§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
żądania zadośćuczynienia. Nie da się tu bowiem zastosować kryteriów, które są właściwe szacowaniu szkód rzeczowych. Decydujące są okoliczności konkretnego przypadku i one pozwalają

Wyrok XXV C 1387/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w War

żądania zadośćuczynienia. Nie da się tu bowiem zastosować kryteriów, które są właściwe szacowaniu szkód rzeczowych. Decydujące są okoliczności konkretnego przypadku i one pozwalają określić taką wysokość świadczenia, któ

Teza / krótkie omówienie

żądania zadośćuczynienia. Nie da się tu bowiem zastosować kryteriów, które są właściwe szacowaniu szkód rzeczowych. Decydujące są okoliczności konkretnego przypadku i one pozwalają określić taką wysokość świadczenia, któ

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt XXV C 1387 /14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny w składzie : Przewodniczący: SSO Krystyna Stawecka Protokolant : st. sekretarz sądowy Marta Stelmasiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2016 roku w W. sprawy z powództwa A. G. (1) przeciwko (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w W. i (...) spółka akcyjna w K. o zapłatę ; 1. Zobowiązuje pozwanych (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i (...) spółka akcyjna w K.- solidarnie do zaniechania naruszania dóbr osobistych powoda i do usunięcia skutków ich naruszenia poprzez opublikowanie na łamach internetowego wydania wiadomości. (...) oraz (...) oświadczenia o następującej treści: (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i (...) spółka akcyjna w K. przepraszają za bezprawne wykorzystanie zdjęcia Ojca A. G. (1)”. 2. Zasądza od pozwanych (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i (...) spółka akcyjna w K.- solidarnie na rzecz powoda A. G. (1) kwotę 50.000 (pięćdziesiąt tysięcy) złotych z tytułu zadośćuczynienia oraz kwotę 3600 (trzy tysiące sześćset) złotych z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. Nakazuje pobrać od pozwanych (...) spółka z ograniczona odpowiedzialnością w W. i (...) spółka akcyjna w K.- solidarnie na rzecz Skarbu Państwa - Kasa Sądu Okręgowego w Warszawie kwotę 3700 (trzy tysiące siedemset) złotych z tytułu nieuiszczonej opłaty sądowej, od której powód był zwolniony. Sygn. akt XXV C 1387/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 11 marca 2014 r., doprecyzowanym w dniu 30 maja 2014 r., powód A. G. (1) wniósł o zasądzenie od pozwanych (...) spółka z o.o. z siedzibą w W. (uprzednio: (...) sp. z o.o.) oraz (...) S.A. z siedzibą w K. solidarnie na jego rzecz kwoty 50 000 zł tytułem zadośćuczynienia w związku z naruszeniem jego dóbr osobistych w postaci wizerunku, dobrego imienia i czci, a także o zobowiązanie pozwanych do niezwłocznego usunięcia skutków tego naruszania poprzez opublikowanie na łamach internetowego wydania wiadomosci.(...) oraz (...) oświadczenia o następującej treści: (...) spółka z o.o. w W. i (...) S.A. w K. przepraszają za bezprawne wykorzystanie zdjęcia Ojca A. G. (1) ". Powód wniósł także o zasądzenie od pozwanych solidarnie na swoją rzecz kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 2-5, k. 86-89). W uzasadnieniu wskazał, że na łamach internetowego wydania wiadomości.