Teza / krótkie omówienie
podziału majątku będzie należała ocena czy oświadczenia pozwanego były obiektywnie czy jedynie subiektywnie prawdziwe. Dlatego też Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku oddalając w całości powództwa jako niezasadne. O kosztach p
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygn. akt XXIV C 666/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Urszula Idzikowska Protokolant: sekretarz sądowy Marzena Mikołajewska po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2016 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powództwa E. B. przeciwko J. B. i (...)Sp. z o.o. o ochronę dóbr osobistych 1/ oddala powództwo, 2/ zasądza od E. B. na rzecz J. B. kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) i na rzecz (...)Sp. z o.o. kwotę 377 zł (trzysta siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, 3/ nakazuje Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Warszawie zwrócić na rzecz E. B. kwotę 600 zł (sześćset złotych). Sygn. akt XXIV C 666/15 UZASADNIENIE Pozwem z 30 czerwca 2015 r. E. B. wniosła o nakazanie solidarnie J. B. i (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. usunięcie skutków naruszenia czci i dobrego imienia powódki poprzez złożenie oświadczeń w formie pisemnej opatrzonych własnoręcznym podpisem pozwanego J. B. zaś w przypadku spółki (...) sp. z o.o pieczęcią i podpisami władz spółki, o treści szczegółowo wskazanej w pozwie; nakazanie wysłania oświadczeń na adres powódki, Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa oraz do akt sprawy o sygn. akt XVI Ns 870/14 prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w terminie dwóch tygodni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie oraz przekazania powódce kopii potwierdzeń nadań pocztowych przesyłek poleconych w terminie trzech dni od daty nadania tych przesyłek, następnie zaś przekazanie powódce potwierdzenia odbioru ww. przesyłek przez adresatów nie później niż w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania tych dokumentów. Powódka wniosła również o zakazanie pozwanym dalszego naruszania jej dóbr osobistych a w szczególności sądowe zakazanie pozwanym rozpowszechniania w przyszłości wszelkich informacji naruszających dobre imię powódki poprzez pomawianie jej o takie postępowanie i właściwości, które poniżają ją i narażają na utratę zaufania potrzebnego dla rodzaju działalności prowadzonych przez powódkę oraz o nakazanie pozwanemu J. B. usunięcie skutków naruszenia czci, dobrego imienia, wiarygodności handlowej E. B. poprzez odczytanie oświadczeń w imieniu spółki oraz własnym , w miejscu w którym dobra powódki zostały naruszone, tj. podczas najbliższej rozprawy sądowej w sprawie o podział majątku dorobkowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa o sygn. akt XVI Ns 870/14 o treści szczegółowo wskazanej w pozwie. Nadto wniosła o ustalenie, że będzie uprawniona do okazywania oświadczeń, o których mowa powyżej, dowolnie wybranym osobom trzecim i instytucjom, w celu usunięcia dalszych skutków naruszenia jej dóbr osobistych. Powódka wniosła o zasądzenie od pozwanych solidarnie na jej rzecz zwrotu kosztów procesu , w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
--- STRONA 2 ---
W uzasadnieniu wskazała, że ona i J. B. są stronami postępowania sądowego o podział majątku dorobkowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Warszawy – Mokotowa o sygn. akt XVI Ns 870/14. Podkreśliła, że w skład majątku objętego tym postępowaniem wchodzą m.in. udziały w (...) sp. z o.o., której prezesem zarządu jest J. B.. Podniosła, że podczas rozprawy w dniu 18 marca 2015 r. pozwany J. B. naruszył jej dobra osobiste w postaci czci, dobrego imienia i wiarygodności handlowej w obrocie gospodarczym, składając oświadczenia zawierające nieprawdę tj. wskazując, że powódka wypłaciła z pozwanej spółki pieniądze i otrzymywała duże kwoty jako wynagrodzenie. E. B. podkreśliła, że będąc mniejszościowym wspólnikiem w pozwanej spółce nie otrzymywała żadnych