Postanowienie XXIV c 1148109 .

--- STRONA 1 --- Sygn. XXIV c 1148109 . _ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na pudsiawia ustawy 2 drift: 6.09.2001 r. o dosteple Dnia 13 Stycznia QQ13 I_ do Inlormacii publiczofil D2. U. ‘H2 poz. I198 z Pozn zm   , przakazano lnformncia publioznq w f0f{'fiie iiqgkggggonjgtgrjsggtagiliiwle XXIV Wydzm cymlny dokumentu lub w iormle przelworzonei Przewodniozocy: SSO Bernard Chazan 0 Protokolant sokr s do“ Monika Zak ska : "ms J mmku W swam ' . .' 3‘ FY . Q . :1M‘, L£w»¢)@m‘c¢%:Q Q po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. w WBISZBWIB ...................................... ...... .3.... na, rozprawie Li 6 w“‘f§_‘ZZ:‘f5'@b(;;@q sprawy z powédztwa L. W. przeciwko Skarbowi Palistwa — Centralnemu Zarzqdowi Sluiby Wioziennoj 0 zadoééuczynienie I. zasqdza od Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzqdu Stuiby Wigziennoj na rzecz L. W. kwoto 1.000 zi (tysiqc ziotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 10 listopada 2010 r. do dnia zaplaty; 11. oddala powodztwo w pozostaiym zakrcsie; =. III. odstopujo od obciqzania L. W. kosztami procesu. Sygn. akt: XXIV C 1148r’09 UZASADNIENIE Pozwern 2 dnia 24 listopada 2009 r. L. W. Wniési o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa  Centralnogo Zarzzgdu Shliby Wioziormej kwoty 200.000 ziotyoh z ustawowymi odsetkami od dnia zioienia pozwu do dnia zapiaty tymlem odszkodowania i zadoééuozynienia za naruszenie jego godnoéci i intymnoéoi oraz przeludnionio w jednostkach penitonojarnych, w ktoxych byt odsadzony w latach 20022008. W uzasadnioniu swojego stanowiska powocl Wskaza}, Zo w okrosio oclbywania kary pozbawienia wolnoéci lub wykonywania W stosunku do niego érodka gapobiogawczego tyrnozasowego aresztowania w Areszcie Sledczym (...), Areszoio §ledozy1:n (...), Areszcie Sledczym (...) oraz Zaldadach Kamych w P., R. i P. by} osadzony w celach przoiudnionych z nieoddzielone, toaleta, i woziem sanitamyrn. Muszla klozetowa byia osloniota jedynio piléniowq piytq. W toaletach za poiki shliyly poiarnane doski i nie byio lustra. Zdaniem powoda w colach byio zbyt maio hszok i w konsekwencji niektorzy osaclzeni spali na materacaoh zlokalizowanych na podlodzo. Powod wskazai tez, Ze celo nie byiy wiaéciwio wontylowane. Wskutek przoludnionia powocl nie rnogi ochronié swojej intymnoéoi a pomiodzy osadzonymi dociiodzilo do konfliktow. We wszystkich jednostkach w ktorych powod przebywal nio byiy udostopniane érodki czystoéci co powodowaio namnaianie sis; insekto__w. W ooenie powocla warun}<i_w wfw jednostkach penitoncjarnych naruszaiy jego intyinnoéé i prowo do prywatnoéoi i W konsokwoncji byiy niohumanitalne ( pozew  Fa 24). W piémie procesowym z dnia 23 grudnia 2009 r. powod wskaza}, 2:: domaga sis; od pozwanego 100.000 ziotych zadoééuczynienia, za osadzonie go w niewlaéciwych warunkach oraz kolojnych 100.000 ziotyoh za osadzenie go W celachprzeluclunionych ( pismo procesowe — /c. 13). W piémie procesowyrn z dnia 7 stycznia 2010 r. zawierajqcym obszerno uzasadnienio prawne, powod wskazai, 2e dochoclzona pozwern kwota obejrnujo takzo rekompensate; krzywcly ktéroj doznal wskutok ponizajqcogo traktowania w Zakiaclach Karnych W ktorych byl osadzony ( pismo procesowe  k. 2 729v). W odpowiodzi na pozew pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przoz Centralny Zarzod Sluzby Wioziennoj wniosi o odclalenie powodztwa w caioéoi, zwolnienie z udzialu W sprawie Contralnogo Zarzqdu Shliby Wigziennoj, rozpoznanie sprawy pod nieobecnoéé pozwanego, oddalenio wszystkich wnioskow dowodowyoh powoda oraz zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Paristwa kosztéw postopowania wodhlg norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazai, ze powod nie wykaza}, aby W jakikolwiek sposob closzio do bezprawnego dzialania filnkcjonariuszy Sluiby Wioziennej wobec niogo oraz 2e takie clziaiania doprowadzily do powstania szkody po stronie powoda. Zdaniem strony pozwanej, powod nie wykaza} réwnioz, mimo ciqzqcego na nim W tym zakresie obowiqzku, zaistnienia jakiejkolwiek szkody po jego stronie. W ocenie pozwanogo dzialania jednostek administracji jednostek penjtencjarnych mialy oparcie w przepisach prawa, a tym samym nie byly bezprawne. Pozwany wskazai, Ze cele, w ktérych przebywai powod w czasie odbywania kary pozbawionia wolnoéci, byiy wyposazone W sprzot kwaterunkowy oraz urzqdzenia sanitarne zgodnie z przepisami Rozporzqdzenia Minisira Sprawiedliwoéci z dnia 17 pazdziemika 2003 r. w sprawie warunkéw bytowych osob osadzonyoh W zakiadach karnych i aresztach élcdczych. Powéd miai osobne miejsce do spania, odpowiodnie warunkj utrzymania higieny, bezplatna, opieko medycznq, korzysta} z ksgpieli, mia} dostop do zimnej i cieplej wody. Pozwany zwrocii uwagg, i2 zarzut niewia$ciwego' traktowania musi byé poparty odpowiednimi clowodami, ktorych jednak powod nie przedstawii. Pozwany podnios} takze zarzut przedawnienia roszczonia powoda, za okres ocl 24 listopada 2006 r. ( odpowiedé napozew  k. 5262). W piémie procesowym wniosionyln dnia 9 maja 2011 1'. powéd sprecyzowal swoje zarzuty W stosunku do poszczogohiych jednostek ponitencjarnych, w ktérych byi osaclzony. Wskazai, ze podczas pobytu w Areszcie Sloclczym (...) przobywat w ceiach przoludnionych w ktorych urzqdzenia sanitame nie byiy ocldzielone od czoéoi mioszkalnej, gdyz brakowaio clrzwi, co wiqzaio siq: z dyskomfortom dla korzystajqcogo. Doclatkowo, kqciki sanitarne byiy pohio robactwa. Powod podniost tei, Ze by} pozbawiony mozliwoéoi wykonywania odpowiednich éwiozeii fizycznych. Odnoszqc sic; do pobytu w Zaldadzie Karnyrn w P. wskazai, to byi urnioszczony w oeli przoludnionej, bez odpowieclniej wontylacji. W clalszej kolejnoéci podnios}, Zo cole w areszcio éledczyni (...) byly takze przoiudnione, znajclowaly sic; w nich szozury i insokty, brak byio ciepiej wody i cletergontow. Sygn. XXIV c 1148109 . _ WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Na pudsiawia ustawy 2 drift: 6.09.2001 r. o dosteple Dnia 13 Stycznia QQ13 I_ do Inlormacii publiczofil D2. U. ‘H2 poz. I198 z Pozn zm   , przakazano lnformncia publioznq w f0f{'fiie iiqgkggggonjgtgrjsggtagiliiwle XXIV Wydzm cymlny dokumentu lub w iormle przelworzonei Przewodniozocy: SSO Bernard Chazan 0 Protokolant sokr s do“ Monika Zak ska : "ms J mmku W swam ' . .' 3‘ FY . Q . :1M‘, L£w»¢)@m‘c¢%:Q Q po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2013 r. w WBISZBWIB ...................................... ...... .3.... na, rozprawie Li 6 w“‘f§_‘ZZ:‘f5'@b(;;@q sprawy z powédztwa L. W. przeciwko Skarbowi Palistwa — Centralnemu Zarzqdowi Sluiby Wioziennoj 0 zadoééuczynienie I. zasqdza od Skarbu Pafistwa  Centralnego Zarzqdu Stuiby Wigziennoj na rzecz L. W. kwoto 1.000 zi (tysiqc ziotych) z ustawowymi odsetkami od dnia 10 listopada 2010 r. do dnia zaplaty; 11. oddala powodztwo w pozostaiym zakrcsie; =. III. odstopujo od obciqzania L. W. kosztami procesu. Sygn. akt: XXIV C 1148r’09 UZASADNIENIE Pozwern 2 dnia 24 listopada 2009 r. L. W. Wniési o zasqdzenie od Skarbu Pafistwa  Centralnogo Zarzzgdu Shliby Wioziormej kwoty 200.000 ziotyoh z ustawowymi odsetkami od dnia zioienia pozwu do dnia zapiaty tymlem odszkodowania i zadoééuozynienia za naruszenie jego godnoéci i intymnoéoi oraz przeludnionio w jednostkach penitonojarnych, w ktoxych byt odsadzony w latach 20022008. W uzasadnioniu swojego stanowiska powocl Wskaza}, Zo w okrosio oclbywania kary pozbawienia wolnoéci lub wykonywania W stosunku do niego érodka gapobiogawczego tyrnozasowego aresztowania w Areszcie Sledczym (...), Areszoio §ledozy1:n (...), Areszcie Sledczym (...) oraz Zaldadach Kamych w P., R. i P. by} osadzony w celach przoiudnionych z nieoddzielone, toaleta, i woziem sanitamyrn. Muszla klozetowa byia osloniota jedynio piléniowq piytq. W toaletach za poiki shliyly poiarnane doski i nie byio lustra. Zdaniem powoda w colach byio zbyt maio hszok i w konsekwencji niektorzy osaclzeni spali na materacaoh zlokalizowanych na podlodzo. Powod wskazai tez, Ze celo nie byiy wiaéciwio wontylowane. Wskutek przoludnionia powocl nie rnogi ochronié swojej intymnoéoi a pomiodzy osadzonymi dociiodzilo do konfliktow. We wszystkich jednostkach w ktorych powod przebywal nio byiy udostopniane érodki czystoéci co powodowaio namnaianie sis; insekto__w. W ooenie powocla warun}<i_w wfw jednostkach penitoncjarnych naruszaiy jego intyinnoéé i prowo do prywatnoéoi i W konsokwoncji byiy niohumanitalne ( pozew  Fa 24). W piémie procesowym z dnia 23 grudnia 2009 r. powod wskaza}, 2:: domaga sis; od pozwanego 100.000 ziotych zadoééuczynienia, za osadzonie go w niewlaéciwych warunkach oraz kolojnych 100.000 ziotyoh za osadzenie go W celachprzeluclunionych ( pismo procesowe — /c. 13). W piémie procesowyrn z dnia 7 stycznia 2010 r. zawierajqcym obszerno uzasadnienio prawne, powod wskazai, 2e dochoclzona pozwern kwota obejrnujo takzo rekompensate; krzywcly ktéroj doznal wskutok ponizajqcogo traktowania w Zakiaclach Karnych W ktorych byl osadzony ( pismo procesowe  k. 2 729v). W odpowiodzi na pozew pozwany Skarb Pafistwa reprezentowany przoz Centralny Zarzod Sluzby Wioziennoj