§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
uzupełnienia ww. potwierdzenia pozwana pismem z dnia 09.03.2010r. wskazała na brak podstaw do uzupełnienia podając mianowicie, że jedynie członkowie Komisji ds. Etyki Badań naukowy

Postanowienie XXV C 127/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

uzupełnienia ww. potwierdzenia pozwana pismem z dnia 09.03.2010r. wskazała na brak podstaw do uzupełnienia podając mianowicie, że jedynie członkowie Komisji ds. Etyki Badań naukowych mogą potwierdzić wydaną przez Komisję

Teza / krótkie omówienie

uzupełnienia ww. potwierdzenia pozwana pismem z dnia 09.03.2010r. wskazała na brak podstaw do uzupełnienia podając mianowicie, że jedynie członkowie Komisji ds. Etyki Badań naukowych mogą potwierdzić wydaną przez Komisję

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXV C 127/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział XXV Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Kowalik Protokolant: protokolant sądowy Paulina Zielińska po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa M. D. (1) przeciwko E. C. o ochronę dóbr osobistych 1. oddala powództwo; 2. zasądza od M. D. (1) na rzecz E. C. kwotę 2 760 (dwa tysiące siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Sygn. akt XXV C 127/14 UZASADNIENIE Pozwem z dnia 29 listopada 2013 roku skierowanym przeciwko E. C. powódka M. D. (1) na mocy art. 23 oraz art. 448 k.c. wniosła o: - uznanie, iż pozwana naruszyła swoim działaniem jej dobro osobiste, przy czym to działanie naraziło powódkę na straty finansowe, - zasądzenie kwoty 15 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, - złożenie oświadczenie, które przywróciłoby dobre imię powódki w środowisku zawodowym oraz naukowym - o następującej treści: --- STRONA 2 --- „Oświadczenie o współpracy M. D. (1) z psychologiem uczenia się i pamięci prof. dr hab. E. C. na Wydziale Psychologii (...) Pani M. D. (1) w latach 2005 - 2007 współpracowała ze mną z Katedry Psychologii Uczenia się i Pamięci na Wydziale Psychologii (...), nad problematyką pamięci muzycznej u dzieci i jej kształcenia drogą treningu, w ramach przygotowywania pracy doktorskiej oraz jej koncepcji teoretycznej i badania empirycznego pod moim kierunkiem pod tytułem roboczym „Rozwój pamięci słuchowo - muzycznej u dzieci 11 - 12 letnich o zróżnicowanym poziomie aktywności muzycznej". W trakcie współpracy zebrała niezwykle obszerną bibliografię dotyczącą pamięci muzycznej, samodzielnie opracowała test do badania pamięci muzycznej u dzieci nagrany w dwóch wersjach na płycie CD, uwzględniający pamięć wysokościową (dźwiękową), rytmiczną i harmoniczną, opracowała trening pamięci słuchowej muzycznej oraz przeprowadziła badanie naukowe dla pracy doktorskiej. Opracowana przez M. D. (1) koncepcja pracy doktorskiej mieści się w nurcie psychologii muzyki, dotyczy zagadnienia rozwoju operacyjnej pamięci słuchowo - muzycznej u dzieci, jest o tematyce stricte psychologicznej. Problematyka pamięci słuchowo - muzycznej oraz jej kształcenia jest w psychologii słabo poznana. Zaplanowane przez mgr M. D. (1) badania oceniam jako pomysłowe i adekwatne, przedstawiony plan badań powinien pozwolić na udzielenie odpowiedzi na postawiony problem badawczy, określam jako cenną jej próbę opracowania własnego narzędzia badawczego do pomiaru pamięci słuchowo - muzycznej. W trakcie przeprowadzenia badania dokonała ona także pomiar wybranych aspektów aktywności strategicznej oraz osiągnięć szkolnych, z wykorzystaniem dwóch kwestionariuszy mojego autorstwa „Preferencje w uczeniu się -kwestionariusz uczenia się z tekstów podręcznikowych" oraz „Kwestionariusz giętkości strategicznej". Poszukiwania M. D. (1) budzą żywe zainteresowania wśród osób zajmujących się psychologią muzyki oraz kształceniem muzycznym. Jestem przekonana, że uzyskane przez nią wyniki mogą mieć istotną wartość dla psychologii procesów poznawczych, w tym psychologii pamięci. M. D. (1) jest bardzo dobrze przygotowana merytorycznie do prowadzenia badań nad pamięcią muzyczną. Jej wiedza z zakresu psychologii poznawczej dla przygotowania pracy doktorskiej jest wystarczająca. Przygotowany przez nią test oraz program treningowy odpowiadają wymogom stawianym w psychologii tego typu technikom i oddziaływaniom. W trakcie przeprowadzenia badania do pracy doktorskiej, uzupełniła swoją wiedzę z zakresu psychologii uczęszczając na studia podyplomowe (...) w roku 2006 -2007 prowadzone na Wydziale Psychologii (...) pod moim kierownictwem. Uzyskała zgodę Komisji do Spraw Etyki Badań Naukowych Rady Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego na realizację projektu badawczego oraz przeprowadzenie badania w ramach przygotowana pracy doktorskiej, w tym w szkołach muzycznych, w których jej badanie było nadzorowane również przez Centrum (...) przy Ministerstwie Kultury i Sztuki w W.. M. D. (1) po mojej akceptacji koncepcji pracy doktorskiej przy złożeniu jej do