Wyrok XXIV C 1236/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warsz

--- STRONA 1 --- Sygn. XXIV C 1236/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w Warszawie XXIV Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodnicząca: SSO Katarzyna Bojańczyk Protokolant sądowy: Agnieszka Wojcieska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2016 r. w W. sprawy z powództwa M. O. przeciwko (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. o ochronę dóbr osobistych I. powództwo oddala; II. nie obciąża powoda kosztami procesu. Sygn. akt XXIV C 1236/15 UZASADNIENIE W pozwie wniesionym dnia 26 czerwca 2015 roku (koperta: k. 9) M. O. domagał się o zasądzenie od pozwanej (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. na jego rzecz kwoty 20.000 złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 22 maja 2015 r. do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych w postaci imienia, nazwiska, wizerunku i dobrego imienia a także zakazania pozwanej dochodzenia roszczenia nabytego w drodze przelewu wierzytelności od (...) S.A., przetwarzania jego danych osobowych oraz ujawniania roszczenia w ogłoszeniach publicznych z ujawnieniem danych osobowych jako oferty sprzedaży długu. Powód wniósł również o zasądzenie od pozwanej na jego rzecz kosztów procesu według norm przepisanych. Uzasadniając swój pozew M. O. zaprzeczył istnieniu jego długu wobec (...) S.A. oraz oświadczył, że nawet gdyby roszczenie istniało, to uległoby przedawnieniu. W ocenie powoda, działania pozwanej, w tym przesłanie pisma z informacją o publicznej ofercie sprzedaży długu stanowią presję psychiczną, która zmierza do wyłudzenia należności, która nigdy nie istniała. Zdaniem powoda, działania pozwanej są niezgodne z obowiązującymi przepisami prawa i zagrażają jego dobrom osobistym. (...) Sp. z o.o. w W. wniosła o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na jej rzecz pozwanej zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Uzasadniając swoje stanowisko pozwana wyjaśniła, że pismo przesłane do powoda zawierało jedynie informację o możliwości wystawienia długu do sprzedaży i w istocie nie było skierowane do M. O., a do przedsiębiorcy P.H.U. (...). W ocenie strony pozwanej jej działania nie naruszyły żadnych dóbr osobistych powoda (odpowiedź na pozew: k. 48-49) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 2 --- (...) Sp. z o.o. z siedzibą w W. dnia 28 maja 2012 r. nabyła wierzytelność (...) S.A. wobec M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P.H.U. (...) wynikającą z polisy (...) nr (...) na kwotę 159,39 zł oraz z polisy (...) nr (...) (pismo (...) z 12 sierpnia 2015 r.: k. 32 – 33). Pozwana wysłała do powoda, jako do przedsiębiorcy P.H.U. (...) pismo z 22 maja 2015 r. zatytułowane „PUBLICZNA OFERTA SPRZEDAŻY DŁUGU, NUMER SPRAWY (...)”, w którym poinformowała go, iż rozważa wystawienie jego długu pierwotnie względem (...) S.A. do sprzedaży poprzez ogłoszenie publiczne w prasie, internecie i innych środkach masowego przekazu. Pozwana podała, że aktualna kwota zadłużenia wynosi 257,33 zł. Jednocześnie pozwana poinformowała M. O., że w przypadku wystawienia długu do sprzedaży, informacje dotyczące jego danych i wysokości ciążącego na nim długu będą ujawnione do publicznej wiadomości, a każda zainteresowana osoba będzie miała możliwość przystąpienia do licytacji wierzytelności. Pozwana wezwała powoda do zapłaty należności do dnia 1 czerwca 2015 r. Powyższe pismo otrzymał jedynie powód (pismo z 22 maja 2015 r.: k. 