wniosi o odclalenie powodztwa w caioéoi, zwolnienie z udzialu W sprawie Contralnogo Zarzqdu Shliby Wigziennoj, rozpoznanie sprawy pod nieobecnoéé pozwanego, oddalenio wszystkich wnioskow dowodowyoh powoda oraz zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego Skarbu Paristwa kosztéw postopowania wodhlg norm przepisanych. W uzasadnieniu swojego stanowiska pozwany wskazai, ze powod nie wykaza}, aby W jakikolwiek sposob closzio do bezprawnego dzialania filnkcjonariuszy Sluiby Wioziennej wobec niogo oraz 2e takie clziaiania doprowadzily do powstania szkody po stronie powoda. Zdaniem strony pozwanej, powod nie wykaza} réwnioz, mimo ciqzqcego na nim W tym zakresie obowiqzku, zaistnienia jakiejkolwiek szkody po jego stronie. W ocenie pozwanogo dzialania jednostek administracji jednostek penjtencjarnych mialy oparcie w przepisach prawa, a tym samym nie byly bezprawne. Pozwany wskazai, Ze cele, w ktérych przebywai powod w czasie odbywania kary pozbawionia wolnoéci, byiy wyposazone W sprzot kwaterunkowy oraz urzqdzenia sanitarne zgodnie z przepisami Rozporzqdzenia Minisira Sprawiedliwoéci z dnia 17 pazdziemika 2003 r. w sprawie warunkéw bytowych osob osadzonyoh W zakiadach karnych i aresztach élcdczych. Powéd miai osobne miejsce do spania, odpowiodnie warunkj utrzymania higieny, bezplatna, opieko medycznq, korzysta} z ksgpieli, mia} dostop do zimnej i cieplej wody. Pozwany zwrocii uwagg, i2 zarzut niewia$ciwego' traktowania musi byé poparty odpowiednimi clowodami, ktorych jednak powod nie przedstawii. Pozwany podnios} takze zarzut przedawnienia roszczonia powoda, za okres ocl 24 listopada 2006 r. ( odpowiedé napozew  k. 5262). W piémie procesowym wniosionyln dnia 9 maja 2011 1'. powéd sprecyzowal swoje zarzuty W stosunku do poszczogohiych jednostek ponitencjarnych, w ktérych byi osaclzony. Wskazai, ze podczas pobytu w Areszcie Sloclczym (...) przobywat w ceiach przoludnionych w ktorych urzqdzenia sanitame nie byiy ocldzielone od czoéoi mioszkalnej, gdyz brakowaio clrzwi, co wiqzaio siq: z dyskomfortom dla korzystajqcogo. Doclatkowo, kqciki sanitarne byiy pohio robactwa. Powod podniost tei, Ze by} pozbawiony mozliwoéoi wykonywania odpowiednich éwiozeii fizycznych. Odnoszqc sic; do pobytu w Zaldadzie Karnyrn w P. wskazai, to byi urnioszczony w oeli przoludnionej, bez odpowieclniej wontylacji. W clalszej kolejnoéci podnios}, Zo cole w areszcio éledczyni (...) byly takze przoiudnione, znajclowaly sic; w nich szozury i insokty, brak byio ciepiej wody i cletergontow. --- STRONA 2 --- RoWnieZ colo W Aroszcie $1:zdozym (...) byiiy, Wedle powoda, przoludnione i nio by1o W nioh Wiaéciwoj tomporatury. Odnoszoo sio""do pobytu W Zakladzio Karnym W B. WS1(3Z&l', 2e osadzono go W celi przoluclnionoj, bi)2 odpowiodniej _"Wén_ty1z1oji, Zzoiiiufokowanej robactwem, 2 11ieodsopa1"owa.n2;, otWarta_, toalotq. Podkro§.li1 takze, Zo nié byly tam org:aIL_iz:oWa1i1o'zajocia korekoyjno — kompensacyjno. Powod mia1 rowniez zastrzezonia do pobytu W Zaldadzie Karnym W Z. i Oddziale ZEW11E§1TZ‘1‘ly1T1 W P., Wskazujqc, Zo sole by1y przoludnione oraz wystopowai problem Z robactwem. _(.pismo procesowe  k. 471475). Sqd Old:pgovvy Lis'taIi1:1iast'I=;pujqcy stan faktycznyi L. W. (lat 28) przebywa1 W Areszcie 8ledczym (...) W okresach od dnia 2 lutego do dnia 29 siorpnia 2002 1"., od dnia 23 pzuédziemika2003 r. do dnia 14 kwietnia 2004 r., od dnia 18 czerwoa 2004 r. do dnia 20 Wrzoénia 2004 r., od dnia 20 Iipca 2005 r. do dnia 26 wrzeslnia 2005 11, od dnia 2'? Wrzoénia 2006 r. do dnia 10 pazdziernika 2006 r., od dnia 12 sierpnia 2009 1'. do dnia 4 siorpnia 2010 r. otaz od dnia 1 1 sierpnia 2010 r. Podczas pobytu W toj jodnostce powod bf/1 osadzony W colach przoludnionych. Colo nie byky naleiycio Wontylowane, kdciki sanitarne nie zapownialy ochrony intymnoéci, wystopowal problem z robactwem. Dzia1a1noéé Arosztu 8lodczego (...) zostaia pozytywnie oconiona W sprawozdaniach z wizytaoji przoprowadzonych W listopadzio 2003 r., W paidzierniku 2004 r., W paidzierniku 2005 r., W paidziemiku 2006 r., W paidzierniku 2009 r. ( pismo Dyre/ctora /1.8. (..)  k. 162I66, informacja opobytach — k. 167177, 520540, apeZéwki k. I81187, sprawozdania — k. J91213, 214237, 238262, 263287, 288316, zarzqdzenia wewngtrzrze  lc. 317318, pisma skierowane do sgdziego penitencjarnego  k. 32], wyjaénienia p0w0da— k. 8385). d" W okrosie od dnia 20 wr2e§nia 2004 r. do dnia 12 stycznia 2005 r., od dnia 28 lutego 2005 r. do 20 lipca 2005 r. oraz od dnia 12 wrzeénia 2006 r. do dnia 27 Wrzeénia 2006 r. L. W. przebyWa1wZa1<1adzie Karnym W P., ktory jest 2akiadom o zaostrzonym rygorze. Coio posiadaly wozly sanitarne murowane lub wykonane 2 p1yty Wiérowej, byiy Wyposaione W odpowiedniq iloéé sprzotu kwaterunkowego. Wiqitiiom udostopniano érodki czystoéci stosownie do potrzeb. W Zakiadzie wykonywano w razie koniecznoéci dozynsekcje i deratyzacje. Przeprowadzano townie: okresowe kontrolo przewodow kominowych i Wentylacyjnych. W czasio pobytu W Zakiadzie Karnym W P. wysta,pi1o zjawisko przeludnionia, jednakie o takim stanie rzocz}1 powiadamiano zgodnio z art. 248 k.k.W. sodziego ponitencjarnego. W miarz; mozliwoéci finansowych jednostki by%y wykonywane praco romontowo — konserwaoyjne poszczegolnych col. Okna nie byly szozelne. L. W. nie zg%asza1 jakichkolwiok skarg na Warunki socj alno — bytowe. ( pismo Zakladu Karnego — k 89, norarka sluzbowa — k. 90,. pisma skierowane do Sgdziego Penitencjarnego  k. 9497, notatka siuibowa — 98  98v, rozdziefnik no drodki utrgzmania czysroici — k. 9910011, rachime.‘c z uslugr‘ dezynsekcji — it. 301', prorokoiy kontrolf przewoddw kominowych — Ic. I02104v, zeznania fiwiadka M K. k. 668669, wyjaénieniapowoda — I6.“ 8385). W Aroszcio Slodozym W (...) L. W. przobywal W olcresie od dnia 3 paidziemika 2003 r. do dnia 23 paidziernika 2003 r., od clnia 14 kwietnia 2004 1'. do dnia 18 czerwca 2004 1'., od dnia 12 stycznia 2005 r. do dnia 28 lutego 2005 r. oraz od dnia 25 stycznia 2006 1. do dnia 2? marca 2006 r. W tyrn okrosio W \WW jodnostce penitencj amej istnia1'proble1n prze'1ud1'iionia, ale L9.""W5''i;i},*1?"oéifdzony W"Cfiififih,I"gl1Z16§*f="ZflChC111151.113;1)Y1fl norrna powiorzclmi przypadajapej na jodnego osad2onego' wynikajqca z art. 110 k.k.W. W sk%ad kazdoj oeli rnieszkalnej Wchodzit Wydzielony i zapewniajzgoy intymnoéé 1<a,oik sanitarny zabudowany dyktq, wyposazony W dostop do WC i biezqcej Wody. Cele by%y wyposazone W sprzot kwaterunkowy odpowiodni do liozby osadzonyoh. Nie byio W1aéciWoj Wentylaoji oraz nie odbywzdy sio zajooia korekcyjno  kompensaoyjne. L. W. podozas pobytu W WKW jodnostco nie sk1ada1 Zadnych skarg i Wnioskow. ( pismo A8 (II) ~ in I6016], notatki sfuzbowe — k. 412416, pismo —'k. 418421, zeznania éwiadka R. O.  1:. 608, w{yjas'nieniapow0a'a— R: 8385). W okrosie od dnia 26 Wrzeénia 2005 r. do dnia 25 styoznia 2006 r. L. W. by} osadzony W Zakiadzio Karnym W R., gdzie Warunki bytowo byly stosunkowo dobro. Cele wyposaiono byly W kqciki sanitarno z umywalkq, niuszlo ldozetowq, a niektére posiadaly prysznic. Okna byly szczolno, nio byio robakow ani szczurow. By1a éwietlica, siiownia, sala tolewizyjna. Wyst:=;p0wa1 tam problem przoludnionia. ( informacja 0 pobyrach — k. 520 540, zeznania fwiadka A. M  k. 58]582). W Areszcio filedczyrn W (...) L. W. by1 osadzony od dnia. 27 niarca 2006 r. do dnia 12 wrzeénia 2006 r. W jednostce byh; Zlo Warunki sanjtame, pojawiairy sit; robaki i szczuxy, kqoik sanitarny nie posiadal drzwi a okna byly nieszczelne, wyst1.=;p0wa10 przeludnienie. Nie by1o biblioteki, éwietlicy ani boiska. Opioka medyczna byia niewiaéciwa. Pomiodzy osadzonymi p0jawia1y sio konflikty. W trakcie wizytacji Aresztu 8ledc:zego W (...) przeprowadzonej W dniach od 6 do 10 listopada 2006 r. nie stwierdzono nieprawidiowoéci w dziaianiach administracji tej jednostki pehitencjarnej. ( pisma skierowane do Sgdziego Penitencjarnego  k. 120123, sprawozdanie — 1: 125131, informacja 0 pobytach — k. 520540, zeznania :s'wiadkdw: A. M  k. 58]582, P. D.  k. J2 zalqczonych akr 0 sygn. I Cps 4/12). W Zakladzie Kamym w B. L. W. byi osadzony W dniach od dnia 10 paidzicrnika 2006 r. do dnia 6 marca 2006 r. oraz od dnia 1'? listopada 200? r. do dnia 18 grudnia 2007 r. W okresie od dnia 10 paidziernika 2006 r. do dnia 2 stycznia 200? r. przebywai W celi nr (...) 0 powierzchni 16,75 m 2, przy czym 1a,oznie z nim osadzonych byio jodnoczeénie od 6 do 8 oséb. W okrosie od dnia 2 stycznia 2007 r. do dnia 6 marcii 2007 r. przobywai W ooli nr (...) o powiorzchni 16,29 rn 2, przy czym izgcznie z nim osadzonych byio jednoczoénie od 5 do 7 osob. W okresio od dnia 17 listopada 2007 1‘. do dnia 3 grudnia 2007 r. przebywai w celi nr (...) 0 powiorzchni 15,02 m 2, a izgcznie z nim osadzonyoh bylo od 3__ do 7 osob. Natomiast w okrcsie od dnia 3 grudnia 2007 r. do dnia 18 grudnia 2007 1‘. osadzony byi W oeli nr (...) o powiorzchni 15,80 m 2, a iqcznie z nim przebywaio 7 osob. Dyroktor Zakiadu Kan1ego'informoWa1 sodziego penitencjarnego o przeludnieniu w kazdy poniedziaiok. ( noratka sfuzbowa — k. 109I 10, zarzqdzenie — .