§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
kosztow procesu znajduje oparcie W tresci art. 102. k.p.c., zgodnie z ktorym W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moze zasadzic od strony przegrywajacej tylko czesc kosztow al

Wyrok XXIV C 435/10

kosztow procesu znajduje oparcie W tresci art. 102. k.p.c., zgodnie z ktorym W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moze zasadzic od strony przegrywajacej tylko czesc kosztow albo nie obciaiaé jej W ogole kosztami. Z

Teza / krótkie omówienie

kosztow procesu znajduje oparcie W tresci art. 102. k.p.c., zgodnie z ktorym W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moze zasadzic od strony przegrywajacej tylko czesc kosztow albo nie obciaiaé jej W ogole kosztami. Z

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XXIV C 435/10 ‘VYROK W INIIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ _ _ _ _ D . 29 . ia 201 2 {~13 p0dst§\we t§s1aw_y 2 oma 6.09.2001 r. 0 dootople 1115» 513113“ I3 D _ _ do |nformac1| pUb|l6211E] Dz. 112 poz, 1198 z Fozn. zm Efglkgllffigowy W WarszaW1e XXIV Wydzlai Cywllny PggsfiffémF;fig‘lag§ml?:b;';1§?2*§;§=fi _ ' §& I ’ c Przewodlliczqcy : SSO Bernard Chazan .................. |1'nt$1 nazwrsko wnrusk 05' Protoko‘1a11t:MonikaZa1qska (MN U10/QQ4/W_ck Q po rozpoznamu W dmu 29 s1e1'pn1a 2012 roku W WarszaW1e .................................................. ..........................  , adres wnioskodawcy na rozpraW1c sprawy z powodztwa K. W. I Q _ _,  _ przeciwko Skarbowi Pafistwa — Dyrektorowi Aresztu Sledczego (...) 6 ZOO JéU'CC2'bOO&' 0 zapiateg I. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Dyrektora Aresztu $ledczego (...) na rzecz K. W. kwotr"; 500 2% (piqéset zlotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 29 sierpnia 2012 r. do dnia zaplaty; II. oddala powodztwo W pozostalym zakresie; ‘ III. odstqpuje od obcigzania K. W. kosztami procesu. Sygn. akt XXIV C 435/ 10 UZASADNIENIE W dniu 12 kwietnja 2010 r. K. W. wystgpil przeciwko Skarbowi Pafistwa  Aresztowl §1edczemu (...) 2 pozwem 0 zaplatcg odszkodowania W Wysokoéci 100.000 2}. W uzasadnieniu Wywledzionego roszozenia powod podniosl, i2 podstawq prawnq stanowi art. 77 ust. 1 Konstytucji R.P. oraz art. 41'? k.c. Wskazal, i2 przebywa W jednostkaoh penitenbjamych od dnia 4 grudnia 2008 r. Zdaniem K. W. obowiegzkicm pozwanego, na podstawie ratyfikowanych umow miegdzynarodowych oraz nonn Kodeksu karnego wykonaWczego,, jest zapewnienie powodowi minimalnych Warunkow bytowych oraz ochrony jego zdrowia. Wedlug powoda, strona pozwana. obowiqzkow tych nie zrealizowala, stqd ponosi odpowiedzialnoéé, W szczegolnoéci za zarazenie powoda Wirusem HCV W skutek niewiaéciwej opieki lekarskiej, za nadmieme przeludnienie eel mieszkalnyoh do lipca 2009 r., za nieodpowiodnie Wyzywienie, tj. niewiaéciwa, jego jakosié, iloéé oraz temperature; potraw, brak zajoé kulturalno  oéwiatowych, brak dostqzpu do aktow prawnych, utrudnia11ie kontaktow 2 bliskirni poprzcz przetrzymywanie korespondoncji, trudnoéci z dostaniem siq na Widzenie, brak Warunkow do utrzymywania higieny osobistej, przedmiotowe traktowanie przez funkcjonariuszy_S1uZby Wioziennej, nicwiaéciwe funkcjonowanie kantyny 4 Wysokie ceny, brak Wyboru asortymentu. Powod pOd€11, iz W marcu 2010 r. otrzymal informacje; od pracownika sluzby zdrowia pozwanego A1esztu Qledczego o tym, Ze jest nosicielem wirusa HCV. Wskazal, Ze zarowno na wolnoéci , jak i podczas pobytu W Zakladzie Karnym W I. przechodzil badania okresowe, ktore Wykazywaly, Ze jest on osoba, zdrowq. Jego zdaniem nie byio Wioc innej mozliwoéci zarazenia sic; Wspomnianym Wiruscm jak tylko przcz zaniedbania administracji oraz sluzby zdrowia W Areszcie §1edczym (...). K. W. pod11ios% takze, ii po uzyskaniu informacji o zarazeniu, nie otrzymal Zadnej pomocy ze strony pozwanego, W tym Wsparcia psychologa ani zadnych lekow. Podal, Ze potrawy podawane W pozwanej jednostce penitoncjarncj sprawiaja, W1’&Z6ni6 przeterminowanych i nienadajqcych si2; do spozycia, zaé iloéé posilkow i ich Waga