Komisji do Spraw Przewodów Doktorskich Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego załączyła trzy opinie wydane przez specjalistów niezależnych w dziedzinie muzyki - Katedry (...) Słuchu Muzycznego Akademii (...) w W., którzy pozytywnie ocenili jej przygotowanie w zakresie zajmowania się problematyką pamięci muzycznej oraz jej opracowania merytoryczne dla użycia w badaniu naukowym, oraz opinię polskiego psychologa muzyki J. W., który pozytywnie odniósł się do jej próby opracowania własnego testu pamięci muzycznej i którego wskazówki uwzględnione zostały w procesie opracowania narzędzia o charakterze psychologicznym diagnostycznym. Załączyła także cztery opinie ze szkół, w których prowadziła trening pamięci muzycznej w ramach badania do pracy doktorskiej, z pozytywną ocena wpływu jej zajęć na dzieci biorących w niej udział, i własne opracowania - charakterystykę psychologiczną porównawczą testu pamięci muzycznej Drake'a i własnego testu pamięci słuchowo muzycznej, oraz kategoryzację wskaźników liczbowych (indeksów danych testowych) w oparciu o własną metodę odczytania informacji z dwóch testów pamięci muzycznej (Drakę'a i własnego) użytych w badaniu dla pracy doktorskiej” W uzasadnieniu pozwu powódka wskazała, iż pozwana wyznaczyła jej temat pracy doktorskiej oraz zezwoliła zająć się tematyką naukową, która umożliwiłaby otwarcie przewodu doktorskiego w dziedzinie psychologii oraz zaakceptowała jej koncepcję pracy doktorskiej oraz złożony wniosek do Komisji ds. Etyki Badań naukowych Rady Wydziału Psychologii UW, co dało powódce możliwość przeprowadzenia badań pod względem merytorycznym, otwarcie przewodu doktorskiego i przygotowanie pracy doktorskiej. Następnie powódka wskazała, iż po okresie dwóch lat ciężkiej pracy nad przeprowadzeniem badań i ukończenie studiów podyplomowych pod kierunkiem pozwanej, na jej zlecenie, okazało się, iż pozwana nie posiadała odpowiednich uprawnień w dziedzinie, w której zleciła prowadzenie badań, oraz że nie została wyznaczona promotorem jej pracy doktorskiej zaś brak otwarcia przewodu doktorskiego dla dalszego ukończenia pracy doktorskiej pod kierunkiem pozwanej nie wynikał z przyczyn zależnych od --- STRONA 3 --- powódki. Podniesiono, iż pozwana wystawiła sprzeczne opinie w sprawie, narażając dobre imię powódki i wizerunek zawodowy, co w rezultacie powoduje, że powódka nie morze wykorzystać swojego dorobku na gruncie naukowym, zawodowym i zarobkowym i ma zamkniętą drogę do jakichkolwiek dalszych działań (pozew k.4, uzupełnienie pozwu k. 33, treść oświadczenia k. 34) W odpowiedzi na pozew pozwana E. C. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz zasadzenie od powódki na rzecz pozwanej kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych. W pierwszej kolejności pozwana wskazała, iż powódka wniosła już w tej samej sprawie powództwo przeciwko pozwanej, a następnie cofnęła je zrzekając się jednocześnie roszczenia, a sprawa toczyła się pod sygn. akt XXV C 1290/11. Następnie strona pozwana podniosła, iż strona powodowa nie udowodniła jakie dobro osobiste zostało naruszone, aby spowodowanie naruszenia dobra było bezprawne i zawinione, ponadto nie udowodniono krzywdy w postaci cierpień fizycznych lub psychicznych oraz związku przyczynowego pomiędzy naruszeniem dobra osobistego a krzywdą; nadto z ostrożności procesowej podniosła zarzut przedawnienia roszczeń dochodzonych przez powódkę. (odpowiedź na pozew k. 84-100). Sąd ustalił, co następuje: W roku 2005 powódka M. D. (1) zgłosiła się do Katedry Psychologii Uczenia się i Pamięci Wydziału Psychologii (...) w W. z chęcią rozpoczęcia przewodu doktorskiego. Po wstępnej rozmowie z Kierownikiem Katedry prof. M. J., została przekierowana do dalszej konsultacji do prof. dr hab. E. C.. Powódka już wówczas była absolwentką Akademii (...) w W. – Wydział I.-Pedagogiczny- magister sztuki oraz (...) w B. Wydział Pedagogiki i Psychologii. Powódka zamierzała zająć się, w ramach przygotowania pracy doktorskiej oraz jej koncepcji teoretycznej i badania empirycznego problematyką pamięci muzycznej u dzieci i jej kształcenia drogą treningu. Ponieważ powódka nie posiadała tytułu magistra psychologii (posiada wykształcenie wyższe z zakresu pedagogiki i sztuki), została poinformowana, że do doktoratu może przygotowywać się jedynie w trybie tzw. „wolnej stopy”, a więc nie będzie doktorantką, nie będzie uczęszczać na studia doktoranckie. Po wstępnym zreferowaniu przyszłej pracy doktoranckiej pozwana uznała, iż ten temat jest dość ciekawy, a powódka wykazuje duże zaangażowanie i determinację w swych działaniach. Powyższe doprowadziło do tego, iż pozwana zgodziła się być tzw. „nieformalnym opiekunem” powódki zmierzającej do otwarcia przewodu doktorskiego, która to opieka po otwarciu przewodu przerodziłaby się automatycznie w to, że pozwana byłaby promotorem powódki. Jednocześnie pozwana wskazała, że nie zna się na zagadnieniach muzycznych i potrzebna będzie, jeśli