Teza / krótkie omówienie
przeclhliania Wobec powoda tymczasowego aresztowania obarczone byty bezprawnoseia. Pozwany nie wykaza1, 2e orzeczenie o przedtuzeniu tymczasowego aresztu ponad okres dwoch lat zostato Wydane przez sad apelacyjay, tj. prz
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt xxv c 1354113 WYROK Na P d I _ _ _ 0 s awre usiawy 2 dnia 6.09.2001 r 0 do I ' drI Iniurmacll publiczn D .u ' 5.?“ W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Pflekazanu ingirmgcjé trfigrfieom Im dokurneniu Iub w furmle przetworzonej _ Dnia 08 lipca 2014 r. S’ _ Fmie 1 ...N1";a;;," away Sa_d Okreggowy W Warszawie XXV W}/dzia1 Cywilny IKE/u/Oz]? Pk ad ' O res wmoskodawcy W nastqpujagcym sldaclziez Przewodniczapy: SSO Sylwia J. Luczak Protokolant: sekr. sa_d. Joanna Lis ‘ po rozpoznaniu W dniu 24 czerwca 2014 roku W Warszawie na rozprawie sprawy z powédztwa P. P. (nr PESEL: (...)) przeciwko Skarbowi Pafistwa reprezentowanemu przez Prezesa Sqdu Okrqgowego W W. zastigpowanego przez Prokuratoriq Generalnq Skarbu Pafistwa W W. ‘ 0 zapiatg kwoty 100 000 z1ty1;u1em zadoééuczynienia 1. zasqdza od pozwanego Skarbu Paflstwa — Prezesa Sqdu Okrqgowego W W. na rzecz powoda P. P. kwotg 10 000 (dziesiigé tysiqcy) z10I;ych, 2. odclala powédztwo W pozosteflej oz:géci, 3. Wzaj emnie znosi koszty procesu mifigdzy stronami 4. obciqia ostateczrnie Skarb Pafistwa pozostahg czrqéciq nieuiszczonych kosztéw sqdowych. Sygn. akt XXV C 18541113 UZASADNIENIE Pozwem z 03 grudnia 2013 r. (data prezentaty: 1 1.12.2013 r., pozew — k.24) powécl P. P. Zqclai od pozwanego Skarbu Pafistwa — Prezcsa Sqdu Okrqgowego W W. zasqdzenia na jego rzecz kwoty I00 000 z1tytu1ern zacloééuczynienia oraz kosztéw postqpowania wedhzg norm przepisanych. Wskazah ze postanowieniem z 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt II S 71/13 Sqcl Apelacyjny W W. uwzglsgdnik skargg powoda na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwioki i zasqclzi1najego rzecz kwotq 2 000 z1 tytukem odszkodowania. Przewleldoéé postqpowania z0sta1a stwierdzona W sprawie 0 sygn. akt VHIK 92112 toczqcej siq przecl Sqdem Okrqgowym W W.. W toku sprawy powéd dochodzi naprawienia szkody Wynikiej ze stwierclzonej przewlekioéci postqpowania. Szkoda powoda polega na negatywnych skutkach, jakie clla osoby powoda wyw0}a1 dlugotrwaly proces, tj. 213/In samopoczuciu psychicznym, pustce emocj onalnej, poczuciu niezashlzonej krzywdy; zwqtpieniu i zobojcgtnieniu. W oclpowiedzi na pozew z 26 marca 2014 r. (k. 6163) pozwany wniésl 0 oddalenie powédztwa w caloéci oraz 0 zaszgclzenie ocl powoda na jego rzecz kosztéw postqpowania W tym kosztéw zastqpstwa procesowego wecliug nonn przepisanych. Podniési, ze pomimo stwierdzenia przewleldoéci w postqpowaniu II S '7L’13 na powodzie cia_2y1 obowiqzek wykazania przeshnek odpowiedzialnoéci S1<&l‘bl.l Pafistwa w postaci szkody, zwiqzku przyczynowego oraz bezprawnoéci dzialania lub zaniechania sprawcy. Sqd jest zw'iqzany orzeczeniem stwierdzajqcym przewlekioéé jedynie 00 do zaistnienia faktu przewlekhaéci, co nie jest Wystarczaj aloe do zasqdzenia zadoééuczynienia. W ocenie pozwanego powéd nie sprostsd powyzszym wymaganiom, W szczegélnoéci nie W"ykaza1 poniesionej lcrzywdy. Twicrdzenia powoda w tym zakresiepozwany uznal za ogé1nik0We, gohasiowne i niewykazane. Ponadto, zdaniem pozwanego, dochodzona przez powoda kwota jest wygérowana i zrnierza do wzbogacenia powoda, a tym samym stanqwi naruszenie zasady kompensacji obowiqzujqcej przy orzekaniu wysokoéci kwoty zadoééuczynienia. W kolrsjnyrn pifimie procesowym z 13 maja 2014 1". (_k. ‘I375) powécl poclniési, ze d1ug011wa1e postqpowanie, W toku ktérego Wobec p0W0da st0s0Wa.n0 érodek zapobiegawczy W pos1aci tymczasowego aresztowania, Wiqzqcy sir; z niepewnoécia, co do claty
--- STRONA 2 ---