nie Wystarcza do zaspokojenia dziennego zapotrzebowania doroslego mozczyzny. Podczas jego pobytu W Areszcie nic byly organizowane prawie Zadne zajqcia kulturalno  oéwiatowe, nie byko rowniez éwietlic, poniewaz zrobiono z nich cele mieszkalne, zaé spacery odbywaly sis; na placach 0 powlerzchni 20 m2. Powod Wskaza}, i2 cele uzbrojone sq co prawda W przylqcza cieplej wody, ale te nigdy nie sa, uruchamiane, zaé kqpiele odbywajq sin; raz W tygodniu p1‘Z6Z 10 minut, W brudnych kabinach prysznicowych, co powoduje problemy dermatologiczne. W uzasadnieniu pozwu K. W. podniosl nadto, ze pracovmicy pozwanego traktujq. go przedmiotowo, zwracajq sic; do niego uzywajatc Wulgaryzmow i slow uwazanych za obeldywe, czosto zmieniajq powodowi cele mieszkalne. Jegozdaniem niewiaéciwie dzialala kantyna. Wobec powyzszego, zdaniem powoda, doszlo do Wyrzqdzenia mu powaznej szkody niematerialnej, stqd uzasadnione bylo Wystqpienie z pozwem o odszkodowanie. @0zew  k. 2  4) _ W piémie procesowym z dnia 31 maja 2010 r. powod zmodyfikowal wywiedzione powodztwo i vmiosi o zasqdzenie na jcgo rzecz od przeciwnika procesowego na.st<;puja‘cych kwotz 500.000 21 Wraz z ustawowymi. odsetkami od dnia ogloszenia Wyroku' do dnia zapiaty tytuiem odszkodowania, 300.000 21 z odsetkami tytulem zadoééuczynienia, 200.000 21 na eel spoleczny, tj . na rzecz Fundacji (...) z pomocq" W W. oraz kwoty 3.000 zl miesiqcznie tytuiem dozywotniej renty ze Wzglqdu na utrato zdolnoéci zawodowych W zwiqzku z zarazeniem powoda Wirusem HCV, a takze dozywotniego zwrotu ponoszonych przez powoda kosztow W zwiqzku Z1CCZ6Iii61"l1. flpismo procesowe  k. 25) --- STRONA 2 --- W z1o2o11ej odpowiedzi na pozew 'pozWa11y Skarb Pafistwa  Aroszt §1edczy (...) reprezentowany przez Pro__l<u_ra_tor'1e (}e1}_era__l11_a Skagbufafistwa Wnios1o oddalenie Wywiedzionego powodztwa W ca1oéci. U'Zasad.niaj.a,c_ swojo _sta.11o'=:Wl.s'1{o strona pozwana Wskazala, 12 zgodnie Z dyspozycja, art. 248 § l k.k.W., oboWdaZdj_a,cj%1jj‘ _’.g1‘i.1d11ia 2009 r., a Wioc czesciowo W okresie, ktorego dotyczac okolicznoéci opisahon W 'p'oz'Wie, ' istniala moZliWosé osadzenia skazanego na czas okreslony W coli, W ktorej p0W1'€1‘Z§_3hI11E1_ 1_"1a_ ogolge Wynosila mnioj niz 3 m2 Wraz Z obowiazkiem powiadomienia o fakcie przoludnienia Wlasiciwego sodziogo penitencjamego. W tym stanie rzeczy dzia1ania administracji pozWanej jed_11ostl_<i_penitencja1~r1ej mialy oparcie W przepisach prawa, a Wiec nie nosi1y cech bezprawnosncni. P8'n5d1¢' strona pozwana podniosla, i2 Warunkiem koniocznym do Wystapienia Z Zadaniem zaplaty odszkodowania W stosunku do Sk8I'lJ1l‘P3.fiStWfl, obok przoslanki bezprawnosci, jest rowniez zaistnienie szkody oraz zwiazku przyczynowcgo pomiodzy bozprawnoécia a szkoda, czogo powod nie Wykazal. Zdaniem pozwanego, podczas odbywania kary pozbawionia Wolnosci powod mia1 zapownione odpowiednie Wa1'u.nl<i, zaé cele byly Wyp0SflZOI16 W sprzet kwatergnkowy oraz urzadzenia sanitarne zgodnie z przepisami Rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosici z dnia 117 paidziernika 2003 r. W sprawie Warunkow bytowych osob osadzonych W zakladach kamych i aresztachéledczych. Powod mial olsobno miojsce do spania i odpowiednie Warunki do utrzymywania higieny, mial Zapewniona bezplatna opieko medyczna adokwatna do dolegliwoéci, jakie zglaszal, korzystal z kapieli, mial dostop do zimnej i cieplej Wody. W zwiazku z powyzszym, zdaniom strony pozwanej, clzia1anie administracji penitencjarnoj W stosunlcu do powoda mieécilo sio W ramach Wyznaczonych przez obowiazojacy porzadek prawny i nie byio nacechowane 21a Wola iub proba jego dyskryminacji..Wed1ug pozwanego zadania Wywodzono przez powoda sa rowniez sprzeczne 2 zasadami Wspolzycia spolecznego. (odpowiedé na p0z'e1v  k. 55  65) Sad ustalil nastepuj acy stan faktyczny: ' K. W. przobywa W jednostkach penitencjarnych od 2003 r., m.in. W Aroszcie éledczym (...) oraz W Zakladzio Karnym W l.. Qvismo Dyrektora Areszru Sfedczego (..) * lc 66 — 73) W pozwanym Areszcie 81edczym (...) powod byl osadzony: W okrosio od dnia 4 grudnia 2008 1'. do dnia 15 grudnia 2008 r. W pawilonio (...) W coli (...) o powierzclmi 9,82 m (cola 3 — osoboWa) Wraz z 3 Wspcflosadzonych, W okresie od dnia 15 grudnia 2008 r. do dnia 31 grudnia 2008 r.  