Postanowienie XXIV C 148fl0 UZASADNIENIE Pozwcm

--- STRONA 1 --- Sygn. XXIV c 143110 WYROK N d  .  . w IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ do d°:'FP'° _ ' '  I Q ZR. Zm. przekaxano lnfnrmacje publicznq w rmmie Dnia 27 czerwca 2012 r. dnkumeniu Iub w iormie przetworzonei I Sqd Okrqgowy wWarszaw1c XXIV Wydzlal Cywllny Q/timie i W skkadzic nastopujqcym: ~~~~~~~  Pk ................. was wfliuskmmy ................... Przewodniczqcyr SSO Bernard Chazan Protokolant: sekr. sqdowy Monika Zalqska po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 20l2 r. w Warszawie na rozprawie sprawy z powodztwa A. S. przcciwko Skarbowi Pafistwa  Centralnemu Zarzddowi Shlzby Wiqziennej 1 o zadoééuczynienie I. zasqdza od Skarbu Pafistwa — Centralnego Zarzqdu Skuzby Wiqzicnnej na rzccz A. S. kwotq 1.000 2% (tysiqc zlotych); II. odstgpuje od obciqzania A. S. kosztarni procesu. Sygn. akt XXIV C 148fl0 UZASADNIENIE Pozwcm 'z%oZonym W dniu 8 lutogo 2010 r. A. S. wnios% o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa  Arosztu Slcdozcgo W. — B., Arosztu Slcdczcgo W. — S., Aresztu Sledczego W. — M. i Ccntralncgo Zarzaglu Shlzby Wigzicnncj zadodéuczynienia w kwocic 800.000 zlotych. Jako podstawq prawnq roszczenia A. S. wskazal art. 24 § 1 k.c., art. 448 § I k.0., art. 4 k.1<.w. oraz art. 3 Konwencji Praw Cidowieka. W uzasadnieniu pozwu powod przytoczyi szcrcg okolicznoéci, lctorc w jcgo przckonaniu stanowiky o naruszcniujego débr osobistyoh. W picrwszcj z wymicnionych jcdnostok organizacyjnych (tj. w Areszcie Slodczym W. — B.) powod przebywal Iatach 19951997, 19981999, 20022004, a takze od Iistopada 2009 r. do chwili wniesienia pozwu. Co do zarzutow skicrowanych wobcc tcj jcdnostki A. S. wskazal, it do roku 2004 przcbywed tam w ciasnych i przcludnionych celach, ktéro by%y zagrzybionc, w ich oknach nic bylo szyb, ramy okiennc byly wypaczonc, brak bylo szafck dla zabezpieczenia zywnodci, czy pdhek na érodki higieniczne, a kqciki sanitarne nie byly wydzieionc od rcszty ccli. Powod podniosi nadto, it do chwili obecnej prqd jest tam wy%acczany w godzinach 912 i 13I5. Z uwagi pa fakt, i2 nic otrzymujc gorqcogo napoju, zmuszony by! i w dalszym ciqgujcst rezygnowaé ze spacerow w okresie jesienno — zirnowym. Aresztowi Slcdczemu W. — M., w ktorym przebywa% w latach 19971998, 20012002 oraz od 12 grudnia 2008 r. do 7 stvcznia 2009 r. A. S. zarzuci} umieszczenie go w przeludnionych celach, w ktérych nie by¥o wydzielonych kapikow sanitarnych. W odnicsicniu do Arcdztu Sledczego W. — S. powéd wskazal, ii by% w nim osadzony w latach 20002001, 20052007, atakic od maja do listopada 2009 r. Zaznaczy}, Ze w okresic do 2005 r. przebywaé w barakach, ktore poiniej zostaly wyburzone, W ciasnych celach, ktore nie nadawaly sis‘; do zamicszkaniai nic mialy wydzielonych kgcikow sanitarnych. Takte W pdiniej szym okresie, gdy prlcbywal w nowych pawilonach, W coli przoznaczoncj dla trzcch osadzonyoh bylo jch czterech. floozew — k. 46) W odpowiedzi na pozew z dnia 26 czerwca 20_I0 r., pozwany Skarb Pafistwa zastgpowany przez Prokuratoriq Gencralnq wnic'>s% 0 oddalenic powodztwa. W uzasadnicniu strona pozwana wyrazfla poglqd, ii twicrdzenia pozwu sqog61nik0w'e. Wskazala, 2e wszelkie dziahmia podejmowanc przez funkcjonariuszy strony pozwanej wzglodern osadzonego byiy zgodne z obowigzujqcym porzqdkiem prawnym. Strona pozwana podniosia, iz do odpowiedzialnoéci na podstawie art. 448 k.c. nie ma zastosowania domniemanie bezprawnoécid zachowania sprawcy naruszenia clobr osobistych, zasf powod nic przodstawil Zadnyoh konkrctnych faktow, na ktoro siq powolujc i nic wyka.za% Zadnej z przesianek warunkuj apych przyznanie zadoééuczynienia. W odpowiedzi na pozew podniesiono rowniez zarzut przedawnienia czqéci roszczefi na podstawio art. 4421 k.c. fodpowiedz’ no pozew — k. 2932) ' _ W piémic procesowym z dnia 13 wrzcénia 2010 r. A. S. raz jcszczc stwicrdzil, zc podczas calego pobytu w Areszcie Sledczym W.  