Postanowienie XXIV C 819/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Wars

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXIV C 819/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny w składzie: Przewodnicząca: SSO Katarzyna Bojańczyk Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2016 r. w W. sprawy z powództwa Syndyka masy upadłości Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. i B. M. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala; II. zasądza od Syndyka masy upadłości Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. na rzecz (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. i B. M. solidarnie kwotę 2.811 zł (dwa tysiące osiemset jedenaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt XXIV C 819/15 UZASADNIENIE Pozwem wniesionym w dniu 10 lipca 2015 r. (koperta k. 56), ostatecznie sprecyzowanym w piśmie z dnia 3 marca 2016 r. (k. 236 – 241), Syndyk masy upadłości Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. domagał się zobowiązania (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz B. M. do złożenia na stronie internetowej (...).pl, na tym samym poziomie dostępu (dział aktualności), oświadczeń pod tytułem „Sprostowanie do artykułu (...)” o następującej treści i według następującego wzoru: „Szanowna Pani M. S. Syndyk Masy Upadłości Stoczni (...) Spółki Akcyjnej w upadłości Likwidacyjnej Sprostowanie artykułu zawartego w portalu internetowym (...).pl w dniu 14 maja 2015 r. pod tytułem „(...) --- STRONA 2 --- (...)” W artykule zatytułowanym „(...)” zamieszczonym na stronach portalu internetowego (...).pl w dziale aktualności (data dodania 14 maj 2015 r.) B. M., za zgodą (...) spółka z o.o. napisał m.in., iż: (…) Budowa tak zubożonej wersji (...) ma zostać dokończona 31 marca 2016 r. Nieoficjalnie wiadomo, że również w tym terminie szanse na dokończenie budowy są nader nikle, a otrzymane z resortu obrony pieniądze są przeznaczane na utrzymanie niewydajnej stoczni. Bo położenie zakładu jest rzeczywiście niewesołe. Stocznia utrzymuje się głównie z wykonywania prac remontowych okrętów (...) oraz uczestnictwa w dwóch programach budowy okrętów – prototypu niszczyciela min. (...) i właśnie okrętu patrolowego (...) Zdaniem wielu ekspertów, stocznia ma małe szanse na reanimację o własnych siłach. Dlatego zapewne rozgląda się za pieniędzmi z zewnątrz. (…) Pojawia się jednak problem – jak stocznia w stanie upadłości i ze względu na finansowe trudności borykająca się z brakami kadrowymi ma podołać zleceniu dużo większemu od tego, z którym sobie nie radzi od 15 lat? Rozwiązanie jest proste. Po otrzymaniu zlecenia od MON zakład mógłby dogadywać z wierzycielami, wyprowadzić się ze stanu upadłości i załatać największe dziury w swym budżecie. No i przystąpić do kończenia prac na (...) i spawania kolejnych kadłubów, jeśli oczywiście starczy na to pieniędzy. Tylko dlaczego MON miałby podłączyć stoczni kroplówkę z zamówieniem i zaaplikować finansowy zastrzyk? Odpowiedź kryje się w słynnym zwrocie „cui bono” – czyli komu przyniesie to korzyść. Na pewno korzyść przyniesie kierownictwu stoczni, które złożone jest w dużej mierze z byłych oficerów (...) i zapewne ma znajomości wśród obecnych i byłych oficerów Marynarski Wojennej z Inspektoratu Uzbrojenia MON. Ale jaką korzyść odniósłby sam resort obrony? Cui bono? I tu dochodzimy do największej niespodzianki. Bo z nieoficjalnych informacji wynika, że o braku postępów przy budowie (...) kierownictwo MON po prostu nie wie, gdyż nie zostało o nich poinformowane. Wydaje się to aż nieprawdopodobne, jeżeli jednak jest prawdą, to zlecenie upadłemu