W pawilonio (...), W coli (...) o powierzchni 9,72 m (cola — osobowa) W 4 osoby, od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 27 stycznia 2009 r. — paW_il._onie (...), W<.§;'e1i (...) (cola 3 .—osobowa) 4, 3 lub 2 osoby, od dnia,.3[}_Iip_Qa 2009 r. do dnia 31 lipca 2009 1'. '—"W pawilonie (...), W coli; nr (';._.) o powierzclmi 9,72 II1 (cola 3  osobowa) — z 3 Wspobsadzonyrni, natomiast W okresie oddnia 1 sierpnia 2009 r. do dnia 31 sierpnia 2009 r. W toj samej coli ~— 2. 3 lub 2 Wspolosadzonych. Od dnia 31 sierpnia 2009 r. do dnia 29 paidziemika 2009 r. poWod przebywal W pawllonie (...), W coli 111' (...) 0 powiorzchni 9,72 m (cola 3 — osobowa) Wraz 2 1, 2 lub 3 Wspolosadzonymi, natomiast od dnia 29 paidziornika 2009 r. do dnia 25 listopada 2009. r. W pawilonie (...), W coli nr (...) o powierzchni 9,72 m Wraz z 2 lub 1 osadzonym. W okresio od dnia 25 listopada 2009 r. — do dnia 3 grudnia 2009 r. powodosadzony by1 W coli jednoosobowej W pawilonie (...), cola nr (...). Natomiast od dnia 3 grudnia 2009 r. do dnia 15 marca 2010 r. przebywal one W pawilonie (...), W coli nr (...) o powierzchni 9,92 II1 (3  osobowej) Wraz z 2 Wspolwieéniow. Od dnia 15 marca 2010 r. do dnia 30 kwiotnia 2010 r. powod osadzony by1W pawiionie (...), W coli nr (...) o powlerzchni 9,82 m (cela 3 — osobowa) Wraz Z 2 Wsprflosadzonymi. (notatka sluzbowa — k. 9] — 97) Podczas pobym W Areszcie 8ledczym (...) K. W. by! osadzany rowniez W celach, W ktorych powierzchnia przypadajaca, na jednego osadzonego Wynosila mniej niz 3 m 2 na jedna osobe na podstawie z zarzadzefi Dyrektora Aresztu 81edczego, W tym z dnia 1 lipca 2008 r., 2 stycznia 2009 1'. i 1 iipca 2009 r. r. Otakiej sytuacji kaidorazowo zawiadamiany byl sedzia penitencjamy. Rogularnie przeprowadzane by1y rowniez wizytacje przez sedziow penitencjarnych Wraz z ze sprawozdaniami z Wizytacji. (zmviadomienie sgdziego penitencjarnego 0 zarzqdzeniu Dyrekrora Areszru gledczego (...) z dnia 1 Alzpca 2009 r.  — k._ 74, zarzqdzenie — k. 75, zawiadomienie sgdziego penitencjarnego 0 zarzqdzeniu z dnia 0.2 stycznia 2009 r. — k. 76, zarzqdzenie — k. 77, zmv1'ad0mz'enie»s:;dzieg0 penitencjarnego 0 zarzqdzeniu Dyrektora Aresztu Sledczego (H) z dnia O1 lrpca 2008 r. + k. 78, zarzqdzenfe — k. 79, sprawozdanil z wizyracji — Ia J06 — 1'J0,l12118121125, 126—1‘29,l33—I74) ' Podczas osadzenia W Areszcie Slledczym (...) kaida cola p0Woda byla Wyposazona W sprzot kWateru.ol<oW.y (lrozka, szafki, taborety) i urzadzenia sanitarne (toaleta, umywallca), okreslono W Rozporzadzoniu Ministra Sprawiedliwosci Z dnia 17 paidziernika 2003 r. W sprawio Warunkow bytowych osob osadzonych W zakladach karnych i aresztach sledczych (Dz. U. Z 2003 1"., Nr 186, poz. 1820). Przy czym umiejscowlenie Wyposaienia i urzadzefi W coli uzaleznione bylo od jej ksztaltu i kubatury. W celach osadzoni mieli zapeWn'io11y staiy dostop do zinmej Wody, natorniast raz W tygodniu — do cieplej, --- STRONA 3 --- mogli Wowczas skorzystac z prysznica. Prad Wylaczany byi o okreélonych godzinach. K. W. mia1 mozliwosc korzystania ze spacorow, zajeé kulturalno — os'.WiatoW3/ch, 'rnia1 dostop do biblioteki, W ktorej znajdoWa1 sie rowniez zbior aktow prawnych, otrzymywal posi1'l<i, mial zapewniona bezplatna opieko zdrowotna. Niejednokrotnie zdarzalo sio, iZ posiiki dla osadzonych W pozwanym Areszcie 81edczym, W tym dla powoda, byly zinme, nies'.WieZe, o nieodpowiedniej Wadze lub nieW1aéciWej kalorycznoéci. flnismo pozwanego — in 66 F 73, zezmmia éwiadkdw: J. L. — k. 268 — 270 2' P. W — k. 270 — 2 7]) Po przyjeciu do Aresztu éledczego (...), W dniu 5 grudnia 2008 r., poWod od.m6Wi1 poddania sie badaniu na obecnosc Wirusa HCV. Nastepnie, W dniu 18 listopada 2009 r., zaiadal on przeprowadzenia badafi W kierunku A(G)HB(S) oraz anty HCV. Po badaniach Wykonanych W dniu 25 listopada 2009 