w tym kierunki powódka będzie zamierzać pracować, fachowa konsultacja osób będących z wykształcenia muzykami a nie psychologami. Pozwana mogła zająć się jedynie tą częścią, która dotyczy psychologii a dokładnie psychologii poznawczej (specjalizacja pozwanej). Fakt, iż pozwana zgodziła się aby być takim opiekunem do momentu otwarcia przewodu doktorskiego było tylko i wyłącznie przejawem dobrej woli ze strony pozwanej. W toku współpracy pozwana najpierw pomogła ustalić powódce temat rozprawy doktorskiej, a z uwagi iż temat obrany przez powódkę z pogranicza psychologii poznawczej oraz muzyki w zestawieniu z dotychczasowym wykształceniem kierunkowym powódki, pozwana sygnalizowała powódce zasadność otwarcia przewodu doktorskiego na innym wydziale. Powódka jednak wyrażała chęć kontynuowania przygotowań do otwarcia przewodu na Wydziale Psychologii. Po wielokrotnych spotkaniach i rozmowach pozwana uznała, iż temat zaproponowany przez powódkę jest ciekawy i że powódka może rozpocząć prace wstępne. Wtedy też pozwana pomogła nakreślić ogólny zarys badań pilotażowych, stanowiących warunek wstępny otwarcia przewodu doktorskiego i przeprowadzenia zasadniczych badań właściwych w toku prac nad rozprawą, oraz ogólny zarys badań właściwych, wskazując jednocześnie na wymogi metodologiczne, jakim sprostać muszą wszelkie badania z zakresu psychologii. Przyjętą zasadą jest to, że praca naukowa z zakresu psychologii rozpoczyna się od zebrania literatury, na podstawie której należy określić obszar tematyczny, wskazać luki w wiedzy, które chciałoby by się uzupełnić, następnie należy opracować metodologię badań, a następnie przeprowadzić badania pilotażowe aby sprawdzić czy przyjęta metoda i narzędzia są adekwatne do postawionego problemu. W sytuacji, gdy badania pilotażowe przyniosą pozytywny wynik, wówczas doktorant występuje o otwarcie przewodu doktorskiego, zaś badania właściwe przeprowadza się po otwarciu przewodu (zeznania pozwanej k. 138). W celu ułatwienia przeprowadzenia badań pilotażowych, pozwana sporządziła w dniu 25 kwietnia 2006 r. pismo, w którym oświadczyła m. in., że powódka współpracuje z nią nad problematyką pamięci muzycznej u dzieci i jej kształcenia drogą treningu. Podniesiono, iż przygotowana koncepcja teoretyczna i empiryczna jest etapem w przygotowaniu rozprawy doktorskiej pod kierunkiem pozwanej. W piśmie tym pozwana ponadto wskazała, iż powódka zebrała niezwykle obszerną bibliografię dotycząca pamięcią muzycznej i na tej podstawie przygotowała ogólne założenia badawcze oraz opracowała szczegółowy projekt testu do badania pamięci muzycznej u dzieci, natomiast w trakcie przygotowania znajduje się program oddziaływań treningowych i na tym etapie, konieczna jest weryfikacja empiryczna przygotowanej metody pomiaru pamięci muzycznej, a w dalszej kolejności, oddziaływań treningowych i szczególnie korzystne byłoby przeprowadzenie badań pilotażowych w szkołach muzycznych oraz podstawowych. Ponadto pozwana wskazała, że powódka przygotowuje rozprawę --- STRONA 4 --- doktorską z wolnej stopy. W dokumencie tym zastrzeżone, że na obecnym etapie prac powódka miała przeprowadzić jedynie badania pilotażowe (pismo z dnia 05.04.2006r. k. 5). Powódka mogła posługiwać się tym dokumentem aby uzyskać zgodę dyrektorów szkół muzycznych oraz szkół powszechnych na przeprowadzenie badań w ich placówkach, a sformułowanie w treści pisma „jej wiedza z zakresu psychologii poznawczej jest wystarczająca” odnosiło się jedynie do wiedzy powódki koniecznej do przeprowadzenia badań pilotażowych, pozwana nie oceniała natomiast wiedzy powódki na potrzeby otwarcia przewodu doktorskiego, czy uzyskania stopnia naukowego doktora psychologii (zeznania pozwanej kart 23 transkrypcji). Wcześniej powódka M. D. (1) wyjechała na staż muzyczny na uczelni do P.,; następnie po powrocie z P. w roku szkolnym 2006-2007 w szkołach muzycznych i podstawowych powódka wbrew sugestiom pozwanej przeprowadziła całość badań, które sobie zaplanowała, bez dokonania badań pilotażowych (opinie ze szkół: z 1.12.2006 r. k. 45, z 23.01. 2007 r., z 3.04. 2007 r. k.51, z 25,04. 2007 r. k. 55, pismo z Centrum (...) z 16.08.2006 r. k. 12 i z 2.01. 2007 r. k. 13). Powódka uzyskała pozytywne opinie wydane przez pracowników naukowych z Akademii (...) co do planowanych badań (pisma k. 40,41,42). Badania powódki zostały przeprowadzone jeszcze przed uzyskaniem zgody Komisji ds. Etyki Badań Naukowych Rady Wydziału Psychologii UW, która to zgodna została udzielona dopiero w dniu 17.02.2007r. (opinia k. 11). Doktorant żeby móc złożyć wniosek o otwarcie przewodu doktorskiego musiał wpierw uzyskać zgodę ww. Komisji na przeprowadzenie badań, Komisja nie wnikała w zawartość treściowo-merytoryczną pracy lecz jedynie analizowała czy uczestnicy badań nie poniosą uszczerbku w związku z planowanymi badaniami (zeznania pozwanej). Powódka wykazywała dużą determinację w otwarciu przewodu doktorskiego wskazując, że da