zakładowi budowy kolejnych korwet jest możliwe. (…) W związku z powyższym oświadczamy, iż powyższe stwierdzenia były nieprawdziwe i zawierały niedopuszczalne insynuacje na temat stanu i wizerunku (...) S.A., zatrudnionych w niej kadr, a także jej intelektualnego stanu finansowego, w konsekwencji naruszyły dobre imię i wizerunek Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej w G.. Naruszenia powyższe odbyły się wskutek braku weryfikacji oraz odwołania się do niepotwierdzonych informacji i źródeł, wobec czego, zarówno autor powyższego artykułu B. M. , jak i zarząd spółki (...) Spółka z o.o. solidarnie wyrażają z tego powodu żal i ubolewanie, przepraszając za rozpowszechnianie nieprawdziwych, pomawiających treści, mając wiadomość, że naruszyły one dobra osobiste (...) S.A. w szczególności wizerunek i wiarygodność w oczach kontrahentów.’’ Powód wskazał, iż powyższe oświadczenie powinno się znaleźć na stronie http://www.(...).pl/, w ramce z wytłuszczonym nagłówkiem „Sprostowanie”. Wielkość liter ogłoszenia powinna wynosić 13 według standardu programu Word, a poszczególne wyrazy powinny być wytłuszczone i napisane według wzoru jak powyżej. Ponadto powód wniósł o zobowiązanie pozwanych do przesłania listami poleconymi oświadczeń woli o treści wskazanej w pkt. 1 do: a) Sędziego Komisarza Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej; b) Ministra Obrony Narodowej. Powód wniósł również o zobowiązanie pozwanych solidarnie do zapłaty kwoty 50.000 zł na rzecz Towarzystwa (...), ul. (...), (...)- (...) I.. Powód wniósł o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jego rzecz zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. --- STRONA 3 --- W uzasadnieniu pozwu wskazano, iż w dniu 14 maja 2015 r. w artykule „(...)” B. M. napisał na stronach internetowych (...).pl w dziale aktualności m.in. informacje zacytowane w pkt. 1 petitum pozwu. W ocenie powoda wszystkie informacje, w tym informacje o charakterze negatywnym dotyczące (...) S.A., jej kierownictwa, realizacji patrolowca (...) oraz istniejących pomiędzy (...) S.A. a MON są nieprawdziwe i naruszają dobra osobiste powoda tj. masy upadłości, jak i osoby syndyka, który działał na rachunek upadłego lecz w imieniu własnym. Jak wskazano, B. M., powołując się na bliżej nieokreślone informacje, źródła lub ekspertów, przekroczył granicę swobody wypowiedzi i rzetelności dziennikarskiej, stawiając w artykule jednoznaczne tezy i oceny, odwołując się do niepotwierdzonych źródeł, faktów oraz niezidentyfikowanych ekspertów, kończąc pejoratywnym przesłaniem co do wizerunku i wiarygodności (...) S.A., w kontekście jej wydajności oraz wydatkowania pieniędzy, których – według oceny B. M. – jest bezpodstawnym i nieuprawnionym beneficjentem, co zdaniem autora jest skutkiem niedozwolonych relacji między kierownictwem (...) S.A. a MON. Wskazano również, że na szczególną uwagę zasługuje naganne zachowanie autora przedmiotowego artykułu, który wbrew obowiązującym standardom dziennikarskim nie podjął żadnych czynności w celu zweryfikowania prawdziwości publikowanych informacji u źródła, tj. bezpośrednio u syndyka masy upadłości (...) S.A., w Sądzie Upadłościowym, w którym prowadzone jest postępowanie, a także w Ministerstwie Obrony Narodowej, ani też nie umożliwił przed publikacją zajęcia stanowiska co do wysuwanych tez, przypuszczeń oraz opisanych zjawisk. Powód wskazał, iż powyższa publikacja naruszyła dobre imię osoby prawnej, rozumiane jako wiarygodność niezbędną do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie powoda, w obiektywnym odbiorze wizerunek powodowej spółki kreowany