‘c. H1, pisma skierowane do Sgdziego Penirencjarnego  k. I I2I 19). Nastopnie L. W. przebywa1 W Zaktadzie Kamym W Z, ktory jest zakladom typu po1otWartego oraz Oddzialo Zownotrzxlym togo Zaldadu W P., bodagpym zakiadem typo otwartego. W okresie od dnia 18 grudnia 2007 I‘. do driia 15 stycznia 2008 r. by1""osadzony W celi nr (...) pawilonu (...) o powierzohni 18,62 11'] 2 a zaludnienie oeli Wynosiio 8 osob. Od dnia 15 styoznia 2008 r. do dnia 4 marca 2008 1'. bylo osadzony W coli nr (...) Oddziahz ZoWn§:frz;oego W P. o powiorzchni 15,44 1n 2 przy zaludnioniu celi W wymiarze od 4 do 6 osob. W okrosio od 1.. RoWnieZ colo W Aroszcie $1:zdozym (...) byiiy, Wedle powoda, przoludnione i nio by1o W nioh Wiaéciwoj tomporatury. Odnoszoo sio""do pobytu W Zakladzio Karnym W B. WS1(3Z&l', 2e osadzono go W celi przoluclnionoj, bi)2 odpowiodniej _"Wén_ty1z1oji, Zzoiiiufokowanej robactwem, 2 11ieodsopa1"owa.n2;, otWarta_, toalotq. Podkro§.li1 takze, Zo nié byly tam org:aIL_iz:oWa1i1o'zajocia korekoyjno — kompensacyjno. Powod mia1 rowniez zastrzezonia do pobytu W Zaldadzie Karnym W Z. i Oddziale ZEW11E§1TZ‘1‘ly1T1 W P., Wskazujqc, Zo sole by1y przoludnione oraz wystopowai problem Z robactwem. _(.pismo procesowe  k. 471475). Sqd Old:pgovvy Lis'taIi1:1iast'I=;pujqcy stan faktycznyi L. W. (lat 28) przebywa1 W Areszcie 8ledczym (...) W okresach od dnia 2 lutego do dnia 29 siorpnia 2002 1"., od dnia 23 pzuédziemika2003 r. do dnia 14 kwietnia 2004 r., od dnia 18 czerwoa 2004 r. do dnia 20 Wrzoénia 2004 r., od dnia 20 Iipca 2005 r. do dnia 26 wrzeslnia 2005 11, od dnia 2'? Wrzoénia 2006 r. do dnia 10 pazdziernika 2006 r., od dnia 12 sierpnia 2009 1'. do dnia 4 siorpnia 2010 r. otaz od dnia 1 1 sierpnia 2010 r. Podczas pobytu W toj jodnostce powod bf/1 osadzony W colach przoludnionych. Colo nie byky naleiycio Wontylowane, kdciki sanitarne nie zapownialy ochrony intymnoéci, wystopowal problem z robactwem. Dzia1a1noéé Arosztu 8lodczego (...) zostaia pozytywnie oconiona W sprawozdaniach z wizytaoji przoprowadzonych W listopadzio 2003 r., W paidzierniku 2004 r., W paidzierniku 2005 r., W paidziemiku 2006 r., W paidzierniku 2009 r. ( pismo Dyre/ctora /1.8. (..)  k. 162I66, informacja opobytach — k. 167177, 520540, apeZéwki k. I81187, sprawozdania — k. J91213, 214237, 238262, 263287, 288316, zarzqdzenia wewngtrzrze  lc. 317318, pisma skierowane do sgdziego penitencjarnego  k. 32], wyjaénienia p0w0da— k. 8385). d" W okrosie od dnia 20 wr2e§nia 2004 r. do dnia 12 stycznia 2005 r., od dnia 28 lutego 2005 r. do 20 lipca 2005 r. oraz od dnia 12 wrzeénia 2006 r. do dnia 27 Wrzeénia 2006 r. L. W. przebyWa1wZa1<1adzie Karnym W P., ktory jest 2akiadom o zaostrzonym rygorze. Coio posiadaly wozly sanitarne murowane lub wykonane 2 p1yty Wiérowej, byiy Wyposaione W odpowiedniq iloéé sprzotu kwaterunkowego. Wiqitiiom udostopniano érodki czystoéci stosownie do potrzeb. W Zakiadzie wykonywano w razie koniecznoéci dozynsekcje i deratyzacje. Przeprowadzano townie: okresowe kontrolo przewodow kominowych i Wentylacyjnych. W czasio pobytu W Zakiadzie Karnym W P. wysta,pi1o zjawisko przeludnionia, jednakie o takim stanie rzocz}1 powiadamiano zgodnio z art. 248 k.k.W. sodziego ponitencjarnego. W miarz; mozliwoéci finansowych jednostki by%y wykonywane praco romontowo — konserwaoyjne poszczegolnych col. Okna nie byly szozelne. L. W. nie zg%asza1 jakichkolwiok skarg na Warunki socj alno — bytowe. ( pismo Zakladu Karnego — k 89, norarka sluzbowa — k. 90,. pisma skierowane do Sgdziego Penitencjarnego  k. 9497, notatka siuibowa — 98  98v, rozdziefnik no drodki utrgzmania czysroici — k. 9910011, rachime.‘c z uslugr‘ dezynsekcji — it. 301', prorokoiy kontrolf przewoddw kominowych — Ic. I02104v, zeznania fiwiadka M K. k. 668669, wyjaénieniapowoda — I6.“ 8385). W Aroszcio Slodozym W (...) L. W. przobywal W olcresie od dnia 3 paidziemika 2003 r. do dnia 23 paidziernika 2003 r., od clnia 14 kwietnia 2004 1'. do dnia 18 czerwca 2004 1'., od dnia 12 stycznia 2005 r. do dnia 28 lutego 2005 r. oraz od dnia 25 stycznia 2006 1. do dnia 2? marca 2006 r. W tyrn okrosio W \WW jodnostce penitencj amej istnia1'proble1n prze'1ud1'iionia, ale L9.""W5''i;i},*1?"oéifdzony W"Cfiififih,I"gl1Z16§*f="ZflChC111151.113;1)Y1fl norrna powiorzclmi przypadajapej na jodnego osad2onego' wynikajqca z art. 110 k.k.W. W sk%ad kazdoj oeli rnieszkalnej Wchodzit Wydzielony i zapewniajzgoy intymnoéé 1<a,oik sanitarny zabudowany dyktq, wyposazony W dostop do WC i biezqcej Wody. Cele by%y wyposazone W sprzot kwaterunkowy odpowiodni do liozby osadzonyoh. Nie byio W1aéciWoj Wentylaoji oraz nie odbywzdy sio zajooia korekcyjno  kompensaoyjne. L. W. podozas pobytu W WKW jodnostco nie sk1ada1 Zadnych skarg i Wnioskow. ( pismo A8 (II) ~ in I6016], notatki sfuzbowe — k. 412416, pismo —'k. 418421, zeznania éwiadka R. O.  1:. 608, w{yjas'nieniapow0a'a— R: 8385). W okrosie od dnia 26 Wrzeénia 2005 r. do dnia 25 styoznia 2006 r. L. W. by} osadzony W Zakiadzio Karnym W R., gdzie Warunki bytowo byly stosunkowo dobro. Cele wyposaiono byly W kqciki sanitarno z umywalkq, niuszlo ldozetowq, a niektére posiadaly prysznic. Okna byly szczolno, nio byio robakow ani szczurow. By1a éwietlica, siiownia, sala tolewizyjna. Wyst:=;p0wa1 tam problem przoludnionia. ( informacja 0 pobyrach — k. 520 540, zeznania fwiadka A. M  k. 58]582). W Areszcio filedczyrn W (...) L. W. by1 osadzony od dnia. 27 niarca 2006 r. do dnia 12 wrzeénia 2006 r. W jednostce byh; Zlo Warunki sanjtame, pojawiairy sit; robaki i szczuxy, kqoik sanitarny nie posiadal drzwi a okna byly nieszczelne, wyst1.=;p0wa10 przeludnienie. Nie by1o biblioteki, éwietlicy ani boiska. Opioka medyczna byia niewiaéciwa. Pomiodzy osadzonymi p0jawia1y sio konflikty. W trakcie wizytacji Aresztu 8ledc:zego W (...) przeprowadzonej W dniach od 6 do 10 listopada 2006 r. nie stwierdzono nieprawidiowoéci w dziaianiach administracji tej jednostki pehitencjarnej. ( pisma skierowane do Sgdziego Penitencjarnego  k. 120123, sprawozdanie — 1: 125131, informacja 0 pobytach — k. 520540, zeznania :s'wiadkdw: A. M  k. 58]582, P. D.  k. J2 zalqczonych akr 0 sygn. I Cps 4/12). W Zakladzie Kamym w B. L. W. byi osadzony W dniach od dnia 10 paidzicrnika 2006 r. do dnia 6 marca 2006 r. oraz od dnia 1'? listopada 200? r. do dnia 18 grudnia 2007 r. W okresie od dnia 10 paidziernika 2006 r. do dnia 2 stycznia 200? r. przebywai W celi nr (...) 0 powierzchni 16,75 m 2, przy czym 1a,oznie z nim osadzonych byio jodnoczeénie od 6 do 8 oséb. W okrosie od dnia 2 stycznia 2007 r. do dnia 6 marcii 2007 r. przobywai W ooli nr (...) o powiorzchni 16,29 rn 2, przy czym izgcznie z nim osadzonych byio jednoczoénie od 5 do 7 osob. W okresio od dnia 17 listopada 2007 1‘. do dnia 3 grudnia 2007 r. przebywai w celi nr (...) 0 powiorzchni 15,02 m 2, a izgcznie z nim osadzonyoh bylo od 3__ do 7 osob. Natomiast w okrcsie od dnia 3 grudnia 2007 r. do dnia 18 grudnia 2007 1‘. osadzony byi W oeli nr (...) o powiorzchni 15,80 m 2, a iqcznie z nim przebywaio 7 osob. Dyroktor Zakiadu Kan1ego'informoWa1 sodziego penitencjarnego o przeludnieniu w kazdy poniedziaiok. ( noratka sfuzbowa — k. 109I 10, zarzqdzenie — .‘c. H1, pisma skierowane do Sgdziego Penirencjarnego  k. I I2I 19). Nastopnie L. W. przebywa1 W Zaktadzie Kamym W Z, ktory jest zakladom typu po1otWartego oraz Oddzialo Zownotrzxlym togo Zaldadu W P., bodagpym zakiadem typo otwartego. W okresie od dnia 18 grudnia 2007 I‘. do driia 15 stycznia 2008 r. by1""osadzony W celi nr (...) pawilonu (...) o powierzohni 18,62 11'] 2 a zaludnienie oeli Wynosiio 8 osob. Od dnia 15 styoznia 2008 r. do dnia 4 marca 2008 1'. bylo osadzony W coli nr (...) Oddziahz ZoWn§:frz;oego W P. o powiorzchni 15,44 1n 2 przy zaludnioniu celi W wymiarze od 4 do 6 osob. W okrosio od 1.. --- STRONA 3 --- dnia 4 inarea 2008 r. do dnia 13 maja 2008 r. przebywai W oeli nr (...) Oddzialu W P. o powierzehni 15,75 m2 Wraz 5 innymi osadzonymi. Natomiast W okresie od dnia 13 maja 2008 r. do dnia 16 rnaja 2008 r. by} osadzony W eeli nr (...) pawiionu (...) o powierzehni 17,6 Sm 2, gdzie przebywaio 1a,eznie z nim 8 osob. ( pfsmo Dyrektom ZKW Z. — k. 328330, zarzqdzenia— 1:. 