pieniędzy, nie zaciągała również pożyczek a oświadczenia złożone na rozprawie pomawiają ją fałszywie o działanie na szkodę (...)sp. z o.o. Zaznaczyła, że sporne oświadczenia zostały złożone przez pozwanego jako osobę prywatna, pełniącą jednocześnie funkcję prezesa zarządu pozwanej spółki. W związku z powyższym powódka wskazała, że odbiera oświadczenia te jako oficjalne stanowisko spółki. Podkreśliła, że złożone przez pozwanego oświadczenia przedstawiają ją w niekorzystnym świetle, naruszają zaufanie do niej jako wspólnika uczestniczącego do 2009 r. w sprawach spółki oraz jako pracownika administracyjnego i prokurenta . Zdaniem powódki pozwany pomawia ją o działania na niekorzyść spółki takie jak spowodowanie zadłużenia, natomiast przeciwko niej nigdy nie toczyło i nie toczy się postępianie wszczęte z tego tytułu przez spółkę. Wskazała, że argumenty pozwanego dotyczące rzekomych wykroczeń powódki przeciwko spółce są wskazywane jedynie po to, by były podstawą dla ustalenia nierównych udziałów w majątku w sprawie o podział majątku. (k. 2-8) W sprecyzowanym powództwie powódka wniosła dodatkowo o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych (k. 58-61). W odpowiedzi na pozew z 12 października 2015 r. J. B. i (...)sp. z o.o. z siedzibą w P. wnieśli o oddalenie powództwa w całości, zasądzenie od powódki na rzecz powoda kosztów procesu wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych powiększonych o kwotę 17 zł tytułem uiszczonej opłaty od pełnomocnictwa . Pozwani wskazali, że J. B. pełni wprawdzie funkcję prezesa zarządu pozwanej spółki jednakże w toczącym się między stronami postępowaniu o podział majątku występuje w imieniu własnym a nie jako organ (...) sp. z o.o, a wszelkie twierdzenia podnoszone przez niego w tym postępowaniu mają na celu wyłącznie ochronę jego praw i interesów. Podnieśli, że w niniejszej sprawie nie istnieje możliwość solidarnej odpowiedzialności pozwanych wobec powódki. Zdaniem pozwanych twierdzenia J. B., które miały naruszać dobra osobiste E. B. były podnoszone jedynie w ramach postępowania o podział majątku byłych małżonków i stanowiły subiektywne przekonania pozwanego i nie stanowią przedmiotu oceny właściwego sądu. Wskazali, że oświadczenia J. B. nie zawierają inwektyw, nie są pogardliwe, agresywne, czy też złośliwe a służą wyłącznie obronie jego interesów w postępowaniu sądowym. (k. 37-41) E. B. wystąpiła również w dniu 28 kwietnia 2015 r. z pozwem przeciwko J. B. i (...) , w którym wniosła o nakazanie solidarnie pozwanym usunięcie skutków naruszenia jej czci i dobrego imienia poprzez złożenie w formie pisemnej oświadczeń o treści szczegółowo wskazanej w pozwie, opatrzonych własnoręcznym podpisem pozwanego J. B., a w przypadku spółki pieczęcią i podpisami władz spółki, a nadto wniosła o nakazanie wysłania przedmiotowych oświadczeń na adres powódki, Prezesa Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa oraz do akt sprawy o sygn. akt XVI Ns 870/14 prowadzonej przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w terminie dwóch tygodni od daty uprawomocnienia się orzeczenia w przedmiotowej sprawie oraz przekazania powódce kopii potwierdzeń nadań pocztowych przesyłek poleconych w terminie trzech dni od daty nadania tych przesyłek, następnie zaś przekazania powódce potwierdzenia odbioru ww. przesyłek przez adresatów nie później niż w terminie dwóch tygodni od daty otrzymania przedmiotowych dokumentów. Wniosła także o zakazanie pozwanym dalszego naruszania jej dóbr osobistych, w szczególności sądowe zakazanie pozwanym rozpowszechniania w przyszłości wszelkich informacji naruszających dobre imię powódki poprzez pomawianie jej o takie postępowanie i właściwości, które poniżają ją i narażają na utratę zaufania potrzebnego dla rodzaju prowadzonych przez nią działalności oraz o nakazanie pozwanemu J. B. usunięcie skutków naruszenia czci, dobrego imienia, wiarygodności handlowej powódki poprzez odczytanie oświadczeń w imieniu spółki oraz własnym, w miejscu, w którym dobra powódki zostały