(...) zamieszczono jego zdjęcie, które sugeruje iż popełnił on przestępstwo. Fotografia powoda została załączona do artykułu, w którym opisano dwóch mężczyzn podszywających się za kapłanów i spowiadających wiernych. Wprawdzie pozwani przysłonili oczy powoda czarnym paskiem, jednakże osoby które znały A. --- STRONA 2 --- G. (1) nie miały trudności z identyfikacją osoby powoda. Powód wskazał, że jest cenionym zakonnikiem- (...), a działanie pozwanych naruszyło jego dobra osobiste w postaci wizerunku, dobrego imienia i czci. Pozwana (...) spółka z o.o. z siedzibą w W. (k. 46-53, k. 72-75) w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zdaniem pozwanej, naniesienie na ¾ części powierzchni twarzy powoda czarnego paska, doprowadziło do zakrycia istotnych cech fizycznych twarzy osoby ukazanej na fotografii, a zatem niemożliwe było rozpoznanie wizerunku powoda. Pozwana (...) S.A. z siedzibą w K. w odpowiedzi na pozew wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 210-219). W uzasadnieniu pozwana powołując się na treść umowy z dnia 1 marca 2012 r. (§ 4) łączącej strony pozwane wskazała, że jedynie pozwana (...) Sp. z o.o. może być adresatem ewentualnych roszczeń powoda. Dodatkowo podniosła, że sporne zdjęcie przedstawia postać osoby ubranej w biały habit, której twarz w zdecydowanej większości zasłonięta jest czarnym paskiem, w sposób maskujący jej cechy indywidulane i uniemożliwiające rozpoznanie przez osoby trzecie. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2016 r. Sąd uwzględnił powództwo (k.466 a.s.). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód A. G. (1) jest zakonnikiem (...) J. w R.. W R. mieszka od 13 lat, prowadzi tam ożywioną aktywność o charakterze zarówno religijnym jak i społecznym. Jego postać jest powszechnie znana w środowisku (...), bowiem jako dominikanin angażuje się nie tylko w sprawy bezpośrednio związane z działalnością zakonu, lecz również prowadzonej przez siebie poradni życia małżeńskiego oraz świadczy pomoc w zakresie mediacji, prowadzi nauki przedmałżeńskie, udziela się w znanej fundacji Pasieka. Prowadzone przez powoda msze są bardzo znane w środowisku (...). W dniu 1 czerwca 2013 r. na stronie internetowej wiadomosci.(...) opublikowano artykuł pt. „(...)”. Artykuł dotyczył dwóch mieszkańców N., którzy podszywając się za kapłanów spowiadali wiernych ( wydruk artykułu – k.8). Do artykułu załączono fotografię pochodzącą z katalogu zdjęć archiwalnych ( zeznania K. N. – k. 352-353), wyraźną, w kolorze (zeznania M. M., zeznania T. R. ), na której widnieje postać powoda ubranego w biały habit, wychylającego się z charakterystycznego konfesjonału, a w celu anonimizacji oczy powoda zostały przysłonięte czarnym paskiem. O ukazaniu się powyższego zdjęcia w Internecie powód dowiedział się od osób trzecich - przyjaciół, rodziny i części wiernych (wydruki e- mail k. 11-18, zeznania A. K.). Osoby, które znały powoda nie miały trudności z identyfikacją jego osoby (zeznania A. G. (2). A. K., G. G., M. M.). Powód nosił biały habit, miał charakterystyczne zakola i uśmiech, blond włosy. Zdjęcie przedstawiało konfesjonał charakterystyczny dla kościoła w R.. Na konfesjonale znajduje się herb dominikański, konfesjonał ma charakterystyczny układ kratek, a wszystkie konfesjonały połączone są w jednym rzędzie. Powód najczęściej spowiadał właśnie w tym konfesjonale (zeznania M. M.). Sporny artykuł wzbudził duże zainteresowanie wśród mieszkańców R.; informacja ta dotarła do klasztoru w W. i w S.. Znajomi powoda nie uwierzyli w to, że A. G. (1) uczestniczył w opisanym zdarzeniu. Publikacja fotografii ukazującej osobę powoda stawiła go jednak w negatywnym świetle w opinii wiernych: pojawiły się wątpliwości, liczne zapytania, niedowierzanie, zniechęcenie, inni żartowali z powoda: że skoro podaje się za osobę duchowną to może i nie jest mediatorem (zeznania powoda, zeznania M. M.). Część z tych osób kojarzyła dobrze przedmiotowe zdjęcie, bowiem w kwietniu 2011 r. powód udzielił wywiadu dla gazety regionalnej N. dotyczącego spowiedzi w okresie przedświątecznym – treść artykułu wzbogacała ta sama fotografia (zeznania M. M., zeznania powoda, zeznania T. R., wydruk artykułu - k. 441). Powód, dowiedziawszy się o publikacji zdjęcia, wzywał pozwaną (...) S.A. z siedzibą w K. do zaniechania naruszeń jego dóbr osobistych, niezwłocznego usunięcia skutków powyższego naruszenia poprzez opublikowanie stosownego oświadczenia oraz do zapłaty zadośćuczynienia. --- STRONA 3 --- Pozwana (...) S.A. po otrzymaniu pisma powoda niezwłocznie usunęła przedmiotową fotografię z artykułu ( pismo z dnia 7 czerwca 2013 r. – k. 224-225, pismo z dnia 24 czerwca 2013 r. – k. 19). Pozwana (...) S.A. jest właścicielem portalu internetowego www.onet.pl. (...) właśnie pozwana (...) S.A. opublikowała na stronie internetowej wiadomości.(...) sporny materiał (zdjęcie + tekst, w którym opisano dwóch mężczyzn podszywających się za kapłanów i spowiadających wiernych) w kształcie opublikowanym przez pozwaną (...) spółka z o.o. Umowa z dnia 1 marca 2012 r. łącząca ww. podmioty upoważniała pozwany (...) S.A. do publikacji w portalu (...) materiałów opublikowanych uprzednio na portalach wymienionych w umowie, należących do pozwanej (...) sp. z o.o. Sporny materiał zamieszczony przez pozwaną (...) S.A. pochodził z serwisu (...)(...). ( zeznania K. N. ). W treści łączącej strony umowy pozwana (...) sp. z o.o. oświadczyła, że wykorzystanie materiałów przekazanych do realizacji umowy nie narusza praw osób trzecich (§ 4 ust. 1 Umowy). Zobowiązała się, że w momencie wystąpienia z roszczeniami w stosunku do (...) S.A. przez osoby trzecie z tytułu naruszenia ich praw przez wykorzystanie przekazanych przez pozwaną (...) sp. z o.o. materiałów wstąpi do sprawy w miejsce (...) S.A. lub przystąpi do sprawy po stronie (...) S.A. jako interwenient uboczny, jak również zwróci pozwanej (...) S.A. wszelkie związane z tym uzasadnione koszty - § 4 ust. 2 Umowy ( umowa – k. 220-223). Mając powyższe na uwadze powód zwrócił się do pozwanej (...) sp. z o.o., wzywając ją do zaniechania naruszeń jego dóbr osobistych, niezwłocznego usunięcia skutków powyższego naruszenia poprzez opublikowanie stosownego oświadczenia oraz do zapłaty zadośćuczynienia (wezwanie z dnia 17 lipca 2013 r. – k. 20). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane powyżej dokumenty, zeznania świadków A. G. (2) (k. 294 verte-295 verte), A. K. (295 verte-296 verte), G. G. – k. 297-297 verte), M. M. (k. 297 verte-298), K. N. (k. 352-353), T. R. – (protokół, k. 389, k. 426-430) oraz powoda (k. 442-446). Sąd nie znalazł żadnych podstaw do odmówienia wiarygodności tym dokumentom i zeznaniom. Sąd zważył, co następuje. Powództwo zasługiwało na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu strony pozwanej (...) S.A. odnośnie braku legitymacji procesowej biernej po jej stronie . Pozwana (...) S.A. wskazała, że opublikowała sporny materiał (zdjęcie + tekst, w którym opisano dwóch mężczyzn podszywających się za kapłanów i spowiadających wiernych) na stronie wiadomości.(...) w kształcie opublikowanym przez pozwaną (...) spółka z o.o. i to pozwana (...) sp. z o.o. winna być adresatem ewentualnych roszczeń powoda z uwagi na treść umowy z dnia 1 marca 2012 r. (§ 4) łączącej strony pozwane. Bezspornym jest, iż: - pozwana (...) S.A. opublikowała na stronie internetowej wiadomości.