Postanowienie XVIII C 819/20 Uzasadnienie Pozwem z 17 października 2017 r.

--- STRONA 1 --- 1 Sygnatura akt XVIII C 819/20 Uzasadnienie Pozwem z 17 października 2017 r. (k. 1-10), złożonym w Sądzie Okręgowym w Z, powód KK wniósł o zasądzenie na jego rzecz od Sądu Okręgowego w Z. kwoty 940.000 zł tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia wskazując, że SO w Z. orzeczeniami w sprawach II K 96/07, II K 17/16 i II K 196/10 uznał, że wobec powoda, przy wykonywaniu kary pozbawienia wolności, mają zastosowanie reguły art. 64 § 2 k.k. w powiązaniu z art. 65 § 1 k.k., pomimo, że z materiału dowodowego wynikało, że zarzucanych mu czynów nie dopuścił się w warunkach z art. 64 § 2 k.k. Zdaniem powoda doprowadziło to do sytuacji, w której z winy sądu, był traktowany jako multirecydywista i poddawany obostrzonym rygorom podczas odbywania kary pozbawienia wolności. W konsekwencji przez służby penitencjarne został zakwalifikowany do grupy „R”, co z kolei wiązało się z innym traktowaniem, pozbawieniem możliwości wcześniejszego „stawania na wokandę o warunkowe przedterminowe zwolnienie”, utratą możliwości nauki w Technikum oraz urazami psychicznymi. Na żądaną kwotę składały się kwoty po 10.000 zł za każdy miesiąc odbywania kary w warunkach podgrupy „R” w okresie 24 grudnia 2009 r. do 25 listopada 2016 r. W piśmie z 18 czerwca 2018 r. (k. 51-85), uzupełnionym kolejno pismem z 7 sierpnia 2018 r. (k. 91-102), powód wskazał, że jednostką organizacyjną, z której działaniem wiąże się dochodzone roszczenie jest Sąd Okręgowy w Z., który 8 czerwca 2010 r. wydał w sprawie II K 96/07 postanowienie kwalifikujące go do odbywania kary w warunkach z art. 64 § 2 k.k. Powód wskazał, że w dniu 24 grudnia 2009 r. został zdegradowany do grupy „R” i 5 stycznia 2010 r. przetransportowany do Aresztu Śledczego w Z., a stamtąd 20 stycznia 2010 r. do Zakładu Karnego w K.. Postanowieniem z 17 września 2018 r. (k. 104) powód został zwolniony od kosztów sądowy w części, tj. opłaty sądowej od pozwu w całości. W odpowiedzi na pozew (k. 119-240) pozwany Skarb Państwa - Sąd Okręgowy w Z. wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda kosztów procesu na rzecz pozwanego wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Pozwany wskazując, że art. 64 § 2 k.k. nie był powołany w wyroku z 23 grudnia 2008 r. SO w Z. z 23 grudnia 2008 r. ani w dalszych wyrokach łącznych jako podstawa skazania, a jedynie przy wymiarze kary, kwestionując uznanie powoda przez sąd za multirecydywistę jednocześnie wskazał art. 86 § 2 k.k.w. jako dający podstawy do odbywania kary pozbawienia wolności przez powoda w zakładzie karnym dla recydywistów penitencjarnych. Wobec określonej podstawy faktycznej roszczenia wskazującej na roszczenia formułowanego na gruncie art. 417 § 1 k.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c., pozwany zarzucił: brak prejudykatu; brak rażącej bezprawności po stronie pozwanego; nie zaskarżenie przez powoda postanowienia z 8 czerwca 2010 r. ani nie wniesienie kasacji od wyroku celem usunięcia zapisu z pkt 6 i 7 wyroku o zastosowaniu art. 65 k.k. w związku z art. 64 § 2 k.k.; nie wykazanie na czym miałyby polegać obostrzone rygory przy wykonywania kary pozbawienia wolności; nie wykazanie związku przyczynowego między działaniem pozwanego a krzywdą oraz zakwestionował wysokość żądania. Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. z 7 kwietnia 2020 r. (k. 309) sprawa została przekazana do rozpoznania tutejszemu Sądowi. Na rozprawie 27 października 2020 r. (k. 537) pełnomocnik powoda oświadczył, że roszczenie o zapłatę 940.000 zł obejmuje w całości zadośćuczynienie. Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: --- STRONA 2 --- 2 Powód KK był wielokrotnie karany i skazany na karę pozbawienia wolności i co najmniej od 2001 r. odbywał kary pozbawienia wolności. Wyrokiem Sądu Okręgowego w Z. Wydział II Karny z 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 96/07 powód został skazany w części rozstrzygającej wyroku, w pkt 6 za czyny z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k. i z art.13 §1 k.k. w zw. z art. 280 §1 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k. przy przyjęciu, że stanowią one ciąg przestępstw i za to na podstawie art. 280 §1 k.k. i art. 14 §1 k.k. w zw. z art. 280 §1 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k. w zw. z art. 64 §2 k.k. i art. 91 §1 k.k. oraz art. 33 §2 k.k. i wymierzono wobec niego karę 5 lat pobawienia wolności i grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych po 100 zł, w pkt 7 natomiast został uznany winnym czynów z art. 279 §1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i z art. 13 §1 k.k. w zw. z art. 279 §1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przy przyjęciu, że stanowią one ciąg przestępstw określony w art. 91 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 279 §1 k.k. i art. 14 §1 k.k. w zw. z art. 279 §1 k.k. w zw. z art. 65 §1 k.k. w zw. z art. 64 §2 k.k. i art. 91 §1 k.k. oraz art. 33 §2 k.k. wobec powoda wymierzono karę 3 lat pozbawienia wolności i grzywnę w wysokości 150 stawek dziennych po 100 zł. Wyrok w powyższym zakresie utrzymany został orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 10 listopada 2009 r. sygn. akt II AKa 152/09. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia Sąd II instancji uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował przepisy, które winny mieć zastosowanie w sprawie. Wyrokiem łącznym z 7 grudnia 2010 r. Sąd Okręgowy w Z. w sprawie II K 196/10 objął m.in. kary orzeczone wobec powoda na podstawie ww. wyroku z 23 grudnia 2008 r. II K 96/07 i wymierzył wobec KK karę łączną 14 lat pozbawienia wolności i grzywny w rozmiarze 300 stawek dziennych (III). W pkt IV wyroku połączone zostały kary jednostkowe pozbawienia wolności wymierzone wobec powoda na podstawie wyroku SR w Z z 22 grudnia 2004 r. i SO w Z. z 31 stycznia 2006 r. w związku z czym wobec powoda wymierzona została kara łączna 5 lat pozbawienia wolności. W pkt V wyroku zaliczono powodowi okres rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt III tego wyroku. W pkt VI natomiast na tej samej podstawie zaliczono powodowi czas rzeczywistego pozbawienia wolności na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej w pkt IV wyroku. Nadto w pkt VII wyroku ustalono, że w pozostałej części rozstrzygnięcia co do jednostkowych kar zawarte w podlegających łączeniu sprawach, a nie objęte tym wyrokiem łącznym, podlegają odrębnemu wykonaniu. Jednocześnie umorzono postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym kar jednostkowych pozbawienia wolności wymierzonych wyrokiem SR w Z. z 26 października 2007 r. w sprawie o sygn. akt II K 1076/08 za: przestępstwo z art. 18 §3 k.k. w zw. z art. 270 §1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz przestępstwo z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 270 § 1 k.k. w zw. z art. 64 §1 k.k. Powyższy wyrok wraz z kwalifikacją prawną przestępstw zawarty został w pkt 5 - odpowiednio lit. a) i b) do każdego z przestępstw – części wstępnej wyroku łącznego z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II K 196/10. Część ta kolejno sprostowana została postanowieniem z 18 kwietnia 2011 r. w ten sposób, że z kwalifikacji prawnej każdego z ww. czynów wyeliminowany został art. 64 §1 k.k. Dowód: wyrok SO w Z. Wydział II Karny z 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 96/07 (k. 176-196) wraz z uzasadnieniem – w aktach sprawy SO w Z. o sygn. akt II K 97/06 – k. 1422-1571, wyrok SA w Poznaniu Wydział II Karny z 10 listopada 2009 r. wraz z uzasadnieniem (k. 129-175), akta ewidencyjne powoda: wyrok łączny SO w Z. z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II K 196/10 – k. 2-3, postanowienie SO w Z. z 18 kwietnia 2011 r. sygn. akt II K 196/10 – k. 4-4v. Odbywając karę pozbawienia wolności w ZK w S.O w 2002 r., powód leczył się psychiatrycznie. Po tym okresie, powód zaprzestał przyjmowania leków psychiatrycznych. Orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności z 25 września 2007 r. wydanym przez Powiatowy Zespół Orzekania o Niepełnosprawności powód zaliczony