r. stwiordzono prawidlowe Wartosci W morfologii, nie stwierdzono rownioz obecnoéci antygonu HB (S), natomiast Wykryto niewielka ilosé przeciwciai anty HCV, co swiadczylo o zakazeniu. Powod zostal o tym powiadomiony przez funkcjonariusza aresztu. Otrzymal dieto lekkostrawna i Wiasciwe leki, Wykonano rowniez kontrolne badanie usg, W ktorym nie stwierdzono zzmian W obrobie trzustki, Watroby i éiedziony. Powod zostal takze umowiony na konsultacje W Poradni (...) W Szpitalu (...) przy ul. (...) W W. na dziefi 10 stycznia 2011 r., jednakze do konsultacji tej nie dosz1o na skutek braku zgody powoda. (dokumefnacja medyczmz — k. I 75 210, 225, opinia biegfego zzakresu choréb zakaénych  k. 298 — 30]) Powyiszy stan faktyczny sad usta1i1 W oparciu o Wskazane Wyzej dokumenty znajdujace sie W aktach sprawy, ktore uznai za Wiarygodne W calosci, bowiem nie budziiy one Watpliwosci co do swojej autentycznosci i troéci, a nadto nie byiy kwestionowane przez Zadna ze stron. Jako Wiaiygodne sad ocenii zeznania swiadkowz J. L. (k. 268 — 270) oraz P. W. (k. 270 271), uznajac iz co do zasady przedstawione przoz nich okolicznoéci, nie pozostaja W sprzecznosci z pozostalym materi'a1en1 dowodowym zgromadzonym W sprawie. Szczegolnie istotna dla Wydania rozstrzygniecia W przedmiotowej sprawie okazala sie opinia bieg1ego 2 zakresu chorob zakainych, ktora, na1e2a1o uzznaé za Wartosciowyu dowod uzupeiniajacy pozostale dowody zgromadzone W sprawie i spehiiajacy Wymagania ustawowe, okreslone W art. 278 — 291 k.p.c. . Sad zWaZy1, co nastepuje: W zlozonyrn pozwie K. W. Wskazai jako podstawo Wywodzonych roszczefi art. 417 k.c., jed.nak."ze analiza podstawy faktycznej powodztwa, zW1aszcza po sprecyzowaniu Zadafi W pismie procesowym z dnia 31 maja 2010 r., uzasadnia przyjecie,.=;ii. podstawe pifawna dochodzonych 2_ada.__1i_ stanoWi1y W pierwszoj kolej noéci przopisy prawa regulujace1cWesti'e odpowiedzialnosci z tytuiu naruszenia dobr osobistych. W ocenie sadu nie moze bye Watpliwosci, Ze osoba pozbawiona Wolnosci Winna bye traktowana W sposob humanitarny i Z poszanowaniem przyrodzonej godnoéci cz1oWiel<.a. Stwiordzenie to‘znajduje potwierdzenio W orzecznictwie Sadu Najwyzszego i W polskim porzadku prawnym. Zgodnie z art. 30 Konstytucji, przyrodzona i niezbywalna godnoéé czlowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i oclvona jest obowiazkiem WiffldZ publicznych. Nie moze byc Watpliwosci, Ze obowiazek ten powinien byé realizowany przez W1adze publiczne przode Wszystkim tam, gdzie W1adze pafistwowe realizuja swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie mozo prowadzié do Wiekszego ograniczenia praW_cz1oWieka i jego godnosci, niz to Wynika z zadafi ochronnych i celu zastosowanego srodka (talc Sqd Nqfwyzszy w wyroku z dnia 2 paédziemika 2007 r., I] CSK 269/07). Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia Wolnosci niewatpliwie naleiy zaliczyé do katalogu dobr osobistych podlegajacych ochronie. Dziaiania naruszaj ace to dobra mo ga zatem rodzié odpowiedzialnoéc Skarbu Pa1'1stWa na podstawie art. 24 i 448 k.c. (fak Sqd Najwyzszy w wyroku z dnia J 7 marca 2010 ;'., II CSK 486/09). Sad Najwyzszy W Wyroku z dnia 25 kwietnia 1989 r. ( I CR 143/89) Wyjaénil, Ze godnoéé osobista jest ta sfera osobowosici, ktora konkretyzuje sie W poczuciu Wlasnej Wartoéci cz1oWie1<a i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Poczucie to, stanowiace istotny element psychiki czlowieka, ksztaitowane jest przoz okolicznosci zewnotrzne. Zapewnienie przez Paflstwo godziwych Warunkow odbywania _l<a.ry pozbawienia Wolnoéci jest jednym z podstawowych Wymagari demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujacym Wyraz W normach prawa miodzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske miodzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 197? r. Nr 38, poz. 1671 169) oraz z art. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cz1oWieka, stanowiacych, Ze kazda osoba pozbawiona Wolnosci bedzie traktowana W sposob hurnanitamy i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci czlowieka. Te zasady prawa miodzynarodowego Wyrazaja art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP. ' Problematyka ochrony ddbr osobistych unormowana zostala sz_czego1oWo przez ustawodawce W kodeksie cywilnym. Zgodnie z trescia aft. 23 k.c. dobra osobiste czlowieka, jak W szczegolnosci zdrowie, Wolnosc, czesé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizerunek, tajenmica korespondencji, nietykalnoéc --- STRONA 4 --- mieszkania, tworczoéé naukowa, artystyczna, Wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja pod ochrona prawa c}/Wilnego niezaieinie od ochrony przewidzianej W innych przepisach. W mysl art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobisto zostaje zagrozone cudzym dzialaniem, moze Zadaé zaniechania tego dzialania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moze on tal<Ze Zadac, aieby osoba, ktora dopuécila sie naruszenia, dopeinila czynnoéci potrzebnych do usuniecia jego skutkow, W szczegolnoéci aieby z1o2y1a oéwiadczenio odpowiedniej tresci i W odpowiedniej forrnie. Na zasadach przewidzianych W kodeksie moze on r6WnieZ Zadac zadoficuczynienia pienioznego lub zap1aty odpowiedniej sumy pienieznej na Wskazany cel spoleczny. Stosownie do tresci § 2 przywoianego przepisu, jeZe1i Wskutek naruszenia dobra osobistogo zostaia Wyrzadzona szkoda majatkowa, poszkodowany mote Zadaé jej naprawienia na zasadach ogolnych. W myél art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia, sumo tytulem zadosfcuczynionia picnioznego za doznana krzywde Iub na jego Zadanie zasadzic odpowiodnia sumo pieniezna na Wskazany przez niego col spoieczny, niezaleznie od innych srodkow potrzebnych do usuniecia skutkow naruszonia. . Przeslanka, odpowiedzialnosci za namszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnoéé dzialaniafprzez ktora rozumie sie dziaianie (zaniechanie) sprzeczne z porzadkiem prawnym i zasadami Wspolzycia spoiecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawnoéci dziaiania naruszajacego dobra osobiste, co powodujo, Ze na nim spoczywa ciezar Wykazania, iz' jego dziaianie bylo zgodne 2 prawem. PoW6d jednak Winien uprzednio udowodnic fakt naruszenia jego dobra osobistego (art. 6 k.c.), a Wioc Wykazac, Ze W rzeczywistoéci Warmi jego osadzenia byiy takie jak opisane W pozwie. Dopiero Wowczas strona pozwana Winna udowodnic, Ze Warunki to odpowiadaiy normom Wynikaj acyniz przepisdw prawa. Z tresci art. 24 § 1 k.c. jednoznacznie Wynika, Ze ustawodawca tak roz1oZy1cio2ar dowodu, Zena powoda nalozyi obowiazek udowodnienia, Ze pozwany naruszyi jego dobra osobiste, zas na pozwanego obowiazek Wykazania braku bezprawnosci Wjego dzialaniu. W ocenie sadu poW6d jedynie W niewielkim zakrosie Wyvwiazai sie z obowiazku Wykazania, Ze W trakcio osadzenia W Wymienionych W pozwie jednostkach penitencj arnych doszlo do naruszenia jego dobr osobistych. W przedmiotowej sprawie powod Wywodzii roszczenia o zaplate z tytulu naruszenia dobr osobistych W postaci odbywania kary pozbawienia Wolno§ci W niewlaseiwych Wanmkach, bedacych nastopstwem przeludnienia W celach, W‘0l{_I‘6S16 od_ dnia 4 grudnia 2008 r. do"'.1ipca 2009 r. Okolicznoscia. miedzy stronami bezsponia by1 fakt, Ze W dzasie pobytu poWoda W tym okresie pozWa11ym_Areszcie 8Iedczym (...) pa11oWa1o przeludnienie i czeéé osadzonych, W tym powod, byla urnieszczana W Warunkach, W ktorych na jednego osadzonego przypadaio mnioj niz 3 m 2 powierzclmi mieszkalnej, o czym byi informowany sedzia penitencj arny W trybie art. 248 § 1 k.k.W. Taka sytuacja mia1ata1<2e miej sce W okresie od dnia 30 lipca do dnia 29 paidziernika 2009 r., jodnak ten okres nie zostal objety Zadaniem pozwu, W ktorym powod Wyrainie Wskazai, i2 namszenie jego dobr osobistych poprzez umieszczenie go W przeludnionych celach mia1o miejsce do lipca 2009 r. Tym samym okolicznoso pééniej szogo przekroczenia 3 m2 na osadzonego nie byla przedmiotem" oceny sadu. W tym miejscu nalezy podkreélié, i2 osadzenje K. W. W jednostkach penitencjarnych W przedziale czasowym, ktorego dotyczy zarzut