(...) sporny materiał (zdjęcie + tekst, w którym opisano dwóch mężczyzn podszywających się za kapłanów i spowiadających wiernych) w kształcie opublikowanym przez pozwaną (...) spółka z o.o.; - umowa z dnia 1 marca 2012 r. łącząca ww. podmioty upoważniła (...) S.A. do publikacji w portalu (...) materiałów opublikowanych uprzednio na portalach wymienionych w umowie, należących do pozwanej (...) sp. z o.o.; - sporny materiał zamieszczony przez pozwaną (...) S.A. pochodził z serwisu poznanej (...) sp. z o.o.: (...)(...); - w treści łączącej strony umowy pozwana (...) sp. z o.o. oświadczyła, że wykorzystanie materiałów przekazanych do realizacji umowy nie narusza praw osób trzecich (§ 4 ust. 1 umowy); - pozwana (...) sp. z o.o. zobowiązała się, że w momencie wystąpienia z roszczeniami w stosunku do (...) S.A. przez osoby trzecie z tytułu naruszenia ich praw przez wykorzystanie przekazanych przez pozwaną (...) sp. z o.o. materiałów wstąpi do sprawy w miejsce --- STRONA 4 --- (...) S.A. lub przystąpi do sprawy po stronie (...) S.A. jako interwenient uboczny, jak również zwróci pozwanej (...) S.A. wszelkie związane z tym uzasadnione koszty (§ 4 ust. 2 umowy). Wskazać należy, iż zarzut strony pozwanej (...) odnośnie braku legitymacji procesowej biernej po jej stronie jest nieuzasadniony. Z ustaleń poczynionych przez strony pozwane (§ 4 umowy z dnia 1 marca 2012 r.) nie wynika bowiem, by pozwana (...) sp. z o.o. przejęła w jakiejkolwiek formie odpowiedzialność za działania pozwanej (...). S.A. Okoliczność, że pozwana (...) sp. z o.o. oświadczyła, że „ w momencie wystąpienia z roszczeniami w stosunku do (...) S.A. przez osoby trzecie z tytułu naruszenia ich praw przez wykorzystanie przekazanych przez pozwaną (...) sp. z o.o. materiałów wstąpi do sprawy w miejsce (...) (...) S.A. lub przystąpi do sprawy po stronie (...) S.A. jako interwenient uboczny, jak również zwróci pozwanej (...) S.A. wszelkie związane z tym uzasadnione koszty” nie jest wystraczająca do wyłączenia legitymacji procesowej w sprawie o naruszenie dóbr osobistych powoda. W ocenie Sądu wzajemne umowne ustalenia stron pozwanych nie zwalniają pozwanej (...) S.A., jako właściciela portalu internetowego (...)(...) od odpowiedzialności za publikację naruszającą wizerunek powoda. Jeżeli opublikowany materiał prasowy narusza dobra osobiste, odpowiedzialność cywilną ponoszą za to - stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy z 1984 r. Prawo prasowe - autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie materiału prasowego, oraz wydawca (wyrok SN z dnia 7 października 2004 r., IV CK 62/04, LEX nr 589998). Przechodząc do materialnoprawnej oceny żądań powoda należy tytułem wstępu wskazać podstawy odpowiedzialności z tytułu naruszenia dóbr osobistych powoda. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog ten nie ma przy tym charakteru zamkniętego. W myśl art. 24 § 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. W razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Zasadność roszczeń majątkowych zależy od stwierdzenia naruszenia dobra osobistego (art. 448 k.c.). Wskazać należy, iż samo uznanie, iż doszło do naruszenia dóbr osobistych nie powoduje automatycznie zaistnienia odpowiedzialności po stronie pozwanego. Oznacza to, iż niezbędną przesłanką odpowiedzialności z tego tytułu jest bezprawność takiego działania. Działanie jest wtedy bezprawne, gdy pozostaje w obiektywnej sprzeczności z zasadami porządku