został do lekkiego stopnia niepełnosprawności z oznaczeniem jej przyczyn: 02-P – choroby psychiczne; 05-R – upośledzenie narządu ruchu i 07-S – choroby układu oddechowego i krążenia. Powstanie --- STRONA 3 --- 3 niepełnosprawności oraz jej stopnień ustalono od 14 maja 2002 r. Orzeczenie wydane zostało na stałe. W okresie osadzenia od 2008 do 2013 r. powód wielokrotnie korzystał z porad psychologa w związku z trudnymi sprawami rodzinnymi i osobistymi. W tym okresie powód jednokrotnie był konsultowany przez lekarza psychiatrę w dniu 28 października 2010 r. Dowód: zeznania powoda – e – protokół z 27 października 2020 r. (płyta CD-k. 542), akta osobopoznawcze powoda: orzeczenie Powiatowego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności o stopniu niepełnosprawności z 25 września 2007 r. znak Zo-0094-568/MB/02/07, pisma z 21 i 27 maja 2013 r. Do 23 września 2008 r. powód odbywał karę pozbawienia wolności przebywając w Areszcie Śledczym w Z.. W tym czasie powód odbywał karę w podgrupie klasyfikacyjnej R- 1/p. Powód klasyfikowany był jako skazany za przestępstwo popełnione w zorganizowanej grupie albo związku mającym na celu popełnianie przestępstw, zgodnie z art. 88 § 4 k.k.w. Powód był osadzonym aktywnie uczestniczącym w podkulturze przestępczej zakładu karnego, w sposób rygorystyczny opowiadał się za przestrzeganiem jej norm, od administracji ZK domagał się osadzenia w celi z osobami grypsującymi. Od 24 września 2008 r. powód odbywał karę w Zakładzie Karnym w K.. W dacie wyroku Sądu Okręgowego w Z. z 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 96/07, powód przebywał w warunkach izolacji penitencjarnej począwszy od 6 kwietnia 2001 r. W informacjach sporządzanych przez administrację Służby Więziennej powód nie był kwalifikowany jako skazany w warunkach recydywy. Kwalifikacja taka nie została także przyjęta wobec powoda w związku z wyrokiem z 23 grudnia 2008 r. w wydanym w sprawie II K 96/07. Powód prawidłowo funkcjonował w warunkach pozbawienia wolności, w tym nieprzerwanie przynależał do nieformalnych struktur podkultury przestępczej zakładu karnego. Jego zachowanie oceniane było jako poprawne, a kondycja psychiczna jako dobra. 9 marca 2009 r. Komisja Penitencjarna zmieniła powodowi podgrupę klasyfikacji skazanych z R-1/p na P-1/p. W związku z wyrażaną przez powoda chęcią dalszego kształcenia, wychowawca wystąpił do administracji ZK o skierowanie powoda do nauczania w ramach technikum uzupełniającego. 12 sierpnia 2009 r. powód przetransportowany został do dalszego odbywania kary pozbawienia wolności do Zakładu Karnego w W.. W trakcie rozmowy po przetransportowaniu, powód nadal deklarował swoją przynależność do podkultury przestępczej. ZK w W. jest zakładem karnym typu zamkniętego. Podczas osadzenia w tym zakładzie karnym powód był odpłatnie zatrudniony i rozpoczął naukę w technikum uzupełniającym. Obowiązki szkolne powód realizował w sposób poprawny, systematycznie uczęszczał na zajęcia szkolne i osiągnął pozytywne wyniki w nauce. Warunki odbywania kary pozbawienia wolności w podgrupie P-1 w trakcie pobytu w ZK w W. były mniej uciążliwe dla powoda, aniżeli stosowane względem osadzonych w grupie R1. W ramach podgrupy P1 powód miał możliwość obywania częstszych spacerów, miał zapewniony dostęp do komputera, w tym także w celach związanych z podjętą nauką. Powód podczas osadzenia w ZK w W. korzystał z zajęć sportowych (gra w piłkę nożną), z siłowni, jak też uczestniczył w organizowanych koncertach. W ZK w Wołowie w sporządzanym dokumencie „Obliczenie kary” dotyczącym wykonania wyroku z 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 96/07, wskazywano, że powód odbywa tę karę w warunkach z art. 64 § 2 k.k. (recydywy). W grudniu 2009 r. do ZK w W. wpłynął wyrok z 23 grudnia 2008 r. ze sprawy akt II K 96/07 SO w Z>. Na jego podstawie w dokumencie obliczenia kary z 18 grudnia 2009 r. wskazano na zastosowanie m.in. art. 65 § 1 i 64 § 2 k.k. zakreślając okres odbywania przez powoda kary na podstawie tego wyroku od 24 września 2014 r. do 24 września 2022 r. Pismem --- STRONA 