5). M. O., w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod nazwą P.H.U. (...) nabył dnia 6 kwietnia 2011 r. od C. B. samochód marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...), natomiast dnia 27 czerwca 2011 r. od J. D. i A. D. samochód marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) (umowy kupna – sprzedaży: k. 34, 36). Zakład ubezpieczeń nie otrzymał od powoda wypowiedzeń umów ubezpieczenia OC zawartych przez zbywców ww. pojazdów dokonanych w pismach z 6 kwietnia 2011 r. oraz 27 czerwca 2011 r. w terminie 30 dni od nabycia tych pojazdów przez powoda (pismo powoda z 6 kwietnia 2011 r.: k. 26 – 27, pismo powoda z 27 czerwca 2011 r.: k. 29 – 30, pismo (...) z 12 sierpnia 2015 r.: k. 32 – 33). W związku z powyższym zakład (...) wystawił polisy o numerach (...), ważne od dnia zakupu pojazdów przez M. O. do końca okresu ochrony wynikającego z polis zbywców pojazdów. Z tytułu polisy nr (...) dotyczącej samochodu marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...), obejmującej okres od 6 kwietnia 2011 r. do 8 lipca 2011 r. powód został wezwany do uiszczenia składki w wysokości 159,39 zł w terminie do 3 czerwca 2011 r., natomiast z tytułu polisy nr (...) dotyczącej samochodu marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...), obejmującej okres od 27 czerwca 2011 r. do 1 lipca 2011 r. – do uiszczenia składki w wysokości 12,97 zł w terminie do 18 sierpnia 2011 r. (polisa nr (...): k. 35, polisa nr (...): k. 37). Sąd oddalił wniosek powoda o zobowiązanie pozwanej do dostarczenia dokumentów oznaczonych numerem sprawy (...). W ocenie Sądu wniosek nie został wystarczająco sprecyzowany – powód nie wskazał, z jakich konkretnie dokumentów chce przeprowadzić dowód ani na jakie okoliczności. Ponadto powód przy piśmie z 16 września 2015 r. sam przedstawił wszelkie dokumenty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. W myśl art. 24 § 1 k.c., ten czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Z treści powołanych przepisów wynika, że przesłankami ochrony dóbr osobistych są: istnienie dobra osobistego, zagrożenie lub naruszenie tego dobra oraz bezprawność zagrożenia lub naruszenia, przy czym pierwsze dwie przesłanki musi wykazać dochodzący ochrony, zaś pozwany może bronić się, że nie działał bezprawnie. Zdaniem powoda, pozwana naruszyła jego dobra osobiste w postaci imienia, nazwiska, wizerunku oraz dobrego imienia przez przesłanie do niego pisma zatytułowanego „PUBLICZNA OFERTA SPRZEDAŻY DŁUGU, NUMER SPRAWY (...)” (k. 5). --- STRONA 3 --- Powód argumentował, że bezprawność działania pozwanej polega na dochodzeniu wierzytelności nieistniejącej, która ponadto uległa przedawnieniu. W ocenie Sądu, działanie pozwanej polegające na skierowaniu do powoda pisma z 22 maja 2015 r. nie doprowadziło do naruszenia wskazanych dóbr osobistych powoda ani nie było bezprawne. Kwestionowane pismo zostało przez pozwaną skierowane do powoda po nabyciu w dniu 28 maja 2012 r. przez pozwaną od (...) S.A. wierzytelności wobec M. O. wynikającej z polis (...) o numerach (...). Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki (§ 2). Odnośnie do zarzutu nieistnienia przedmiotowej wierzytelności wskazać należy, że powód nie udowodnił aby skutecznie wypowiedział umowy ubezpieczenia OC zawarte przez zbywców pojazdów marki F. (...) o numerze rejestracyjnym (...) oraz F. (...) o numerze rejestracyjnym (...). Na okoliczność wypowiedzenia ww. umów powód przedstawił jedynie swoje pisma z 6 kwietnia 2011 r. i 27 czerwca 2011 r. zaadresowane do (...) S.A. (k. 26 – 27, k. 29 – 30). Powód nie wyjaśnił w jaki sposób ani kiedy ww. pisma zostały doręczone adresatowi, nie przedstawił dowodu ich nadania. Zakład ubezpieczeń zaprzeczył, jakoby otrzymał powyższe wypowiedzenia umów (pismo z 12 sierpnia 2015 r.: k. 32 – 33). W tym stanie rzeczy, zakład ubezpieczeń był uprawniony do dokonania ponownej kalkulacji składki i wystawienia polis na nazwisko powoda jako nabywcy pojazdów. Zarzut powoda jakoby wierzytelność, o której mowa w piśmie pozwanej z 22 maja 2015 r. nie istniała, jest zatem bezpodstawny. Dla porządku zaznaczyć trzeba, że dla oceny istnienia wierzytelności nie ma znaczenia ewentualny upływ terminu przedawnienia. Zgodnie z art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Upływ terminu przedawnienia nie powoduje zatem, że dana wierzytelność przestaje istnieć, a jedynie stwarza po stronie dłużnika określone uprawnienia względem wierzyciela. Skoro pozwana nabyła przedmiotową wierzytelność od (...) S.A., na podstawie art. 509 k.c. była uprawniona do uzyskania danych osobowych powoda (m.in. imienia i nazwiska) i posługiwania się tymi danymi w ramach działań zmierzających do wyegzekwowania świadczenia. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przez pozwaną dobrego imienia powoda podkreślić trzeba, że pismo z 22 maja 2015 r. zostało przesłane jedynie do powoda. Na skutek ww. pisma osoby trzecie nie miały możliwości powzięcia wiadomości, że powód jest dłużnikiem pozwanej. Nie ulega wątpliwości, że informacja o możliwości wystawienia do sprzedaży długu powoda i zamieszczenia oferty w tym przedmiocie w środkach masowego przekazu miała na celu wywarcie na powoda nacisku aby spłacił swoje zadłużenie wobec pozwanej. Skoro art. 509 k.c. przewiduje możliwość zbywania przez wierzyciela na rzecz osób trzecich wierzytelności bez zgody dłużnika, opisane wyżej działanie pozwanej mieściło się w granicach prawa. Zarzut naruszenia przez pozwaną wizerunku powoda jest niezrozumiały. Prawo do wizerunku zostało uregulowane w art. 81 ustawy z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (jt. Dz. U. z 2016 r. poz. 666, ze zm.) Wizerunek to skonkretyzowane ustalenie obrazu fizycznego człowieka (np. zdjęcie), zdatne do zwielokrotniania i rozpowszechniania. Kwestionowane pismo pozwanej nie zawiera wizerunku powoda. Pozwana w żaden sposób nie posłużyła się wizerunkiem powoda, a w szczególności go nie rozpowszechniała. Pozwana nie naruszyła zatem dobra osobistego powoda w postaci wizerunku. Skoro pozwana nie naruszyła dóbr osobistych powoda, powodowi nie przysługują roszczenia z art. 24 § 1 k.c. ani 448 k.c. Dlatego Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c. Zgodnie z powołanym przepisem w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powód w niniejszym procesie został zwolniony od kosztów sądowych w całości ze względu na jego obecną sytuację materialną oraz życiową. M. O. przebywa obecnie w Areszcie Śledczym w Ł., gdzie odbywa karę pozbawienia wolności, której koniec przypada na 1 kwietnia 2019 r. W trakcie pobytu w jednostce penitencjarnej powód jest pozbawiony możliwości zarobkowania. Powód nie posiada żadnego majątku. Powód jest obciążony obowiązkiem alimentacyjnym w wysokości 1.500 zł miesięcznie, którego nie realizuje. Zadłużenie alimentacyjne powoda wynosi około 125.000 zł (oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania: k. 8 – 8a). --- STRONA 4 --- Zdaniem Sądu, w świetle sytuacji życiowej powoda, względy słuszności przemawiały za odstąpieniem od obciążania go kosztami procesu.