prawnego, to znaczy zarówno z zasadami postępowania wyznaczonymi przez normy prawne, jak również z zasadami współżycia społecznego. Z art. 24 § 1 k.c. wynika wzruszalne domniemanie bezprawności naruszenia lub zagrożenia dóbr osobistych. Domniemanie bezprawności ma wpływ na kształt postępowania dowodowego. Powód ma obowiązek wykazać fakt naruszenia lub zagrożenia jego dobrom osobistym przez pozwanego. Pozwany chcąc uniknąć odpowiedzialności musi udowodnić brak bezprawności naruszenia przez wskazanie okoliczności uzasadniających wkroczenie w sferę dóbr powoda. Wśród okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych wymieniane są: 1) działanie w ramach porządku prawnego, 2) wykonywania prawa podmiotowego, 3) działanie ze względu na uzasadniony interes społeczny i 4) zgoda uprawnionego. --- STRONA 5 --- W sprawie o ochronę dóbr osobistych zadaniem Sądu jest ustalenie czy i jakie dobro osobiste zostało naruszone, a w przypadku pozytywnego ustalenia dokonanie oceny czy naruszenie takie ma charakter bezprawny. Przechodząc na grunt niniejszej sprawy Sąd zważył co następ uje: Powód podnosił, że pozwani swoim działaniem naruszyli jego dobro osobiste, bowiem – bez jego zgody - wykorzystali w artykule, w którym opisano dwóch mężczyzn podszywających się za kapłanów i spowiadających wiernych, zdjęcie, które przedstawiało wizerunek powoda. Wizerunek to utrwalony wizualnie zespół cech fizycznych charakterystycznych danej osoby pozwalający na jej indywidualizację i rozpoznanie. Na wizerunek w rozumieniu przepisów składa się ogół zewnętrznych cech, które charakteryzują daną osobę. Innymi słowy, wizerunek definiowany jest jako wygląd człowieka, jego podobizna, jego obraz fizyczny. Według niektórych w te ramy włączyć można dodatkowe elementy związane z wykonywanym zawodem, jak charakteryzacja, ubiór, sposób poruszania się, inne elementy identyfikujące, np. okulary, fryzura czy nawet szczególna linia profilu bądź charakterystyczny cień. W każdym przypadku chodzi o cechy immanentnie związane z konkretną osobą fizyczną, dla niej znamienne i pozwalające na jej rozpoznawalność. Za wizerunek w analizowanym znaczeniu nie można potraktować sposobu postrzegania i oceny danej osoby w odbiorze zewnętrznym - jej życiorysu, cech charakteru, postępowania, utrwalonej pozycji zawodowej itp. (wyrok SA w Warszawie - I Wydział Cywilny z dnia 22 maja 2015 r., I ACa 1741/14, LEX nr 1755241). Wizerunek człowieka jest zgodnie z art. 23 k.c. zaliczany do jego dóbr osobistych podlegających ochronie niezależnie od tego, czy wskutek posłużenia się nim w sposób bezprawny, a więc bez zgody zainteresowanego, przez osobę trzecią, doszło do naruszenia innych dóbr osobistych człowieka, jak cześć czy godność. Zakres ochrony wizerunku w sposób szczegółowy określa art. 81 Prawa autorskiego - rozpowszechnianie wizerunku wymaga zgody osoby na nim przedstawionej (wyrok SA w Warszawie, 13 stycznia 1999, I ACa 1089/98, Legalis nr 46195). Dla ochrony dobra osobistego w postaci wizerunku doniosłe znaczenie ma ustalenie, jakie inne interesy uzasadniają rozpowszechnianie wizerunku, usprawiedliwiając w ten sposób naruszenie autonomii osoby (wyrok SA w Krakowie z dnia 31 maja 2016 r., I ACa 191/16, Legalis nr 1470088). Miedzy stronami istniał spór co do kwestii, czy zastosowana przez pozwanych metoda anonimizacji wizerunku powoda stanowi dostateczną ochronę powyższego dobra osobistego powoda. Wskazać należy, iż anonimizacja wizerunku w publikacjach prasowych oraz internetowych występuje najczęściej w dwóch formach