4 --- 4 z 10 listopada 2009 r. Sąd Apelacyjny w P. poinformował Dyrektora ZK W.o prawomocności wyroku z 23 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II K 97/06, 8 grudnia 2009 r. wydano natomiast zarządzenie wykonania kary. Sąd Okręgowy w Z/ nakazem z 8 grudnia 2009 r. zwrócił się do Dyrektora ZK w W. o przyjęcie powoda do odbycia kary. W związku z powyższym uznano o zasadności wystąpienia do komisji penitencjarnej w przedmiocie zmiany podgrupy klasyfikacyjnej z P-1/p na R-1/p oraz wycofania powoda z nauczania w technikum uzupełniającym. Zmiana powodowi podgrupy klasyfikacyjnej nastąpiła 23 grudnia 2009 r. Powód nie ukończył I semestru Technikum Uzupełniającego w W. z uwagi na niedostateczną ocenę z matematyki. 4 stycznia 2010 r. powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w Z.. Z tej jednostki 20 stycznia 2010 r. przetransportowany został do ZK w K.. W trakcie rozmowy z wychowawcą co do osadzenia powoda w tej placówce penitencjarnej, powód nie zgłaszał żadnych prób, czy też uwag. Powód oceniany był jako osadzony realizujący w stopniu dobrym zadania określone Indywidualnym Planem. W 2010 r. powód w rozmowach z wychowawcami przejawiał swoje zadowolenie z warunków osadzenia. Powód nadal aktywnie przynależał do nieformalnych struktur podkultury przestępczej, zajmując przy tym w niej wysoką pozycję. Dowód: uzasadnienie wyroku łącznego SO w Z. z 7 grudnia 2010 r. (k. 210-216), informacja o pobytach i orzeczeniach z 17 czerwca 2020 r. (k. 321-324), dokument z rozmowy po zmianie oddziału mieszkalnego z 29 lutego 2008 r. (k. 336), wpisy w książce wychowawcy i dokument „Rozmowa po przetransportowaniu” z 25 września 2008 r. (k. 338-339), notatka psychologiczna z 24 lutego 2009 r. (k. 342), dokument „Rozmowa po przetransportowaniu” z 12 sierpnia 2009 r. (k. 343), dokument z 21 grudnia 2009 r. (k. 344), notatki wychowawcy (k. 346-347), projekty ocen okresowych z 1 września 2008 r. i 19 lutego 2009 r. (k. 348-349), notatka (k. 350), projekt oceny okresowej postępów skazanego w procesie resocjalizacji z 21 grudnia 2009 r. (k. 351), projekt oceny okresowej z 11 sierpnia 2016 r. (k. 357-358), zeznania powoda – e – protokół z 27 października 2020 r. (płyta CD-k. 542), akta ewidencyjne powoda: nakaz przyjęcia do odbycia kary z 8 grudnia 2009 r. – k. 1, dokument „obliczenie kary” z 18 grudnia 2009 r. – k. 14, nakaz wydania w celu doprowadzenia z 19 grudnia 2008 r. - k. 746, akta osobopoznawcze powoda: dokument z rozmowy po przetransportowaniu z 4 stycznia 2010 r. wraz z notatką z rozmowy z osadzonym z 19 stycznia 2010 r., projekt oceny okresowej z 4 czerwca 2008 r., pismo do komisji penitencjarnej z 8 maja 2009 r., projekt oceny okresowej postępów skazanego w procesie resocjalizacji z 21 grudnia 2009 r., pismo z 18 lutego 2010 r. o przekazaniu akt osobowych powoda w związku z przetransportowaniem do ZK K., dokument „Obliczenie kary” z 18 grudnia 2009 r., decyzje komisji penitencjarnej, okresowa ocena słuchacza technikum uzupełniającego dla dorosłych przy ZK w W. z 18 stycznia 2010 r., w aktach sprawy SO w Z> o sygn. akt II K 97/06: pismo z 10 listopada 2009 r. - k. 1703, zarządzenie wykonania kary z 8 grudnia 2009 r. – k. 1734. Powód kwestionując popełnienie czynów zabronionych objętych wyrokiem z 23 grudnia 2008 r., sygn. akt II K 96/07, w warunkach powrotu do przestępstwa, wystąpił w 2010 r. do SO w Z., II Wydziału Karnego o sprostowanie omyłki pisarskiej w ww. wyroku polegającej na przypisaniu mu w sposób nieuprawniony m.in. podstawy odpowiedzialności z art. 64 § 2 k.k. Postanowieniem z 8 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy w Z. nie uwzględnił wniosku powoda, w uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniając, że „(…) wskazanie w pkt 6 i 7 części rozstrzygającej wyroku, przy podstawie wymiaru kary przepisu art. 64 § 2 k.k. wynika z brzmienia art. --- STRONA 5 --- 5 65 §1 k.k., nie oznacza zaś, że powód dopuścił się przestępstw za które został skazany w warunkach art. 64 § 2 k.k. ”. Odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony powodowi 