przeludnienia, naleiy podzielic na dwa okresy. Pierwszy od dnia 4 grudnia 2008 r. do dnia 27 stycznia 2009 r., kiedy powod przebywai W Areszcie 8ledczym (...) i drugi od dnia 27 styczriia 2009 r. do dnia 28 lipca 2009 r. kiody byl osadzony W Zakladzie Kamym W 1.. Jako, Ze pozew skierowany zostai przeciwko Skarbowi PafistWa— Dyrektorowi Aresztu 8ledczego (...), zas powod sWoje zarzuty skierowal, co potwierdzii W trakcie skiadanych Wyjaéniefi, przeciwko tej. W1as'1nie jednostce, okolicznoéci dotyczace osadzenia powoda W innej jednostce penitencjarnej pozostaja bez Wp1yWu na treéé rozstrzygniecia i moga bye przedmiotern roszczefi dochodzonych W odrebnym procesie. Zgodnie 2 obowiazuj acym W okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosci p1‘Z6p1S6I'1'_l art. 110 § 1 k.k.W. (do dnia 6 grudnia 2009 1".) skazanego osadza sie W celi mieszkalnej Wieloosobowej lub jednoosobowej. W myél § 2 przywoianego przepisu powierzchnia W celi mieszkalnej, przypadajaca na skazanego, Wynosi nie mniej niz 3’ m 2. Cele Wyposaza sie W odpowiedni sprzet kwaterutlkowy zapewniajacy skazanoinu osobne miej sce do spania, odpowiednie Waranki higieny, dostateczny dopiyw powietrza i odpowiednia do po1y roku temperature, Wed1ug norm okreéionych dla pomieszczefi mieszkalnych, a takze osiwietienio odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy. Stosownie do tresci art. 248 § 1 k.k.W. W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego lob aresztu sledczego mote umiescic osadzonych, na czas okreslony, W Wa1"u111<ach, W ktorych powierzchnia W coli 11a" jedna osobe Wynosi mnioj niz 3 m 2. O takim umieszczeniu nalezy bezzwkocznie powiadomié sedziego penitencjamego. Zgodnie z treécia § 11 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwosci z dnia 25 sierpnia 2003 --- STRONA 5 --- roku W sprawie regulaminu organizacyjno — porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci (Dz. U. nr. 152, poz. 1493) skazanych rozmieszcza sie W celach, uwzgledniajac W szczegolnosci pleé, Wick oraz uprzednie odbywanie zasadniczej kary pozbawienia Wolnosci albo kary aresztu Woj skowego. Przepis z art. 248 § 1 k.k.W. sta11oWi odstepstwo od zasady, Ze powierzchnia W coli Wieziexmej powinna Wynosic nie nmiej nit 3 m 2 na jedna osobe. Ten minimainy standard mote bye zatem jedynie Wyjatkowo zmniej szony. W przedmiotowej spraWie strona pozwana Wskazala co prawda, Ze o przeludnieniu Wystepujacym W jednostce, W ktorej przebyv»"a1 powod informowano sedziego penitencjarnego, lecz dokumentow tych nie za1a,czy1a do akt sprawy. W tym stanie rzeczy nie sposob ustalié, przyczyn, W zwlazku 2 ktorymi organ zarzadzajacy jednostka uznal za konieczne osadzenio powoda W coli, W ktorej powierzchnia na jednego osadzonego byia mniejsza 1112 3 m2. Tymczasem, jak trafnie podnosi sie W orzecznictwie, tylko W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach okreslonych W an. 248 k.k.W. i przy zachowaniu trybu postepowania Wskazanego W tym przepisie oraz W przewidzianych W nim przepisach Wykonawczych, moze dojsé do ograniczenia Wielkoéci powierzclmi coli na jednego skazanego ponizej 3 m2, jednakze jedynie na czas okreslony. Musi to byé czas scisie okreélony i nie nadmiemie diugi, chodzi bowiem  co Wazne  o Wyjatek od zasady (tak Sqd Apelacyjny w Poznaniu w wyrolm z dnia 7 kwriemia 2020 r., I Aca 222/10), zas do stwierdzenia Wystapienia "szczegolnie uzasadnionego Wypadku" W rozurnieniu art. 248 k.k.W. nie Wystarcza ogoinikowe powolanie sie na istniejacy W kraju stan przeludnienia zakiadow kamych (mk Sqd Najwyzszy w wyroku z dnia 1 7 marca 2010 r., H CSK 486/09). Gdyby nawet powoda umieszczono na podstawie decyzji dyrektora Wlasciwej jednostki penitencjarnoj W celi o mniej szej powierzchni to i tak nie oznaczaioby to automatycznie, Ze takio umieszczenie jest zgodne z prawem. Jak juz zaznaczono, umieszczenie W celach mniejszych, niZ 3 m 2 m'02o nastapic tylko Wyjatkowo i to na czas okresiony. Tymczasem powod, W okresie objetym pozwem, przebywal W celach nie speiniaj acych minimalnych standardow Aresztu 8ledczego (...) przez okres niespeina dwoch miesiecy, tj. od dnia 4 grudnia 2008 r. do dnia 2'? stycznia 2009 1..  