naruszone, tj. podczas najbliższej rozprawy sądowej w sprawie o podział majątku dorobkowego prowadzonego przed Sądem Rejonowym dla Warszawy Mokotowa o sygn. akt XVI Ns 870/14 o treści szczegółowo wskazanej w pozwie. Nadto E. B. wniosła o ustalenie, że będzie uprawniona do okazywania oświadczeń o których mowa powyżej dowolnie wybranym osobom trzecim i instytucjom, w celu usunięcia dalszych skutków naruszenia jej dóbr osobistych oraz o zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu powódka wskazała, że w trakcie trwającej między nią a J. B. sprawy o podział majątku pozwany naruszył jej dobra osobiste wskazując, że pobierała ona ze spółki duże kwoty tytułem wynagrodzenia za pracę oraz stwierdzeniem, że dywidendy spółki zostały
--- STRONA 3 ---
skompensowane z udzielonymi powódce pożyczkami. E. B. podkreśliła, że nie zaciągała żadnych pożyczek w spółce, a oświadczenia wypowiedziane przez pozwanego są nieprawdziwe, naruszają jej wiarygodność handlową w obrocie gospodarczym , cześć, dobre imię i stawiają ją w niekorzystnym świetle. Przedmiotowa sprawa została zarejestrowana w Repertorium pod sygn. XXIV C 777/15 (k. 2-8 akt XXIV C 777/15). Pismem z 14 września 2015 r. powódka cofnęła pozew bez zrzeczenia się roszczenia w odniesieniu do pozwanego (...)sp. z o.o. z siedzibą w P. i wniosła o połączenie ww. sprawy ze sprawą o sygn. akt XXIV C 666/15. Zarządzeniem z 20 października 2015 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt XXIV C 777/15 i XXIV C 666/15. (k. 30 akt sprawy XXIV C 777/15) W toku postępowania strony w całości podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: E. B. jest byłą żoną J. B.. Powódka była również mniejszościowym udziałowcem w spółce (...)sp. z o.o. z siedzibą w P., a do 2009 r. pracownikiem administracyjnym i prokurentem spółki. J. B. jest prezesem zarządu pozwanej spółki. Powódka nie otrzymywała jednakże formalnie wypłaty wynagrodzenia, ale korzystała z dochodów spółki (...) bowiem miała swobodny dostęp i przyzwolenie męża na ich wydatkowanie. (dowód: KRS k.46-48, zeznania stron k.81-83, dokumenty znajdujące się w aktach sprawy XXIV C 777/15 – oświadczenie k. 15, świadectwo pracy k. 16) Przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w W. pod sygn. akt XVI Ns 870/14 toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego między E. B. a J. B.. Na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. J. B., jako uczestnik, oświadczył, że „spółka tak naprawdę była moją działalnością zawodową , żona była prokurentem i miała 5 udziałów. Chciałam, żeby miała ubezpieczenie ZUS. Jej działania na rzecz spółki były bardzo małe. Jako wynagrodzenie żona dostawała duże kwoty. Otrzymywała wynagrodzenia.” Następnie w odniesieniu do dywidendy po oświadczeniu E. B., która wskazała, że środki z dywidendy zostały wypłacone przez męża, J. B. wskazał „dywidenda nie została wypłacona, został zapłacony podatek żeby pokryć zadłużenie, za pieniądze które zostały wypłacone ze spółki przez wnioskodawczynię”.(dowód: protokół z rozprawy k.69-79 , zeznania stron k. 81-83) Powódka i pozwany J. B. są obecnie w konflikcie, a pomiędzy nimi toczą się również inne postępowania. (dowód: zeznania stron k. 81-83) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach niniejszej sprawy oraz w aktach sprawy o sygn. XXIV C 777/15 , których prawdziwość nie była kwestionowana przez strony i których wiarygodność nie budziła wątpliwości Sądu. Sąd oparł się również na zeznaniach stron (k. 81-83). Podkreślenia wymaga, że zeznania stron dotyczyły w znacznej mierze ich własnych opinii , które nie podlegają ocenie Sądu, bowiem przedmiotem oceny wiarygodności zeznań mogą być jedynie zeznania co do faktów. Dlatego też Sąd uznał za wiarygodne zeznania stron w zakresie ustalonym w stanie faktycznym, a zatem w części w jakiej znalazły potwierdzenie w pozostałych zebranych w sprawie dowodach. Sąd na podstawie art. 207 § 7 k.p.c. zwrócił pisma procesowe powódki zawierające m.in. wnioski dowodowe oraz ustosunkowanie się powódki do zarzutów podniesionych przez stronę pozwaną. Powódka nie została zobowiązana przez Sąd do złożenia pisma przygotowawczego a w odniesieniu do złożonych wniosków dowodowych zostały one złożone po terminie. Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2015 r. strony zostały zobowiązane do złożenia ewentualnych wniosków dowodowych w terminie 30 dni pod rygorem ich pominięcia. Pismo procesowe powódki zawierające wnioski dowodowe zostało natomiast złożone w dniach 18 i 20 stycznia 2016 r. a zatem już po upływie wyznaczonego terminu. Niezależnie od powyższego Sąd oddalił również wnioski dowodowe powódki zgłoszone w pismach procesowych z uwagi na fakt że nie miały one znaczenia z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Nie ulega wątpliwości, że dla sprawy o ochronę dóbr osobistych nie mają znaczenia zeznania świadków byłych pracowników spółki w odniesieniu do kwestii wypłaty wynagrodzenia skoro strony były w tym zakresie zgodne bowiem zarówno powódka jak i pozwany wskazywali, że nie dochodziło do formalnego wypłacania powódce kwot tytułem wynagrodzenia. Dowodem istotnym dla sprawy nie mogą być również samodzielnie sporządzone przez powódkę zestawienia przedstawiające rzekome zarobki pozwanego bowiem są to dokumenty prywatne. Nadto dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie miały znaczenia pozostałe złożone dowody takie jak chociażby prywatne maile, faktury czy też dokumenty księgowe pozwanej spółki. Niniejsza sprawa nie jest bowiem sprawą o zapłatę.
--- STRONA 4 ---
Sąd zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Sądu były dwa odrębne powództwa wniesione przez powódkę i połączone zgodnie z jej wnioskiem do wspólnego rozpoznania, przy czym jedno z powództw wniesione zostało ostatecznie tylko przeciwko J. B., zaś drugie przeciwko J. B. oraz (...) sp. z o.o. z siedzibą w P.. Zawarte w przedmiotowych powództwach roszczenia E. B. wywodziła z przepisów o ochronie dóbr osobistych wskazując, że podczas rozprawy przed Sądem Rejonowym dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie w sprawie o sygn. akt XVI Ns 870/14 pozwani naruszyli jej dobra osobiste w postaci czci, dobrego imienia i wiarygodności handlowej w obrocie gospodarczym. W pierwszej kolejności rozważenia wymagał podniesiony przez powódkę zarzut niewłaściwej reprezentacji pozwanej spółki i braku umocowania pełnomocnika do działania w jej imieniu. Sąd zważył, że z centralnej informacji KRS wynika iż organem uprawnionym do reprezentacji spółki (...)jest zarząd, przy czym do reprezentacji tego podmiotu uprawniony jest prezes zarządu lub prokurent samodzielnie. Prezesem zarządu jest J. B. i on również udzielił pełnomocnictwa do reprezentowania pozwanej spółki dla adw. E. C.. Nie ulega również wątpliwości, że J. B. jako prezesowi uprawnionemu do jednoosobowej reprezentacji spółki przysługiwały uprawnienia do ustanowienia pełnomocnika procesowego dla (...). Dlatego też zarzuty powódki w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie i nie mogły odnieść żadnych skutków prawnych wobec pozwanej spółki. E. B. jest byłą żoną J. B. a pomiędzy powódką a pozwanym przed Sądem Rejonowym dla Warszawy M. w W. pod sygn. akt XVI Ns 870/14 toczy się postępowanie o podział majątku dorobkowego. Bezspornym w sprawie było, że podczas rozpoznania ww. sprawy , w trakcie rozprawy jaka miała miejsce 18 marca 2015 r. J. B. oświadczył, że „Jako wynagrodzenie żona dostawała duże kwoty. Otrzymywała wynagrodzenie” oraz wskazał, że „dywidenda nie została wypłacona, został zapłacony podatek żeby pokryć zadłużenie , za pieniądze które zostały wypłacone ze spółki przez wnioskodawczynię”. Z tymi oświadczeniami powódka wiązała fakt naruszenia jej dóbr osobistych i wskazywała, że z uwagi na to, iż J. B. jest prezesem zarządu (...) sp. z o.o. z siedzibą w P. (dalej (...)) to złożone przez niego oświadczenia stanowią również oficjalne stanowisko pozwanej spółki. Rozpoznając sprawę o ochronę dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności stwierdzić czy doszło do naruszenia dóbr osobistych, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić czy działanie pozwanego było bezprawne. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Jak zostało zatem wskazane powyżej pełnej ochronie podlega zatem cześć człowieka, w ramach której można wyróżnić dwa jej aspekty: zewnętrzny rozumiany jako dobre imię, dobra opinia, dobra sława oraz wewnętrznym przejawiający się w godności osobistej, wyobrażeniu o własnej wartości (por Sąd Najwyższy w uchwale składu 7 sędziów z 8 czerwca 1971 r., III PZP 12/71, opubl. OSNCP 11/71 poz. 188; w wyroku 25 kwietnia 1989 r., I CR 143/89, opubl. OSPiKA 1990 poz. 330 oraz w wyroku z 7 listopada 2000 r., I CKN 1149/98, LEX nr 50831). Powódka wskazywała, że kwestionowane przez nią oświadczenia naruszają jej dobre imię, cześć i wiarygodność handlową w obrocie gospodarczym. Wprawdzie katalog dóbr osobistych nie jest katalogiem zamkniętym , jednakże wskazywane przez powódkę dobro w postaci wiarygodności handlowej w obrocie gospodarczym w realiach niniejszej sprawy wchodzi w zakres dobra osobistego powódki w postaci czci. Nie ulega wątpliwości, że E. B. pełniła funkcję prokurenta, była udziałowcem w pozwanej spółce, ale ewentualne konsekwencje jakie wiąże ona ze złożonym oświadczeniem w postaci utraty wiarygodności wobec przyszłych kontrahentów wchodzi w zakres dobrej sławy a zatem może stanowić naruszenie dobra osobistego w postaci czci. Jak wynika bowiem z dominującego poglądu doktryny i orzecznictwa cześć, dobre imię, dobra sława człowieka są pojęciami obejmującymi wszystkie dziedziny jego życia osobistego, zawodowego i społecznego. Naruszenie czci może więc nastąpić zarówno przez pomówienie o ujemne postępowanie w życiu osobistym i rodzinnym, jak i przez zarzucenie niewłaściwego postępowania w życiu zawodowym, naruszające dobre imię danej osoby i mogące narazić ją na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu lub innej działalności. ( por. wyrok SN z dnia 29 października 1971 r., II CR 455/71, OSNC 1972, nr 4, poz. 77). Dlatego też w realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, czy kwestionowane przez powódkę oświadczenia pozwanego naruszyły jej dobro osobie w postaci szeroko pojętej czci. Ocena czy nastąpiło naruszenie wskazanego dobra osobistego zależy od kryteriów obiektywnych, uwzględniających odczucia ogółu i powszechnie przyjmowane normy postępowania. Nie ma tu bowiem pierwszorzędnego znaczenia subiektywna reakcja i odczucia pokrzywdzonego lecz istotny jest odbiór danej wypowiedzi przez osoby trzecie i reakcja opinii publicznej (por. Sąd Najwyższy w
--- STRONA 5 ---
wyroku z 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby (por. wyrok SN z 5 kwietnia 2002 r., I CKN 953/00, LEX nr 55098) . Pozwany J. B. złożył kwestionowane przez powódkę oświadczenia w ramach określonej przepisami prawa roli procesowej tj. w charakterze uczestnika postępowania. Zeznania stron z istoty swej mają charakter subiektywny, tym samym w sposób subiektywny przedstawiają rzeczywistość, co jednak nie jest tożsame z naruszeniem dóbr osobistych osoby, której dotyczą. Wskazać należy, że dowód z przesłuchania stron jest samodzielnym środkiem dowodowym, którego moc sąd ocenia według zasad określonych w art. 233 § 1 k.p.c. Pozwany mógł zatem w toku postępowania o podział majątku wykazywać okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w tym zeznaniami czy też oświadczeniami złożonymi w charakterze strony. Dopiero złożenie zeznań subiektywnie nieprawdziwych wyłącza ochronę prawną, z jakiej korzysta strona i czyni je działaniem bezprawnym w rozumieniu prawa cywilnego (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 stycznia 2004 r., IV CK 304/02, Legalis nr 63363; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 maja 1968 r. sygn. II CR 163/68, Biuletyn SN rok 1968, Nr 11, poz. 207, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 19 października 1989 r. sygn. II CR 419/89, Legalis nr 26806; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 