11 czerwca 2010 r. W tym okresie powód nadal odbywał karę pozbawienia wolności w ZK K.. Jest to zakład karny typu zamkniętego. Po przetransportowaniu do tego zakładu, z ZK w W., powód został przydzielony do 4-osobowej celi mieszkalnej wraz z osadzonymi odbywającymi karę w warunkach recydywy. Skazani, w tym powód, zaklasyfikowani do podgrupy R1 podlegali wzmożonej kontroli funkcjonariuszy Służby Więziennej, którzy w większym zakresie aniżeli względem osadzonych w ramach podgrupy P1 byli uprawnieni do stosowania wobec więźniów środków przymusu bezpośredniego. Ograniczeniu z 3 do 2 uległa też liczba widzeń w miesiącu. Powód nieprzerwanie należał do nieformalnych struktur podkultury przestępczej, zajmując w niej znaczącą pozycję. W jego postawie nie odnotowywano jednak negatywnych przejawów tej przynależności. Pomimo wykazywanej w tym czasie woli podjęcia zatrudnienia, powód nie wykonywał żadnej pracy zarobkowej z uwagi na brak wolnych etatów. W początkowym okresie osadzenia w tym zakładzie karnym stan psychiczny powoda nie budził zastrzeżeń. Nastrój powoda był wyrównany. Powód nie wyrażał zastrzeżeń co do planowanego w tym czasie osadzenia go w pojedynczej celi. Także w późniejszych okresach powód nie wymagał wzmożonej opieki psychologicznej, wobec utrzymującego się u niego wyrównanego stanu psychicznego. Stan ten uległ okresowemu pogorszeniu w drugiej połowie 2010 r. po tragicznej śmierci pasierba i wnuczki powoda. W tym czasie powód starał się o wizytę u psychiatry. W okresie osadzenia w ZK K. w dokumencie „Obliczenia kary” wskazywano, że powód wykonuje tę karę w warunkach recydywy. Dowód: postanowienie SO w Z. II Wydział Karny, sygn. akt II K 96/07 z 8 czerwca 2010 r. (k. 4-5), projekt oceny okresowej z 10 czerwca, 6 grudnia 2010 r., 26 maja 2011 r (k. 352-354), akta ewidencyjne powoda: dokument „obliczenie kary” z 16 kwietnia, 9 listopada i 8 grudnia 2010 r. – k. 15-16 oraz z 9 sierpnia 2011 r. – k. 8, z 31 stycznia 2012 r. i 14 lipca 2015 r. – k. 27-28, akta osobopoznawcze powoda: notatki psychologiczne, projekt oceny okresowej z 2010 r., w aktach sprawy SO w Z. o sygn. akt II K 97/06: pisma z 16 marca i 10 lutego 2010 r. - k. 1929, 19311703, zarządzenie wykonania kary z 8 grudnia 2009 r. – k. 1734, potwierdzenie odbioru – k. 1981, zeznania powoda – e – protokół z 27 października 2020 r. (płyta CD-k. 542). Na przestrzeni lat 2011-2015 podczas osadzenia w ZK K. wobec powoda utrzymywane było zalecenie pozostawienia w dotychczasowej podgrupie klasyfikacyjnej R-1/p. W tym okresie powód nadal przynależał do podkultury przestępczej i mocno się z nią utożsamiał. Jego postawa jako skazanego oceniana była pozytywnie. Powód cechował się wysoką tolerancją na stres i był bardzo dobrze zaadoptowany do warunków izolacji. W trakcie prowadzonych rozmów z psychologiem powód nie zgłaszał problemów natury psychologicznej, atmosferę w celi mieszkalnej określał jako dobrą. W tym czasie stan psychiczny powoda nie budził też zastrzeżeń. Ewentualne odstępstwa w tym zakresie wynikały z osobistych sytuacji życiowych powoda, które konsultował w więziennym psychologiem. Z tych przyczyn powód skierowany został także do lekarza psychiatry. --- STRONA 6 --- 6 Podczas rozmów z wychowawcą przeprowadzanych w związku z okresowymi ocenami powód nie wnosił uwag do przedstawianej mu propozycji klasyfikacji. Powód odbywał karę pozbawienia wolności w systemie programowego oddziaływania, realizując w stopniu dobry zadania IPO. Powód był aktywny w inicjatywach dla osadzonych organizowanych na terenie ZK, w tym regularnie uczestniczył w zajęciach sportowych, jak też brał udział w turniejach i zawodach. Dowód: pismo z 7 października 2016 r. (k. 7-7v), projekt oceny okresowej z 6 grudnia 2010 r. i 6 listopada 2015 r. (k. 353 i 355), projekty oceny okresowej z 30 listopada 2011 r., z 31 maja i 29 listopada 2012 r., 19 maja i 27 listopada 2013 r., 12 maja i 14 listopada 2014 r., 11 maja 2015 r., (k. 361-367, 369, 372, 374, 377), dokument z rozmowy psychologicznej z 19 listopada 2013 r. i 15 kwietnia 2015 r. (k. 368, 375), kserokopie