przez autora przedmiotowego artykułu został przedstawiony w sposób tendencyjny, podważający kompetencje spółki w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Pozwani B. M. i (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. wnieśli o oddalenie powództwa w całości, jak również o zasądzenie od powoda na ich rzecz solidarnie kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwani w pierwszej kolejności wskazali na brak legitymacji procesowej po stronie powoda tj. Syndyka masy upadłości Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G.. Pozwani podnieśli, że powód jest uprawniony do występowania jedynie w sprawach dotyczących masy upadłości (art. 144 prawa upadłościowego i naprawczego), czyli majątku z którego mają zostać zaspokojeni wierzyciele upadłego. Nadto pozwani wskazali na bezzasadność roszczeń powoda, bowiem ich zdaniem treść przedmiotowego artykułu nie naruszała dóbr osobistych powoda ani Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G.. Pozwani podnieśli, że ich działanie (sporządzenie i publikacja artykułu) nie było bezprawne, gdyż informacje zawarte w niniejszym artykule były prawdziwe, a ponadto zostały opublikowane w interesie publicznym, jak również, że zachowali zasady staranności i rzetelności dziennikarskiej. Pozwani zaprzeczyli, jakoby usunięcie spornego artykułu ze strony internetowej (...).pl po otrzymaniu wezwania powoda stanowiło uznanie przez nich powództwa. W odpowiedzi na pozew podniesiono również, że osoba prawna nie może domagać się ochrony dobra osobistego w postaci wizerunku, ponieważ takie dobro jej nie przysługuje. Pozwani podkreślili, że Stocznia (...) jest spółką Skarbu Państwa i korzysta w swojej działalności ze środków publicznych. Powyższe, zdaniem pozwanych, jednoznacznie wskazuje, że podmiot taki powinien być obiektem wzmożonej kontroli ze strony opinii publicznej i mediów. Pozwani zaznaczyli także, że bezspornie Stocznia (...) S.A. z siedzibą w G. jest w stanie upadłości, przy czym początkowo była to upadłość z możliwością zawarcia układu, zaś po dwóch latach od ogłoszenia upadłości, została ona zmieniona na upadłość likwidacyjną, który to stan utrzymuje się do chwili obecnej (odpowiedź na pozew: k. 78 – 104). Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 14 maja 2015 r. na stronie internetowej (...).pl w dziale aktualności ukazał się artykuł pt. „(...)”. We wstępie do artykułu wskazano, że „Stocznia (...) w G. od 15 lat nie potrafi ukończyć budowy jednej z korwet. W międzyczasie stocznia znalazła się w stanie upadłości likwidacyjnej. Pomimo tego, jak nieoficjalna wieść niesie, zakład może otrzymać z MON intratne zlecenie na budowę kolejnych korwet. Koszt, bagatela 5 – mld złotych”. W artykule wskazano, iż Stocznia (...) w G. znajduje się w upadłości likwidacyjnej, przy czym takie położenie stoczni spowodowane było w znacznej mierze przez rozpoczętą w 2001 r. budowę korwety (...), która pomimo wydania 300 mln złotych nie została jeszcze ukończona. Dalej wskazano, iż budowa nie została zakończona pomimo, że budowę (...) przemieniono na budowę okrętu patrolowego (...), czyli jednostkę pozbawioną uzbrojenia rakietowego i części wyposażenia elektronicznego, zaznaczając, że jego budowa ma zostać zakończona 31 marca 2016 r. Jednocześnie nadmieniono, iż nieoficjalnie wiadomo, że w tym terminie szanse na ukończenie budowy statku są nader nikłe, a otrzymane z resortu obrony pieniądze są przeznaczane na utrzymanie niewydajnej stoczni. Dalej wskazano, że zdaniem ekspertów, stocznia ma marne szanse na reanimację o własnych siłach, zapewne dlatego rozgląda --- STRONA 4 --- się za