356357, sprawoza'am'a—k. 359369, 3713 77v). W okresie pobyttl L. W. W Zakiadzie K.arnyn1 W Z. oraz Oddziale Zewnetzrznym tego Zakiadu w P. eeie byiy wyposazone W odpowiedni sprzet kwaterunkowy stosownie do liozby osadzonyeh, noWe okna PCV, ktore umozliwiaiy Wentylaeje oraz zapewniaiy odpowiedni doplyw powietrza. Toaiety by%y umieszezone poza eelami mieszainymi a osadzeni mogli z nieh korzystaé bez ograniezefi, gdyi drzwi do ce1 nie byiy zamykane ani W porze dziennej ani noenej, a skazani W porze dziennej mogii sie swobodnie poruszaé. OS&C1Z€I_l11'I‘116i1II10Z11W0§('; korzystania z biblioteki, sali do éwiczefi, boisk sportowyeh oraz éwietlie. Mieii takze dostep do prasy eodziennej. Z osadzonymi prowadzono zajeeia dydaktyczrne, realizowano prograniy edukaeyjne, organizowano konkursy. Objeei byli opieka, medyeznq. Mie1i mozliwoéé podjecia pracy np. W kuchni czy kotiowni, ale takze W firmaeh prywatnych. Kqpiel odbywaia sie raz w tygodniu. W okresie pobytu W WIW Zakiadaoh (...) nie zgiaszai zadnyeh skarg i zastrzezeri co do warunkow mieszkalnych. (pismo Dyrekrora ZK w Z. — k. 328330, przepioy porzqdkowe — it. 331334, 340343, 349352, 37838], 387390, 396399, grafik przyfgé — k. 334v, 343v, 352, 381v, 390v, 400, grafik pracy  k. 335, 344, 352v, 382, 391, 399v, aneksy do zarzqdzefi porzqdkowych — k. 337339v, 346 348v, 354355, 384386v, spraw0zdania— k. 359369, 3 71377v, 39339512). W Zakiadzie Kamym W Z. realizowano program poprawy warunkow bytowyeh osadzonych poprzez m.in." rozbudowe jednostki, Wskutek ezego czasowo warunki przebywania osadzonyeh byiy trudne. Dziaialnoéé Zakiadu Karnego W Z. zostaia pozytywnie oceniana W sprawozdaniach z wizytacji przeprowadzonyeh W dniaeh 11 ezenvea 2008 r. i 29 vnzeénia 2008 r. Wskazano, Ze w Zakiadzie przestrzegane sq prawa skazanych, atmosfera Wérod skazanych nie budzi niepokoju, a osadzeni nie zgiaszali skarg ani uwag odnoénie warunkow odbywania kary. ( spmwozdania — in 3593 69, 371 3 77v). Powyzszy start faktyezny Sqd ustaiii na podstawie wskazanych wyzej dowodow z dokumentow (ieh odpisow i kserokopii), ktore nie byly kwestionowane przez Zqdanq ze stron oraz dowodow z przesluehaniaéWiad1<oW: R. O. (k. 608), P. D. (k. 12 zaiqezonyeh akt o sygn. I Cps 4/12), M. K. (k. 668669), czeéeiowo A. M. (k. 581582). Podstawe ustaleii faktyeznyeh stanowily rowniez wyjaénienia powoda L. W. (1<. 8385). Nalezaio uznaé te dowody za materiai spojny ze sobq, przekonujapy i nie budzqcy wqtpliwoéei, zvprzez to zashigujdey na Wime. Powyzsze dowody Wzajemnie sit; uzupehtiaja, i potwierdzajq, W zestawieniu ze sobag tworze, spojny stan faktyezny i brak jest zdanieni Sqdu przeslanek do odmowienia im Wiarygodnoéei i moey doWodoWej W zakresie, W jakim stanowiiy one podstawe ustalefi faktyoznych W niniejszej sprawie. Za nieposiadajqoe znaezenia dla rozpoznania sprawy W rozumieniu art. 227 k.p.e. _Sa,d uznai dowody z zeznafi J. W. (k. 541542), J. S. (k: 2324 zalqezonych akt o sygn. X1 Cps 92111), P. B. (k. 607608) oraz ezeéeiowo dowod z zeznafi éwiadka A. M. (1<. 581582}, a takze dowody z dokumentow (R. 188189', 319327, 414417, 422424), gdyz dotyezyiy one pobyt_u:'plowoda W jed11o_st1<ae11__penitenejarnyeifi. W .okresie_nieobj etym pozwern. Sqd oddalii Wnioski powoda zawarte W piémie proeesowyrn z dnia 22 lutego 2011 r. o uzyskanie dowodu W postaci fotografii éwietiie, boisk lub hal sportowyeh, eel mieszkalnyeh, 1a2‘.ni,_kqeikoW_ senitarnyeh oraz o powoiianie niezaleznej komisji ktora wypowiedziaiaby sie odnoénie ismiejoeyeh Warunkow W eelaeh mieszkalnyeh i_ poza nimi W jednostkach penitenejamych oraz pominql Wniosek powoda o przeshtehanie W eharakterze éwiadka T. 0., gdyz nie miaiy one istotnego znaezenia dla rozstrzygnieeia sprawy. Zauwazyo trzeba, Ze Wedlug powoda, éwiadek T. O. przebywal W Areszcie 81edczy1'n (...) W 2_011 r. ezyii W okresie, ktory nie jest obj ety przedrniotowyrn pozwem.  _ Sqd Okregowy zwazyl co nastepuje: W oeenie Sagdu powodztwo W sprawie niniej szej zasluguje na uwzglednienie jedynie W niewielkim zakresie. W ziozonym pozwie A. S. przedstawil szereg zarzutow eo do Warunkow W jakieh pozostawal osadzony W trakcie pobytu W A1esztach Sledczyeh: (...), (...) i (...) oraz Zakiadach Karnyoh W P., R., Z., P. i B.. Zdaniem powoda uzasadnia to Zqdanie zadoééuczynjenia za naruszenie jego godnoéci i intymnoéci Zdaniem Szgdu nie moze byé Wqtpliwoéci, ze osoba pozbawiona Wolnoéci Winna byé traktowana W sposob htlmanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéci eziowieka. Stwierdzenie to zznajduje potwierdzenie W orzeczniotwie Sqdu Najwyzszego i W polskim porzqdku prawnym. Zgodnie 2. art. 30 Konstytueji, przyrodzona i itiezbywalna godno§6 ez1oWieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i oehrona jest obowiqzkiem Wladz publieznych. Nie moze byé tvqtpliwoéci, ze obowiqzek ten powinien byé realizowany przez Wladze publiezne przede wszystkim tam, gdzie Wiadze paftstwowe reaiizujq swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie moze prowadzié do wiekszego ograniezenia praw cziowieka i jego godnoéei, niz to Wynika z zadafi ochronnych i eelu zastosowanego érodka (tak Sqd Najwyz'szy w wyroku z dnia 2 paédziernika 2007 r., I] CSK 269/07). Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wo1noéei_niewqtp1iwie nalezy zaliezyé do katalogu dobr osobistyeh podlegajqeych oehronie. Dzialania namszajqce te dobra mogq zatem rodzie odpowiedzialnoée Skaxbu Pafistwa na podstawio art. 24 i 448 k.c. (tak SqdNq;'wy2szy w wyroku zf dnia I7 marca 2010 r., I1 CSK 486/09). Sod Najwyzszy W wyroku z dnia 25 kwietnia 1989 I. ( I CR 143/89) wyjaénii, ze godnoéé osobistajest to sferq osobowoéci, ktora konkretyzuje sie W poezuciu wiasnej Wartoéci eziowieka i oczekiwaniu 'szaounku ze strony innyeh ludzi. Poezueie to, .stanoWiqee istotny element psychiki cziowieka, ksztaltowane jest przez okolieznoéei zewnetrzne. Zapewnienie przez Paixstwo godziwych warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéei jest jednym ‘z podstawowyeh Wymagafi demokratyoznego pafistwa prawnego, znajdujqeym Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske nliedzynarodowego paktu praw osobistyeh i publieznyeh z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. NI 38, poz. 167 i 169) oraz z an. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka, stanowiqeych, ze kazda osoba pozbawiona W01l108C1 bedzie traktowana W sposob hurnainitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéei ez1oWieka. Te zasady prawa miedzynarodowego Wyrazaja, art. 40, 41 ust. 4 147 Konstytuoji RP. > dnia 4 inarea 2008 r. do dnia 13 maja 2008 r. przebywai W oeli nr (...) Oddzialu W P. o powierzehni 15,75 m2 Wraz 5 innymi osadzonymi. Natomiast W okresie od dnia 13 maja 2008 r. do dnia 16 rnaja 2008 r. by} osadzony W eeli nr (...) pawiionu (...) o powierzehni 17,6 Sm 2, gdzie przebywaio 1a,eznie z nim 8 osob. ( pfsmo Dyrektom ZKW Z. — k. 328330, zarzqdzenia— 1:. 356357, sprawoza'am'a—k. 359369, 3713 77v). W okresie pobyttl L. W. W Zakiadzie K.arnyn1 W Z. oraz Oddziale Zewnetzrznym tego Zakiadu w P. eeie byiy wyposazone W odpowiedni sprzet kwaterunkowy stosownie do liozby osadzonyeh, noWe okna PCV, ktore umozliwiaiy Wentylaeje oraz zapewniaiy odpowiedni doplyw powietrza. Toaiety by%y umieszezone poza eelami mieszainymi a osadzeni mogli z nieh korzystaé bez ograniezefi, gdyi drzwi do ce1 nie byiy zamykane ani W porze dziennej ani noenej, a skazani W porze dziennej mogii sie swobodnie poruszaé. OS&C1Z€I_l11'I‘116i1II10Z11W0§('; korzystania z biblioteki, sali do éwiczefi, boisk sportowyeh oraz éwietlie. Mieii takze dostep do prasy eodziennej. Z osadzonymi prowadzono zajeeia dydaktyczrne, realizowano prograniy edukaeyjne, organizowano konkursy. Objeei byli opieka, medyeznq. Mie1i mozliwoéé podjecia pracy np. W kuchni czy kotiowni, ale takze W firmaeh prywatnych. Kqpiel odbywaia sie raz w tygodniu. W okresie pobytu W WIW Zakiadaoh (...) nie zgiaszai zadnyeh skarg i zastrzezeri co do warunkow mieszkalnych. (pismo Dyrekrora ZK w Z. — k. 328330, przepioy porzqdkowe — it. 331334, 340343, 349352, 37838], 387390, 396399, grafik przyfgé — k. 334v, 343v, 352, 381v, 390v, 400, grafik pracy  k. 335, 344, 352v, 382, 391, 399v, aneksy do zarzqdzefi porzqdkowych — k. 337339v, 346 348v, 354355, 384386v, spraw0zdania— k. 359369, 3 71377v, 39339512). W Zakiadzie Kamym W Z. realizowano program poprawy warunkow bytowyeh osadzonych poprzez m.in." rozbudowe jednostki, Wskutek ezego czasowo warunki przebywania osadzonyeh byiy trudne. Dziaialnoéé Zakiadu Karnego W Z. zostaia pozytywnie oceniana W sprawozdaniach z wizytacji przeprowadzonyeh W dniaeh 11 ezenvea 2008 r. i 29 vnzeénia 2008 r. Wskazano, Ze w Zakiadzie przestrzegane sq prawa skazanych, atmosfera Wérod skazanych nie budzi niepokoju, a osadzeni nie zgiaszali skarg ani uwag odnoénie warunkow odbywania kary. ( spmwozdania — in 3593 69, 371 3 77v). Powyzszy start faktyezny Sqd ustaiii na podstawie wskazanych wyzej dowodow z dokumentow (ieh odpisow i kserokopii), ktore nie byly kwestionowane przez Zqdanq ze stron oraz dowodow z przesluehaniaéWiad1<oW: R. O. (k. 608), P. D. (k. 12 zaiqezonyeh akt o sygn. I Cps 4/12), M. K. (k. 668669), czeéeiowo A. M. (k. 581582). Podstawe ustaleii faktyeznyeh stanowily rowniez wyjaénienia powoda L. W. (1<. 8385). Nalezaio uznaé te dowody za materiai spojny ze sobq, przekonujapy i nie budzqcy wqtpliwoéei, zvprzez to zashigujdey na Wime. Powyzsze dowody Wzajemnie sit; uzupehtiaja, i potwierdzajq, W zestawieniu ze sobag tworze, spojny stan faktyezny i brak jest zdanieni Sqdu przeslanek do odmowienia im Wiarygodnoéei i moey doWodoWej W zakresie, W jakim stanowiiy one podstawe ustalefi faktyoznych W niniejszej sprawie. Za nieposiadajqoe znaezenia dla rozpoznania sprawy W rozumieniu art. 227 k.p.e. _Sa,d uznai dowody z zeznafi J. W. (k. 541542), J. S. (k: 2324 zalqezonych akt o sygn. X1 Cps 92111), P. B. (k. 607608) oraz ezeéeiowo dowod z zeznafi éwiadka A. M. (1<. 