dyplomów (k. 394-400), zeznania powoda – e – protokół z 27 października 2020 r. (płyta CD-k. 542), akta osobopoznawcze powoda: notatki z rozmowy przed dokonaniem postępów w resocjalizacji oraz projekty oceny okresowej z 2011 - 2016, dokument z rozmowy psychologicznej z 2013- 2015. Wyrokiem łącznym z 18 marca 2016 r., wydanym w sprawie II K 17/16, Sąd Okręgowy w Z. ustalił, że z chwilą uprawomocnienia się tego wyroku traci moc wyrok łączny z 7 grudnia 2010 r. w sprawie II K 196/10 w części dotyczącej orzeczeń o karach łącznych pozbawienia wolności (pkt 1), rozwiązał węzły kar łącznych pozbawienia wolności orzeczone m.in. wyrokiem w sprawie II K 96/07 (pkt 2), połączył orzeczone wobec powoda kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone za przestępstwa szczegółowo określone w treści tego wyroku i w ich miejsce wymierzył powodowi karę łączną 14 lat i 6 m-cy pozbawienia wolności (pkt 3), na poczet tej kary zaliczył okresy rzeczywistego pozbawienia powoda wolności (pkt 4), połączył orzeczone wobec powoda kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone za przestępstwa szczegółowo określone w treści tego wyroku i w ich miejsce wymierzył powodowi karę łączną 5 lat i 6 m-cy pozbawienia wolności (pkt 5), na poczet tej kary zaliczył okresy rzeczywistego pozbawienia powoda wolności (pkt 6), umorzył postępowanie w przedmiocie objęcia wyrokiem łącznym wyroku SR w Z. z 26 października 2007 r. w sprawie II K 1076/16 (pkt 7), ustalił, że w zakresie nieobjętym wyrokiem łącznym poszczególne wyroki podlegające łączeniu podlegają odrębnemu wykonaniu (pkt 8). W poszczególnych wyrokach jednostkowych, których dotyczyło przedmiotowe orzeczenie w podstawie prawnej odpowiedzialności wskazywano - co do niektórych spraw – art. 65 §1 k.k. Dowód: akta ewidencyjne powoda: wyrok łączny z 18 marca 2016 r. sygn. akt II K 17/16 – k. 2-6. W maju 2016 r. w trakcie przeprowadzonej z powodem rozmowy dotyczącej jego oceny okresowej powód został zapoznany z projektem jego oceny oraz propozycją jego klasyfikacji. Powód zgodził się z przedstawionym mu projektem oceny i nie wniósł do niego uwag. Także w 2016 r. w ramach przeprowadzonej oceny okresowej wobec powoda zalecono odbywanie kary w dotychczasowej podgrupie klasyfikacyjnej R-1/p m.in. z uwagi na charakter popełnionego czynu. W tym okresie powód nadal należał do nieformalnych struktur podkultury przestępczej; prognoza kryminalno-społeczna powoda do warunkowego przedterminowego zwolnienia była negatywna z powodu: doprowadzenia do odbycia kary pozbawienia wolności, charakteru i okoliczności popełnionych przestępstw, wysokiej szkodliwości popełnianych czynów, wcześniejszych pobytów w warunkach izolacji, wielokrotności popełnianych czynów, silnych związków ze środowiskiem przestępczym, --- STRONA 7 --- 7 przynależnością do nieformalnych struktur podkultury przestępczej, jak też braku spłaty szkód. W okresie od września 2011 r. do listopada 2016 r. na podstawie kolejnych decyzji komisji penitencjarnych ZK w K. powód klasyfikowany był do obywania kary w podgrupie R-1/P. Decyzji komisji penitencjarnej w tym przedmiocie powód w drodze środków prawnych nie kwestionował. W dokumencie „Obliczenia kary” z 2 sierpnia 2016 r. dotyczącym wykonania wyroku jako jedną z zastosowanych podstaw prawnych wskazywano art. 64 § 2 k.k. W październiku 2016 r. w dokumencie tym wskazano już jedynie art. 65 k.k. Postanowieniem z 6 września 2016 r. pozwany odmówił powodowi warunkowego przedterminowego zwolnienia z odbycia reszty kary. Orzeczenie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. z 9 listopada 2016 r. W odpowiedzi na pismo powoda z 23 września 2016 r., Przewodniczący III Wydziału Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Z., w piśmie z 7 października 2016 r. skierowanym do powoda i do wiadomości Dyrektora ZK w K., wyraził pogląd, że „(…) w opiniach wystawianych przez ZK w K. w związku z inicjowanymi przez powoda postępowaniami incydentalnymi np. w przedmiocie warunkowego zwolnienia, nie powinien być zawarty w podstawie skazania także przepis art. 64 § 2 