oraz Wyniku postopowania kamego, spotqgowalo u powoda objawy zalamania psychioznogo. Okros tymczasowego aresztowania p0W0d0Wfli'1.l powoda diugotrwaly stres, ktorego nastqpstwa Wymagaly specjalistyoznego leczenia, ktore trWa do dzié. Zastosowanie Wobec powoda izoiacyjnego §rod_1<a zapobiegawczego Wiagala sir; dla niego 2 rozhkq z rodzinad co spoWodoWa1o szereg negatywllychprzezyé — powod nie m6'g1 spgdzaé z najbliiszymi éwiajt — W tyrn Bozego Narodzenia i Wiolkanooy orazi Komunii §WiQtej sWoj ej corki. i H _' i _' _ l i l _ W piérnio z 2'7 majo 2014 1". (k. 9597) pozwany podtrzymal dotychczasowe stanowisko i Wniosi 0 oddalonie poWédztW_a W caioéoi poclnoszqc, Ze powod nada1_nie Wykaza1 zaistnienia przeslanek Warunkujqcych przyznanie powodowi zadoééuozynienia Z tyllllu przewlekioéci postqpowania. Sad ustalil, co nastgpuje; ' ' W dniu 08 listopada 2010 r. Wobec powoda, podejrzanego miqdzy innymi 0 udzia1 W zorganizowanej grupie przestqpczej o charakterze zbrojnym, zastosowano érodek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania (postanowienie z 02 listopada 20111". sygn. akt II K 144.111 k. 7883). ‘ A '4 Akt oskarzenia przeciwko powodowi wp1ynq1 do Sqdu Oicrqgowego w P. W dniu 24 paidziemika 2011 r. Poza powodern, W sprawie W charakterze oskarzonych Wystqpowaiy jeszcze 24 osoby. Oskarionym zarzuoono iqcznic popelnienie blisko 60 réinych przestopstw (odpowiedi na skargq k. 2123 akt II S 7 If13). Postanowieniem z 02 listopada 2011 1'. sygn. akt1I K 144¢’ll Sod Okrqgowy W P.utrzyma1 W mocy tymczasowe aresztowaniE: Wobec poWoda W postqpowaniu sqdowym i przedhlzyi je do 08 czerwca 2012 r. (postanowienie k. 7883) Postanowieniem z 02 Iutego 2012 r. Sqd Okrggowy W P. stwierdzfl swojqniewlaéciwoéo i zwrocii siq do Sa_du Apeiacyjnego W B. z Wnioskiem 0 przekazanie spfawy do Sqdu Okreggowego w W. (odpowiedi no skargq k. 2123 akt II S 71313). Postanowieniem 2 1'7 lutogo 2012 r. Sqd Apelacyjny W B. przekazai sprawg do merytorycznego rozpoznania Sqdowi Okrogowemu W W.. Sprawa Wpi'}*’l‘1Qi'El do Sqdu Okrogowego W W. VHIWydzia1Kamy W dniu 01 marca 2012 r. i zarzqdzeniem z 02 marca 2012 r. zarej estrowana zostaia pod sygn. akt VIII K 921112, po czym skierowana do referatu sodziego G.M. (odpowiedi 1121 skargo k. 2123 aktI1S 71/13). Postanowieniom z 05 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII K 92/12 Sad Olcrqgowy W W. przedhlzyi do 08 paidziernika 2012 r. érodek zapobiogawczy W postaci tymczasowego aresztowania Wobec powoda1(postanoWienio k. 8486). I Nastopnie jeszcze kiikakrotnie przedhliano poWodoWi okres tymozasowego aresztowania (okoliczznoéé bezsporna). W zwiqzku 2 utworzeniern W Sqdzie Okrqgowym W W. z dniem 01 lipca 2012 1'., no mooy zarzqdzonia Ministra Sprawiedliwoéci Z 2? czelwoa 2012 r. W sprawie utworzcnia wydziaiow W sqdach okrggowych oraz oérodkow zanfiejscowych sqdow okrogowych, nowego XII Wydziaiu Karnego pierwszoinstancyjnego i ustaleniem n0Wej Wiaéoiwoéci trzech Wydziaiow Karnych pierwszoinstanoyjnych (VIII, XII i XVIII), ktore funkcjonujq W Sqdzie Okrqgowym W W. od 01 Iipca 2012 r. oraz skierowaniem dotychczasowego sqdziego referonta Sprawy do orzekania W XII Wydziale Kamym, nastqpila Zmiana referenta sprawy i sprawa przyclziolona zostaia do referatu sodziego A.P.v(odp0wiedZ na skargo k. 2123 akt II S 71f13). Zarzqdzenie 0 Wyznaczeniu terminow rozprawy Wydane zostalo W dniu 28 sierpnia 2012 r. Picrwszy termin rozprawy Wyznaczony zostai na dziefi 01 paidzienlika 2012 r., a nastqpnych osiem terminéw W miesiapach: paidziemiku, iistopadzie i grudniu 2012 1. Juz na drugim tezminie rozprawy W dniu 23 paidziemika 2012 1". otwarto przewod sqdowy. Wyzznaczono nastgpnie kolejnych jedenaécie terzninéw rozprawy W miosiqcach styczniu, lutym i marcu 2013 r., po czym szeéé terminéw rozprawy W miesiqcach kwietniu i maju 2013 r. oraz dalszych szesnaécie tenninow rozprawy W miesigcach iipiec gruclziefi 2013 r. (odpowiedi na skargg k. 2123 akt II S 271113). I Od 06 lutego 2014 r. zaprzestano stosowania tymczasowego aresztowania W stosunku do powoda (zeznania powoda Ic. 