581582}, a takze dowody z dokumentow (R. 188189', 319327, 414417, 422424), gdyz dotyezyiy one pobyt_u:'plowoda W jed11o_st1<ae11__penitenejarnyeifi. W .okresie_nieobj etym pozwern. Sqd oddalii Wnioski powoda zawarte W piémie proeesowyrn z dnia 22 lutego 2011 r. o uzyskanie dowodu W postaci fotografii éwietiie, boisk lub hal sportowyeh, eel mieszkalnyeh, 1a2‘.ni,_kqeikoW_ senitarnyeh oraz o powoiianie niezaleznej komisji ktora wypowiedziaiaby sie odnoénie ismiejoeyeh Warunkow W eelaeh mieszkalnyeh i_ poza nimi W jednostkach penitenejamych oraz pominql Wniosek powoda o przeshtehanie W eharakterze éwiadka T. 0., gdyz nie miaiy one istotnego znaezenia dla rozstrzygnieeia sprawy. Zauwazyo trzeba, Ze Wedlug powoda, éwiadek T. O. przebywal W Areszcie 81edczy1'n (...) W 2_011 r. ezyii W okresie, ktory nie jest obj ety przedrniotowyrn pozwem.  _ Sqd Okregowy zwazyl co nastepuje: W oeenie Sagdu powodztwo W sprawie niniej szej zasluguje na uwzglednienie jedynie W niewielkim zakresie. W ziozonym pozwie A. S. przedstawil szereg zarzutow eo do Warunkow W jakieh pozostawal osadzony W trakcie pobytu W A1esztach Sledczyeh: (...), (...) i (...) oraz Zakiadach Karnyoh W P., R., Z., P. i B.. Zdaniem powoda uzasadnia to Zqdanie zadoééuczynjenia za naruszenie jego godnoéci i intymnoéci Zdaniem Szgdu nie moze byé Wqtpliwoéci, ze osoba pozbawiona Wolnoéci Winna byé traktowana W sposob htlmanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéci eziowieka. Stwierdzenie to zznajduje potwierdzenie W orzeczniotwie Sqdu Najwyzszego i W polskim porzqdku prawnym. Zgodnie 2. art. 30 Konstytueji, przyrodzona i itiezbywalna godno§6 ez1oWieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i oehrona jest obowiqzkiem Wladz publieznych. Nie moze byé tvqtpliwoéci, ze obowiqzek ten powinien byé realizowany przez Wladze publiezne przede wszystkim tam, gdzie Wiadze paftstwowe reaiizujq swoje zadania represyjne, ktorych Wykonanie nie moze prowadzié do wiekszego ograniezenia praw cziowieka i jego godnoéei, niz to Wynika z zadafi ochronnych i eelu zastosowanego érodka (tak Sqd Najwyz'szy w wyroku z dnia 2 paédziernika 2007 r., I] CSK 269/07). Prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wo1noéei_niewqtp1iwie nalezy zaliezyé do katalogu dobr osobistyeh podlegajqeych oehronie. Dzialania namszajqce te dobra mogq zatem rodzie odpowiedzialnoée Skaxbu Pafistwa na podstawio art. 24 i 448 k.c. (tak SqdNq;'wy2szy w wyroku zf dnia I7 marca 2010 r., I1 CSK 486/09). Sod Najwyzszy W wyroku z dnia 25 kwietnia 1989 I. ( I CR 143/89) wyjaénii, ze godnoéé osobistajest to sferq osobowoéci, ktora konkretyzuje sie W poezuciu wiasnej Wartoéci eziowieka i oczekiwaniu 'szaounku ze strony innyeh ludzi. Poezueie to, .stanoWiqee istotny element psychiki cziowieka, ksztaltowane jest przez okolieznoéei zewnetrzne. Zapewnienie przez Paixstwo godziwych warunkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéei jest jednym ‘z podstawowyeh Wymagafi demokratyoznego pafistwa prawnego, znajdujqeym Wyraz W normach prawa miedzynarodowego. Wynika to Wprost z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polske nliedzynarodowego paktu praw osobistyeh i publieznyeh z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. NI 38, poz. 167 i 169) oraz z an. 3 Europejskiej Konwencji Praw Cziowieka, stanowiqeych, ze kazda osoba pozbawiona W01l108C1 bedzie traktowana W sposob hurnainitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnoéei ez1oWieka. Te zasady prawa miedzynarodowego Wyrazaja, art. 40, 41 ust. 4 147 Konstytuoji RP. > --- STRONA 4 --- Problernatyka ochrony dobr osobistych unormowana zostala szczegolowo przez ustawodawee W kodeksie eywilnym. Zgoclnie z treéciq art. 23 k.o. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, ozeéé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizertmek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworezoéé naukowa, artystyezna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja, pod ochronq prawa cywilnego niezaleznie ocl ochrony przewiclzianej W innych przepisach. W myél art. 24 k.c. ten, czyje clobro osobiste zostaje Zagrozone oudzym dziaianiem, mote Zqdaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moie on takze zqdaé, azeby osoba, ktora dopuécita sit; naruszenia. dopeinira ozynnoéoi potrzebnych do usuniecia jego skutkéw, w szczegolnoéci aéoeby z{ozy%a oéwiadczenie odpowiedniej treéci i W oclpowiectniej formie. Na zasadaeh przewicizimych W kodeksie moze on rowniez Zqdae zadoéeuezynienia pienieinego lub zapiaty odpowieclniej sumy pienieinej na Wskazany cel spoieczny. Stosownie do treéci § 2 przywoianego przepisu, jezeli wslcutek naruszenia dobra osobistego zostaia Wyrzqdzona szkoda majqtkowa, poszkodowany moze Zqdaé jej naprawienia na zasadach ogolnych. W myé] art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia, sume tytulem zadoééuczynienia pienieznego za doznanq krzywde lub najego Zqdanie zasqclzié oclpowiedniq sume pienieznq na Wskazany przez niego eel spoieczny, niezaleinie od irmych §rodkoW potrzebnych do usuniecia slcutkow naruszenia. ~ Przeslankq odpowiedzialnoéci za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnoéé clziaiania, przez lctorq rozumie sie dziakanie {zaniechanie) sprzeczne z porzqclkiem prawnym i zasadami wspotzycia sporecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniernanie bezprawnoéci clziaiania naruszaj qcego dobra osobiste, co powoduj e, Ze na nim spoczywa oiezar wykazania, izjego dziaianie byio zgodne z prawem. Powocl jeclnak winien uprzednio udowodnié fakt naruszenia jego dobra osobistego (art. 6 k.c.), a wiec Wykazaé, Ze w rzeczywistoéci Warunki jego osadzenia by}y talde jak opisane W pozwie. Dopiero wowczas strona pozwana winna udowodnié, Ze Warunki to odpowiadaity normom Wynikajqoym z przepisow prawa. Zitreéci art. 24 § 1 k.t:. jeclnoznacznie Wynika, 2e ustawodawca tak roztoiyt oiozar dowodu, Ze na powoda naiozyi obowiqzek udowodnienia, Ze pozwany naruszyt jego clobra osobiste, zaé na pozwanego obowiqzek Wykazania braku bezprawnoéci W jego dziaiianiu. W ocenie Sqdu powod jedynie W niewielkim zakresie wywiqzai sis; z obowiqzku wykazania, Ze W trakcie osadzenia W Wymienionych W pozwie jodnostkach penitencjarnych cioszlo do naruszenia jego dobr osobistych. Jego wyjaénienia sq bardzo ogolnikowe, zas’. zeznania éwiadkow W znaczqoej czeslci obejmujzg okresy, za ktére roszczenia ich dotyczgce sq przedawnione oraz okresy nie objete iqdaniem pozW11. W ocenie Sztdu, istotna ozeéé roszezeli powoda ulegta przedawnieniu, zaé zarzut podniesiony W tym przedmioeie przez strone pozwanq czyni pozew Wtym zakresie niezasadnym, bowiem zgodnie z art. 117 § 2 k.o. po upiywie terminu przeclawnienia ten, przeeiwko komu przysiuguje roszczenie, moze uchyiie sie ocl jego zaspokojenia, chyba Ze zrzeka sie korzystania z zerzutu przedawnienia. Pozwany Skarb Pafistwa zastepowany przez Prokuratorie Generahiq Skarbu Pa1‘1stW_a nie zrzeki sie z korzystania z_ zarzutu przedawnienia, podnoszqc jednoezeénie tenzarzufwodpo\viedzi'Inzt1JozeW;=—=' '  ‘  =:f>1~    . Zgodnie z art. 442 } § 1 k.c. roszezenie 0 naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie oszkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jednakie termin ten nie mofce byé dhlzszy nit dziesieé lat od dnia, W ktoryrn nastqpiio zdarzenie Wywohlj qce szkode. § 3 tego altykulu stanowi natomiast, Ze W razie Wyrzqdzenia szkody na osobie, przedawnienie nie rnoze skoflczyé sie wczeéniej niz z upkywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie 0 szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jak trafrrie podnosi sir; W orzecznictwie przepis ten reguluje przedawnienie wszelkieh roszezefr majqtkowych W zalcresie odpowiedzialnoéci deliktowej, a Wiec roszczefi o naprawienie szkody majqtkowej oraz roszezefi o za'do§.ouezynienie krzywd i znajduje zastosowanie do tego rodzaju roszczefl osoby pobawionej Wolnoéci skierowanych przeciwko Skarbowi Paflstwa (Zak SqdApelac3g'ny w Sqdu Apetacyjnego w Poznanfu, wyrok z dnia I8 Zistopada 2010 r., IACa 870/I0). Cytowany Wy26j przepis stosuje sit; nie tylko do roszczefi powstaiyoh po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale takie do Wczeéniej powstah/ch roszczefi z tytuhl czynow niedozwolonyeh i~ nieprzedawnionych W dniu Wejéeia W zycie ustawy nowelizujapej kodeks cywilny, a wiec w dniu 10 sierpnia 2007 r. Zgodnie z art. 2 ustawy 2. dnia 16 lutego 2007 1". 