2 --- Zarządzeniem z dnia 05.08.2015 r. prawomocnie zwrócono pozew (k. 122). Pismem z dnia 17.08.2015 r. pełnomocnik powoda uzupełnił braki pozwu, precyzując że dokonania przeprosin domaga się poprzez skierowanie do R. L. listu o treści nim wskazanej, potwierdził żądanie zapłaty przez pozwanego kwoty 50.000,00 zł (k. 126). Pozwany wniósł o odrzucenie pozwu w oparciu o art. 199 par. 1 pkt. 3 k.p.c. lub o oddalenie powództwa (k. 216). W ocenie strony pozwanej, pozew w sprawie powinien być odrzucony z uwagi na to, że jednostki organizacyjne Policji – początkowo wskazane jako pozwane - nie mają zdolności sądowej. Co do meritum sprawy, pozwany podał iż powództwo jest bezzasadne. W sprawie brak jest dowodów, mogących przemawiać za prawdziwością twierdzeń powoda, zaś jego pisma procesowe nie mogą same przez się stanowić dowodu. Roszczenia R. L. w ich ujęciu materialnym nie zostały także wykazane – ani co do wysokości, ani co do zasady. Pełnomocnik pozwanego podał, że policjanci Wydziału Prewencji KP W. ujęli powoda w wyniku zgłoszenia włamania do kościoła św. W. w W.. Po pościgu został zatrzymany powód, którego rysopis odpowiadał sprawcy włamania. Znaleziono u niego różaniec, który – jak podał – skradł z ww. kościoła. R. L. przyznał się do popełnienia czynu mu zarzucanego. Został tymczasowo aresztowany. Pozwany zaprzeczył, by doszło do pobicia powoda, czy dokonania jakiejkolwiek innej formy naruszenia jego nietykalności osobistej. Podjęte wobec niego działania były zgodne z prawem. Wywodził, że powód nie przedstawił żadnego dowodu na okoliczność tego, że jego dobro prawne zostało przez pozwanego naruszone, czy też zagrożone. Nie wykazano bezprawności działania funkcjonariuszy. Pozwany zakwestionował także wysokość zadośćuczynienia. Z tych wszystkich powodów, pozwany wniósł o oddalenie żądania pozwu i zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. Sąd prawomocnie odmówił odrzucenia pozwu (k. 238). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: R. L. (1) został zatrzymany jako podejrzany o dokonanie kradzieży z włamaniem do jednego z pomieszczeń kościoła (...) znajdującego się w W., przy ul. (...). Nie wniósł zażalenia na zatrzymanie, nie miał także podczas interwencji widocznych śladów obrażeń na odkrytych częściach ciała (protokół zatrzymania - k. 233). Został doprowadzony w dniu 14.12.2011 r. o godz. 22.15 do Pomieszczenia dla Osób Zatrzymanych (...) w W. przy ul. (...). Zapoznano go z Regulaminem pobytu osób umieszczonych w ww. pomieszczeniach (potwierdzenie – k. 235). Na mocy postanowienia z dnia 16.12.2011 r. powód został tymczasowo aresztowany na okres 3 miesięcy jako podejrzany o to, że „w dniu 13.12.2011 r. usiłował dokonać włamania do kościoła w W. przy ul. (...) poprzez wybicie szyby, (....)czym działał na szkodę Parafii św. W., przy czym czynu tego dopuścił się w ciągu 5 lat po odbyciu co najmniej 6 miesięcy pozbawienia wolności za umyślne przestępstwo podobne” (postanowienie k. 236). Z książki przebiegu służby w pomieszczeniach przeznaczonych dla zatrzymanych lub doprowadzonych w celu wytrzeźwienia nie wynika, by składał on jakiekolwiek zastrzeżenia, czy uwagi odnośnie swego tam pobytu, czy podejmowanych wobec niego czynności (k. 222 i następne). R. L. (1) złożył w 2014 r. skargę, rozpatrywaną przez Prokuraturę Okręgową w Warszawie, Wydział III Nadzoru nad Postępowaniem Przygotowawczym – zawiadomienie o popełnieniu przez funkcjonariuszy Policji z KRP W. przestępstwa, do którego dojść miało w bliżej nieustalonym czasie, nie później niż do 31.12.2011 r., polegającego na przekroczeniu uprawnień w związku z czynnościami służbowymi podejmowanymi wobec niego (k. 34). Skarga powyższa została rozpatrzona – Prokurator Okręgowy w Warszawie, po dokonaniu analizy dokumentacji pozostającej w tej sprawie, nie dopatrzył się możliwości popełnienia przez funkcjonariuszy Policji czynów zarzucanych im przez powoda. Z pisma w tej sprawie wynika, że powyższe – w ocenie oskarżenia publicznego – stanowiło li tylko przyjętą w sprawie linię obrony (k. 68). Powód podejmował różnego rodzaju interwencje – także w Kancelarii Prezydenta RP, oraz w Ministerstwie Sprawiedliwości, u Rzecznika Praw Obywatelskich (pisma – k. 73, 74, 75). Powyższy stan faktyczny sąd ustalił na podstawie dowodów – pism, protokołów z podejmowanych wobec powoda czynności procesowych, książkę przebiegu służby, orzeczeń pozostających w sprawie. --- STRONA 3 --- Są one w pełni wiarygodne. Nie zostały także w żadnej mierze w toku sprawy zakwestionowane. Sąd pominął dowód z zeznań powoda – wobec jego niestawiennictwa na posiedzeniu. Podstawą ustaleń w sprawie nie stała się dokumentacja fotograficzna złożona przez powoda (art. 308 k.p.c.) – zdaniem sądu nie wnosiła ona niczego do ich przebiegu, w istocie nie wiadomo, czego konkretnie dotyczy, z jakiej jest daty, jakie ma znaczenie. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 k.c. ten czyje dobro osobiste zostało naruszone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba która dopuściła się naruszenia dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Niemajątkowa ochrona dóbr osobistych uzależniona jest od dwóch przesłanek: naruszenia albo zagrożenia dóbr osobistych oraz bezprawności zachowania osoby naruszającej dobro osobiste. Przesłanki te muszą wystąpić kumulatywnie. W ww. przypadkach występuje także domniemanie bezprawności zachowania, w wyniku którego następuje naruszenie albo zagrożenie dobra osobistego. Bezprawność jest cechą zachowania sprawcy, natomiast naruszenie lub zagrożenie dobra osobistego jest rezultatem tego zachowania. Ocena, czy dane działanie naruszyło dobro osobiste dokonywana jest na podstawie obiektywnego kryterium: nie jest dokonywana według miary indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowanej (np. wyrok SN z 11.03.1997 r., III CKN 33/97). Powód wskazał pozwem, że za liczne działania przeciwko jego osobie, takie jak: bicie, znęcanie się psychiczne, gwałt, łamanie jego procesowych praw żąda przeprosin (list o konkretnej treści) oraz zapłaty kwoty 50.000,00 zł. W pierwszym rzędzie podkreślić należy, że powód nie wykazał w toku postępowania, by doszło do jakiegokolwiek naruszenia jego dóbr osobistych. Dowody przedstawione w sprawie prowadzą do wniosku, iż w istocie nie doszło do zdarzeń opisywanych pozwem, czy dalszymi pismami procesowymi. R. L. miał możliwość w czasie prowadzonych w sprawie z art. 279 k.k. czynności procesowych, by choćby zasygnalizować działania, opisywane przez siebie i będące podstawą jego żądań. Nie uczynił tego. Nie ma także na powyższe żadnych dowodów. Z dokumentacji fotograficznej – jedynego dowodu przedstawionego przez powoda na poparcie swych żądań, nie wynikają żadne okoliczności, na które się powołuje. Także skargi składane przez niego do organów Prokuratury w ww. sprawie, noszą datę ok. 2 lat od czasu, gdy miały mieć miejsca owe bezprawne działania wobec jego osoby - co także wzbudza wątpliwości co do ich zasadności. Ponieważ odpowiedzialność niemajątkowa z art. 24 k.c. oparta jest na zasadzie bezprawności, nie zaś winy dla skorzystania ze środków przewidzianej nim ochrony prawnej nie jest istotne czy naruszenie było zawinione, czy też świadome (tak orz. SN z 19.10.1999 r., I CKN 979/98). Zgodnie jednak z art. 6 k.c. osoba żądająca ochrony w ww. trybie udowodnić musi, że naruszone zostały jej dobra osobiste. W niniejszej zaś sprawie brak jest dowodów, by doszło do sytuacji ich naruszenia. Co więcej, wszelkie zebrane dowody wskazują na to, że opisane przez powoda zdarzenia nie miały miejsca. Z tego powodu, żądanie pozwu podlega oddaleniu. Niemajątkowe środki ochrony dóbr osobistych mogą być dochodzone kumulatywnie z roszczeniami o charakterze majątkowym – odszkodowaniem, zadośćuczynieniem, czy wreszcie odpowiednią sumą na wskazany cel społeczny. Podstawę prawną stanowią odpowiednio przepisy: art. 415, 445, 448 k.c. Jednak, by do zasądzenia odszkodowania, czy zadośćuczynienia doszło nie wystarczy wykazać że naruszenie dób osobistych miało charakter bezprawny, konieczne jest wykazanie dalszych przesłanek – tj. co do zasady winy. Wobec braku podstaw dla stwierdzenia faktu naruszenia praw osobistych powoda, nie ma też jakichkolwiek przesłanek dla rozważać zasadność zadośćuczynienia w kwocie 50.000,00 zł., którego R. L. także dochodził niniejszym pozwem. Porządkowo jedynie wskazać należy, że i w tym zakresie zgłaszanych przez siebie roszczeń powód nie wykazał. Sąd na zasadzie art. 102 k.p.c. odstąpił od obciążenia go kosztami procesu – w tym zakresie uzasadnieniem były okoliczności dotyczące osoby powoda, ujawnione w oświadczeniu o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach. Z jego treści wynika, iż R. L. nie ma żadnego majątku, jest bezdomny, pozbawiony ewentualnego wsparcia rodziny, nie ma wykształcenia zezwalającego na pozyskanie dochodów z pracy (k. 49). Mając więc na uwadze jego sytuację majątkową sąd odstąpił od obciążenia go kosztami procesu – które --- STRONA 4 --- powinien był ponieść. Nadto, w tych okolicznościach, zdaniem sądu, zasadnym jest przypuszczenie co do bezskuteczności egzekucji. Koszty sądowe wobec tego przejęte zostały na rachunek Skarbu Państwa. Z uwagi na fakt, że wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu świadczącego pomoc prawną w tej sprawie nie zostało ani w całości, ani w części uiszczone wobec tego w oparciu o par. 2, par. 3, par. 4, par. 6, par. 10 ust. 1 postanowiono jak w pkt. 3 rozp. MS z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłoconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) jak w pkt. 3 wyroku. z. odpis wyroku z uzasadnieniem dla pełn. powoda, oraz powanego