99101'). Sprawa karna przeciwko powodowi nie zostaia jeszcze zako1’1czo11a(pow6d k. 99). Pobyt W areszcie éledczym Wiqzal siq dla powoda Z szeregiem niedogodnoéci. Powod stale odczuwai napiqcie i strach z uwagi na niepewnoéé swojej sytuacji. Poczucie krzywdy poteggowai fakt znikomego zainteresowania jego sprawq przoz organy écigania. PoW:5d miesiqcami musia1 oczekiwaé no decyzje procesowe, co Wzmagaio poczucie bezsiinoéci. Powod oaiy ozas Z}/1 W niepewnoéci, co do daty oraz sposobu zakoficzenia toczagzego sic; przeciwko niemu postqpowania (zozznania powoda k. 99101). Nie ma to jednak znaozcnia dla niniejszego rozstrzygniocia. . Zatrzymanie powoda i zastosowanie Wobec niego tymczasowego aresztu spowodowaio przerwanio jego planow dofyczogq/ch za1'obkoWania oraz diugolemiq roziqko z rodzinq. ZW1aszcza drugie ze wskazanych nastopstw zastosowanego érodka zapobiegawozego byio dla powoda o ‘Lyle mldne, Ze przyczyniio sir; do Z[1&CZI16giJ pogorszenia W1QZ1 W.j ego rodzinie. Powéd
--- STRONA 3 ---
zosta1 tymozasowo aresztowany W czasie, W ktérym jego corka do1'asta1aikszta1toWa1a swoj obraz éwiata. W swiecie tym zabrakio ojoa i dziewezynka moglia Wytworzyé W sobie mechanizmy obronne skutkuj doe zmarginalizowaniem roli ojea W jej Zyciu. PoWodoWi trudno jest obecnie poprawié stosunki 2. corkq, gdyi nie by} obeony W jej Zyciu przez ok. 3,5 roku, co stanowi znaczqcy okres W Zyciu 14letniego dzieeka. Nieobecnosé W domu i przy rodzinie zlmczqco przyczyniia sic; do rozpadu malzefistwa powoda. W dacie zatrzymania i aresztowania maliefistwo powoda uk1ada1o sie zgodnie, jednakze nie \V}"El'ZylIl3.i(0 proby kilkuletriiej rozlzacki. Podczas nieobecnosci powoda, jego iona znalazia sobie innego parinera i W daoie opuszczania tymczasowego aresztu powod nie W1"3.CEi1' do Zony, leoz by1a'efacI0 zmuszony do opuszczenia poprzedniego miej sea zamieszkania i do zamieszkania u sWoioh rodzicow (zeznania powoda k. 99101). Stres, jaki towarzyszyi powodowi W czasie stosowanego wobec niego érodka zapobiegawczego eskalowal na tyle, Ze powod nie urniat poradzié sobie z negatywnyrni odczuciami, ktére zaczely przybierao postaé depresji i zmuszony by} do zasiegniecia pomooy speejalisty. Powod zg1osi1 sie do Iekarza psychiatry, ktory zastosowa1 Wobec niego leczenie farmakologiozne, ktore powod nadal kontynuuje (zeznania powoda k. 99101). W dniu 1'? lipca 2013 r. powod Wysta_pi1 do Sqdu Apelacyjnego W W. ze skargq 0 stwierdzenie przewlekloéci W sprawie o sygn. aktVI1I K 921’12[skarga k. 37 akt o sygn. II S 71/13). I L ‘@ Postzmowieniem z 29 sierpnia 2013 r. sygn. akt I1 S 71113 Sqd Apelacyjny w W. stwierdzfi, Ze w postepowaniu sa_dowym W sprawie o sygn. akt VIII K 92112 prowadzonej przez Sqd Okregowy W W. nasta,pi1a przewleklosé postepowania. Sod Apelacyjny W W. przyznal powodowi od Skarbu Pafistwa some pienieznqw wysokoéci 2 000 21. Uwzgledniaj do skarge powoda 0 przewleidosé postepowania Sad Apelacyjny W W. Wskazat, Ze przewlekiosé W postepowaniu karnym mia1a miejsce pomiedzy dniern 01 mama 2012 r., kiedy to akta sprawy Wp1yne1y do sqdu a dniem 01 paidziernika 2012 r., kiedy to odbyia sie pierwsza rozprawa. P1"zeW1ek1oso Wynikala z przyczyn organizacyjnych i nie byla zawiniona (postanowienie k. 25'26 akt o sygn. II S 71113). Powyisze Sqd ustalil W oparciu o okolicznoéci bezsporne, a takze na podstawie uprzednio powolanych zioionych do akt kopii dowodow dokumentarnych, jak rowniei na podstawie dowodéw dokumentarnych znaj dujqcych sie W dolapzonyeh aktach o sygn. II S 711"1 3, ktoiyoh Walor rnocy doWodoWej nie by1 kwestionowany przez strony i Sqd roWnieZ nie _zna1az1 podstaw, by je zakwestionowaé. Ponadto W toku postepowania dowodowego Sod dopuécii dowod z zeznafi powoda (k. 99101), ktorym W calosci dai Wiare. Natomiast powod nie wykazai okolicznosci, na jakq ziozona zostaia przez niego kopia jednej kartki dokumentaeji medycznej Z Aresztu Sledezego W., stviadezqca o jego problemach