0 zmianie ustawy — Kodeks cywilny nie znajdzie on natomiast zastosowania do roszczeri deliktowych, ktore na podstawie wczeéniej oboxviqzujqcej regulacji prawnej ulegiy przed tym terminem przedawnieniu. V Przypisujegc pozwanemu naruszanie jego praw i godnoéci powéd zarzucii pozwanemu dopuszczenie sic; czynow niedozwolonych, dla ktorych to roszczefi zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. termin przedawnienia wynosi trzy lata. Wniesienie pozwu przez powoda nastqpilo W dniu 24 listopada 2009 r. W11’)/bit? art. 165 § 3 k.p.c. poprzez oddanie przesyiki z pozwem administracji zakladu karnego, zgodnie z ktorym to przepisem oddanie pisma prooesowego przez osobe pozbawionq Wolnoéci w administracji zakradu karnego jest rownoznaczne z Wniesieniem go do sqdu (koperta k. 8). Poniewaz chwiiq okreélajzgcq poozqtek trzyletniego biegu przedawnienia jest moment ,,doWiedzenia sie o szkodzie" i ,,osobie obowiqzanej do jej naprawienia”, a nie o zakresie szkody czy trwatoéci jej nastepstw, diatego uznajesie, Ze jest to moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawe z ujemnych nastepstw zdarzenia Wskazujqcyoh na fakt powstania szkody i ma éwiaclomoéé doznanej szkocly (rak Sqd Najwyzszy w Wyroku z dnia 18 Wrzeinia 2002 r., III CKN 597/2000, Sqd Apelacyjny W Krakowie w wyroku z dnia 5 moja 2010 r., IHAPa 4/10). Podniesienie przez strong pozwanq zarzutu przedawnienia przez pozwanego skutkuje konieeznoéoia, oddalerria powodztwa za okres przelqaczajqey trzy lata przed dniem wniesieniapowodztwa tj. do dnia 24 Iistopada 2006 r. Wiqcznie. W tym stanie rzeczy spoérod dziatafi strony pozwanej, ktore Wedle treéci pozwu mialyby naruszaé dobra osobiste powoda meryt'orycznej ocenie podlegaiy jedynie te, ktére dotyczyiy okresu porniedzy dniem 24 listopada 2006 r. a dniem 16 maja 2008 11, czyli ostamim dniem pobytu powoda W Zakéadzie Kamym W tyrn Problernatyka ochrony dobr osobistych unormowana zostala szczegolowo przez ustawodawee W kodeksie eywilnym. Zgoclnie z treéciq art. 23 k.o. dobra osobiste cziowieka, jak W szczegolnoéci zdrowie, Wolnoéé, ozeéé, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, Wizertmek, tajemnica korespondencji, nietykalnoéé mieszkania, tworezoéé naukowa, artystyezna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostaja, pod ochronq prawa cywilnego niezaleznie ocl ochrony przewiclzianej W innych przepisach. W myél art. 24 k.c. ten, czyje clobro osobiste zostaje Zagrozone oudzym dziaianiem, mote Zqdaé zaniechania tego dziaiania, chyba Ze nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia moie on takze zqdaé, azeby osoba, ktora dopuécita sit; naruszenia. dopeinira ozynnoéoi potrzebnych do usuniecia jego skutkéw, w szczegolnoéci aéoeby z{ozy%a oéwiadczenie odpowiedniej treéci i W oclpowiectniej formie. Na zasadaeh przewicizimych W kodeksie moze on rowniez Zqdae zadoéeuezynienia pienieinego lub zapiaty odpowieclniej sumy pienieinej na Wskazany cel spoieczny. Stosownie do treéci § 2 przywoianego przepisu, jezeli wslcutek naruszenia dobra osobistego zostaia Wyrzqdzona szkoda majqtkowa, poszkodowany moze Zqdaé jej naprawienia na zasadach ogolnych. W myé] art. 448 k.c. W razie naruszenia dobra osobistego sad moze przyznaé temu, czyje dobro osobiste zostaio naruszone, odpowiednia, sume tytulem zadoééuczynienia pienieznego za doznanq krzywde lub najego Zqdanie zasqclzié oclpowiedniq sume pienieznq na Wskazany przez niego eel spoieczny, niezaleinie od irmych §rodkoW potrzebnych do usuniecia slcutkow naruszenia. ~ Przeslankq odpowiedzialnoéci za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnoéé clziaiania, przez lctorq rozumie sie dziakanie {zaniechanie) sprzeczne z porzqclkiem prawnym i zasadami wspotzycia sporecznego. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniernanie bezprawnoéci clziaiania naruszaj qcego dobra osobiste, co powoduj e, Ze na nim spoczywa oiezar wykazania, izjego dziaianie byio zgodne z prawem. Powocl jeclnak winien uprzednio udowodnié fakt naruszenia jego dobra osobistego (art. 6 k.c.), a wiec Wykazaé, Ze w rzeczywistoéci Warunki jego osadzenia by}y talde jak opisane W pozwie. Dopiero wowczas strona pozwana winna udowodnié, Ze Warunki to odpowiadaity normom Wynikajqoym z przepisow prawa. Zitreéci art. 24 § 1 k.t:. jeclnoznacznie Wynika, 2e ustawodawca tak roztoiyt oiozar dowodu, Ze na powoda naiozyi obowiqzek udowodnienia, Ze pozwany naruszyt jego clobra osobiste, zaé na pozwanego obowiqzek Wykazania braku bezprawnoéci W jego dziaiianiu. W ocenie Sqdu powod jedynie W niewielkim zakresie wywiqzai sis; z obowiqzku wykazania, Ze W trakcie osadzenia W Wymienionych W pozwie jodnostkach penitencjarnych cioszlo do naruszenia jego dobr osobistych. Jego wyjaénienia sq bardzo ogolnikowe, zas’. zeznania éwiadkow W znaczqoej czeslci obejmujzg okresy, za ktére roszczenia ich dotyczgce sq przedawnione oraz okresy nie objete iqdaniem pozW11. W ocenie Sztdu, istotna ozeéé roszezeli powoda ulegta przedawnieniu, zaé zarzut podniesiony W tym przedmioeie przez strone pozwanq czyni pozew Wtym zakresie niezasadnym, bowiem zgodnie z art. 117 § 2 k.o. po upiywie terminu przeclawnienia ten, przeeiwko komu przysiuguje roszczenie, moze uchyiie sie ocl jego zaspokojenia, chyba Ze zrzeka sie korzystania z zerzutu przedawnienia. Pozwany Skarb Pafistwa zastepowany przez Prokuratorie Generahiq Skarbu Pa1‘1stW_a nie zrzeki sie z korzystania z_ zarzutu przedawnienia, podnoszqc jednoezeénie tenzarzufwodpo\viedzi'Inzt1JozeW;=—=' '  ‘  =:f>1~    . Zgodnie z art. 442 } § 1 k.c. roszezenie 0 naprawienie szkody Wyrzqdzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upiywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie oszkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jednakie termin ten nie mofce byé dhlzszy nit dziesieé lat od dnia, W ktoryrn nastqpiio zdarzenie Wywohlj qce szkode. § 3 tego altykulu stanowi natomiast, Ze W razie Wyrzqdzenia szkody na osobie, przedawnienie nie rnoze skoflczyé sie wczeéniej niz z upkywem lat trzech od dnia, W ktorym poszkodowany dowiedziai sie 0 szkodzie i o osobie obowiqzanej do jej naprawienia. Jak trafrrie podnosi sir; W orzecznictwie przepis ten reguluje przedawnienie wszelkieh roszezefr majqtkowych W zalcresie odpowiedzialnoéci deliktowej, a Wiec roszczefi o naprawienie szkody majqtkowej oraz roszezefi o za'do§.ouezynienie krzywd i znajduje zastosowanie do tego rodzaju roszczefl osoby pobawionej Wolnoéci skierowanych przeciwko Skarbowi Paflstwa (Zak SqdApelac3g'ny w Sqdu Apetacyjnego w Poznanfu, wyrok z dnia I8 Zistopada 2010 r., IACa 870/I0). Cytowany Wy26j przepis stosuje sit; nie tylko do roszczefi powstaiyoh po nowelizacji kodeksu cywilnego, ale takie do Wczeéniej powstah/ch roszczefi z tytuhl czynow niedozwolonyeh i~ nieprzedawnionych W dniu Wejéeia W zycie ustawy nowelizujapej kodeks cywilny, a wiec w dniu 10 sierpnia 2007 r. Zgodnie z art. 2 ustawy 2. dnia 16 lutego 2007 1". 0 zmianie ustawy — Kodeks cywilny nie znajdzie on natomiast zastosowania do roszczeri deliktowych, ktore na podstawie wczeéniej oboxviqzujqcej regulacji prawnej ulegiy przed tym terminem przedawnieniu. V Przypisujegc pozwanemu naruszanie jego praw i godnoéci powéd zarzucii pozwanemu dopuszczenie sic; czynow niedozwolonych, dla ktorych to roszczefi zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. termin przedawnienia wynosi trzy lata. Wniesienie pozwu przez powoda nastqpilo W dniu 24 listopada 2009 r. W11’)/bit? art. 165 § 3 k.p.c. poprzez oddanie przesyiki z pozwem administracji zakladu karnego, zgodnie z ktorym to przepisem oddanie pisma prooesowego przez osobe pozbawionq Wolnoéci w administracji zakradu karnego jest rownoznaczne z Wniesieniem go do sqdu (koperta k. 8). Poniewaz chwiiq okreélajzgcq poozqtek trzyletniego biegu przedawnienia jest moment ,,doWiedzenia sie o szkodzie" i ,,osobie obowiqzanej do jej naprawienia”, a nie o zakresie szkody czy trwatoéci jej nastepstw, diatego uznajesie, Ze jest to moment, gdy poszkodowany zdaje sobie sprawe z ujemnych nastepstw zdarzenia Wskazujqcyoh na fakt powstania szkody i ma éwiaclomoéé doznanej szkocly (rak Sqd Najwyzszy w Wyroku z dnia 18 Wrzeinia 2002 r., III CKN 597/2000, Sqd Apelacyjny W Krakowie w wyroku z dnia 5 moja 2010 r., IHAPa 4/10). Podniesienie przez strong pozwanq zarzutu przedawnienia przez pozwanego skutkuje konieeznoéoia, oddalerria powodztwa za okres przelqaczajqey trzy lata przed dniem wniesieniapowodztwa tj. do dnia 24 Iistopada 2006 r. Wiqcznie. W tym stanie rzeczy spoérod dziatafi strony pozwanej, ktore Wedle treéci pozwu mialyby naruszaé dobra osobiste powoda meryt'orycznej ocenie podlegaiy jedynie te, ktére dotyczyiy okresu porniedzy dniem 24 listopada 2006 r. a dniem 16 maja 2008 11, czyli ostamim dniem pobytu powoda W Zakéadzie Kamym W tyrn --- STRONA 5 --- miejscu zaznaczyé trzeba, Ze powocl ograniczyi Zadanie zasadzenia zadoéiiuczynienia za niewiasciwe Warunki W jednostkach penitenej arnyeh W ktorych przebywal, do okresu od 2002 do 2008 r. Powyisze oznaoza to, Ze przedawnieniu uiegry roszczenia powoda dotyozace jego pobytu W Aresztaoh $1:zdozych (...), (...) i (...) oraz Zakiadaoh Kainyoh W P., R.. W odniesieniu do Zakiadu Kamego W B. nie ulegiy przedawnieniu roszezenia zwiazane z pobytem powoda od dnia 24 listopada 2006 1'. do dnia opuszczenia tej jednostki W dniu 13 grudnia 2007 r. Zarzuty powoda dotyczace tego okresu zwiazane ‘oyly z osadzeniem go W celi przeludnionej, bez odpowiedniej Wentylacji, zainfekowanej robactwem, z nieodseparowana, otWa1~ta toaleta. Powod Wskazai tez, Ze W Zakiadzie nie byly organizowane zajecia korekcyjno — koznpensacyjne. Zdaniem Sadu, przedstawione zarzuty, z Wyjatkiem zarzutu przeludnienia, nie zostaly W zaclen sposob udowodnione przez powoda, totez uwzglednienie roszczefi z nimi zwiazanych nie byio ITIGZ“W6. Podlcreslié trzeba, Ze W eaiym okresie pobytu powoda W Zaktadzie Kamym W B., powod by} osadzony W celaoh W ktorych na jednego skazanego przypadato mniej niz 3m 2 powierzchni mieszkalnej celi. Nie ulegiy przedawnieniu takie roszczenia powoda zwiazane z