S. (do roku 2009) przcbywai w przoludnionych celach, a takze podniosh iz w roku 2005 byl tam osadzony w ccli zagrzybioncj i zarobaczoncj. Powod za.rzuci% nadlo brak éwietlic, ktorc zostaly przeznaczonc na cola micszkainc, :1 takic nicwlaéciwy sposob rcalizacji spaoerow, podczas ktorych jednoczeénie _ wypuszczarlychjest szeéé osob, przez co nie byh) siq gdzie ruszyé, a w czasie deszczu kaiuze uniemozliwiajq spacery. Odnosinic do Arcsztu Slcdczcgo W. — M. A. S. w piémie tym, poza okolicznoéciami wskazanymi w pozwic, dodatkowo wskazal, ii w latach 20012002 w celi nie by%o wentylacji, a w jednostce nie bylo éwietlic. Powod przytoczyl takze zdarzenie, do ktorego doszh) W clniu 4 grudnia 2009 r. w Areszcie Sledczym W.  B.. Mialo wowczas zostaé wybite okno w celi powoda, ktore naprawiono dopicro po tygodniu. Takze i w tej jednostce, wedlug powoda, nie byhz éwietlic, a lainia nie spelnizfia jakichkolwiek norm. floismo procesowe — k 1071 H) ' Postanowieniem z dnia 9 lutogo 201 1 1". SQCI oznaczyljednostkq organizacyjnq reprezentujqcz; Skarb Paristwa W przedmiotowej sprawiejako Centralny Zarzqd S%u2by Wiqziennej. gjoostanowienie — k. J52)  " --- STRONA 2 --- Sa_d ustalii nastopujaccy stan faktyczny: A. S. przebywai w Areszcie Sledczym W. — B. w nastopujqcych okrcsach: 28.05.1998 r. — 01.03.1999 r., 09.10.2002 r. 04.12.2002 r., 18.12.2002 r. — 16.06.2004 r., 07.01.2009 1'.  07.05.2009 r., 13.1 1.2009 r. — 19 maja 2010 r. Dokumcmacja dotyczqca pobytu przed rokiom 2006 zostala wybrakowana. W okrcsio od .dni3_. 7_S_tycznia 2009r. "do dnia'2 fnaja 2009 r. w coli przcznaczonej dla 4 osadzonyoh powod przcbywal (Z wyjagkiem kilku dni) wraz z 45 innymi osobami, natomiadt w' okrosic‘mi§'dzy 10 listopada 2009 r. a 5 lutego 2010 r. norma powierzchni celi dlajednego osadzoncgo byia zachowana. W cclaoh, w ktofybh pfzobywél ksccikii sanitarne byiy oddziclonc od rcszty celi murowanymi dcianami z wcjéoiami wyposazonymi W zasionki, badi Zabudowane byiy metoiowym stclazcm pokrytym nieprzeiroczystym tworzywcm z wcjéciami wyposazonymi W Zaslonki. Powod miai dostqp do bieiqcej, zirnnej wody, a raz w tygodniu do gorapej kqpieli w laini. W okresie drugicgo pobytu w jednostce A. S. ziozyi dwie skargi dotyczqce braku opicki lckarskicj i blraku tiepioj wody W celi, ktore zostaly oddalonc z uwagi na ich bezzasadnosié. W roku 2009 wjednostco przoprowadzono szereg prac remontowych, ktorc um0Z1iwi1y znacznqpoprawg warunkow bytowych osadzonych. W AS W. — B. dziaiaiy éwiotlice oddziaiowc, w ktorych organizowane byiy turnieje szachow, waroabow, tcnisa stoiowogo oraz rdine konkursy. W grudniu 2009 r. w ccli, W ktorcj przcbywal powod wypadia Szyba W oknie, ktorq wstawiono po ok. dwoch tygodniach. (k 5185 — dolcumemocjo ZAS W. — B., ic 9299 — informacja o pobyfach i orzeczeniac/1, wyjaénienia powoda — la 19920/) W Areszcie Sledczym W.  S. A. S. przcbywal w nastqpujapych okresach: 11.04.2001 r. 16.11.2001 r., 04.03.2005 r.— 15.11.2006 r., 03.03.2007 r. — 09.07.2007 r., 08.05.2009 r. — l8.11.2009 r. Dokumentacja dotyczqca pobytu powoda w konkremych celach i stanu ich zaiudnienia do roku 200’? zostaia wybrakowana. W roku 2001 powod by! osadzony w celi pofozoncj w starym budynku. gospodarczym, zaadaptowanym dla potrzob aresztu. Warunki mieszkaniowc i sanitarnc byiy wowczas trudne. Kqcik sanitarny byl zasianiany przcz wiqinidw przeécieradiem. W celi, w ktorej faowod przcbywai w roku 2005 zdarzyio siq, 2e muszla klozetowa byia pgkniqta. Okna byiy nicszczeine, wypaczone, niekiedy z wybitymi szybami. W celi byiy robaki. Podczas pobytu A. S. w tcj jcdnostcc w roku 2005, w jednej 2 cc}, nad