tj. poprzez cyfrowe zaciernie rysów twarzy łub charakterystycznych cech postaci, albo poprzez nakładanie czarnych pasków na górną część twarzy. Zatem anonimizacja wizerunku zmierzająca do ochrony tego dobra osobistego człowieka powinna przysłaniać indywidualne cechy określonej osoby w taki sposób, aby uniemożliwić jej identyfikację na podstawie opublikowanej fotografii. Z materiału zgromadzonego w niniejszej sprawie w sposób jednoznaczny wynika, że zastosowanie przez pozwanych metody anonimizacji wizerunku powoda poprzez przysłonięcie jego oczu niewielkim czarnym paskiem pozwala jednak zobaczyć wyraźne cechy indywidualne jego osoby takie, jak: charakterystyczne zakola, uśmiech, blond włosy. Powód na co dzień nosi biały habit, na zdjęciu wychylał się z konfesjonału - który jest charakterystyczny dla kościoła w R. (na konfesjonale znajduje się herb dominikański, konfesjonał ma charakterystyczny układ kratek, a wszystkie konfesjonały połączone są w jednym rzędzie, a powód najczęściej spowiada w tym konfesjonale). W ocenie Sądu pomimo, iż pozwani przysłonili oczy powoda czarnym paskiem, metoda ta była niewystarczająca w zakresie ochrony wizerunku. --- STRONA 6 --- Należy zatem podzielić w rozstrzyganej sprawie pogląd judykatury z którego wynika ,że naruszenie dobra osobistego może nastąpić wskutek takiej publikacji wizerunku, która umożliwia identyfikację osoby (wyrok SA w Warszawie z 17 marca 2015 r., VI ACa 596/14 LEX nr 1740718). Mimo, pozornie dokonanego przekształcenia zdjęcia - poprzez zasłonięcie oczu – powód jest rozpoznawalny, a przez to kojarzony z negatywnym zdarzeniem wskazanym w artykule. Podobieństwo jest dostrzegalne nie tylko dla powoda, ale także dla osób trzecich. Należy przy tym podkreślić ,że „Wskazanie w czasopiśmie osoby pozornie zamaskowanej, a w rzeczywistości rozpoznawalnej, może stygmatyzować ją oraz najbliższe jej osoby i powodować ostracyzm w kręgu społecznym, z którym pokrzywdzony wiąże swoje życie, aktywność społeczną oraz zawodową” (wyrok SN z 24 stycznia 2008 r., I CSK 319/07, LEX nr 448025). Należy mieć zatem na uwadze, iż społeczny odbiór publikacji jest negatywny. Przeciętny czytelnik oglądając artykuł przedstawiający zdjęcie powoda z czarną opaską na oczach, odbiera go jednoznacznie: pasek na oczach kojarzy się bowiem z osobą podejrzaną (zeznania M. M., A. K.). Sporna publikacja - jak zeznał sam powód oraz świadkowie - podważyła zatem autorytet powoda i zaufanie do jego osoby, ukazała powoda w negatywnym świetle w oczach opinii wiernych. Jak Sąd ustalił powód jest osoba znaną w swoim (...) środowisku. Powód prowadzi w R. ożywioną aktywność o charakterze zarówno religijnym jak i społecznym. Jego postać jest powszechnie znana w środowisku, bowiem jako dominikanin angażuje się nie tylko w sprawy bezpośrednio związane z działalnością zakonu lecz również prowadzonej przez siebie poradni życia małżeńskiego; świadczy pomoc w zakresie mediacji, prowadzi nauki przedmałżeńskie, udziela się w fundacji Pasieka. Działanie pozwanego (...) S.A. mogło ograniczyć się jedynie do sporządzenia samego tekstu, ewentualnie fotografii symbolizującej element wiary, z pominięciem zdjęcia ukazującego wizerunek powoda nie związanego z opisywanym zdarzeniem. Jeśli zatem pozwani zdecydowali się na zamieszczenie w artykule zdjęcia powoda – niezwiązanego ze zdarzeniem - winni, w takim wypadku dołożyć należytej staranność w swych działaniach, aby pominąć całkowicie wizerunek powoda na zamieszczonej fotografii, bądź uczynić go bardziej