jego pobytem W Zakladzie Karnym W Z. oraz Oddziale Zewnetrznym W P., W okresie od dnia 18 grudnia 2007' 1". do dnia 16 rnaja 2008 1'. Odnoszace sie do Warunkow bytowo — higienieznych panuj acych w tych jednostkach L. W. zarzucit, ze Wystepowai tam problem z robactwem oraz istnialo przeludnienie w celach. Na podstawie dowodow zaoferowanych przez powoda pierwszy zarzut n.ie zostai potwierdzony. Sad ustalii natomiast, iz w caiym okresie pobytu powoda W W/W jednostkach penitenej am}/ch, normy powierzchni celi na jednego skazanego (3m 2) n.ie byiy zachowane, co potwierdzii takze7" pozwany. A Nie mozna zapominaé jednak o tym, 2o Zakiad Karny W Z. jest zakiadem typu poiotwaitego a Oddziai Zewnetrzny W P. zaktadem typu otwartego. Jest to o tyle istome, ze cele w takich jednostkach penitencj arnyoh sa otwarte W oiagu dnialub caia dobe, a skazani mega poruszaé sie po terenie zakladu karnego W czasie i miejscach ustalonyoh W porzadku Wewnetrznym. Skazani nie byli wiec zobowiazani do ciagiego przebywania W celaoh. W tej sytuacji, nawet jezeii W ceiach W ktorych przebywai powod wystepowai problem przeludnienia, to nie byi on nadmiernie dokuczliwy i W istotny sposob zmniejszai rozmiary krzywdy. ' Zgodnie z obowiazuj acym W okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosoi przepisem art. 110 § 1 k.k.W. {do dnia 6 grudnia 2009 r.) skazanego osadza sie w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jeclnoosobowej. W mysl § 2 przywoianego przepisu powierzehnia W celi mieszkalnej, przypadajaca na skazanego, Wynosi nie mniej niz 3 m 2. Cele Wyposaza sie W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajaoy skazanemu osobne miejsee do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateezny dopiyw powietrza i odpowiednia, do pory roku temperature, Weclhlg nonn okreélonych dla pomieszozen mieszkalnyoh, a takie oswietlenie odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy. Stosownie do treéci art. 248 § 1 k.k.W. W szezegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiaclu kamego iub aresztu sledczego moze umiescié osadzonyoh, na ezas okresiony, W Warunkach, W ktorych powierzehnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej nit 3,1112. O takim urnieszezeniu nalezy bezzwioeznie powiadomié sedziego penitenojarnego. "Zgodnie z trescia § 11 rozporzadzenia Ministra _SpraWiedliWoéc_i z dnia 25 sierpnia 2003 roku W spraW_ie regulaminu organizacyjno  porzadkowego WykonyWania kary pozbawienia Wolnosci (Dz. U. nr 152, poz. 1493) skazanych rozmieszoza sie W celach, uwzgledniajac W szozegolnosoi pieé, Wiek oraz uprzednie odbywanie zasadniczej kary pozbawienia wolnoéci aibo kary aresztu Wojskowego.   Przepis z art. 248 § 1 k.k.W. stanowi odstepstwo od zasady, Ze powierzchnia W celi Wieziennej powinna Wynosié nie mniej niz 3 m 2 na jedna osobe. Ten minimalny standard moze byé zatem jedynie Wyj atkowo zmniejszony. W przedmiotowej sprawie strona pozwana Wskazaia co prawda, Ze o przeludnieniu Wystepujaeym W jednostoe, W ktorej przebywai powod informowano sedziego penitencjarnego, lecz dokumentow tych nie zaiaczyia do akt sprawy. W tyni stanie rzeczy nie sposob ustalié, przyczyn, W zwiazku z ktoryrni organ zarzadzajacy jednostka, usnai za konieczne osadzenie powoda W celi, w ktorej powierzchnia na jednego osadzonego byia mniejsza nit 3 m2. Tymezasem, jak trafiiie podnosi sie W orzecznictwie, tylko W szczegohiie uzasadnionych Wypadkach okreslonych W art. 248 k.k.W. i przy zachowaniu trybu postepowania Wskazanego W tym przepisie oraz W przewidzianych W nim przepisach Wykonawczych, moie dojéé do ograniczenia Wielkosci powierzchni celi na jednego skazanego ponizej 3 m2, jednakze jedynie na czas okreslony. Musi to byé czas écisle okreslony i nie nadmiernie dhlgi, ohodzi bowiem  co Wazne  0 wyjqtek od zasacly (tak Sqd Apelacyjnfy w Poznaniu W Wyroku z dnia 7 lcwietnia 2010 r., I Aca 222/I 0), zas do stwierdzenia Wystapienia "szczegohiie uzasadnionego Wypadku" W rozumieniu art. 248 k.k.w. nie Wystarcza ogolnikowe powotanie sie na istniejacy W kraju stan przeludnienia zakladow kamych (tak Sqd Najwyzszy w wfyroku z dnia 17 marca 2010 r., 11 CSK 486/09). Gdyby nawet powoda umieszczono na podstawie decyzji dyrektora wiaéciwej jednostki penitencj amej W celi o mniejszej powierzchni to i tak nie oznaczaloby to automatycznie, Ze takie umieszczenie jest zgodne z prawem. Jak juz zamaczono, umieszozenie W celach mniejszych, niz 3 I11 2 moze nastapié tyiko wyj atkowo i to na czas okreélony. Tymczasem powod, W okresie obj etym pozwem, przebywai w celach nie spetniajacyoh minimalnych standardow przez okres kilku rniesiqey. W art. 24 § 1 k.c. ustanowione zostaio domniemanie bezprawnosci naruszenia dobra osobistego. Domniemanie to podlega obaleniu przez Wykazanie uprawnienia do okreélonego dziaiania. Kto zatem twierdzi, ze naruszono jego dobro osobiste, nie musi Wykazywao bezprawnoéci. Pozwany Skarb Pafistwa domniemania tego nie obalii. W tym stanie rzeezy nalezaio uznaé, iz dziaianie strony pozwanej w tym zakresie nosiio cechy bezprawnego naruszenia godnosci powoda, co uzasadnia Zadanie zadoééuczynienia. Dotyczy to mniej Wiecej pieoiu miesiecy pobytu L. W. W W Zakiadzie Karnyrn W B. (W roku 2006 i 2007) ipieoiu miesiecy pobytu W Zaktadzie Karnym W Z. i Oddziale Zewnetrznym W P. (W roku 2007 i 2008). Jak juz Wyzej Wspomniano, W odniesieniu do pozostalych zarzutow i zwiazanych z nimi roszczefr przedstawionyeh W pozwie, Sad oeenii je jako nieuzasadnione, badi dlatego, ze dotyoza one okresu przedawnionego, badi tez z itwagi na brak dowodow, ktore moglyby je potwierdzaé. Naleiy W pehii podzielié poglad Sadu Najwyzszego, i2 na powodzie spoezywa eiezar udowodnienia, Ze odbywai kare pozbawienia Wolnosci przy nieodpowiednich Warunkach bytowych i sanitarnych fwyrok 2 dnia 28 Zutego 2007 r., V CSK miejscu zaznaczyé trzeba, Ze powocl ograniczyi Zadanie zasadzenia zadoéiiuczynienia za niewiasciwe Warunki W jednostkach penitenej arnyeh W ktorych przebywal, do okresu od 2002 do 2008 r. Powyisze oznaoza to, Ze przedawnieniu uiegry roszczenia powoda dotyozace jego pobytu W Aresztaoh $1:zdozych (...), (...) i (...) oraz Zakiadaoh Kainyoh W P., R.. W odniesieniu do Zakiadu Kamego W B. nie ulegiy przedawnieniu roszezenia zwiazane z pobytem powoda od dnia 24 listopada 2006 1'. do dnia opuszczenia tej jednostki W dniu 13 grudnia 2007 r. Zarzuty powoda dotyczace tego okresu zwiazane ‘oyly z osadzeniem go W celi przeludnionej, bez odpowiedniej Wentylacji, zainfekowanej robactwem, z nieodseparowana, otWa1~ta toaleta. Powod Wskazai tez, Ze W Zakiadzie nie byly organizowane zajecia korekcyjno — koznpensacyjne. Zdaniem Sadu, przedstawione zarzuty, z Wyjatkiem zarzutu przeludnienia, nie zostaly W zaclen sposob udowodnione przez powoda, totez uwzglednienie roszczefi z nimi zwiazanych nie byio ITIGZ“W6. Podlcreslié trzeba, Ze W eaiym okresie pobytu powoda W Zaktadzie Kamym W B., powod by} osadzony W celaoh W ktorych na jednego skazanego przypadato mniej niz 3m 2 powierzchni mieszkalnej celi. Nie ulegiy przedawnieniu takie roszczenia powoda zwiazane z jego pobytem W Zakladzie Karnym W Z. oraz Oddziale Zewnetrznym W P., W okresie od dnia 18 grudnia 2007' 1". do dnia 16 rnaja 2008 1'. Odnoszace sie do Warunkow bytowo — higienieznych panuj acych w tych jednostkach L. W. zarzucit, ze Wystepowai tam problem z robactwem oraz istnialo przeludnienie w celach. Na podstawie dowodow zaoferowanych przez powoda pierwszy zarzut n.ie zostai potwierdzony. Sad ustalii natomiast, iz w caiym okresie pobytu powoda W W/W jednostkach penitenej am}/ch, normy powierzchni celi na jednego skazanego (3m 2) n.ie byiy zachowane, co potwierdzii takze7" pozwany. A Nie mozna zapominaé jednak o tym, 2o Zakiad Karny W Z. jest zakiadem typu poiotwaitego a Oddziai Zewnetrzny W P. zaktadem typu otwartego. Jest to o tyle istome, ze cele w takich jednostkach penitencj arnyoh sa otwarte W oiagu dnialub caia dobe, a skazani mega poruszaé sie po terenie zakladu karnego W czasie i miejscach ustalonyoh W porzadku Wewnetrznym. Skazani nie byli wiec zobowiazani do ciagiego przebywania W celaoh. W tej sytuacji, nawet jezeii W ceiach W ktorych przebywai powod wystepowai problem przeludnienia, to nie byi on nadmiernie dokuczliwy i W istotny sposob zmniejszai rozmiary krzywdy. ' Zgodnie z obowiazuj acym W okresie odbywania przez powoda kary pozbawienia Wolnosoi przepisem art. 110 § 1 k.k.W. {do dnia 6 grudnia 2009 r.) skazanego osadza sie w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jeclnoosobowej. W mysl § 2 przywoianego przepisu powierzehnia W celi mieszkalnej, przypadajaca na skazanego, Wynosi nie mniej niz 3 m 2. Cele Wyposaza sie W odpowiedni sprzet kwaterunkowy zapewniajaoy skazanemu osobne miejsee do spania, odpowiednie Warunki higieny, dostateezny dopiyw powietrza i odpowiednia, do pory roku temperature, Weclhlg nonn okreélonych dla pomieszozen mieszkalnyoh, a takie oswietlenie odpowiednie do czytania i Wykonywania pracy. Stosownie do treéci art. 248 § 1 k.k.W. W szezegolnie uzasadnionych Wypadkach dyrektor zakiaclu kamego iub aresztu sledczego moze umiescié osadzonyoh, na ezas okresiony, W Warunkach, W ktorych powierzehnia W celi na jedna osobe Wynosi mniej nit 3,1112. O takim urnieszezeniu nalezy bezzwioeznie powiadomié sedziego penitenojarnego. "Zgodnie z trescia § 11 rozporzadzenia Ministra _SpraWiedliWoéc_i z dnia 25 sierpnia 2003 roku W spraW_ie regulaminu organizacyjno  porzadkowego WykonyWania kary pozbawienia Wolnosci (Dz. U. nr 152, poz. 1493) skazanych rozmieszoza sie W celach, uwzgledniajac W szozegolnosoi pieé, Wiek oraz uprzednie odbywanie zasadniczej kary pozbawienia wolnoéci aibo kary aresztu Wojskowego.   