sanitariatem, by1a dziura w suficic, przez ktorq powod wychodzil na dash. W tym okrcsic podiogi w celi byiy sprochniaie, a na écianach osadzai siq grzyh. W czasic kqpieli w 1az'ni nie dia wszystkich wiqiniow starczalo cieplej wody, a zimg panowala tam niska temperatura. Na spacery wypuszczano jednoczeénie osadzonych z trzech cel. Sprzgty znajdujqce sio w s;wiotlicy byiy stare i uszkodzone. W okresie pomiqdzy dniem 8 maja a dnicm 18 listopada 2009 r. normy powierzchni celi najednego skazanego [3 m2] zachowane byiy lqcznie przez oko1o dwa missiqcc. (Ia 8691 — d0kumentacjazA§' W. — S.. la 9299 — informacja 0 pobyzach i orzeczeniach, zeznania .§w:'adka A. P. — k. 274, zeznarzia iwiadka S. .1 — k. 35 old CPS 184/I 1, wyja§m‘em'a powoda ~ k. 199201) ‘ W Areszcie Sledczym W. —1\/1. pow_od by} osadzony w okrcsaoh: od 11.12.1997 1'. do 28.05.1998 r., od 16.11.2001 r. do 29.04.2002 ri, od 02.07.2002 r. do 09.10.2002 r. oraz od 12.12.2008 r. do 02.01.2009 r. W celach, W ktérych przebywai powod nie byiy zachowano normy powierzchni najcdncgo skazanego. W jcdncj z col, W ktoroj powod byi osadzony pod konific lat 90tych nie mozna byio zimq otworzyé okna z uwagi na problem z jogo poz'.ni<qiszym zamkniociem. Kapik sanitamy by} wowczas oddzieiony od celijcdynic przcslcieradiem wykorzystywanym do tego celu przez wigéniow. (wyjodnienia powoda ~ Kc. 199201) Powyiszy S1311 faktyczny sqd ustalii na podstawis powoianych wyicj dowodow, ktorych wiarygodnoéé nie budzila wqtpiiwoéci sa_du i nie zostala skutooznio podwaiona przez Strony. . ' Sqd zwazyi co nastqpuje: __ W ocenie sqdu, powodztwo w sprawie niniejszoj zaslugujo na uwzglqdnicnicjedynie W niowieikim zakresie. W zioionym pozwic A. S. przcdstawii Szerog zarzutow (:0 do warunkéw Wj%l1(1C11 pozostawai w trakcio pobytu W Arcsztach Sledczych: W. — 13., W. —' M. i W.  S.. Zdaniem powoda uzasadnia to Zqdanio zadoééuczynienia 2 tytulu ponizajqcego i niciudzkicgo traktowania. W ocenie sqdu nie mote byé wqtpliwoéci, ze osoba pozbawiona wolnoéci Winna byé traktowana w sposob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonoj godnoéci czlowieka. Stwierdzenie to znajdujc potwicrdzenio w orzocznictwie Sa_du Najwyiszego i w polskim porzqdku prawnym. Zgodnie 2 art. 30 Konstytuoji, przyrodzonai niezbywalna godnoéé cziowiekajest nionaruszaina, ajej poszanowanie i ochronajest obowiqzkiem wladz pubiioznych. Nio 111026 byé wajtpliwoéci, 2c obowiqzck ton powinien byé realizowany przez wladzc publicznc przcde wszystkim tam, gdzie wiadze pafistwowe roalizuj Q swojc zadariia represyjne, ktorych wykonanie nio moic prowadzié do wiqkszego ogmniczenia praw cziowioka ijogo godnoéci, nit to wynika Z zadafi ochronnyoh i cclu zastosowanego érodka flak SqdNqjwyz'.i'zy w wyroku z dnia 2 paédzierrailca 2007 r., H CSK 269/O7). Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci niewqtpliwio naiciy zaiiczyé do katalogu dobr osobistych podicgajqcych ochronie. Dzialania naruszajqco to dobra mogq zatem rodzié odpowicdziainoéé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 1<.c. (talc Sqd Najwyiszy w wyroku 2 dnia 1 7 marca 2010 r., H CSK 486/U9). . Sqd Najwyzszy w wyroku z dnia 25 kwicinia 1989 1'. (J CR 143/89)wyja§ni1, ze godnoéé osobista jest ta sferq osobowoéci, ktora konkrctyzufi: siq w poczuciu wiasncj wartoéci cziowieka i oczekiwaniu szacunku ze strony innych Iudzi. Poczucic to, stanowia_ce istotny element psychiki cziowicka, ksztaitowane jest przez okoiicznoéci zewriqtrzne. Zapewnienie przcz Pafistwo godziwych warunkdw odbywania kary pozbawienia wolnoéci jest jednym z podstawowych wymagafi demokratycznego pafistwa prawnego, znajdujqcym wyraz w normach prawa migdzynarodowcgo. Wynika to wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowancgo przez Polskq miodzynarodowcgo paktu