gastrologiczznych (k. 55v). Nie przydatne roWnieZ byly kopie umow kredytowych z haromonogramami splat i aneksami nie dotyezape powoda (zawierane przez A. P.i P. P. (2)). Nie rnia1o teZ Wp1yWu 11a treéé rozstrzygnieoia przediozenie informacji od Iekarza psychiatry (k. 7'6), o ezym bedzie mowa W rozwazaniaeh prawnych. ' S1id zwaiyi, co nastgpuje. Zgodnie Z art. 15 ust. 1 ustawy Z 1'? czerwea 2004 r. o skardze na naruszellie prawa strony do rozpoznania sprawy W postepowaniu przygotowawozym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postepowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zW1oki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843 ze zm., dalej u.s.n.p.) strona, ktorej skarge uwzgledniono, moie W odrebnyrn postopowaniu doehodzié naprawienia szkody Wynikiej ze stwierdzonej przewiekioéoi od Skarbu Pafistwa albo solidarnie od Skarbu Pafistwa i komornika. W myél ust. 2 WW. artyku111, postanowienie uwzgledniajqce skarge Wia_Ze sqd W postepowaniu cywvilnym o odszkodowanie Iub zadoééuozynienie, co do stwierdzenia przeW1ek1osci postepowania. Przepis a1t. 15 ustawy z 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwloki ma charakter normy odsylajqcej i okreélaj apej zakres prej udycjalnego zwiqza11ia(Wyrok SA W Warszawie z 26 maroa 2013 1'. I ACa 1094112 — LEXnr 1339405). Postanowienie Sqdu Apelacyjnego W W. z 29 sierpnia 2013 1'. sygn. akt II S 71/13 ma W niniejszej sprawie taki prejudycj alny charakter. Sqcl orzekaj a_cy W niniejszym postepowaniu, W toku rekonstrukcji stanu faktycznego W sprawie, zwiqzany by} ustaleniem Sqdu Apelacyjnego W W. co do tego, ie W sprawie 0 sygn. akt VIII K 92/ 12 toczqcej sie przed Sqdem Okrggowym W W. na.stqpi1a przewlekiosé postepowania i postepowanie dowodowe W niniejszej sprawie nie obejmowaio swoim zakresem Wskazanego Wyzej ustalenia. Przepis art. 15 u.s.n.p. nie zwahiiajednak strony od obowiqzku wykazania pozostalych przeslanek odpowiedzialnosci Skarbu Pafistwa, zezwalaj qcych na zastosowanie art. 41'? § 1 k.c., art. 445 k.c. lub art. 448 k.c. w postaci szkody i zwiqzku przyczynowego pomiedzy jej powstaniem a przeW1ek1osciq(por. wyrok SN z 06 rnaja 2010 1'. II CSK 640109 IBEX m 598753). Artykuiry 15 i 16 u.s.n.p. stanowiq zatem tyiko swego rodzaju wzmocnienie normatywne, za pomocq ktorego praWodaWca usuwa Wszelkie eWe11t11a111e tvajtpliwosci co do odpowiedzialnosci pafistwa na podstawie przepisow prawa cywilnego za szkode tvyrzqdzonq rozpoznaniem sprawy W postqpowaniu sqdowym z nieuzasadnionq zwlokq. Mozna tyrn przepisom przypisaé tetkze funkcje norm kolizyjnych, co oznacza, Ze same nie kreujqjakichkolwiek praw podmiotowych ani nie stanowiqpodstawy prawnej doehodzenia roszezefi oywilnoprawnyoh. Takiej podstawy nalefil poszukiwaé W szozogolnosci W art. 445 k.c. i448 k.c. i ieh Wykladni. dostosowanej do orzeoznictwa Europej skiego Trybunahz Praw Czlowieka dotyozqcego art. 6 ust. 1 i art. 41 Konwencji
--- STRONA 4 ---
o oohronie praw cz1oWie1<a i podstawowych Woinoéci, sporzqdzonej W Rzymie W dniu 4 listopada 1950 r. (Dz. U. 2 1993 r. Nr 61, poz. 284). Zazneczyé nalezy, 2e uchwaienie ustawy z 17 ozerwca 2004 1". o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy W postepowaniu przygotowawczyrn prowadzonyrn lub nadzorowanym przez prokuratorai postepowaniu sqdowym bez nieuzasadnionej zW1oki byio nastepstwem zalecenia przez Europejski T1'ybuna1PraW Cz1oWieka W Strasburgu W Wyroku z 26 paidziernika 2000 r. W sprawie nr (...) przeciwko Polsoe wprowadzenia nowego srodka prawnego, maj apego na ce1u zapewnienie stronie niezadowolonej z szybkosoi postepowania Wp1yWu najego sprawnoso W ramach kraj owego porzqdku prawnego. W motywaoh tego uzasadnienia Trybu.na1 uznal, Ze naruszenie praw konwenoyjnych 111026 powodowaé powstanie szkody pienieiiloj, jak i niepienieznej W postaci strapienia i frustracji z przedluiajqcej sie dlugosci tymczasowego aresztowania i rozprawy, ktore jest ]fJ0(1S1E1.WQpI'ZyZI1&I11fl