Przepis z art. 248 § 1 k.k.W. stanowi odstepstwo od zasady, Ze powierzchnia W celi Wieziennej powinna Wynosié nie mniej niz 3 m 2 na jedna osobe. Ten minimalny standard moze byé zatem jedynie Wyj atkowo zmniejszony. W przedmiotowej sprawie strona pozwana Wskazaia co prawda, Ze o przeludnieniu Wystepujaeym W jednostoe, W ktorej przebywai powod informowano sedziego penitencjarnego, lecz dokumentow tych nie zaiaczyia do akt sprawy. W tyni stanie rzeczy nie sposob ustalié, przyczyn, W zwiazku z ktoryrni organ zarzadzajacy jednostka, usnai za konieczne osadzenie powoda W celi, w ktorej powierzchnia na jednego osadzonego byia mniejsza nit 3 m2. Tymezasem, jak trafiiie podnosi sie W orzecznictwie, tylko W szczegohiie uzasadnionych Wypadkach okreslonych W art. 248 k.k.W. i przy zachowaniu trybu postepowania Wskazanego W tym przepisie oraz W przewidzianych W nim przepisach Wykonawczych, moie dojéé do ograniczenia Wielkosci powierzchni celi na jednego skazanego ponizej 3 m2, jednakze jedynie na czas okreslony. Musi to byé czas écisle okreslony i nie nadmiernie dhlgi, ohodzi bowiem  co Wazne  0 wyjqtek od zasacly (tak Sqd Apelacyjnfy w Poznaniu W Wyroku z dnia 7 lcwietnia 2010 r., I Aca 222/I 0), zas do stwierdzenia Wystapienia "szczegohiie uzasadnionego Wypadku" W rozumieniu art. 248 k.k.w. nie Wystarcza ogolnikowe powotanie sie na istniejacy W kraju stan przeludnienia zakladow kamych (tak Sqd Najwyzszy w wfyroku z dnia 17 marca 2010 r., 11 CSK 486/09). Gdyby nawet powoda umieszczono na podstawie decyzji dyrektora wiaéciwej jednostki penitencj amej W celi o mniejszej powierzchni to i tak nie oznaczaloby to automatycznie, Ze takie umieszczenie jest zgodne z prawem. Jak juz zamaczono, umieszozenie W celach mniejszych, niz 3 I11 2 moze nastapié tyiko wyj atkowo i to na czas okreélony. Tymczasem powod, W okresie obj etym pozwem, przebywai w celach nie spetniajacyoh minimalnych standardow przez okres kilku rniesiqey. W art. 24 § 1 k.c. ustanowione zostaio domniemanie bezprawnosci naruszenia dobra osobistego. Domniemanie to podlega obaleniu przez Wykazanie uprawnienia do okreélonego dziaiania. Kto zatem twierdzi, ze naruszono jego dobro osobiste, nie musi Wykazywao bezprawnoéci. Pozwany Skarb Pafistwa domniemania tego nie obalii. W tym stanie rzeezy nalezaio uznaé, iz dziaianie strony pozwanej w tym zakresie nosiio cechy bezprawnego naruszenia godnosci powoda, co uzasadnia Zadanie zadoééuczynienia. Dotyczy to mniej Wiecej pieoiu miesiecy pobytu L. W. W W Zakiadzie Karnyrn W B. (W roku 2006 i 2007) ipieoiu miesiecy pobytu W Zaktadzie Karnym W Z. i Oddziale Zewnetrznym W P. (W roku 2007 i 2008). Jak juz Wyzej Wspomniano, W odniesieniu do pozostalych zarzutow i zwiazanych z nimi roszczefr przedstawionyeh W pozwie, Sad oeenii je jako nieuzasadnione, badi dlatego, ze dotyoza one okresu przedawnionego, badi tez z itwagi na brak dowodow, ktore moglyby je potwierdzaé. Naleiy W pehii podzielié poglad Sadu Najwyzszego, i2 na powodzie spoezywa eiezar udowodnienia, Ze odbywai kare pozbawienia Wolnosci przy nieodpowiednich Warunkach bytowych i sanitarnych fwyrok 2 dnia 28 Zutego 2007 r., V CSK --- STRONA 6 --- 431/O6). Uwzgledniajae stanowisko strony pozwanej; jak i reguiy dowodowe obowiazujace W procesie cywilnyrn Sad nie mogi przyjaé, 2e okolieznosci z tym zwiazane nie Wymagaja udowodnienia, ozy te2, Ze eieiar dowodu W tym zakresie spoczywa na stronie pozwanej. Naleiy takze podkreélié, iz powod poza Wypunktowaniem W pozwie i koiejnych pismach procesowych zarzutow, powod nie podjai nawet proby opisania W jaki sposob Wpiywaiy one na jego kondycje fizyczna i psychiozna. W tym stanie rzeczy, ocena czy opisane okolicznosci skutkowaiy krzywda po stronie powoda i ewentnahiie ustalenie rozmiarow tej lcrzywdy jest r|iemo2liWa. Odnoszac sie do wysokosci roszczenia sforrnulowanego W pozwie, Sad doszedi do przekonania, 2e Zadanie zasadzenia od Skarbu Pafistwa kwoty zadoééuczynienia W Wysokoéci 200.000 ziotych byio 1azaco Wygorowane, tak z uwagi na sposob naruszenia dobra osobistego jak i intensywnosé czasowa tych naruszefi. Ocena dolegiiwosci bedacyeh udziaiem powoda zwiazanych 2 osadzeniem W przeludnionej eeii W Zadnym razie nie uzasadnia zasadzenia tak Wysokiego Zadoséuczynienia. Naleiy podkreslié, iiz poza ogoinikowym stwierdzeniem, Ze Wskutek opisanych warunkow, w ktorych powod odbywai kare jego kondycja fizyezna i psychiczna ulegiy pogorszeniu, nie przedstawiono Zadnych okolicznosci, lctore mogiyby dokumentowaé skale tego uszczerbku. Zdaniem Sadu, uwzgledniajac opisane wyzej okolicznoéci, jak rowniez dorobek orzecznictwa. saclowego W poclobnych sprawach, kwota 1.000 ziotych, ktorej zasaclzenie znajduje oparcie W ‘creéci art. 448 k.c., jest odpowiednia dla wyrownania doznanej przez powoda krzywdy, Wynikajacej z osadzenia go W przeludnionej celi. W pozostaiym zakresie powodztwo podlegaio oddaieniu. Sad uznai natorniast za zasadne nieobciazanie przegrywajqccgo sprawe powoda kosztami proeesu. Stosownie do art. 102 k.p.c. W przypadkach szczegolnie uzasadnionych Sad moze nie obciqzaé strony przegrywajacej kosztami prooesu. Przepis nie precyzuje blizej pojecia ,,Wypad1<oW szczegolnych”, pozostawiajac rozwiazanie tego zagadnienia praktyce sadowej. Brakrjakichkolwiek ograniczen Wyiiczonych choéby przykiadowo Wskazuje na intencje ustawodawcy szerokiego pojmowania zakresu tego terminu (Iak postanowienie SN z 28 czerwca I966 roku, I CR 372/65). Za nieobeiaianiem przegrywajacego powoda kosztami procesu przemawiaia nie tylko jego trudna sytuacja materialna (zostai W caiosci zwolniony od kosztow sadowych), lecz takze sWoisty charakter sprawy. Jak Wskazai Sad Najwyzszy do Wypadkow szczegolnie uzasadnionych W rozumieniu art. 102 k'.p.C. mozna takze zaliczyé sytuacje Wynikajace z charakterue zadania poddanego rozstrzygnieciu sadu Qaostanowfenie SNZ ffmarca 1982 rt, ICZ 30/82). ' °  431/O6). Uwzgledniajae stanowisko strony pozwanej; jak i reguiy dowodowe obowiazujace W procesie cywilnyrn Sad nie mogi przyjaé, 2e okolieznosci z tym zwiazane nie Wymagaja udowodnienia, ozy te2, Ze eieiar dowodu W tym zakresie spoczywa na stronie pozwanej. Naleiy takze podkreélié, iz powod poza Wypunktowaniem W pozwie i koiejnych pismach procesowych zarzutow, powod nie podjai nawet proby opisania W jaki sposob Wpiywaiy one na jego kondycje fizyczna i psychiozna. W tym stanie rzeczy, ocena czy opisane okolicznosci skutkowaiy krzywda po stronie powoda i ewentnahiie ustalenie rozmiarow tej lcrzywdy jest r|iemo2liWa. Odnoszac sie do wysokosci roszczenia sforrnulowanego W pozwie, Sad doszedi do przekonania, 2e Zadanie zasadzenia od Skarbu Pafistwa kwoty zadoééuczynienia W Wysokoéci 200.000 ziotych byio 1azaco Wygorowane, tak z uwagi na sposob naruszenia dobra osobistego jak i intensywnosé czasowa tych naruszefi. Ocena dolegiiwosci bedacyeh udziaiem powoda zwiazanych 2 osadzeniem W przeludnionej eeii W Zadnym razie nie uzasadnia zasadzenia tak Wysokiego Zadoséuczynienia. Naleiy podkreslié, iiz poza ogoinikowym stwierdzeniem, Ze Wskutek opisanych warunkow, w ktorych powod odbywai kare jego kondycja fizyezna i psychiczna ulegiy pogorszeniu, nie przedstawiono Zadnych okolicznosci, lctore mogiyby dokumentowaé skale tego uszczerbku. Zdaniem Sadu, uwzgledniajac opisane wyzej okolicznoéci, jak rowniez dorobek orzecznictwa. saclowego W poclobnych sprawach, kwota 1.000 ziotych, ktorej zasaclzenie znajduje oparcie W ‘creéci art. 448 k.c., jest odpowiednia dla wyrownania doznanej przez powoda krzywdy, Wynikajacej z osadzenia go W przeludnionej celi. W pozostaiym zakresie powodztwo podlegaio oddaieniu. Sad uznai natorniast za zasadne nieobciazanie przegrywajqccgo sprawe powoda kosztami proeesu. Stosownie do art. 102 k.p.c. W przypadkach szczegolnie uzasadnionych Sad moze nie obciqzaé strony przegrywajacej kosztami prooesu. Przepis nie precyzuje blizej pojecia ,,Wypad1<oW szczegolnych”, pozostawiajac rozwiazanie tego zagadnienia praktyce sadowej. Brakrjakichkolwiek ograniczen Wyiiczonych choéby przykiadowo Wskazuje na intencje ustawodawcy szerokiego pojmowania zakresu tego terminu (Iak postanowienie SN z 28 czerwca I966 roku, I CR 372/65). Za nieobeiaianiem przegrywajacego powoda kosztami procesu przemawiaia nie tylko jego trudna sytuacja materialna (zostai W caiosci zwolniony od kosztow sadowych), lecz takze sWoisty charakter sprawy. Jak Wskazai Sad Najwyzszy do Wypadkow szczegolnie uzasadnionych W rozumieniu art. 102 k'.p.C. mozna takze zaliczyé sytuacje Wynikajace z charakterue zadania poddanego rozstrzygnieciu sadu Qaostanowfenie SNZ ffmarca 1982 rt, ICZ 30/82). ' °