praw osobistych i pubiicznych Z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Emopejskiej Konwcncji Praw Czlowieka, stmiowiqcych, ze kaida osoba pozbawiona wolnoéci bqdzic traktowana w sposob humanitorny i 2 poszanowaniom przyrodzonej godnoéci cziowicka. Tc zasady prawa miqdzynarodowcgo wyraiaja_ art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP. " Probicmatyka ochrony dobr osobistych unonnowana zostaia Szczegolowo przez ustawodawcg w kodeksie cywiinym. Zgodnie z treécia. art. 23 k.c. dobra osobistc cz1owicka,jak w szczegoinoéci zdrowio, wolnoéé, czcéé, swoboda sumienia, nazwisko iub pseudonim, wizerunsk, ta] cmnica ' korospondencji, nietykalnoéé micszka'nia.,' twdrczoéé naukowa, artystyczna, vvynalazcza i racjonalizatorska, pozostajqpod ochronzgprawa cywilncgo niezaleznie od ochrony przewidzianej w innych przcpisach. W myél art. 24 k.c. ten, czyjc dobro osobiste zostajo zagrozonc cudzym dziaianiern, more zqdaé zanieohania tcgo dzialania. chyba ze niejost ono bézprawne. W razie dokonancgo naruszenia moze on takze zqdaé, azcby osoba, ktora dopu§ci1a sin; naruszonia, dopeiniia czynnoéci potrzobnych do usunigciajogo skutkéw, w szczegolnodci azcby z1o2y1a oéwiadczenie odpowiednioj troéci i w odpowiednicj formic. Na zasadach przewidzianych w kodeksie moze on réwnici Zqdaé zadoééuczynienia pionioinogo lob zapiaty odpowiedniej sumy picniqznej na wskazany col spoicczny. Stosownie do ’o'e§oi § 2 przywoianego przepisu, jezeli wskutck naruszenia dobra osobistego zostala wyrzodzona szkoda majqtkowa, poszkodowany mozo 2a_daéjoj naprawienia na Zasadach ogolnych. W myéi art. 448 k.c. w razic naruszenia dobra osobistego sqd mozc przyznaé iemu, czyjc dobro osobiste zostalo naruszonc, odpowicdnia_ sumo; tytu1em zadoééuczynienia pienigznego za doznanq krzywdo lub na --- STRONA 3 --- jego Zqdanie zasddzié odpowiedniq sume pienieinq na Wskazany przez niego cel spoleczny, niezaleinie od innych érodkow potrzebnych do usunieoia skutkéw naruszenia. Przesiankg odpowiedzialnoéci za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bczprawnoéé dziaiania, przez ktorq rozumie siq dziaianie (zaniechanio) sprzeczne z ]JCI1‘Z€1Ci1(1BIT1 prawnym i zasadami Wspoizycia spolecznego. Przepis art. 24 k.c. przowiduje domniemanie bezprawnoéci dziaiania naruszajapego dobra osobiste, co powoduj e, Ze na nim spoczywa ciqiar Wykazania, ii jego dziaianie byio zgodne z prawem. Powod jednak winien uprzednio udowodnif: fakt naruszeniajego dobra osobistego (art. 6 k.c.}, a wiec wykazaé, is w rzeczywistoéci warunki jego osadzenia byiy takiejak opisane w pozwie. Dopiero Wowczas Strona pozwtma Winna udowodnié, Ze Warunki to odpowiadaly nontlorn Wynikajqcym z przepisow prawa. Z treéci art. 24 § 1 k.c. jednoznaoznie wynika, 2e ustawodawca tak rozloiyl cieiar dowodu, 2e na powoda naiozyi obowiqzok udoWodnieni&, fie pozwilny naruszyl jego dobra osobiste, zaé na pozwanego obowiqzek wykazania braku bezprawnoéei wjego dzialaniu. W ocenie sqdu powodjedynie w niewielkim zakresie wywiqzai sie z obowiqzku wykazemia, Ze w trakcie osadzenia W Wymienionych W pozwie jednostkach penitenojamych doszio do naruszonia jego dobr osobistych. Jego W)'ja§nienia Sq bardzo ogdinikowe, zaé zeznania éwiadkow w znaczqcej czqéci obejmujq okresy, za ktore roszczenia ich dotyczape sq przedawnione. W ocenie sqdu, istotna czeéfi roszczed powoda ulegla przedawnieniu, zaé zarzut podniesiony W tym przedmiooie przcz stronq pozwanq czyni pozew w tym zakresie niezasadnym, bowiem zgodnie z art. 117 § 2 k.c. po uplywie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysiuguje roszczenie, mote uchylié sie od jego zaspokojenia, chyba is zrzeka sie korzystania z zarzutu przcdawnienia. Pozwany Skarb Padstwa zastepowany przez Prokuratoriq Generalna Skarbu Pafistwa nie zrzeki