k.k. (dotyczy spraw II K 17/16 i II K 196/10 Sądu Okręgowego w Z>), zaś w części opisowej (strony następne) nie powinno znajdować się stwierdzenie, iż jest Pan recydywistą wielokrotnym, choć w podstawie skazania w sprawie II K 96/07 Sądu Okręgowego w Z> kwalifikacja prawna z art. 64 § 2 k.k. została wobec Pana także zastosowana. Obarczenie Pana odpowiedzialności także z art. 64 § 2 k.k. obok art. 65 § 1 k.k. działa na Pana niekorzyść. Oprócz tego, że obciąża Pana okoliczność uczynienia sobie z przestępstwa (w niektórych przypadkach) źródła stałego dochodu, to nadto przypisuje się Panu działanie w warunkach wielokrotnej recydywy .”. W treści pisma Przewodniczący III Wydziału Penitencjarnego powołał się na wyrok SA w Katowicach z 12 kwietnia 2012 r. (II AKa 79/12), w którym stwierdzono, że nie ma potrzeby powoływania przepisu art. 64 § 2 k.k. obok art. 65 § 1 k.k. w podstawie prawnej wymiaru kary sprawcy skazanemu za przestępstwo, z którego uczynił sobie stałe źródło dochodu, bowiem już z treści art. 65 § 1 k.k. wynikają zasady wymiaru kary, jakie należy stosować wobec takich sprawców. Dyrektor ZK w K. pismem z 12 października 2016 r. wystąpił do Sądu Okręgowego w Z> z wnioskiem o rozstrzygnięcie wątpliwości co do wykonywania kary pozbawienia wolności w sprawie o sygn. akt II K 96/07 - wyrok z 23 grudnia 2008 r. We wniosku tym, wskazano, że rozstrzygnięcie tej kwestii jest istotne w kontekście określenia właściwego typu zakładu karnego. Postanowieniem z 19 października 2016 r. Sąd Okręgowy w Z/ w sprawie II K 96/07 rozstrzygnął wątpliwości co do wykonania wyroku z 23 grudnia 2008 r. II K 96/07, objętego wyrokiem łącznym z 18 marca 2016 r. II K 17/16 w ten sposób, że stwierdził, że czyny popełnione przez KK, wymienione w pkt 6 i 7 części rozstrzygającej wyroku nie zostały popełnione w warunkach art. 64 §2 k.k. W uzasadnieniu wskazano, że sąd określając kwalifikację prawną przestępstw popełnionych przez powoda nie przyjął wobec niego kwalifikacji z art. 64 § 2 k.k. i nie przyjął ich przy podstawie skazania, tym samym w postępowaniach incydentalnych w sprawach powoda nie powinien być powoływany art. 64 §2 k.k. w kontekście skazania i wyjaśnił, że przepis ten dotyczył jedynie podstawy prawnej wymiaru kary, a nie kwalifikacji prawnej popełnionych przez powoda przestępstw. --- STRONA 8 --- 8 W związku z powyższym w zapisach informacji o pobytach i orzeczeniach dotyczących powoda wskazywano, że postanowieniem z 19 października 2016 r. pozwany wyeliminował art. 64 §2 k.k. z podstawy skazania w wyroku z 23 grudnia 2008 r. Adnotacja o ww. postanowieniu zamieszczona została także w dokumentach obliczenia kary. W konsekwencji powyższego decyzją komisji penitencjarnej ZK w K. z 25 listopada 2016 r. powód skierowany został do odbywania kary w podgrupie P-2/P. Na posiedzeniu komisji penitencjarnej, w związku z decyzją o zmianie klasyfikacji podgrupy skazanych, powód skierowany został do odbywania kary w zakładzie karnym typu półotwartego. W konsekwencji powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w Z.. Tam jednak nie kontynuował wcześniej podjętej edukacji w technikum uzupełniającym. Postanowieniem z 16 stycznia 2018 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu ponownie utrzymał w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Z. z 6 grudnia 2017 r. o odmowie udzielenia powodowi warunkowego przedterminowego zwolnienia. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia wskazano konieczność kontynuacji ugruntowywania właściwego zachowania powoda i zaangażowania w proces resocjalizacji. W AŚ w Z. początkowo powód został nieodpłatnie zatrudniony jako porządkowy w świetlicy, a następnie – także nieodpłatnie – poza terenem jednostki na terenie Klubu Sportowego GWARDIA w Z.. Dowód: pismo z 7 października 2016 r. (k. 7-7v), postanowienie SO w Z. z 19 października 2016 r., sygn. akt II K 96/07 wraz z uzasadnieniem (k. 8-9), informacja o pobytach i orzeczeniach z 17 czerwca 2020 r. (k. 321-324), projekt oceny okresowej z 6 listopada 2015 r. (k. 355), dokument „Przed dokonaniem oceny