Jak juz Wspomniano, W przepisie z art. 24 § 1 k.c. ustanowione zostalo domniemanie bezprawnosci naruszenia dobra osobistego. Domniemanie to podlega obaleniu przez Wykazanie upravmienia do okreslonego dziaiania. Kto zatem twierdzi, Ze naruszono jego dobro osobiste, nie/musi Wykazywac bezprawnosci. Pozwany Skarb Pafistwa domniemania tego nie oba1i1. W tym stanie rzoczy nale2a1o uznaé, 12 dzia1anie S1T0I1§’.p0ZVV£i11_Ef;i.1 W tym zakresie nosilo cechy b6Zp1‘£_:1WI1__Bg0 naruszenia godnosci powoda, co uzasadnia Zadanie zadoséuczynienia. Dotyczyto Wspoamianego VVyZCj dwumiesiecznego okresu osadzenia powoda W przeludnionej celi. u '  Odnoszac sio do podniesionego W pozWie zarzutu nieodpowiedniego Zywionia podczas przebywania W Areszcie 8ledczym (...), sad uznal, i2 zasiuguje on na Wiaro i uwzglednienie, jako dzialania naruszajace dobra osobiste powoda. Zna1az1 boWiem potwierdzenie W zeznaniach zlozonych przez. swiadkow, natomiast strona pozwana nie przeproWadzi1a skutecznogo dowodu przeciwnego. Na1eZa1o Wiec uznac, i2 zarzuty powoda W tym zakresie byly trafiie. Przede Wszystkim positki z za1o2e1'1ia cieple, niej ednokrotnie nie miaiy odpowiedniej temperatury i nie miaiy nalezytej jakosci. W zwiazku z tym sad doszedl do przekonania, 12 doszio W tym zakresie do naruszenia dobr osobistych powoda W postaci prawa do odbywania kary W Warunkach godnych, Z zapewnioniem mu Wlasciwych Warunkow, W postaci odpowiodniego Zywienia. 1 Powyzsze uzasadnia, zdaniem sadu zasadzenie na rzecz K. W. kwoty 500 z1otych tytu1em zadoséuczynienia Wraz z ustawowymi odsetkami od dnia Wydania Wyroku do dnia zaplaty (zgodnie z zadaniem pozWu), Sad uznal, 2e suma ta jest adekwatna do rozmiaru i intensywnosci doznanej krzywdy oraz stopnia negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego, ktore byly niewielkie. W tym stanie rzeczy sad orzokl jak W pkt I Wyroku. » . W oconie sadu K. W. nie Wykazal, aby strona pozwana nie zapewnilamu wlasciwej opieki lekarskiej, co skutkowaé mialo zarazeniern go Wirusem HCV podczas pobytu W Areszcie Sledczym (...) i brakiem Wlasciwego loczenia W tej jednostce. Przede Wszystkim naIeZy Wskazaé, Ze powod W Z21dC11 sposob nie 1.lCl0WOC11'1.1if, aby przed przybyciem do pozwanej jednostki penitencjamej nie by} nosicieiem Wirusa — 2 Zadnych dotaczonych do akt sprawy dokumentow nie Wynika, aby przed osadzeniem W tej jednostce penitoncjarnej powod mia1 Wykonane badania W kierunku anty HCV, ktore dalyby Wynik negatywny. Zdaniem sadu istotny jest fakt, 12 tuz po przyjeciu do tej jednostki penitencjamej, W dniu 5 grudnia 2008 r., powod od.m6Wi1 poddania sie temu badaniu. Zazadal Wykonania tego badania dopiero W dniu 18 listopada 2009 r., a Wiec po ok. 19 miesiacach os osadzenia W pozwanym Areszcie. Zdaniem sadu nalezy tu' podzielic Wnioski postawione W opinii bieglego z zakresu chorob zakainych i stwierdzic, Ze z najwiekszym prawdopodobiefistwem do zakazenia VV11'I.lS6II1 doszio W okresie znacznie Wczesniejszym niz --- STRONA 6 --- osadzenie W pozwanej jednostce penitencjarnej zwlaszcza, Ze podczas pobytu tam nie przoprowadzono Zadnych zabiegow inwazyjnych, ktore mogiy skutkowaé zakazeniem. Za takim stwierdzeniem przemawia okoiicznosc, i2 powod przez 10 Eat by1 uzalezniony od heroiny, ktora przyjmowai dozylnie. Taki sposéb zazywania narkotykow stanowi najczestsza, drogo zaraienia Wirusem HCV osob uzaleinionych. Ponadto powod nie udowodnii, aby po stwiordzeniu u niego obecnosci Wirusa pozwany nie udzielil mu jal<iejl<o1Wiel< pomocy — przecivmie, Z dokumentacji medycznej Wynika, ii otrzymal on Wlasciwe leki hepatop1'otokcyj11'e oraz diete 1e1<kostraWi1a,. Wykonano rovmiei kontrolne badania usg oraz umowiono termin konsultacji W specjalistycznej poradni, na ktora powod nie Wyrazil zgody. Ponadto oswiadczenie K. W., it nie otrzymywai 1ek6W (k. 295) pozostaje W Wyraénej sprzecznosci z zeznaniami swiadka  Wspoiosadzonego, Wedle ktorego powod W zwiazku z nosicielstwem