sie z korzystania z zarzutu przedawnienia, podnoszap jednoczeénie ten zarzut w odpowiedzi na pozow. Zgodnio z art. 442‘ § 1 k.c. roszczenie 0 naprawienie szkody wyrzqdzoncj czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lattrzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedzial sie o szkodzie 1 o osobio obowiqzanej dojoj naprawienia. JednakZe termin ten nie rnoZe byé diuiszy niz dziesieé lat od dnia, w ktoryrn nastqpilo zdarzenie wywoiujqce szkode. § 3 tego artykuku stanowi natomiast, ze w razie wyrzqdzenia szkody na osobie, przedawnienie nie mozo skoficzyé sie wcze§niej niz Z upiywem lat trzech od dnia, W ktérym poszkodowany dowiedziai sic; o szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. lak trafnie podnosi sie w orzecznictwie przepis ten rcguluje przedawnienie wszelkieh roszczefi majqtkowych w zakresie odpowiedziainoéci deliktowej, a Wiec roszczefi o naprawienie szkody majatkowej oral roszczeri o zadoééuczynienie krzywd i znajduje zastosowanie do tego rodzaju roszczefl osoby pobawionej WD1I1{)SC1 skierowanych przeciwko Skarbowi Pafistwa flak Sqd Apeiacyjny w Sqdu Apelacjginego w Poznaniu, wyrok z dnia I8 iistopada 2010 r., I ACQ 870/10). Cytowany Wyzej przepis stosuje sie nie tylko do roszczefi powstaiych po nowelizacji kodeksu cywilnego, aie talkie do wczeéniej powstaiyoh roszozefi z tytu1u czynow niedozwolonych i nieprzedawnionyoh w dniu wejéeia W tycie ustawy nowelizujqcej kodeks cywilny, a wiec w dniu 10 sierpnia 2007 r. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustaw)/—Kodcks cywilny nie znaj dzie on natomiast zastosowania do roszczcfi deiiktowyoii, ktoro no podstawie wczeéniej obowiqzujqcoj rogulacji prawnej ulegiy przed tym terminem przedawnieniu. Przypisujap pozwanomu naruszanie jego praw i godnoéci powod zarzucil pozwancmu dopuszozenie sie czynow niedozwolonych, ciia ktorych to roszczed zgodnie z art. 4421 § 1 k.c. termin przedawnienia. Wynosi trzy lata. Wniesienie pozwu przez powoda nastqpilo W dniu 5 lutego 2010 r. W trybie art. 165 § 3 k.p.c. poprzez oddanie przesylki z pozwem administracji zalciadu karnego, zgodnie z ktorym to przepisom oddanie pisma procesowego przez osobe pozbawionq WCI11’1DSC1 w administracji zakladu karnego jest rdwnoznaczne z wniesieniem go do sqdu (koperta k. 7). Poniewaz chwilq okreélajqcqpoczajek trzyletniego biegu przedawnisniajest moment ,,dowiedzenia sio o szkodzie" i .,osobie obow'istzanej do jej naprawienia", a nie o zakresio szkody czy trwaloéci jej nastepstw, dlatego uznajo sie, 2e jest to moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawe z ujemnych nastqpstw zdarzenia wskazujegcych na fakt powstania szkodyi ma éwiadomoéé doznanej szkody (rak Sqd Najwyészy w wyroku z dnia I8 wrzedrsfa 2002 r., H1 CKN 59 7/2000, Sqd Apelacyjny w Krakowie w wyroku z dnia 5 maja 2010 r., HI APa 4/10). Podniesienie przez strone pozwanq zarzutu przedawnienia przez pozwanego skutkuje koniecznoéciq oddalenia powodztwa za okres przekraczajocy trzy lata przed dniem wniesienia powodztwa tj. do dnia 5 lutego 2007 r. wiqcznie. W tym stanie rzcczy spoérod dziaiafi strony pozwanej, ktore Wodlo treéci pozwu miaiyby naruszaé dobra osobiste powoda merytorycznej ocenie podiegaly jedynie te, ktore dotyczyly okresu pomiedzy dniem 5 iutego 2007 r. a dniom wniesienia pozwu. Powyzsze oznacza to, ze w odniesieniu do Aresztu Slcdczego W. — B. nie ulegly przedawnieniu roszezcnia zwiqzane z pobytem od dnia 18 Iistopada 2009 r. do dnia ziozonia pozWu (okres od dnia 7 Stycznia 2009 r. do dnia 7 maja 2009 r. nie zostai ujety W pozwie, totet nie jest przedmiotem ooeny W ramach niniejszego postepowania). Zarzuty dot)/czscce tego okresu zwiqzane byiy z przerwami W dostopie do cnergii clektryoznej, brakiem gorapego napoju po spacerach W okresie jesienno — zimowym, brakiem éwiotlio iztym stanem1a;éni, a takie zdarzeniem z grudnia 2009 r., kiedy w eeli powoda zostaia Wybita Szyba, ktorq Wstawiono po tygodniu (zgodnie z pozwom) lub po dwooh tygodniach (zgodnie z treéciq wyj aéniefl powoda). Zdaniem sqdu, przodstawione zarzuty, z wyjqtkiem ostalniego, nie zostaiy w iaden sposob udowodnione przez powoda. Iotez uwzglednienie roszczefi z nimi zwiaganych nie byio mozliwe. W odniesieniu do opisanego zdarzenia, do ktérego doszlo w grudniu 2009 r., sa_d uznai, izjaickolwiekjego skutck byl dla mieszkmicow celi dokuczliwy, jednak nie uzasadnia stwierdzenia, 12 W181’! sposob strona pozwana. naruszyia jakieé dobro osobiste powoda, Wyl‘28.dZajB‘0 mu na tyie duiq krzywde, aby podlegaia ona rekompensacie W postaci pienieznej. Iak Wynika Z materialu dowodowego zgromadzonego W aktach sprauy W trakcie pobytu powoda w Areszcie Sledczym W. — M. W okresie od dnia 12 grudnia 2008 r. do dnia 7 stycznia 2009 r. W zaj mowanej przez niego celi nie byiy zachowane norrny powicrzchni wynikajape z art. 248 k.k.w., zaé kqcik sanitarny oddzielony byi od mieszkalnej czeéci celi jedynie przesicieradiem wykorzystywanym w tym celu przez osadzonych. Okolieznoéci te sqd ustaiii W oparciu o wyjaénienia powoda, a W braku dowodow przeciwnych, uznal je 2a wykazane. W odniesieniu do Aresztu Sledczego W. — S., co do okresu nie objetego przedawnieniem, tj. od dnia 3 marca 2007 r. do dnia 9 lipca 2007 r. oraz od dnia S maja 2009 r. do dnia 18 listopada 2009 r., A. S. zarzucii brak éwietlie, ktére zostaly przeznaezone na eele mieszkalne, niewlaéciwy sposob realizacji spaceiow, podczas ktoryoh jednoczeénie wypuszczanych jest szeéé osob, przez co nie bylo sic; gdzie ruszyé, a W czasie deszczu kaiuze uniemoziiwiajq Spacery, a takie przebywa.nie"w przeludnionyoh oeiach. Na podstawie dowodéw zaoferowanych przez powoda pierwsze dWa zarzuty nie zostaiy potwierdzone. Sqd 1.1510111 natomiast, ii W okresie pomiedzy dniem 8 maja a dniem 18 listopada 2009 r. normy powicrzchni ccii najedncgo skazanego (3m2) zaohowane byiy iapznic przoz oko1o dwa miesiqce, a zatem w trakcie pozostalych czterech miesiqey powod przebywai w eelach, ktore tyoh norm nie speinialy. Co do okresu cztereoh miesiecy osadzenia w roku 2007 sa_d takze przyjaj naruszenie tych norm, opierajag: sic; na twierdzeniach powoda, ktozym strona pozwana nie zaprzeczyla i nie przedstawila dokumentow, na podstawie ktorych moiliwe byloby poczynienie ustalefi przeciwnycli. Zgodnie z obowiqzujqcym w okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia wolnoéci przepisem art. 110 § 1 k.k.w. (do dnia 6 grudnia 2009 r.) skazanego osadza sie W ceii mioszkalnej wie1oosoboWej iub jednoosobowej. W myéi § 2 przywolanego przepisu powiorzchnia W celi mieszkalmzj, --- STRONA 4 --- przypadajaea no skazanego, wynosi nie mniej niz 3 m2. Cele Wyposaia sie W odpowiedni sprzet k_wateruni<owy zapewniajaoy skazanemu osobne miej see do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateczny doplyw powietrza i odpowiednia do pory roku temperature, wediug norm okreélonych dla pomieszczefl mieszkalnyoh, a takie oéwietlenie odpowiednie do czytaniai wykonywania pracy. Stosownie do treéci art. 248 § 1 k.k.w. W szczegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiadu karnego lub aresztu éledezego moze umioéoié osadzonyeh, na ezas okreélony, W Warunkach, W ktérych powierzchnia W coli najedna osobe wynosi mniej nit 3 mi. O takim umieszozeniu nalezy bezzwiocznie poWiadomit': sedziego penitenojarnego. Zgodnie z lre§eiq§ 1 1 rozporzadzenia Ministra Sprawiedliwoéei Z dnia 25 sierpnia2003 roku W sprawie regularninu organizaoyjno — porzadkowogo wykonywania kary pozbawienia wolnoéci (Dz. U. nr 152, poz. 1493) skazanych rozmieszcza sie w celaeh, uwzgiedniajac W szczegolnoéei