jej to większe poczucie pewności, co do dalszych losów. Pozwana natomiast miała coraz większe wątpliwości, co do koncepcji pracy, głównie w tej warstwie, która dotyczyła wiedzy psychologicznej. Powódka sama wystąpiła z wnioskiem o otwarcie przewodu doktorskiego, stąd pozwana nie chcąc utrudniać powódce dostępu do otwarcia przewodu doktorskiego napisała pozytywną rekomendację do Komisji ds. Przewodów Doktorskich Wydziału Psychologii UW. Pozwana w opinii z dnia 03 kwietnia 2007 roku wskazując, że zagadnienia opracowane przez powódkę ocenia jako bardzo interesujące, a zaplanowane badania jako pomysłowe i adekwatne w stosunku do postawionych hipotez. Pozwana równocześnie wskazała, że koncepcja ta wymaga dalszej pracy, przede wszystkim w części poświęconej teoretycznej, psychologicznej podbudowie planowanych badań. Pozwana wskazała na dobrą znajomość powódki literatury z zakresu muzyki ale jednocześnie wskazała, że jej znajomość współczesnych koncepcji psychologicznych jest słabsza gdyż powódka nie jest psychologiem. Pozwana wskazała jednak, że powódka M. D. (1) dąży do uzupełnienia swojej wiedzy z zakresu psychologii nie tylko zapoznając się z literaturą naukową, ale także uczęszczając na studia podyplomowe „Trener umiejętności poznawczych” prowadzonych na Wydziale Psychologii UW. (opinia z dnia 03.04.2007r. k. 6-7). Wiedza powódki z zakresu psychologii nie była wystarczają mimo ukończenia Wydziału Pedagogiki i Psychologii na Uniwersytecie w B.. Wiedza tam zdobyta z zakresu psychologii była stricte związana z zakresem pedagogiki i stanowiła jedynie niewielką część całej dziedziny jaką jest psychologia. Powódka wykazywała determinację w poszerzaniu swojej wiedzy w tym zakresie i dlatego zapisała się na studia podyplomowe ,,Trener umiejętności poznawczych” prowadzonych na Wydziale Psychologii UW, mimo wyraźnych sugestii pozwanej o niepodejmowaniu tych studiów, które były płatne, gdyż powódka po ich ukończeniu nie będzie posiadała dużo większej wiedzy z zakresu psychologii niż dotychczas (zeznania pozwanej, Świadectwo Ukończenia Studiów Podyplomowych w zakresie Trener Umiejętności Poznawczych przez powódkę z czerwca 2007 r. k.56). Następnie komisja ds. przewodów doktorskich skierowała koncepcję pracy doktorskiej powódki do recenzenta, którym wyznaczono prof. dr hab. E. A., autorkę wielu prac z zakresu psychologii, psychologii muzyki, metodologii badań, w tym, badań w psychologii i naukach społecznych, wykładowcę również Akademii (...) w W. (k. 107-112). Recenzent, po zapoznaniu się przedstawioną koncepcją, wydał negatywną ocenę projektu pracy powódki nie wskazując jednocześnie na możliwość poprawy, co ostatecznie doprowadziło do tego że Komisja ds. Przewodów Doktorskich w dniu 20 maja 2007 roku podjęła uchwałę o odrzuceniu koncepcji rozprawy doktorskiej, przez co nie doszło do otwarcia przewodu doktorskiego dla powódki. Od powyższej uchwały powódka nie odwoływała się w trybie administracyjnym (okoliczności bezsporne). W tych okolicznościach pozwana utwierdziła się w swych wątpliwościach dotyczących poziomu merytorycznego powódki z zakresu psychologii jej pracy przy czym oznajmiła powódce iż obronienie pracy na Wydziale Psychologii (...) byłoby niezwykle trudne i jednocześnie zaproponowała, że jeżeli powódka przygotuje część teoretyczną pracy i ta część będzie odpowiednia do poziomu prac doktorskich to wówczas podejmie próbę wsparcia jej w pisaniu dalszej części pracy, a następnie gdy praca będzie dobra to wspólnie z powódką zastanowi się, gdzie, na jakiej innej uczelni --- STRONA 5 --- i pod czyim kierownictwem próbować przedstawić i obronić pracę doktorską. Po przedstawieniu przez powódkę części teoretycznej pozwana zapoznała się z w całości i stwierdziła , że układ pracy nie odpowiada jej sugestiom przekazywanym powódce wcześniej, że duża część to cytaty albo omówienia wybranej literatury, nie koniecznie właściwej. Pozwana aby wskazać jak duży jest problem dokonała jedynie poprawek na dwóch stronach w systemie „śledź zmiany”, nie były to zmiany dotyczące interpunkcji czy stylistyki, ale były to błędy merytoryczne, i praca nie odpowiadała wymogom stawianym pracom naukowym. Powyższe sprawiło, iż pozwana oświadczyła powódce, ze nie widzi dalszej możliwości współpracy, gdyż powódka nie bierze pod uwagę sugestii i rad pozwanej, a wytwory nie odpowiadają standardom. Na tym etapie kontakty stron poprzestały. W okresie następnych dwóch lat z pozwaną kontaktowała się matka powódki I. D. (będąca pracownikiem naukowym na innej uczelni) prosząc o radę gdzie jej córka może ewentualnie złożyć i obronić prace doktorską. Pozwana wówczas sugerowała, żeby powódka rozważała możliwość prezentacji pracy na którymś z wydziałów pedagogicznych (zeznania pozwanej). Na wniosek powódki, pozwana pismem z dnia 28 stycznia 2010 roku potwierdziła, iż w latach 2005-2007 powódka współpracowała z nią przygotowując z wolnej stopy rozprawę doktorską pod roboczym tytułem „Rozwój pamięci słuchowo-muzycznej u dzieci 11-12 letnich o zróżnicowanym poziomie aktywności muzycznej”. Wskazano, że w trakcie współpracy mgr. M. D. opracowała koncepcję badań, autorski test pamięci słuchowo-muzycznej oraz program treningu pamięci słuchowo-muzycznej, jak również przeprowadziła badania wśród dzieci 11-12 letnich. Podniesiono również, iż przygotowana przez nią koncepcja pracy doktorskiej uzyskała jednak negatywną opinie i Komisja ds. Przewodów Doktorskich w Wydziale Psychologii UW nie skierowała sprawy pod obrady Rady Wydziału. Pozwana ponadto wskazała, że w jej ocenie zebrany materiał empiryczny przez mgr M. D. jest interesujący i mógłby stanowić podstawę do przygotowania rozprawy doktorskiej oraz ubiegania się o nadanie stopnia doktora, jednak z uwagi na fakt, że mgr M. D. nie jest psychologiem, a jej wiedza z zakresu psychologii nie jest wystarczająca dla uzyskania stopnia doktora psychologii, sugerowała doktorantce podjęcie starań o uzyskanie stopnia z innej dziedziny, mianowicie pedagogiki. Potwierdzenie to podpisała E. C. już jako Dziekan Wydziału Psychologii UW (potwierdzenie z 28.01.2010r. k. 8). Następnie w odpowiedzi na podanie powódki z dnia 26.02.2010r. w przedmiocie uzupełnienia ww. potwierdzenia pozwana pismem z dnia 09.03.2010r. wskazała na brak podstaw do uzupełnienia podając mianowicie, że jedynie członkowie Komisji ds. Etyki Badań naukowych mogą potwierdzić wydaną przez Komisję zgodę. Ponadto pozwana wskazała że nie może potwierdzić, ze powódka opracowała całą część teoretyczną pracy doktorskiej, gdyż przekazana wersja elektroniczna miała charakter wstępny, odbiegający od standardów prac naukowych, w części obejmującej problematykę psychologiczną. Pozwana podała również, że nie może potwierdzić, że powódka przeprowadziła analizy jakościowe oraz zinterpretowała wyniki badań bowiem zgodnie ze standardami metodologicznymi obowiązującymi w psychologii przekazane materiały miały wyłącznie charakter danych źródłowych, które mogłyby posłużyć do przeprowadzenia takich analiz i interpretacji (pismo z dnia 09.03.2010r. k.9). W sprawie sygn. akt XXV C 1290/11 tut. Sądu powódka M. D. (1) domagała się od pozwanej E. C. zasadzenia kwoty 25 000 zł tytułem odszkodowania za nakłady poniesione w związku z przygotowaniem do pracy doktorskiej oraz 5 000 zł tytułem zadośćuczynienia za zmarnowany czas i wysiłek na opracowanie badań naukowych oraz zobowiązanie do wystawienia stosownego dokumentu, z którego wynikałoby, iż powódka pracowała pod patronatem pozwanej, dokonywała badań, analiz i publikacji naukowych oraz informującego o przyczynach, dla których nie doszło do realizacji zamierzeń powódki, następnie postanowieniem z dnia 09 maja 2012 roku sprawa została umorzona na skutek cofnięcia pozwu wraz z zrzeczeniem się roszczenia (pozew, pismo procesowe o cofnięciu powództwa wraz ze zrzeczeniem się roszczenia, postanowienie o umorzeniu postępowania k.103- 106). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o powołane dokumenty, których wiarygodność nie była kwestionowana przez żądną ze stron. Ponadto Sąd oparł się na zeznaniach świadków D. K. (k. 158-159), B. W. (k. 159-160), I. D. (k. 134-136). Sąd oparł się na dowodzie z przesłuchania stron w tym w całości na dowodzie z przesłuchania pozwanej (k. 138-242) oraz w części na dowodzie z przesłuchania powódki (k. 136-138). Sąd nie dał wiary twierdzeniom powódki w zakresie w jakim wskazywała, iż badania robiła przed otwarciem przewodu doktorskiego na polecenie pozwanej. Powyższe stoi w sprzeczności z logicznym podejściem do przygotowań do otwarcia przewodu doktorskiego. Powódka nie miała bowiem pewności, iż do takiego otwarcia dojdzie, zwłaszcza, że podchodziła do niego „z wolnej stopy”, zatem niezrozumiałym było dokonanie wszystkich badań przed otwarciem przewodu doktorskiego a tym, bardziej przed uzyskaniem akceptacji Komisji ds. Etyki Badań naukowych Rady Wydziału Psychologii UW. Ponadto pozwana w piśmie z dnia 05 kwietnia 2006 roku, które miało ułatwić powódce przeprowadzenie badań w szkołach muzycznych i powszechnych, wprost wskazała, iż powódka przygotowuje koncepcję teoretyczną i emiryczną, która dopiero jest etapem w przygotowaniu rozprawy doktorskiej i na tym etapie konieczna jest jedynie weryfikacja empiryczna przygotowanej metody --- STRONA 6 --- pomiaru pamięci muzycznej a w dalszej kolejności oddziaływań treningowych i szczególnie korzystne byłoby przeprowadzenie badań pilotażowych w szkołach muzycznych i powszechnych i warunkiem otwarcia przewodu doktorskiego jest w tym przypadku przeprowadzenie badan pilotażowych. Ponadto jak wyjaśniła pozwana badania pilotażowe mają na celu zweryfikowanie czy badania, które docelowo maja być przeprowadzone są prawidłowe dla dalszego etapu i czy odpowiadają w istocie koncepcji pracy doktorskiej. Zatem w ocenie Sądu brak jest jakichkolwiek przesłanek dla uznania, iż powódka wykonała całość badań na wyraźne polecenie