stronie odpowiedniej kwoty pienieinej. Takie W kolejnyoh sprawaeh S.przeciWko Polsoe 111' 40.694198, R.O. przeciwko Polsce n1" 77.597/01 i Mprzeoiwko Polsce 111' 52.168/99 Trybunzd W Wydanyoh Wyrokach przyznai skariqoyrn stosowno kwoty tytuiem Wyrownania szkody o charakterze niemajaflcowym, zwiqzanej z przewlekioéoizg postegpowania. Natomiast W sprawie S.przeeiWko W1ochom nr 36.813197 T1ybu11a1odn0sza_c siq do szkody moralnej stwierdzi1, ze istnieje silne, lecz mozliwe do obalenia domniemanie, 2e nadmiernie diugie postqpowanie spowoduje szkode morahlq. Przyjajjednoczeénie, 2e W niektorych przypadkaoh dhigosé postepowania moze skutkowaé minimalnq szkodq moralnq lub catkowitym jej brakiem. Sa.dy powinny szczegolowo uzasadniaé swoje rozstrzygniecia W tym zakresie. " Wobeo tego Wykladnia przepisow ustawy o skardze na przewlekiosé postepowania powirma uwzgledniaé podtrzyrnywane W Wielu, takze poiniejszych, Wyrokaeh T1'y1)l1I13.i11 stanowisko, Ze naruszenie praw konwencyjnyeh poWin11o byé efektywnie Wynagrodzone przez Wyrownanie szkody majqtkowej i niemajqtkowej. Uregulowanie art. 12 ust. 2, 3, 4 u.s.n.p. przewiduje rekompensate, jakiej moZe domagaé sie strona; kwestionujqea W1asoiWa_ 1eaiizaoje jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zW1oki, jesli zioiy skarge; W toku postepowania. Mozliwosé uzyskania odpowiedniej sumy pieniegénej w wysokosci nieprzekraczzytqcej 10 000 zl (ust. 4 art. 12) nie zostala Wprost okresiona, jako Zadoééuozynienie, ale brak ZW1HLZ8.n18j6j 2 uszczerbkiem majagtkowym 1 koniecznosoiq Wykazania jego zaistnienia oraz Wysokosci, zezwala na przyjocie, Zo stanowi forrne naprawienia szkody niemaj a_tkoWej. Z motyWoW Wyrokow T1ybuna1u Wyplywa Wniosek o powiniiosci pafistwa zapevmienia skutecznej rekompensaty za przeW1ek1osé postepowania, ktdrej niezbednym, co do zasady, elementem jest zadosr.':uczynie11ie za krzywde moralnq. Nie ma zatem znaczenia, czy 2qdanie przyznaniajej zgtoszone zostaio W toku sprawy przewlekie prowadzonej [tak, jak ma to miejsce W niniejszej sprawie), czy tei W ramaoh samodzielnego powodztwa po jej prawomocnym zakoliczeniu. Postepoyyanie kame Wobee powoda jeszoze siq nie zakoficzyio i zachodzi Wobec niego domniemanie niewinnosei. NaWe1:' gdyby powod faktycznie na1'uszy1porzqde1< p1'aWny, co byioby Wykazane W nastepstwie postepowafi sagdowych 1 skazania go, to nie stanoWi1oby to usprawiedliwienia dla d1ugotrWa1oéoi postepowania bedapego przedmiotem niniejszego procesu. Wobec tego uwzglednienie W ramaoh interpretacji uregulowafi Kodeksu cywihiego postanowiefi Konwencji i orzecznictwa Trybunaiu sldania do uznania, W razie spelnienia przesianek do zastosowania art. 41? k.c., ze sttonie 51112;; takz'e uprawnieilie do domagania sie zadoséuczynienia W oparciu o art. 445 k.c., jesli dosz1o do rozstroju zdrowia. ba_d2 art. 448 k.c.,jes1i rozstroj zdrowia nie zostai spowodowany. Odnoszqc sie do Wykazywanej przez powoda krzywdy W postaoi cierpiefi psyohicznyoh wskazaé naleiy, to o iie powod Wykaza1, 2e odniosi szkode W postaci cierpieii psyohioznych, o tyle nie zaslugiwalo na podzielenie twierdzenie powoda, Ze jego schorzenie psyohiatryozne istnieje od 2013 1'. i jest nastqpstwem dhlgiego postepowania sqdowego. Powod przed1oZy1 do aktjedynio kopie informaoje z 04 kwietnia 2014 r. z prywatnego gabinetu lekarskiego lekarza psychiatry, ze poajqf leczenie psychiarryczne w dniu 03. 