pleé, wiek oraz uprzcdnie odbywanie zasadniezej kary pozbawienia wolnoéci albo kaiy aresztu wojskowego. Przepis z art. 248 § 1 k.k.W. stanowi odstepstwo od zasady, Ze powierzchnia w oeli wieziennej powinna Wynosié nie mniej nit 3 mg najednaosobe. Ten minimalny standard mote byé zatemjedynie wyjatkowo zmniejszony. W przedmiotowej sprawie strona pozwana Wskazala co praWda, Zo o przeludnieniu wystepujqcym Wjednostce, W ktorej przebywai powdd informowano Sedziego penitencjarnogo, lecz dokumentow tych nie za1a5:zy1a do akt sprawy. W tym stanie rzeczy nie sposdb ustalié, przyczyn, W zwiazku Z ktorymi organ zarzadzajacyjcdnostka uznai za konieczne osadzenie powoda w celi, W ktérej powierzchnia najednego osadzonego byla mniejsza niz 3 m2. Tymezasem, jak trafnie podnosi sie W orzecznictwie, tylko w szczegolnie uzasadnionych wypadkach okreélonych wart. 248 k.1<.w. i przy zachowaniu trybu postepowania wskazanego w tym przepisie oraz W przewidzianych W nim przepisach wykonawczych, moze dojéé do ograniczenia wielkoéci powierzchni celi na jednego skazanego ponizej 3 m2, jednakzejedj'nie na czas okreélony. Musi to byé czas éoiéle okreélony i nie nadmiemie diugi, chodzi.b0Wiem  co W3.Zl'l6  o wyjatek od zasady (talc Sqd Apeiacyjny w Poznaniu w wyrobx 2 dnia 7 kwiernia 2010 r., I/ica 222/10), zaé do stwierdzenia wystapienia "szczegdlnie uzasadnionego Wypadku" W rozumieniu art. 248 k.k.w. nie wystarcza ogolnikowe powoianie sie na istniejacy w kraju stem przelttdnienia zaldadéw karnych (talc S::ga'.1Vo_)r'wyz'szy'w wyroku z dnia 1 7 marca 2010 r., H CSK 486/09). Gdyby nawet powoda umieszczono na podstawie deeyzji dyrektora wiaéciwej jednostki penitencjarnej W ceii o mniejszej powierzchni to i tak nie oznaczatoby to automatycznie, Ze takie umieszczenie jest zgodne 2 prawem. Jakjuz zaznaozono, umieszczeniew celaeh mniejszych, ni2 3 mg rnoie nastapié tylko wyjatkowo i to na czas okreéiony. Tymczasem powod, W okresie obj etym pozwem, przebywai W celach nie speiniajacych minimalnych standardow przez okres kilko miesiecy. Jakjuz wspomniano, w przepisie z art. 24 § 1 k.c. ustanowione zostaio domniemanie bezprawnoéci naruszenia dobra osobistego. Domniemanie to podlega obaieniu przez Wykazanie uprawnienia do okre§1onego dzia1ania.Kto zatcmtwierdzi, ze naruszono jego dobro osobiste, nie musi Wykazywaé bezprawnoéci. Pozwany Skarb Pafistwa domniemania tego nie obalii. W tym stanie rzeczy naleialo uznaé, i2 dziaianie strony pozwanej W tym zakresie nosiio ceohy bezprawnego naruszenia godnoéci powoda, co uzasadnia zqdanic zadoééuczynienia. Dotyczy to mniej wiecej oémiu miesiecy pobytu A. S. W Areszcie Sledczym W. — S. (W roku 2007 i 2009) i biiskojednego miesiqca pobytu w Areszcie Sledczym W. M. (na przetomie roku 2008 i 2009). Spoéréd innych zarzutow podniesionyoh W pozwie, jak jut Wyiej Wspomniano Sad uznai Zasadnoslé twierdzenia powoda, ii W trakoie osadzenia W Areszoie Sledczym W. — M. W okresie od dnia 12 grudnia 2008 r. do dnia 7 stycznia 2009 r. w oeli powoda nie byio zamykanego kapika sanitamego. W tym miej sou naiezy zaznaozyé, i2 W orzeezeniu z dnia 19 kWieInia2001 r. (skarga nr (..)) Europejski Trybuna1Praw Cziowieka stwierdzii, Ze przebywanie w zatloczonej eeii 2 otwarta toaletq powodoje Wzrost poczucia przygnebienia i niiszoéoi i mo2e byé oceniane jako upokarzajace M82 ponizajace traktowanie Wieiniow, stanowiace naruszenie art. 3 e.k.p.c. Ocena niekwestionowzmych W toku prooesu warunkow urzadzenia kacika sanitarnego W oeli powoda (parawan 2 przedeieradia oddzielajaoy od reszty cc1i)p1'owadzié musi do Wniosku, i2 rozwiaczanie to moglo powodowaé dyskomfort W trakcie korzystania z urzadzen sanitarnyoh. J akkolwiek polskie prawo nie przewidujo konkretnyoh rozwiazafi, ictdre winny byé Stosowane W tym przypadku, zdaniem sadu, choe