pozwanej, a zatem powódka dokonała tego tylko i wyłącznie na własne ryzyko. Sąd nie dał wiary również w zakresie twierdzeń pozwanej w których wskazywała, iż to na polecenie pozwanej podjęła studia podyplomowe na Wydziela Psychologii UW celem uzupełnienia wiedzy z zakresu psychologii. Powyższe stoi w sprzeczności z treścią zeznań pozwanej, która wprost wskazywała, iż nie popierała tego stanowiska uznając, iż studia te, „Trener umiejętności poznawczych” nie zwiększą wiedzy powódki w takim zakresie aby było to wystarczające dla skutecznego otwarcia przewodu doktorskiego. Pozwana wyjaśniła, iż studia te w głównej mierze przeznaczone są dla osób po studiach humanistycznych i społecznych , zwiększają bowiem umiejętności lepszego czytania i lepszego wykorzystywania własnej pamięci. Sąd zważył, co następuje: W pierwszej kolejności odnieść należy się do zarzutu pozwanej, iż powództwo podlega oddaleniu z tego powodu, iż powódka w tej samej sprawie wniosła już powództwo przeciwko pozwanej, a następnie je cofnęła, zrzekając się jednocześnie roszczenia, w następstwie czego Sąd umorzył postępowanie. W poprzednim postępowaniu w sprawie sygn. akt XXV C 1290/11 powódka domagała się zasądzenie od pozwanej odszkodowania w wysokości 25000 zł za nakłady poniesione w związku z przygotowaniem pracy doktorskiej, zasądzenia zadośćuczynienia za zmarnowany czas i wysiłek na opracowanie badań naukowych oraz zobowiązanie pozwanej do wystawienia dokumentu, z którego wynikałoby, iż powódka pracowała pod patronatem pozwanej, dokonywała badań, analiz i publikacji naukowych oraz informującego o przyczynach, dla których nie doszło do realizacji zamierzeń powódki. W uzasadnieniu powyższego powództwa, powódka wskazała na ten sam stan faktyczny, co w niniejszym postępowaniu (tj. przygotowania powódki do pisania pracy doktorskiej pod kierunkiem pozwanej w latach 2005-2007 zakończone wydaniem negatywnej recenzji koncepcji pracy doktorskiej powódki i w konsekwencji odrzuceniem tej koncepcji przez Komisję ds. Przewodów Doktorskich na Wydziale Psychologii (...)). Powódka wywodzi więc swoje roszczenia w niniejszym postępowaniu z tych samych okoliczności faktycznych, co w postępowaniu o sygn. akt: XXV C 1290/11, jednakże należy uznać, iż treść roszczeń powódki w niniejszej sprawie nie jest tożsama z roszczeniami uprzednio dochodzonymi – tj. treść żądanego ,,wystawienia dokumentu” przez pozwaną nie została sprecyzowana w sprawie XXV C 1290/11, zaś żądanie zadośćuczynienia w kwocie 5 000 zł oparto o ,,zmarnowany czas i wysiłek na opracowanie badań naukowych” – natomiast w niniejszej sprawie powódka skonkretyzowała treść żądanego oświadczenia zaś zadośćuczynienia domaga się z tytułu naruszenia jej dobra osobistego w postaci dobrego imienia za doznana krzywdę, zatem należało uznać, iż zrzeczenie się roszczenia przez powódkę w w/w sprawie, nie miało znaczenia w niniejszej sprawie. Odnosząc się natomiast merytorycznie do żądań pozwu, to powództwo podlegało oddaleniu jako niezasadne. Powódka wywodziła swoje roszczenia z faktu naruszenia jej dobra osobistego. Domagała się zobowiązania pozwanej do wydania oświadczenia, które miałoby przywrócić dobre imię powódki w środowisku zawodowym i naukowym (na podstawie art. 24 k.c.) oraz zasądzenia kwoty 15 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę (art. 448 k.c). Zgodnie z treścią art. 24 k.c. wymienionych tam roszczeń można dochodzić w wypadku gdy działanie podmiotu, który naruszył dobro osobiste, było bezprawne. W treści art. 448 k.c. nie wskazano natomiast expressis verbis zasady odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych, przeważająca część doktryny i judykatury przyjmuje jednak, że aby skutecznie dochodzić zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. konieczne jest udowodnienie winy (wyrok SN z 19 stycznia 2007 r., sygn. akt III CSK 358/06, LEX nr 277289; wyrok SN z 12 grudnia 2002 r., sygn. akt V CKN 1581/00). W celu dochodzenia wskazanych w pozwie roszczeń powódka winna była więc udowodnić po pierwsze naruszenie jej dobra osobistego; po drugie spowodowanie naruszenia przez bezprawne (w przypadku roszczenia o wydanie oświadczenia opartego na art. 24 k.c.) lub bezprawne i zawinione (w przypadku roszczenia o zadośćuczynienie - art. 448 k.c.) zachowanie pozwanej; a w odniesieniu do roszczenia o zadośćuczynienie powódka powinna wykazać krzywdę w postaci cierpień fizycznych lub psychicznych oraz związek przyczynowy pomiędzy naruszeniem dobra osobistego a krzywdą. --- STRONA 7 --- Powódka wprawdzie sprecyzowała jakie dobro osobiste miało zostać przez pozwaną naruszone, a mianowicie jej dobre imię, jednak w żaden sposób nie uzasadniła, ani nie udowodniła takiego naruszenia. Nie wskazała na żadne zachowanie pozwanej, które nosiłoby znamię bezprawności, czy winy i które mogłoby spowodować naruszenie jakiegokolwiek dobra osobistego powódki, czy tym bardziej wynikającą z niego krzywdę. Wręcz przeciwnie, niniejsze