pieniędzmi z zewnątrz. W artykule podkreślono również, że z nieoficjalnych informacji wynika, że MON ma zamiar ogłosić w czerwcu 2015 r. kolejną decyzję o zleceniu (...) stoczni budowy 6 korwet podobnych do (...), określanych przez ministerstwo dla niepoznaki jako „okręty obrony wybrzeża (...)” i „okręty patrolowe (...)”, żeby uniknąć fatalnych skojarzeń z korwetami lub (...). W artykule nadmieniono również, że pojawia się problem jak stocznia w stanie upadłości i ze względu na finansowe trudności borykająca się z brakami kadrowymi ma podołać zleceniu dużo większemu od tego, z którym sobie nie radzi od 15 lat. W ocenie autora artykułu, zastrzyk finansowy Ministerstwa Obrony Narodowej na pewno przyniesie korzyści kierownictwu stoczni, które złożone jest w dużej mierze z byłych oficerów (...) i zapewne ma znajomości wśród obecnych i byłych oficerów (...) z Inspektoratu Uzbrojenia MON (wydruk artykułu: k. 10 – 12). B. M. przygotował sporny artykuł przede wszystkim w oparciu o stenogramy posiedzenia Komisji O. Narodowej z dnia 9 lipca 2014 r. (k. 215 – 219) oraz posiedzenia Komisji Skarbu Państwa z dnia 8 kwietnia 2015 r. (k. 221 – 227), w których uczestniczyła syndyk masy upadłości Stoczni (...) S.A. w G. M. S.. W ramach zbierania materiałów do artykułu pozwany ad. 2 przeprowadził rozmowę z Ł. K. – ekspertem fundacji Instytut (...), autorem raportu pt. „(...)” (k. 120 – 127v), konsultował się również z uznanym analitykiem bezpieczeństwa morskiego komandorem M. D.. Autor artykułu korzystał także informacji dostępnych na stronach internetowych Ministerstwa Obrony Narodowej i (...) S.A. w G. oraz uzyskanych od dwóch osób powiązanych z (...) S.A., które zastrzegły sobie anonimowość (zeznania świadka Ł. K. – nagranie rozprawy z 26 kwietnia 2016 r., transkrypcja k. 320 – 325v, zeznania pozwanego B. M. – nagranie rozprawy z dnia z dnia 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 337v – 341v). Pismem z dnia 25 maja 2015 r. Syndyk masy upadłości Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G. wezwał (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz B. M. do złożenia oświadczenia o treści tożsamej z treścią oświadczenia wskazaną w pozwie (pismo z dnia 25 maja 2015 r.: k. 18 – 21). Po otrzymaniu przez (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. pisma z dnia 25 maja 2015 r., sporny artykuł został usunięty ze strony internetowej (...).pl (okoliczność bezsporna). W 2001 r. w ramach programu modernizacji Wojska Polskiego pomiędzy Ministerstwem Obrony Narodowej a Stocznią (...) S.A. została podpisana umowa na budowę korwety (...). Zgodnie z założeniami korweta (...) miała zostać oddana do użytku w 2004 r. Budowa korwety została rozpoczęta 28 listopada 2001 r., do 2012 r. przeznaczono na nią około 400 mln zł. Budowa korwety (...) nie została ukończona do chwili obecnej (okoliczności bezsporne). W dniu 22 grudnia 2009 r. Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku, VI Wydział Gospodarczy ogłosił upadłość z możliwością zawarcia układu Stoczni (...) S.A. z siedzibą w G. (ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr (...) poz. 352 k. 188). Postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2011 r., Sąd Rejonowy Gdańsk – Północ w Gdańsku, VI Wydział Gospodarczy zmienił postanowienie z dnia 22 grudnia 2009 r. w przedmiocie ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu Stoczni (...) S.A. z siedzibą w G. w zakresie sposobu prowadzenia postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu na postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku upadłego. Na syndyka masy upadłości powołano