Wirusa HCV ,,prZyjmoWa1 duze dawki 1ekoW". W tym stanie rzeczy, twierdzenia powoda, aby pozwany dopuscii sie zaniedbafi W zakresie opieki lekarskiej, nalezalo uznac za nieznaj duj ace oparcia W okoiicznosciach faktycznych ujawnionych W toku postepowania dowodowego. ‘ Odnosnie do podnoszonego przez powoda zarzutéw zwiazanych z nievdasciwymi Warunkami do utrzymywania higieny osobistej, brakiem dostepu do ciep1ej Wody W celach oraz zbyt rzadkioj mozliwoscikapieii, tj. jedynie raz W tygodniu, sad uznal, ii nie znajduja one oparcia W przepisach praWa. Zgodnie bowiem Z brzmieniem § 30 ust. 3 rozporzadzenia Ministra SpraWicd1iWos'.ci 2 dnia 25 sierpnia 2003 r. W sprawie reguiaminu organizacyjno  porzadkowego Wykonywania kary pozbawienia Wolnosci (Dz. U. Nr 152, poz. 1493) skazany korzysta co najmniej raz W tygodniu 2 ciepiej kapieli. Podczas osadzenia W Aroszcie 8ledczym (...) K. W. miai zapewniona moZ1iWo§é skorzystania Z ciepiej kapieli z take, czestotliwoscia. Ponadto, W czasie swego pobytu powod nie uskar2a1 sie na standard kapieli. W materiale dowodowym bralc jest potwierdzenia, aby cicrpiai on te2 na doleg1iWosci,'ktore Wiazalyby sie z niezapewnieniem mu Wiaéciwej higieny czy czystosci W celach lub W iainiach. Nalezy podkreslié, it obowiazujace przepisy nie nal<azyWa1y doprowadzenia do kazdoj coli mieszkalnej ciepiej Wody, zas powod miai zapewnione srodki do higiony i utrzymania coli W czystosci zgodnie Z normami Wynikajacymi z przepisow rozporzadzenia Miiiistra Sprawiedliwosci z dnia 17 paidziernika 2003 r. W sprawie Warunlcow bytowych osob osadzonych W zakiadach kamych i aresztach sledczych. Zdaniem sadu okoiicznosé ograniczonego, jak twierdzi powod, dostepu do zajoé k.o. czy aktow pfiawnych nie jest Wystarczajaca do stWierd:'.e11ia, Ze st:1.11 taki godzit W jakiekolwiolq ehronione prawem dobro osobiste powoda, tym bardziej, Ze nie zostala Wykazana skala tych ograniczefi. Natomiast zarzuty pozosta1e, tj. dotyczace utrudniania kontaktow z bliskimi poprzez przetrzymywanie korespondencji i utrudnianie Widzefi, zagrozenio bezpieczefistwa powoda poprzez umieszczenie go W coli 2 Iudimi o roinym stopniu demoralizacji, przedmiotowe traktowanie przez funkcjonaiiuszy, nieW1asciWe fimkcjonowanie kantyny, nie zostaly przez powoda skonkretyzowane W przedmiotowym postepowaniu — powod nie Wskaza1 faktow i okolicznosci oraz dat, W jakich rnia1oby dojsc do powyiszych zdarzefi i nie przedstawii doWod6W na poWyZsze okolicznosci. Stad zarzuty to naloiaio uznac za nieudowodnione. ‘ Na marginesie Warto Wskazac, i2 pozostaie kwestie podnoszone przez powoda W trakcie sldadania Wyjasnieti (np. dotyczace przebywania W jednym miejscu z osobami palacyrni) Wykraczaty poza podstawo faktyczna, powodztwa przedstawiona, W pozwie i W pismie procesowym zmieniajacym Zadanie pozvm (z dnia 31 maja 2010 r.) Tymczasern to okroslona przez powoda podstawa faktyczna Wyznacza zakres rozpoznania sprawy przez sad. Okolicznosci, ktore nie zostaly objete ta podstawa a pojawiiy sie W trakcie postepowania dowodowego nie zostaly uwzglednione przez sad i moga byé one przedmiotem odrebnego postepowania sadowego. . Majac powyisze na uwadze sad orzekl jak W pkt II wyroku. Rozstrzygniecie W przedmiocie kosztow procesu znajduje oparcie W tresci art. 102. k.p.c., zgodnie z ktorym W Wypadkach szczegolnie uzasadnionych sad moze zasadzic od strony przegrywajacej tylko czesc kosztow albo nie obciaiaé jej W ogole kosztami. Z uwagi na obecna sytuaeje Zyciowa i finansowa powoda sad uznal, 12 W przedmiotowej sprawie zachodzi przewidziany W ustawie uzasadniony Wypadek uzasadniajacy odstapienie od obciazania powoda kosztami procesu. ‘

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Warszawa#XXIV C 435/10#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 417 k.c.#art. 30 Konstytucji#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 3 Europejskiej#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 6 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 248 § 1 k.k.W.#art. 110 § 1 k.k.W.#art. 248 k.k.W.