03.2014 r. i kontynuuje leczenie. Nada! wymaga leczeniapsychiatrjycznego. Rokowanie niepewne (k. 76). Podkresienia Wymaga, Ze W toku procesu powod reprezentowany by} przez profesjonalnego pehlomocnika (_‘p81t10ITl0CI1i1< przysta,pi1 do sprawy po Wniesieniu pozwu) i stwierdzenie, Ze powod choruje psychiatrycznie oraz ustalenie zwia_z1Q1 tej choroby z przewlekloéoiq postepowania wymaga1o Wiadomosci specjalnych, tj. dopuszczenia dowodu z opinii biegiego (art. 278 §‘ 1 k.p.c.), o ktory to dowocl Winien Wnioskowaé powod zgodnie z art. 232 zd. 1 k.p.c. Z uwagi na reprezentacje powoda przez profesj onalnego pelnomocnika W sprawie nie wystapila okoiicznosé uzasadniajqca dopuszczenie dowodu z optnii bieg1ego z uxzodu (art. 232 zd. 2 1<.p.c. a contrario). Powod ponosi negatywne skutki tego zaniechaniaw inicj atywie dowodowej. Wobee powyzszego, powodztwo wytoczone przez powoda, z uwagi no braki w inicj atywie dowodowej, ewentualnie uwzglednié moina b}/1o jedynie W oparciu o przepisy o naruszeniu dobr osobistych albowiem powod nie zdoiai Wykazaé rozstroju zdrowia. Zqdanie zasqdzenia od Skarbu Pafistwa stosownej sumy pienieinej W zwiqzku ze stwierdzonq przewlekioéoiat postepowania sqdowego jest nieuzasadnione, jeieli skariqoy nie Wykazai, Ze doznai krzywdy poiegaj apej na negatywnych przezyoiaoh psyehioznych i moralnych spowodowanych ts przewieklosciq (postanowienie SN z 06 lutego 2006 1‘. III SPP 163105 OSNP 2007156187). _
--- STRONA 5 ---
Art. 448 k.c. odnosi sie do ochrony dobr osobistych, zas przewidziane art. 45 ust. _1 Konstymoji i art. 6 ust. 1 Konwencji prawo do sadu stanowi praWo osobistejednost1<i,ja1<o publiczne praWo podmiotowe, przys1ugujace sarnodzieinie iniepodzieinie W stosunku do pa1‘1stWa, a zatem nie jest dobrem osobistym W rozumieniu art. 23 k.c., ktore co do zasady jest skuteezne Wzgledem Wszystkieh. Nie mozna Wykluozyé zastosowania tego uregulowania rowniez do oohrony naruszonego przewlektosoia, postepowania prawa do sadu, jak i tego, Ze naruszenie praWa do sadu, W szezegolnie razacej postaci, mote naruszaé godnosé jednostki. Co Wiecej za Sadem Apelacyjnym W Katowicach przyjaé naleiy, Ze przewlekte prowadzenie postepowania sadowego, narusza prawo obywatela do sadu, rozurniane jako prawo do rozpoznania sprawy toczacej sie z jego udziatem bez nieuzasadnionej zwioki. (wyrok SA W Katowicach z 30 paidziernika 2008 1. I ACa 620/07 LEX11r 504149, Biw'.SAKa 200912118), ktore zakwalifikowaé mozna, jako dobro osobiste. Naruszenie prawa do sa_du przez trzy i pol Ietnie stosowanie izolacyjnego érodka zapobiegawozego W postaoi tymczasowego aresztu oraz koniecznose udziaiu W czteroletnim postepowaniu z zarzutem popehlienia przestepstwa, czego nie zdotano dotyehezas udowodnié, ocenio naleiato, jako naruszenie dobra osobistego obejmuja,ceg'o swobode Wyboru sposobu spedzania ezasu, jako elementu Wolnosci, polegajacego na pozbawieniu powoda Wolnosci i koniecznosci udziaht W Postepowaniu sad__owym ponad wymagana potrzebe, negatywnych odczuciach zwiazanych z trwajacym oskarzeniem oraz stresem, Wywotywanym niepewnosoiah. oo do przysz1osci— daty i Wyniku postepowania, uczestnictwem w rozprawie przeprowadzonej W ramach k11kunastu terminow, jak teZ utrate poczucia berpieozefisfwa oraz obawy przed ewentualnoscia, wymierzenia kary za bye moie niepopetniony czyn. Samo postepowanie, jak tez jego Wynik, ma dla powoda duze znaczenie, stad tei wyd1u2aj ace sie oozekiwanie Wywotywaé musialo frustraoje i niepokoj. Srodek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztu niczym nie ram sie od naj su1'oWszej z kar — kary pozbawienia Woinosci, a co za tyrn idzie okres jego stosowania poWinie11 bye maksyinalnie slcraoany albowiem stosowanie go Wywohlje u aresztowanego poczucie wykonania kary ‘oez orzeozenia uznajaoego go za Winnego oraz pogwaica przysiugujaee mu dornniemanie niewinnosci. Sad Apelacyjny W Wyroku z 30 paidziemika 2008 1'. I ACa 620/'07 uznat, 2e przeWle1<1e prowadzenie postepowania sadowego narusza prawo obyWate1a do sadu, 1ozumiane, jako prawo do rozpoznania sprawy toczacej sie z jego udziaiern bez nieuzasadnionej zW1oki. Majac na uwadze interes spoieezny i obowiazek pafistwa zapewnienia obywateiom bezpieczefistwa, czego Wyrazem jest sciganie osob popehliaj apych przestepstwa oraz wymierzanie im przewidzianyoh przez .praWo kar, nalezy uznaé, Ze postepowanie karne podejmowane jest W interesie ogohi, ale ochrona tego interesu nie mo2e bye realizowana W sposob