M. S. (ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym nr (...) poz. 5122: k. 190). Jednocześnie Sąd zezwolił na prowadzenie działalności gospodarczej przez (...) S.A. w zakresie budowy i remontów okrętów i jednostek cywilnych (okoliczność bezsporna). W latach 2011 – 2012 r. program budowy korwety (...) został wstrzymany na podstawie decyzji ówczesnego rządu. W 2013 r. podjęto negocjacje w sprawie wznowienia budowy okrętu, w wyniku których zapadła decyzja o zmianie projektu budowy korwety (...) na mniej kosztowny okręt patrolowy (...) (który ma powstać na bazie prototypu korwety (...)). Dnia 23 września 2013 r. MON i Stocznia (...) S.A. podpisały aneks do umowy z 2001 r. Koniec budowy okrętu zaplanowano do dnia 31 marca 2016 r., zaś oddanie do służby w Marynarce Wojennej przewidywano na listopad 2016 r. (okoliczności bezsporne, zeznania powoda: nagranie rozprawy z dnia 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 333v – 337v, plan modernizacji technicznej sił zbrojnych w latach 2013 – 2022: k. 273 – 277). (...) został zwodowany dnia 2 lipca 2015 r., jednak jego budowa nie została ukończona do chwili obecnej. Kolejny termin ukończenia budowy tej jednostki został wyznaczony na 30 listopada 2016 r. Budowa (...) jest objęta 3 równoległymi umowami, z których 2 zostały zawarte z innymi podmiotami niż Stocznia (...) S.A. w G. i na których warunki ani realizację (...) S.A. nie ma wpływu. Z umowy podstawowej (zawartej z (...) S.A.) zostało wyłączone w szczególności uzbrojenie okrętu (zeznania świadka Z. Ś. – nagranie rozprawy z 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 330v – 333v). Zaawansowanie prac wyposażeniowych okrętu jest opóźnione. Harmonogram przedstawiony przez Stocznię (...) S.A. przewiduje zakończenie budowy okrętu w pierwszym kwartale 2018 r. (odpowiedź MON na interpelację nr (...) z dnia 13 maja 2016 r.: k. 268). --- STRONA 5 --- Zadłużenie Stoczni (...) S.A. w G. wobec wszystkich kontrahentów wynosi zgodnie z zatwierdzoną listą wierzytelności 244.000.000 zł. Wierzytelności te mogą być zaspokojone jedynie w drodze podziału masy upadłości. (...) S.A. spłaca wierzytelności I kategorii (w szczególności wobec Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych), które powstały w trakcie postępowania układowego oraz w toku postępowania upadłościowego obejmujące likwidację majątku upadłego. W kwietniu 2015 r. (...) S.A. spłaciła 37% swoich zobowiązań wobec FGŚP. W sierpniu 2016 r. (...) S.A. spłaciła 83% wierzytelności I kategorii. Po ogłoszeniu upadłości (...) S.A. zaczęła uzyskiwać zyski, które wynosiły odpowiednio: w 2012 r. – 1.700.000 zł, w 2013 r. – 2.500.000 zł, w 2014 r. – 7.000.000 zł, w 2015 r. – 22.000.000 zł (zeznania świadka A. B. – nagranie rozprawy z 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 329 – 330v, zeznania powoda – nagranie rozprawy z dnia 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 333v – 337v, zapis przebiegu posiedzenia Komisji Obrony Narodowej z 9 lipca 2014 r.: k. 215 – 219). Obecnie Stocznia (...) S.A. w G. zatrudnia około 700 pracowników. Od kwietnia 2014 r. funkcję Dyrektora Zarządzającego Spółki pełni Z. Ś., który wcześniej jako oficer (...) był zatrudniony w Ministerstwie Obrony Narodowej na stanowisku kierowniczym w (...) Oddziale (...). W Spółce zatrudniony jest także J. L. – również były oficer (...) i pracownik MON. (...) S.A. uzyskuje przychody z 2 źródeł – ze sprzedaży swojego majątku oraz z bieżącej produkcji, w tym z remontów okrętów wojskowych i jednostek cywilnych. W 2014 r. główną pozycję w ramach przychodów z produkcji (szacowanych na (...) zł) stanowiły przychody z budowy okrętu patrolowego (...). Głównymi kontrahentami Spółki w zakresie remontów są K. (...) w Ś. i Komenda (...) w G.. (...) S.A. uzyskuje zamówienia w wyniku udziału w przetargach. W sierpniu 2015 r. (...) S.A. i (...) Grupa (...) podpisały umowę konsorcjum, na podstawie której mają zostać zbudowane okręty (...) i (...). Liderem konsorcjum jest (...) Grupa (...), natomiast (...) S.A. pełni funkcję lidera technicznego (zapis przebiegu posiedzenia Komisji Obrony Narodowej z 9 lipca 2014 r.: k. 215 – 219, zeznania świadka Z. Ś. – nagranie rozprawy z 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 330v – 333v, zeznania powoda – nagranie rozprawy z dnia 9 sierpnia 2016 r., transkrypcja k. 333v – 337v). Sąd zważył, co następuje: Dobra osobiste, w myśl art. 23 kc, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Artykuł ten zawiera otwarty katalog dóbr osobistych, w którym wymieniono: zdrowie, wolność, cześć, swobodę sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnicę korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukową, artystyczną, wynalazczą i racjonalizatorską. Aby można było mówić o naruszeniu dóbr osobistych danego podmiotu, rodzącym odpowiedzialność cywilną tego kto je narusza, muszą łącznie wystąpić następujące przesłanki: 1. dobro osobiste musi istnieć, 2. musi nastąpić zagrożenie albo naruszenie tego dobra, 3. zagrożenie albo naruszenie dobra musi być bezprawne. Dwie pierwsze przesłanki musi udowodnić strona powodowa, natomiast strona pozwana może się bronić zarzutem, że nie działała bezprawnie (P. Ksieżak (w:) M. Pyziak – Szafnicka (red.) Kodeks cywilny. Część ogólna. Komentarz, Warszawa 2009, komentarz do art. 24, teza 1.). Art. 24 kc wprowadza domniemanie bezprawności naruszenia dóbr osobistych. Bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających takie działanie. Ten, kto przedsięwziął działanie naruszające dobro osobiste, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności cywilnej musi wykazać, że nie działał bezprawnie, tj. udowodnić, że zachodziła jedna z okoliczności wyłączających bezprawność działania. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych zalicza się: 1) działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa; 2) wykonywanie prawa podmiotowego; 3) zgodę pokrzywdzonego; 4) działanie w celu ochrony społecznie uzasadnionego interesu. --- STRONA 6 --- W myśl artykułu 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio do osób prawnych. Do katalogu dóbr osobistych osób prawnych zalicza się przede wszystkim dobre imię osoby prawnej. Jak wskazuje się w orzecznictwie i doktrynie, dobre imię osoby prawnej (dobra sława) rozumiane jest jako dobre mniemanie innych osób o danym podmiocie prawa, w szczególności z uwagi na jego działalność (dobra opinia innych osób o danym podmiocie prawa ze względu na zakres jego działalności), zaś za naruszenie dobrego imienia osoby prawnej uznać należy te wypowiedzi, które w sposób nieuzasadniony zarzucają jej niewłaściwe postępowanie w prowadzonej przez nią działalności, wskutek czego zostaje ona narażona na utratę zaufania potrzebnego do funkcjonowania zgodnie z zakresem jej zadań (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 25 maja 2006 r., I ACa 1331/05, Lex nr 278397 i podane tam wypowiedzi piśmiennictwa; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca 2005 r., III CK 622/04, Lex nr 180853; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2007 r., II CSK 392/06, Lex nr 276219). W niniejszym procesie powodem jest Syndyk masy upadłości Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w