sierpnia 2011 r. sygn. IV CSK 587/10, Legalis nr 443531). W realiach niniejszej sprawy ustalenie ww. okoliczności wymagało uwzględnienia kontekstu sytuacyjnego, w którym zostały sformułowane oświadczenia złożone przez J. B.. W tym zakresie nie bez znaczenia pozostaje szczególna specyfika niniejszej sprawy. E. B. i J. B. byli bowiem małżeństwem a obecnie pozostają w silnym konflikcie mającym podłoże zarówno finansowe, czego odzwierciedleniem jest tocząca się między nimi sprawa o podział majątku, jak również osobiste z uwagi na spór dotyczący opieki nad wspólnymi dziećmi stron. W trakcie trwania małżeństwa strony pozostawały w ustroju wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej, a powódka jak sama wskazała w toku postępowania przed Sądem Rejonowym miała pieniądze na życie od męża . ( protokół rozprawy z 18 kwietnia 2015 r. ).Pozwany jest lekarzem i w ramach wykonywanego zawodu założył spółkę pod firmą (...), w której powódka była mniejszościowym udziałowcem i w której została zatrudniona, ale na umowę o prace z minimalnym wynagrodzeniem i to tylko po to, by miała zapewnione ubezpieczenie. Kwestia wspólnego dysponowania majątkiem i pozostawania powódki w zdecydowanej mierze na utrzymaniu męża oraz fakt, że pozwany jako prezes spółki i udziałowiec mógł swobodnie dysponować majątkiem pozwanej spółki ma niebagatelne znaczenie w niniejszej sprawie. W małżeństwie stron bowiem finanse rodziny i finanse spółki wzajemnie się przenikały, a granica między nimi była płynna. Pozwany przyznał, że uzupełniał braki w domowym budżecie z finansów spółki, jednakże wskazywał, że wynikało to z rosnących oczekiwań finansowych ze strony żony. Mając na względzie, że E. B., jak sama wskazała, miała pieniądze na życie od męża to nie ulega wątpliwości, że ona również korzystała z tych wypłacanych ze spółki środków. J. B. , jak wynika z jego zeznań, utożsamiał wypłatę wynagrodzenia powódki o którym mówił w toku postępowania przed Sądem Rejonowym, z pobieranymi przez nią kwotami ze środków pochodzących z dochodów spółki, którymi mogła ona swobodnie dysponować ponieważ znajdowały się we wspólnym mieszkaniu stron. Powódka korzystała swobodnie ze środków wypracowanych przez męża w ramach działalności spółki i nie łączyły ją niewątpliwie z pozwanym typowe relacje szef-pracownica. Dlatego też kwestionowane przez powódkę oświadczenia pozwanego o wypłacie E. B. dużych kwot tytułem wynagrodzenia należy oceniać przez pryzmat ww. okoliczności i uznać, że oświadczenie pozwanego nie dotyczyło faktycznego wysokiego wynagrodzenia wypłacanego powódce za rzeczywiście świadczoną przez nią pracę, ale odnosiło się do kwot pobranych przez nią z wypracowanych przez spółkę dochodów, które pozwany nazwał w oświadczeniu wynagrodzeniem ponieważ formalnie nie wypłacał jej wynagrodzenia a czynił to poniekąd w naturze , skoro wszystkie środki były wspólne i powódka miała do nich dostęp. Sama powódka wskazała w swoich zeznaniach, że w trakcie trwania małżeństwa nie otrzymywała wynagrodzenia bo nie było takiej potrzeby, skoro mieli inne przychody. Obecnie powódka domaga się zapłaty wynagrodzenia, jednakże ma to niewątpliwie związek z istniejącym między stronami konfliktem. Wbrew stanowisku powódki pozwany nie wskazał, że powódka „ukradła” jakieś pieniądze spółki, ale zeznał, że pieniądze zostały wypłacone przez powódkę. Takie twierdzenia pozwanego mają związek z faktem, że J. B. wypłacał pieniądze ze spółki m.in. w związku z życzeniami i potrzebami żony. Takie znaczenie słów pozwanego potwierdzają zeznania poprzedzające kwestionowaną treść bowiem pozwany wskazał w nich, że działania E. B. na rzecz spółki były małe, a zatem oświadczenie o wynagrodzeniu nie dotyczyło kwot wypłacanych powódce za świadczoną pracę tylko na innej podstawie. W tym zakresie powódka nie wykazała również, mimo ciążącego na niej obowiązku, że była aktywnym pracownikiem oraz by faktycznie i systematycznie świadczyła na rzecz spółki pracę, zgodnie z zajmowanym stanowiskiem.