postepowanie wykazało, że czynności podejmowane wobec powódki świadczyły o dobrej woli pozwanej i jej bezinteresownej pomocy w przygotowaniach do pracy nad rozprawą doktorską powódki. Powódka swoje pretensje wiąże z nieosiągnięciem celu w postaci otwarcia przewodu doktorskiego i w konsekwencji nieuzyskaniem stopnia naukowego doktora psychologii. Powyższych okoliczności nie można jednak uznać za dobra osobiste powódki. Według powszechnie przyjmowanej obecnie definicji, dobra osobiste są „wartościami niemajątkowymi, związanymi z osobowością człowieka (...) uznanymi powszechnie w danym społeczeństwie". Również w innych proponowanych definicjach wspólną cechą jest uznanie dóbr osobistych za wartości niemajątkowe, ściśle i nierozerwalnie związane z osobowością ludzką. Wskazuje na to samo przykładowe wymienienie tych dóbr w art. 23 k.c. - zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, wizerunek itp. W przypadku dóbr takich jak twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska wskazuje się, że ochronie jako dobra osobiste podlegają jedynie „niemajątkowe wartości jakie dla autora, wynalazcy i racjonalizatora stanowi fakt, że jest on twórcą pewnego pomysłu'''. Żadna z powyższych definicji nie odpowiada jednak problemowi przedstawionemu przez powódkę w niniejszej sprawie. Powódka wyprowadza fakt nieotwarcia przewodu doktorskiego na Wydziale Psychologii (...) z braku odpowiednich uprawnień pozwanej i niewyznaczenia jej na promotora tej pracy („okazało się, iż dr hab. E. C. nie posiadała odpowiednich uprawnień w dziedzinie, w której zleciła mi prowadzenie badań, oraz nie została wyznaczona na promotora mojej pracy doktorskiej, i fakt braku otwarcia przewodu doktorskiego w dziedzinie psychologii (...) wynikał całkowicie z przyczyn ode mnie niezależnych''. Powódka również zarzucała również pozwanej, że „nie zapewniła mnie możliwości otwarcia przewodu doktorskiego w dziedzinie psychologii oraz ukończenia pracy doktorskiej pod jej kierunkiem na innej uczelni" oraz że „wystawiła sprzeczne opinie w tej sprawie, narażając moje dobro osobiste i wizerunek zawodowy, w tym dokument oficjalny z treściami nieprawdziwymi o mnie i nie mającymi podstaw dowodowych w sprawie". Powyższe okoliczności nie zostały jednak udowodnione. Należy w tym miejscu wskazać, że od czerwca 2005 r. do maja 2007 r. powódka rzeczywiście przygotowywała się do otwarcia przewodu doktorskiego. W tym celu nawiązała kontakt z pozwaną prof. dr hab. E. C. z Wydziału Psychologii (...), na którym to wydziale powódka chciała uzyskać stopień doktora. Należy jednak zaznaczyć, że ponieważ powódka nie posiada tytułu magistra psychologii, przygotowywała się do doktoratu w trybie z tzw. „wolnej stopy", a więc nie będąc doktorantką i nie uczęszczając na studia doktoranckie, czy to stacjonarne czy niestacjonarne. Strony nie zawarły także żadnej umowy. Wobec tego, powódki nie łączył ani z Uniwersytetem (...), ani z pozwaną żaden stosunek, w ramach którego pozwana sprawowałaby kierownictwo nad przygotowaniami powódki do napisania i obrony rozprawy doktorskiej. Powódka prowadziła prace całkowicie samodzielnie i bez jakichkolwiek powiązań o charakterze hierarchicznym z pozwaną. Jakakolwiek kontrola merytoryczna nad pracą powódki ze strony pozwanej miała jedynie charakter nieformalnych porad. W toku tej współpracy pozwana najpierw pomogła ustalić powódce temat rozprawy doktorskiej przy czym pozwana już początku tej współpracy sygnalizowała powódce zasadność otwarcia przewodu doktorskiego na innym wydziale z uwagi na dotychczasowe wykształcenie powódki. Powódka wyrażała jednak chęć kontynuowania przygotowań do otwarcia przewodu na Wydziale Psychologii. Następnie pozwana pomogła nakreślić ogólny zarys badań pilotażowych, stanowiących warunek wstępny otwarcia przewodu doktorskiego i przeprowadzenia zasadniczych badań właściwych w toku prac nad rozprawą, oraz ogólny zarys badań właściwych, wskazując jednocześnie na wymogi metodologiczne, jakim sprostać muszą wszelkie badania z zakresu psychologii. W celu ułatwienia przeprowadzenia badań pilotażowych, pozwana sporządziła dokument, w którym oświadczała m.in. że powódka współpracując z nią, przygotowuje rozprawę doktorską z wolnej stopy. W dokumencie tym zastrzeżono, że na obecnym etapie prac powódka miała przeprowadzić jedynie badania pilotażowe. Powódka mogła posługiwać się ww. dokumentem, aby uzyskać zgodę dyrektorów szkół muzycznych oraz szkół powszechnych na przeprowadzenie badań w ich placówkach. W tym miejscu warto zaznaczyć, że sformułowanie: „Jej wiedza z zakresu psychologii poznawczej jest wystarczająca" odnosiło się jedynie do wiedzy powódki koniecznej do przeprowadzenia badań pilotażowych - dla takiego celu omawiane pismo zostało bowiem sporządzone - nie ocenia natomiast wiedzy powódki na potrzeby otwarcia przewodu doktorskiego, czy uzyskania stopnia naukowego doktora psychologii. Powódka, jeszcze przed przedstawieniem Komisji