nieczytelnym. Reasumując, w ocenie Sądu zastosowana przez pozwanych metoda anonimizacji wizerunku powoda poprzez przesłonięcie oczu niewielkim czarnym paskiem okazała się niewystarczająca w zakresie zapewnienia należytej ochrony jego wizerunku, pozwalając na rozpoznanie powoda przez inne osoby na podstawie zamieszczonej fotografii. Okoliczność rozpoznania powoda potwierdzają w swoich zeznaniach świadkowie, którzy po obejrzeniu fotografii zamieszczonej w przedmiotowym tytule prasowym nie mieli trudności z identyfikacją osoby powoda. Na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, Sąd uznał zatem, że pozwani naruszyli dobro osobiste powoda w postaci jego wizerunku. Pozwani nie wykazali w żaden sposób, iż ich zachowaniu nie można przypisać cech bezprawności. W związku z naruszeniem dobra osobistego powoda przysługuje mu, na podstawie art. 448 k.c., roszczenie pieniężne z tytułu zadośćuczynienia wobec pozwanych. Zadośćuczynienie wyrównywać powinno krzywdę w postaci doznanych cierpień fizycznych i psychicznych. Niewymierny charakter powyższych przesłanek daje sądom pewną sferę uznania przy orzekaniu w przedmiocie żądania zadośćuczynienia. Nie da się tu bowiem zastosować kryteriów, które są właściwe szacowaniu szkód rzeczowych. Decydujące są okoliczności konkretnego przypadku i one pozwalają określić taką wysokość świadczenia, która okaże się ekonomicznie odczuwalna w stopniu spełniającym jego funkcję kompensacyjną, a jednocześnie - odpowiednia i utrzymana w rozsądnych granicach. Trzeba jednak zaznaczyć, że wielokrotnie podnoszona zasada umiarkowanej wysokości zadośćuczynienia nie może niweczyć jego zasadniczej funkcji kompensacyjne (wyrok S.A. w Warszawie z 10 października 2008 r., I ACa 494/08, LEX nr 736441). Przy ocenie, jaka suma jest odpowiednia tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych, należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i czas trwania doznawania przez osobę, której dobro zostało naruszone, ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel który zamierzała ona osiągnąć podejmując działanie naruszające --- STRONA 7 --- te dobra i korzyść majątkowa, jaką w związku z tym działaniem, uzyskała lub spodziewała się uzyskać (wyrok SN z 11 kwietnia 2006 r., I CSK 159/05, LEX nr 371773). Funkcja kompensacyjna nie wyczerpuje celu, jaki zasadnie można łączyć z przepisem art. 448 k.c. Cel ten obejmuje także udzielenie pokrzywdzonemu satysfakcji, a jej uzyskanie możliwe jest wtedy, gdy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego będzie dla sprawcy naruszenia i/lub innej osoby odpowiedzialnej za naruszenie odczuwalną "sankcją" majątkową. Określenie odpowiedniej sumy pieniężnej z tytułu zadośćuczynienia wymaga zatem uwzględnienia sytuacji majątkowej osoby odpowiedzialnej za naruszenie. Suma ta powinna być tak dobrana, by jej wysokość była majątkowo doniosła dla osoby odpowiedzialnej za naruszenie, w szczególności w odniesieniu do wydawcy powinna stanowić znaczący czynnik kalkulacyjny w jego działalności gospodarczej. W odniesieniu do naruszeń dóbr osobistych przez publikację materiału prasowego zadośćuczynieniu pieniężnemu należy przypisać także funkcję prewencyjną. Realizacja tej funkcji staje się iluzoryczna, jeśli wysokość zasądzonego zadośćuczynienia nie uwzględnia sytuacji majątkowej osoby odpowiedzialnej i orientuje się wyłącznie na kompensację uszczerbku niemajątkowego osoby pokrzywdzonej. W szczególności w odniesieniu do wydawcy relatywnie niska wysokość zasądzonego zadośćuczynienia, które stanowiłoby