--- STRONA 6 ---
Wskazać należy, że jak wynika z przełożonego przez powódkę do akt sprawy XXIV C 777/15 protokołu ze zgromadzenia wspólników z 9 grudnia 2013 r. w pozwanej spółce wprawdzie formalnie doszło do podziału dywidendy , ale środki z niej pochodzące nie zostały wypłacone udziałowcom ale skompensowane z udzielonymi im pożyczkami. Powódka wskazywała w tym zakresie, że ona nie pobierała żadnych pożyczek a środki z tytułu dywidendy otrzymał pozwany, lecz nie wykazała by jej twierdzenia polegały na prawdziwe. Jak zostało wskazane powyżej małżonkowie wspólnie dysponowali środkami a powódka pozostawała w znacznej mierze na utrzymaniu męża. Jak zostało wskazane powyżej pozwany J. B. w sytuacji , gdy w domowym budżecie brakowało środków, uzupełniał ich braki z kasy spółki i wskazywał, że czynił to z uwagi na postawę roszczeniową żony. W tym zakresie zeznania pozwanego stanowią jego subiektywne stanowisko a powódka w żaden sposób nie wykazała by twierdzenia te były subiektywnie nieprawdziwe. Nie ulega wątpliwości Sądu, że skoro ze środków spółki zostały pobrane pieniądze, to kwestia ta winna znaleźć odzwierciedlenie w dokumentach księgowych spółki. Nie było kwestionowane przez strony, że w dacie składania zeznań przez pozwanego powódka nie otrzymała dywidendy. Jak zostało wskazane powyżej spółka wprawdzie dokonała jej podziału, ale uwzględniając dokonywane wypłaty na potrzeby rodziny , w tym również na potrzeby powódki , a co za tym idzie konieczność odzwierciedlenia tych działań na rachunkach spółki, celowym było potraktowanie tych pobieranych środków jako pożyczek. Powódka nie wykazała przy tym by dywidenda została faktycznie wypłacona na rzecz pozwanego. Uwzględniając zatem dokonywane wypłaty na potrzeby rodziny , w tym również na potrzeby powódki i zdaniem pozwanego na jej życzenie, celowym było potraktowanie tych środków jako pożyczek, które następnie należało rozliczyć. Nadto nawet w sytuacji jedynie formalnego podziału dywidendy koniecznym było jej rozliczenie podatkowe. W tym kontekście należy zatem rozumieć oświadczenie pozwanego o wypłaconych przez powódkę ze spółki pieniądzach. Sąd uznał zatem, że J. B. był i jest w dalszym ciągu przeświadczony o prawdziwości złożonych przez niego zeznań i składając oświadczenia nie działał ze świadomością niezgodności ich z prawdą. Pozwany zeznawał niewątpliwie w trudnej dla siebie sytuacji związanej z kwestią podziału majątku pomiędzy nim a byłą żoną , a jego oświadczenia nie były wulgarne i nie deprecjonowały wartości powódki i były subiektywną oceną określonego stanu rzeczy.. Zdaniem Sądu pozwany wykazał w sposób dostateczny, że użyte przez niego pod adresem powódki sformułowania zawierają osądy wartościujące i jego subiektywne stanowisko. Dlatego też w niniejszej sprawie nie można uznać by złożone przez J. B. oświadczenia naruszały dobra osobiste powódki. Na uwagę zasługuje jednakże, że w realiach postępowania o podział majątku J. B. występuje w charakterze strony, jako osoba fizyczna a nie jako prezes zarządu spółki (...). W dacie złożenia spornych oświadczeń pozwany nie działał jako organ osoby prawnej, w jej imieniu i na jej rzecz , ale jako osoba fizyczna, co wynika chociażby ze specyfiki spraw o podział majątku między małżonkami, gdzie nie można uznać by stroną tego postępowania była osoba prawna. Dlatego też złożone przez pozwanego