Wspoiosadzeni przebywajacy W mieszkalnej ozeéci oeii nie mieli kontaktu wzrokowego z powodem znajdujacym sie W kaciku sanitarnym, mozna przyjaé, iz W trakoie korzystania z toalety w takich Warunkach mdgl on odczuwaé istotny dyskomfort. W konsekwencji uzasadnia to przyjecie, Zo stan taki W peWien sposob obniiai poczucie Wiasnej godnoéci powoda i naruszaijogo prawo do odbywania kary W godnyeh warunkach. Iakjuz W'}('Z6j Wspomniano, W odniesieniu do pozostaiych zarzutow i zwiazanyoh z nimi roszczefi przedstawionych W pozWie, sad ooenil je jako nieuzasadnione, badi dlatego, Ze dotycza one okresu przedawnionego, bqdi tot z uwagi na brak dowodow, ktore moglyby je potwierdzaé. Naiezy W peini podzielid pogiad Sadu Najwj/Zszego, i2 na powodzie spoozywa ciqiar udowodnienia, Ze odhywai kare pozbawienia W0il"1GSC1 przy nieodpowiednieh Warunkach bytowych i sanitamych fwyrolcz dnia 28 lutego 2007 r., VCSK 45'}/06). Uwzgledniajac stanowisko strony pozwanej, jak i reguly dowodowe obowiazujace W procesie cywiinym sa_d nie mogl przyjaé, Ze okolieznofici z tym zwiazane nie wymagajq udowodnienia, czy tei, Ze cieiar dowodu W tym zakresie spoczywa na stronie pozwanej. Naleiy tak2e podkreéiié, 12 powod poza wypunktotvaniem W pozwie zarzutow powod nie podjai nawet proby opisania Wjaki sposob Wpiywaiy one na jego kondycje fizycznai psychiczna. W tym Stanie rzeczy, ocena czy opisane okoiieznoéci skutkowaiy krzywda po stronie powoda i ewentuainie ustalenie‘r0z.miarow tej krzywdy jest niemoziiwa. Odnoszac sie do wysokoéci roszczenia sfofmuiowanego w pozwis, sad doszedi do przekonania, 2e iadanie zasadzcnia od Skarbu Pafistwa kwoty zadodéuczynienia W W}’SO1(0SCi 800.000 ziotych bylo raiaco wygorowane, tak 2 uwagi na sposob naruszenia dobra osobistegojak i intensywnofié cza'soWa tych naruszefl. Ocena doiegliwoéci bedqcych udzialem powodai zwiazanyeh z osadzeniem w przeiudnionej celi i konieeznoéeia korzystania z kapika sanitarnego nie W pe1ni zapevmiajacego jntymnoéé, W Zadnym razie nie uzasaclnia zasadzenia talc vqlsokiego zadoééuczynienia. Nalezy podkredlié, iz poza ogoinikowym stwierdzeniem, 2e wskutok opisanych warunkéw, W ktorych powdd Odb)/W&i’1€B.1'§j¢g0 kondycja fizyczna i psychiczna ulegiy pogorszeniu, nie przedstawiono Zadnyeh okolicznoéci, ktore moglyby dokurnentowaé skale tego uszczerbku. Zdaniem sa_dl1, uwzgledniajac opisane wyzej okolicznoéci, jak rdwniei dorobek orzecznictwa sadowego W podobnych sprawach, kwota 1.000 z1otych,ktdrej zasadzenie znajduje oparcio w treéci art. 448 k.c., jest odpowiednia d1a wyroxmania doznanej przez powoda krzywdy, wynikajapej 2 osadzenia go w przeludnionej celi i krotkotrwaiego niezapewnienia mu odpowiednich warunkow korzystania z urzadzefl sanitamych. W pozostalym zakresio powodztwo podlegaio oddaleniu. ‘ Sad uznal riatomiast za zasadne nieobciazanie przegrywajacego sprawe powoda kosztami procesu. Stosownie do art. 102 k.p.c. W przypadkach szczegolnie uzasadnionych Sad moze nie obciaiaé strony przegrywajacej kosztami procesu. Przepis nie precyzujo blizoj pojeeia ,,WypadkoW szozegolnych”, pozostawiajac rozwiazanie tego zagadnionia praktycc sqdowej. Brak jakichkolwiok ograniczen wyliczonych choéby przykiadowo wskazuje na intenoje uslawodawcy szerokiego pojmowania zakresu tego terminu (talc postanowianie SN z 28 czerwca I 966 roicu. I CR 372/65). Za liieobciagzaniem przegrywajacego powoda kosztami procesu przcmawiala nie tyiko jego trudna sytuaeja materialna {zostal w calofioi zwolniony od kosztow sadowyoh], lecz takze swoisty charakter sprawy. Jak wskazal Sa_d Najwyiszy do wypadkow szczegolnie uzasadnionych W rozumieniu art. 102 k.p.c. mozna takze zaliczyé sytuacje wynikajace 2 charakteru iadania poddancgo rozstrzygniqciu sadu Qzosranowienie SN z 15 marca 1982 r., I CZ 30x’82). .