ds. Przewodów Doktorskich, Komisji ds. Etyki Badań Naukowych oraz Radzie Wydziału koncepcji pracy doktorskiej, oraz bez uzgodnień z pozwaną, przystąpiła do realizacji zarówno badań pilotażowych, jak i właściwych. O przeprowadzeniu badań właściwych pozwana dowiedziała się od powódki dopiero po ich wykonaniu. W toku współpracy powódka wielokrotnie konsultowała z pozwaną treść przygotowywanej koncepcji rozprawy doktorskiej. Pozwana --- STRONA 8 --- poświęcała powódce wiele czasu i pracy, zapoznając się z wynikami jej prac, przedstawiając jej propozycje zmian w treści koncepcji, sugerując możliwe do wykorzystania pozycje źródłowe. Czynom pozwanej nie można więc zarzucić bezprawności, jako że podejmując się udzielenia powódce wsparcia przy przygotowaniach do napisania rozprawy doktorskiej i następnie konsekwentnie udzielając tego wsparcia nie naruszyła ona ani żadnych norm prawa pozytywnego, ani żadnych zasad uczciwego postępowania. Ponadto nieprawdziwe było stanowisko powódki jakoby pozwana miała powołać do opracowania recenzji koncepcji rozprawy doktorskiej osobę nieposiadającą wiedzy o charakterze interdyscyplinarnym w zakresie tematyki objętej tą koncepcją. Po pierwsze, recenzentką koncepcji mianowana została prof. dr. hab. E. A., autorka wielu prac z zakresu psychologii, psychologii muzyki, metodologii badań, w tym badań w psychologii i naukach społecznych. Po drugie, zgodnie z regulaminem Komisji ds. Przewodów Doktorskich, to Komisja podejmuje uchwałę w przedmiocie przyjęcia koncepcji pracy i skierowania jej do wybranego recenzenta (§2 ust. 1.1 oraz 1.2 regulaminu Komisji ds. Przewodów Doktorskich k.113). Pozwana nie mogła więc uczestniczyć w podjęciu ww. uchwały przez Komisję, ponieważ zgodnie z §3 regulaminu Komisji zawiesiła swój udział w obradach Komisji na czas dyskusji dot. powódki. Natomiast wybór na recenzenta osoby, która nie jest pracownikiem wydziału, był niemożliwy, zgodnie z § 2 ust. 1.2. regulaminu Komisji ds. Przewodów Doktorskich. Podstawą odpowiedzialności pozwanej nie może też być fakt podjęcia przez Komisję ds. Przewodów Doktorskich dnia 20 maja 2007 r. uchwały o odrzuceniu koncepcji rozprawy doktorskiej, przez co nie doszło do otwarcia przewodu doktorskiego dla powódki. Po pierwsze, pozwana w żaden sposób nie odpowiada za decyzje Komisji ds. Przewodów Doktorskich. Uchwała Komisji w ogóle nie jest działaniem lub zaniechaniem pozwanej. Pozwana nie miała obowiązku, a nawet możliwości zapewnienia powódce otwarcia przewodu doktorskiego w dziedzinie psychologii na innej uczelni, żądania wyznaczenia nowego recenzenta do ponownej oceny koncepcji pracy doktorskiej, zapewnienia zastępczego promotora. Z żadnego z wyżej wymienionych działań, czy zaniechań pozwanej, nie można więc wyprowadzać wniosku o naruszeniu jakiegokolwiek dobra osobistego powódki, obowiązku odszkodowawczego, czy też zadośćuczynienia. Nie można się również zgodzić z zarzutem negowania przez pozwaną badań naukowych powódki i sprzeczności oświadczeń pozwanej zawartych w kolejnych pismach dotyczących powódki i nieprawdziwości zawartych w nich stwierdzeń. Powódka wskazuje w szczególności na pismo z dnia 28 stycznia 2010 r., w którym pozwana stwierdziła, że ,jej wiedza z zakresu psychologii nie jest wystarczająca dla uzyskania stopnia doktora psychologii" oraz pismo z dnia 5 kwietnia 2006 r., w którym pojawia się stwierdzenie, że ,jej wiedza z zakresu psychologii poznawczej jest wystarczająca". Ta sprzeczność wynika jedynie z wyrwania powyższych wypowiedzi z szerszego kontekstu i pominięcie celu i przeznaczenia pism, w których zostały one zawarte. Pismo z dnia 5 kwietnia 2006 r. miało charakter rekomendacji, mającej na celu ułatwienie powódce prowadzenia badań pilotażowych z udziałem uczniów szkół podstawowych i muzycznych. Ocena wiedzy powódki z zakresu psychologii odnosiła się w nim właśnie do prowadzenia badań, a nie uzyskania stopnia doktora psychologii. Przygotowanie merytoryczne powódki w tym zakresie pozwana oceniła natomiast przede wszystkim w piśmie z dnia 3 kwietnia 2007 r. stanowiącym opinię dotyczącą koncepcji pracy doktorskiej powódki do Komisji ds. Przewodów Doktorskich Wydziału Psychologii UW (k.6), którego treść jest zbieżna z powoływanym przez powódkę pismem z dnia 28 stycznia 2010r. (k.8). Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił powództwo w całości. O kosztach zastępstwa prawnego Sad orzekł w trybie art. 98 kpc w zw. z § 6 pkt 5 i § 10 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w zw. z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu.

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Warszawie Wydział XXV Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Danuta Kowalik Protokolant: protokolant sądowy#XXV C 127/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 maja 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie#art. 23 oraz#art. 448 k.c.#art. 24 k.c.#art. 448 k.c#art. 23 k.c.#art. 98 kpc