oświadczenia nie mogą zostać uznane jako oficjalne stanowisko pozwanej spółki tylko dlatego, że zostały złożone przez jej prezesa. Istotny jest również kontekst sytuacyjny w jakich zostały złożone i ich cel. Dlatego też niezależnie od powyższych rozważań dotyczących braku naruszenia dóbr osobistych spornymi oświadczeniami, powództwo wobec (...) nie mogło zostać uwzględnione również z uwagi na fakt, że oświadczeń tych w żadnym wypadku nie należy utożsamiać ze stanowiskiem spółki, bowiem stanowią prywatne oceny J. B.. W związku z powyższym powództwa wniesione przez E. B. nie zasługiwały na uwzględnienie. Oświadczenia pozwanego J. B. mieściły się bowiem w granicach celu postępowania, w którym zostały złożone. Wypowiedziane przez niego słowa nie miały na celu poniżenia powódki czy też dokuczenia jej, ale obronę swoich interesów. W toku postępowania o podział majątku zeznania pozwanego nie są jedynymi dowodami i to do oceny Sądu orzekającego w przedmiocie podziału majątku będzie należała ocena czy oświadczenia pozwanego były obiektywnie czy jedynie subiektywnie prawdziwe. Dlatego też Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku oddalając w całości powództwa jako niezasadne. O kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. obciążając nimi powódkę jako stronę w całości przegrywającą sprawę. Wskazać należy, że w realiach niniejszej sprawy, rozpoznawane były dwa połączone ze sobą postępowania przy czym w jednym z nich pozwanymi był J. B. oraz (...) zaś w drugim jedynie J. B.. W związku z powyższym Sąd zasądził od powódki na rzecz (...)kwotę 360 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz kwotę 17 tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa. W odniesieniu do kosztów procesu poniesionych przez J. B. wskazać należy, że niniejsza sprawa oraz sprawa o sygn. akt XXIV C 777/15 miały tożsamy zakres przedmiotowy, zostały połączone przed pierwszym wyznaczeniem rozprawy w sprawie XXIV C 777/15 a nakład pracy pełnomocnika strony pozwanej nie uzasadniał przyznania osobnych kosztów z tytułu prowadzenia obu przedmiotowych postępowań. Dlatego też Sąd zasądził od powódki jako strony przegrywającej sprawę jedną stawkę opłaty tytułem
--- STRONA 7 ---
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 360 zł wraz z opłatą skarbową od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. Koszty zastępstwa procesowego w sprawie zostały ustalone w oparciu o §11 ust. 1 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z dnia 28 września 2002 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.) Pozew wniesiony przez powódkę przeciwko (...) w sprawie XXIV C 777/15 został przez nią cofnięty jeszcze przed doręczeniem odpisu pozwu i przed wyznaczeniem rozprawy. Mając zatem na względzie, że powódka wniosła opłatę od przedmiotowego powództwa w kwocie 600 zł , na podstawie art. 79 ust. 1 pkt. 1 b Ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U.2014 poz. 1025 ze zm.) należało zwrócić E. B. uiszczoną opłatę. Z uwagi na powyższe, na podstawie powołanych przepisów Sąd orzekł jak w wyroku.
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny#XXIV C 666/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 03 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawi#art. 207 § 7 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 233 § 1 k.p.c.#art. 98 k.p.c.#art. 79 ust. 1 pkt.