G.. Pozwani podnieśli zarzut braku legitymacji czynnej powoda, wskazując, że syndyk reprezentuje masę upadłości a nie upadłego. Zdaniem pozwanych, skoro sprawa o ochronę dóbr osobistych upadłej spółki nie dotyczy masy upadłości, lecz praw osobistych upadłego, Syndyk nie jest legitymowany do wystąpienia z niniejszym pozwem (k. 83 – 84). W odpowiedzi na zarzut pozwanych strona powodowa wskazała, że niniejszy spór dotyczy zarówno masy upadłości, jak i osoby syndyka, który działa na rachunek upadłego, lecz w imieniu własnym. Powód argumentował, że informacje przedstawione w kwestionowanym artykule pośrednio i bezpośrednio przekładają się na stosunki Spółki z obecnymi, jak i potencjalnymi kontrahentami, instytucjami kredytowymi oraz innymi podmiotami świadczącymi usługi niezbędne z punktu widzenia prowadzonej działalności. Zdaniem powoda, stwierdzenia zawarte w artykule podważają wiarygodność finansową Spółki i reputację rzetelnego partnera handlowego, narażając ją na utratę zaufania koniecznego w prowadzonej działalności, co w efekcie negatywnie wpływa na przychody masy upadłości. Powód wskazał, że sformułowania przywołane w artykule dotykają także bezpośrednio Syndyka, przedstawiając go jako osobę, która w sposób niewłaściwy dba o interesy upadłej spółki i powierzonego jej mienia (k. 237 – 238). W pierwszej kolejności należało zatem odnieść się do legitymacji czynnej powoda w zakresie, w jakim wytoczył on powództwo na rzecz masy upadłości Stoczni (...) S.A. (...) z obowiązującym w dacie ogłoszenia upadłości Stoczni (...) S.A. z siedzibą w G. art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (jedn. tekst: Dz. U. z 2015 r. poz. 233, dalej jako: p.u.i.n.) jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego traci on prawo zarządu oraz możliwość korzystania i rozporządzania mieniem wchodzącym do masy upadłości. Natomiast zgodnie z art. 144 ust. 1 i 2 p.u.i.n., jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka lub przeciwko niemu, a syndyk postępowania takie prowadzi na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W świetle jednolitych poglądów orzecznictwa i doktryny, masy upadłości dotyczą postępowania ‒ niezależnie, czy upadły występuje w roli powoda czy pozwanego, czy chodzi o pozycje czynne czy bierne masy upadłości ‒ o zasądzenie świadczenia czy też o ustalenie i ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa, jeżeli tylko wynik takiego postępowania mógłby mieć wpływ na stan masy upadłości i możliwość zaspokojenia się z niej wierzycieli. Natomiast zakres składników tworzących masę upadłości ogranicza cel postępowania upadłościowego, który ma służyć spieniężeniu aktywów upadłego i podziału funduszów masy upadłości pomiędzy wierzycieli (por. m.in. uchwały Sądu Najwyższego z dnia 24 maja 2002 r., III CZP 25/02, OSNC 2003, nr 7-8, poz. 94 i z dnia 10 lutego 2006 r., III CZP 2/06, OSNC 2007, nr 1, poz. 3 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego 2003 r., IV CKN 1750/00, „Prawo Bankowe” 2003, nr 7-8, s. 25). Postępowania w sprawach o roszczenia niemajątkowe, w tym w sprawach o ochronę dóbr osobistych nie dotyczą masy upadłości. W sprawach, które nie dotyczą masy upadłości legitymację procesową zachowuje upadły (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 stycznia 2009 r. sygn. akt III CSK 244/08, Lex nr 523687 i wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 26 lutego 2013 r. sygn. akt VI ACa 1169/12, Lex nr 1642712). Powództwo o ochronę dóbr osobistych upadłego, zawierające żądanie opublikowania przeprosin nie zmierza do zachowania masy upadłości ani do jej powiększenia. Roszczenie