tlaruszajacy prawa jednostki przez przeWle1<1e postepowanie, co rniaio miejsce W niniejszej sprawie. Stwierdzona przez Sad Apelaoyjny przewlektosé postepowania W sptawie dotyozaézej powoda, jest nastepstwem nieefektywnego prowadzenia sprawy, braku nalezytej starannosci procesowej, co Wypeinia przeslanki bezprawnosci przewidzianej att. 41'? k.c. Zgodnie z art. 263 § 3 k.p.k. iaozny okres stosowania tymezasowego aresztowania do ehwili Wydania pierwszego Wyroku przez sad pierwszej instancji nie moze przekroezyo 2 lat. Przediuzanie srodka zapobiegawczego W postaci tymczasowego aresztowania W stosuttku do powoda ponad okres dwooh lat byloby dopuszczalne jedynie W)'_jEi_t1(0W0, tj. jeZe1i koniecznose taka powstaje W zwiazku z zawieszeniem postepowania karnego, ozylmosciami zrnierzaj aeymi do ustalenia lub potwierdzenia toisamosoi oskarzonego, Wykonywaniem ozynnoéci dowodowych W sprawie o szezegolnej zawitosci lub poza granicarni kraj u, a takie ceiowyrn przewlekaniem postepowania przez oskarzonego. Uprawnienie do przedtuiania tymczasowego aresztowania ponad okres 2 lat, o ktolym stanowi art. 263 § 3 i<.p.k. przysluguje jedynie sadowi apelaeyjnemu, W ktorego okregu prowadzi sie postepowanie na Wniosek sadu, przed ktorym sprawa sit; toezy, a W postepowaniu przygotowawczyrn na Wniosek W1asciWeg0 prokuratora bezposrednio przelozonego Wobec prokuratora prowadzacego lub nadzoruj aoego siedztwo, o czym stanowi przepis art. 263 § 4 k.p.k. Naruszenie WW. norm uznane powinno zostaé za dziatanie bezprawne. Przypisanie orzeczeniu sadu cech bezprawnosci rnoze nastapio tylko po ustaleniu, Ze orzeozenie to pozostaje W oczywistej sprzeczoosot z zasadniczyrni i niepodlegajaoymi roznej Wyk1adni przepisami, przyj etyrni standardami rozstrzygnieo, albo Wydane zostato W oparciu 0 szczegolnie razaco bitgdnac Wykiadnie, czy niewiasoiwe zastosowanie prawa. Chodzi Wiee o orzeczenie, ktore ze Wzgledu na swojaoczywistosé, nie Wymaga giebszego zastanowienia czy istotniejszej analizy prawniezej (wyrok SA W Lublinie Z 05 paidziernika 2009 1'. II AK21 165109 LEX nr 550497). W ocenie Sadu orzeczenia W przedmiocie przeclhliania Wobec powoda tymczasowego aresztowania obarczone byty bezprawnoseia. Pozwany nie wykaza1, 2e orzeczenie o przedtuzeniu tymczasowego aresztu ponad okres dwoch lat zostato Wydane przez sad apelacyjay, tj. przez uprawniony do tego organ ani, Ze orzeczenie to zostalo Wydane Wobec zaistnienia okolicznosci wskazanych W art. 263 § 4 k.p.k., a co za tym iclzie uznaé nale2a1o, ze pozwany nie obalit obciazaj acego go zgodnie z norm:1_ z art. 6 k.c. domniemania bezprawnosci jego dziatania. Pozwany nie tylko nie podniost odpowiednich twierdzefi w tym zakresie, ale co istotne nie przedstawit co do tego zadnych dowodow, W szozegoinosci odpisow orzeczefi o przedtuieniu tymozasowego aresztowania, czym nie sprostai normie z art. 232 k.p.c. Zanieehania procesowe pozwanego niosa za soba negatywne konsekwencj e dia strony, W szczegolnosci polegajaee na ustaleniu, Zépozwany nie wzruszyi domniernania bezprawnosci swoj ego dziaiania. Stosowanie Wobec poWoda ok. 3,5 letniego srodka zapobiegawczego W postaci tymczasowego aresztowania, ktore W konsekwenoji nie cloprowadzito do skazania powoola albowiem jego prooes karny jeszcze sie toczy, jest nastepstwem nieefektywnego prowadzenia sprawy, braku nalezytej starannosci procesowej, co wype1nia przestaoki bezprawnosci przewidzianej art. 417' k.c. Przeslwa, odpowiedziahiosci przewidzianej W art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, Iecz takze zawinione dzia1a11ie sprawoy namszenia dobra osobistego. Podstawa przyznania swiadczeti wymienionych W art. 448 k.c. jest zarowno Wina umyslna, jak i
--- STRONA 6 ---