tylko "symboliczną", a nie rzeczywistą wielkość kalkulacyjną w jego działalności gospodarczej nie może wywoływać efektu "tamującego", zapobiegającego dokonywaniu w przyszłości naruszeń dóbr osobistych. Sytuacja majątkowa osoby pokrzywdzonej nie jest doniosła dla określenia odpowiedniej sumy zadośćuczynienia pieniężnego (wyrok S.A w Krakowie z dnia 5 listopada 2002, I ACa 869/02, Legalis nr 550146). Oceniając wysokość należnej powodowi kwoty, Sąd wziął pod uwagę, okoliczność, że publikacja fotografii ukazującej osobę powoda stawiła go w negatywnym świetle w opinii wielu osób, które potrafiły zidentyfikować jego osobę po obejrzeniu fotografii ( matka powoda, przełożeni powoda oraz znajomi i wierni) tym bardziej, iż z zeznań świadków wynika, że powyższy tytuł prasowy miał negatywny wydźwięk i wzbudził duże zainteresowanie wśród mieszkańców. Rozpoznawalność powoda na powyższej fotografii, biorąc pod uwagę charakter artykułu, mogła wzbudzać wobec niego uczucie zdziwienia, niedowierzania czy nawet niechęci znacznej grupy osób, które zidentyfikowały jego osobę, co z całą pewnością, było dla powoda dużym źródłem przykrości i rozżalenia, tym bardziej uzasadnionego, że powód jest zakonnikiem i winien być osobą nieskazitelną i godną zaufania. Przy ustalaniu świadczenia pieniężnego z tytułu zadośćuczynienia, Sąd kierował się również przesłankami występującymi po stronie pozwanych, w szczególności tym, że pozwani jako profesjonaliści winni wykazać się przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych zachowaniem szczególnej staranności i rzetelności. Uwzględniając całokształt okoliczności sprawy, rodzaj naruszonego dobra osobistego powoda i rozmiar jego ujemnych przeżyć stąd wynikających, charakter naruszenia wizerunku, przesłanki, które kierowały pozwanymi w zakresie przedmiotowej publikacji internetowej, Sąd uznał, że rozmiar doznanej przez powoda krzywdy uzasadnia przyznanie jednorazowego świadczenia pieniężnego z tytułu zadośćuczynienia w wysokości 50 000 zł. Sąd zobowiązał pozwanych także do złożenia pisemnego oświadczenia, w którym przeproszą powoda za to, że bezprawnie wykorzystali jego zdjęcie i zaniechają naruszeń. Przedmiotowe zdjęcie nadal jest bowiem dostępne w internetowych wydaniach wiadomości.(...) oraz (...) oraz można odnaleźć jego ślady również na portalu (...) (...).(k. 89 a.s.). Zgodnie z przepisem art. 38 ustawy Prawo Prasowe odpowiedzialność cywilną za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego ponoszą autor, redaktor lub inna osoba, którzy spowodowali opublikowanie tego materiału; nie wyłącza to odpowiedzialności wydawcy. W zakresie odpowiedzialności majątkowej odpowiedzialność tych osób jest solidarna. 2. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do odpowiedzialności cywilnej za naruszenie prawa spowodowane ujawnieniem materiału prasowego przed jego publikacją. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. Mając na uwadze, że powód został zwolniony od kosztów sądowych w całości, Sąd postanowił obciążyć pozwanych solidarnie nieuiszczoną opłatą od pozwu. --- STRONA 8 --- Sąd zasądził od pozwanych na rzecz powoda kwotę 3 600 zł z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego zgodnie z § 6 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawie XXV Wydział Cywilny#XXV C 1387/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 grudnia 2016 roku Sąd Okręgowy w War#art. 38 ust. 1 ustawy#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 448 k.c.#art. 81 Prawa#art. 38 ustawy#art. 98 k.p.c.