majątkowe zawarte w niniejszym pozwie dotyczy zasądzenia kwoty 50.000 zł na wskazany cel społeczny, jego ewentualne uwzględnienie nie spowodowałoby zwiększenia masy upadłości. Z tych przyczyn, w ocenie Sądu, Syndyk nie ma legitymacji procesowej czynnej w zakresie, w jakim pozew dotyczy ochrony dóbr osobistych Stoczni (...) S.A. w upadłości likwidacyjnej. --- STRONA 7 --- W ocenie Sądu powództwo jest niezasadne w zakresie, w jakim miałoby zmierzać do ochrony dóbr osobistych Syndyka masy upadłości (...) S.A. jako osoby fizycznej. Wbrew twierdzeniom powoda, żaden z fragmentów kwestionowanego artykułu nie odnosi się do M. S., a tym bardziej nie przedstawia jej jako osoby, która niewłaściwie dba o interesy upadłej spółki i powierzonego jej mienia. Można zgodzić się z powodem, że autor artykułu nie przedstawił pogłębionej analizy przyczyn, na skutek których (...) S.A. na przestrzeni 15 lat nie była w stanie ukończyć budowy korwety (...), a obecnie opóźnia się z ukończeniem budowy okrętu patrolowego (...). B. M. nie poruszył w swoim artykule m.in. kwestii niezapewnienia przez rząd odpowiednich środków finansowych na budowę korwety (...) w chwili wdrożenia realizacji tego projektu, tj. w 2001 r., nie odniósł się do kwestii decyzji politycznych, które miały wpływ na realizację projektu – w tym w szczególności wstrzymania w latach 2011 – 2012 wszelkich prac nad budową korwety – nie poinformował również, że obecnie budowa okrętu patrolowego (...) jest objęta trzema umowami, z których tylko jedna została zawarta z (...) S.A. Pozostałe dwie umowy, obejmujące m.in. wykonanie uzbrojenia okrętu zostały zawarte z innymi podmiotami (jak wynika z odpowiedzi MON z 13 maja 2016 r. na interpelację nr (...) – (...) Sp. z o.o. i (...) B.V.) (...) S.A. nie miała żadnego wpływu na treść tych umów, w tym na przewidziane w nich terminy realizacji poszczególnych prac. Pominięcie w spornym artykule powyższych kwestii nie stawia jednak w negatywnym świetle Syndyka masy upadłości (...) S.A. Artykuł ten, w ocenie Sądu, stanowi przede wszystkim krytykę działań MON dotyczących (...) i to właśnie MON, a nie Syndyk jest głównym adresatem krytyki prasowej. Fakty, o których wiedzę powziął pozwany ad. 2 – tj. w szczególności wysokość zadłużenia (...) S.A. zgodnie z zatwierdzoną listą wierzytelności (244.000.000 zł) oraz nieukończenie budowy korwety (...) w okresie 15 lat – dawały wystarczające podstawy do sformułowania krytycznej opinii w związku z projektem MON powierzenia (...) S.A budowy kolejnych 6 okrętów. Ponadto zauważyć trzeba, że z istoty instytucji upadłości likwidacyjnej wynika, że jej celem jest likwidacja podmiotu, wobec którego prowadzone jest postępowanie upadłościowe oraz zaspokojenie jego wierzycieli w drodze podziału masy upadłości. Postępowanie upadłościowe obejmujące likwidację majątku toczy się w stosunku do (...) S.A. od 2011 r., zaś perspektywa powrotu do postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu jest niepewna. W tym kontekście, podanie w wątpliwość planów zawarcia kontraktu z (...) S.A. na budowę 6 okrętów jest, w przekonaniu Sądu, uprawnione. Biorąc to wszystko pod uwagę, Sąd doszedł do wniosku, że kwestionowany artykuł nie narusza dobrego imienia Syndyka masy upadłości (...) S.A. M. S.. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 kpc. Na zasądzoną z tego tytułu kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 2.760 zł obliczone zgodnie z § 6 pkt 5 i § 11 pkt 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (jt. Dz. U. z 2013 r. poz. 461, ze zm.) oraz kwota 51 zł z tytułu opłat skarbowych od pełnomocnictw.