Wina nioumyélna (W tym nawet cufpa fevfssima) sprawcy naruszenia dobra osobistego (Wyrok SN 2 11 grudnia 2013 1". IV CSK 188113 LEX nr 1444338). Organom Wiaclzy publicznej, ktore prowadzily zarowno p0SIQpOWZll'li6 przygotowawcze, jak i $a_doWe przypisaé naiezy wing umyéinq W zamiarze ewentualnym. Celem dziaiafi i zanicchafi tych organow nie byio Wprawclzie Wyrzzltdzenie szkody na osobie powocla, ale maj QC éwiadomoéé rnoiliwoéci jej wyrzqdzenia, osoby piastuj qce funkcjo tych organow zachowaiy siq W sposob, ktoiy mogi do tego doprowadzié i godziiy siq Z ewentuainymi tego skutkami. Organy to naruszyiy przepisy 0 okresie i podmiocie uprawnionym do pl'Z6dh1ZflIlifllyII1CZElSOWCg0 aresztowania, a co za tym idzie, godzily sio na Wyrzqdzeniu szkocly na osobie powoda, ktora przej awiala siq; W szeregu negatywnych przezyé oraz skutkowaia naruszenieni jego dobr osobistych oraz praw cziowicka. _ Powoiane, jako przykiady wyroki Europejskiego Trybunahl Praw Cziowieka W Strasburgu Wskazujq, Z2 stwierdzenie naruszenia praw cztowieka powhmo wiaczaé sir; z przyznaniem pokrzywdzonemu slusznego zadoééuczynienia, chyba Ze zaioienie to zostanie obalone. Pozwany nie Wykazai, 2e dhlgotrwaie postgpowanie, ktore z zasady zwiqzane jest z krzywdq m0raLna_ nie wywoiaio takiej krzywdy u powoda. * 4 Wobec powyisze roszczenie powoda, co do zasady zashlgiwalo na uwzglgclnienie. Za usprawiediiwione S551 uznai Z:Jtdanie przyznania W oparciu o art. 448 k.c. odpowiednicj sumy pienigznej tytuiem zadoééuczynienia albowiem co do powoda doszio nie tyiko do bezprawnego lccz takie zawinionego naruszenja jego dobr osobistycli W postaci prawa do sqdu, Wolnoéci, swobody Wyboru miejsca zamieszkania oraz Sposobu spqdzania czasu. Zgodnie z art. 417 § 1 k.c. za szkodt; tQ odpowiedzialnoéé ponosi pozwany albowiem Zrodiem szkody byio niezgodne 2 prawem dzialanic. Przy ustaleniu oclpowiedniej sumy pieniqinej W rozumieniu art. 448 k.c. naiezy braé pod uwagq wszeikie okolicznoéci dotyiczape migclzy innymi rodzaju naruszonego dobra, zakresu (natgzenia i czasu trwania) naruszenia, trwaioéci skutkow na1'usze_nia i stopnia ich uciagliwoéci, a takze stopnia Winy sprawcy i jego zachowania p0 clokonaniu naruszenia. Nie bcz znaczenia sq takze okolicznoéci indywidualne, zwiagane z samym pokrzywdzonym. Powinny one zostaé uwzglqdnione przy zastosowaniu zobiektywizowanych kryteriow oceny tzn. ooeniaj ap sytuacjq rodzinnq, to czy pokrzywdzony jest osobq samotnq, czy pozostaje W zwiqzku maiiefiskim, posiada dzieci, czy jest osobq bezdzietnq. Bierze siq pod uwagq takze pod uwagq Wiek osoby pokrzywdzonej (VV§/T0i(. SA W Szczecinie z 28 listopada 2013 r. 1ACa 554113 LEXnr 1438258). Sqd uznai, Ze odpowiedniq sumq tytuiem zadoééuczynienia jest kwota 10 U00 zi. Jej Wysokoéé uwzglodnia charakter naruszonego dobra, czasokres utrzymywania niepozaflanego stanu oraz wymierne zwiokszenie mozliwoéci nabywania dobr materialnych. Zqdanie'przyznania wyiszej sumy nie zasiugiwaio na uwzglodnienie. W tej syiuacji, ponad kwotq 10 000 zi, Sgd oddalii powodztwo, jako nieuzasadnione co do Wysokoéci. KonsekWencjq_powyZszego rozstrzygniocia byio orzeczenie o kosztach postegpowania. Z uwagi na_ jego wynik i jedynie czrgéciowe uwzglodnienie poWédztwa sqd zastosowai nonneg z. art. 100 zd. 1 k.p.c. i Wzajenmie zniési miqclzy stronami poniesione przez nie koszty procesu. Powod byi zwolniony od oplaty od pozwu ponad kwotig 500 Zi. Skarb Pafistwa Wyiozyi tynlczasowo wydatki na iqczn:3; sumo 4 S00 zi i kosztami tymi Sqd ostatecznie obciqZyiSka1"b Pafistwa (a1't;83 ust. 2 W ZW. z art. 113 ust. 1 u.k.s.c. W z_W. Z art. 100 k.p.c.). ' ' Wobec powyzszego, Sa_d orzeki jak W sentencji.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sad Apelacyjny W W. Wskazat#xxv c 1354113 WYROK Na P d I#art. 15 ust. 1 ustawy#art. 15 u.s.n.p.#art. 445 k.c.#art. 448 k.c.#art. 6 ust.#art. 41 Konwencji#art. 12 ust.#art. 232 zd. 1 k.p.c.#art. 232 zd.#Art. 448 k.c.#art. 45 ust.#art. 6 ust. 1 Konwencji#art. 23 k.c.#art. 263 § 3 k.p.k.#art. 263 § 4 k.p.k.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 417 § 1 k.c.#art. 100 zd. 1 k.p.c.#art. 113 ust. 1 u.k.s.c.#art. 100 k.p.c.