postępów skazanego w resocjalizacji” z 4 maja 2016 r. (k. 356), projekt oceny okresowej z 11 sierpnia 2016 r. (k. 357-358), prognoza kryminologiczno-społeczna z 11 sierpnia 2016 r. (k. 359-360), projekty oceny okresowej z 30 listopada 2011 r., z 31 maja i 29 listopada 2012 r., 19 maja i 27 listopada 2013 r., 12 maja i 14 listopada 2014 r., 11 maja 2015 r., 4 maja 2016 r. (k. 361-367, 369, 372, 374, 377, 379), dokument z rozmowy psychologicznej z 19 listopada 2013 r. i 15 kwietnia 2015 r. (k. 368, 375), decyzje komisji penitencjarnej (k. 404-421), dokument obliczenia kary z 24 października 2016 r. (k. 496), pismo z 12 października 2016 r. (k. 499), zeznania powoda – e – protokół z 27 października 2020 r. (płyta CD-k. 542), akta ewidencyjne powoda: wyrok łączny z 18 marca 2016 r. sygn. akt II K 17/16 – k. 2-6, dokument „Obliczenia kary” z 2 sierpnia 2016 r. – k. 8, z 24 października 2016 r. – k. 11, akta osobopoznawcze powoda: postanowienie SO w Z. o odmowie warunkowego przedterminowego zwolnienia z 6 września 2016 r. sygn. akt III Kow 1611/16/wz, postanowienie SA w Poznaniu z 9 listopada 2016 r. sygn. akt II AKzw 1076/16 i z 16 stycznia 2018 r. sygn. akt II AKzw 1514/17, postanowienie SO w Z. z 6 grudnia 2017 r. sygn. akt III Kow 2417/17/wz, decyzja komisji penitencjarnej z 25 listopada 2016 r., wniosek o udzielenie warunkowego przedterminowego zwolnienia z 2 marca 2018 r. Powód opuścił AŚ w Z. 8 maja 2018 r. w ramach warunkowego, przedterminowego zwolnienia. Bezsporne, nadto dowód: świadectwo zwolnienia z 8 maja 2018 r. (k. 99), akta ewidencyjne powoda: nakaz warunkowego zwolnienia z 8 maja 2018 r., postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. z 8 maja 2018 r. sygn. akt II AKzw 508/18. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z 10 maja 2018 r. powód zaliczony został do znacznego stopnia niepełnosprawności z przyczyn oznaczonych symbolami 02-P, 10-N i 05-R, ze wskazaniem, że ustalony stopnień --- STRONA 9 --- 9 niepełnosprawności datuje się od 27 marca 2018 r. Orzeczenie zostało wydane na okres do 10 maja 2021 r. Od września 2017 r. powód pozostaje pod opieką psychiatry. 14 maja 2020 r. zmarła żona powoda Po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności powód nie podjął pracy zarobkowej. Powód utrzymuje się z renty rodzinnej po zmarłej żonie w wysokości ok. 1.460 zł netto miesięcznie, pobiera zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 215,84 zł i ponosi miesięczne koszty utrzymania mieszkania w wysokości ok. 1.000 zł. Dowód: zeznania powoda – e – protokół z 27 października 2020 r. (płyta CD-k. 542), orzeczenie Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Z. z 10 maja 2018 r. znak MZON.610.1671.2018.MSm (k. 546), decyzja Prezydenta Miasta Z. z 24 października 2018 r. znak ŚR-II.8251.94020.704.2018 (k. 551), zaświadczenie lekarskie z 21 czerwca 2018 r. (k. 554). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej dowodów. Prawdziwość i autentyczność dokumentów złożonych i zgromadzonych w sprawie, w tym w aktach ewidencyjnych i osobopoznawczych powoda i aktach sprawy Sądu Okręgowego w Z. sygn. akt II K 97/06 nie była przez strony kwestionowana, a i Sąd z urzędu nie znalazł podstaw do kwestionowania ich wiarygodności. Za wiarygodne w części Sąd uznał zeznania powoda. W szczególności w zgromadzonym w sprawie, wiarygodnym materiale dowodowym nie znalazły odpowiedniego potwierdzenia jego zeznania jakoby warunki w jakich odbywał karę pozbawienia wolności w spornym okresie miały negatywny wpływ na stan jego zdrowia psychicznego, w stopniu powodującym konieczność objęcia powoda stałą opieką lekarską. Przeczą temu bowiem niekwestionowane przez powoda okresowe opinie sporządzone w czasie osadzenia w poszczególnych zakładach karnych, jak też aktywność powoda i wiele podejmowanych przez niego inicjatyw w warunkach izolacji społecznej. Zeznaniom powoda w tym zakresie przeczy także bezsporne w sprawie ustalenie, że pierwsze orzeczenie o jego niepełnosprawności także z powodu zaburzeń psychicznych wydane zostało już w 2002 r. tj., na długo przed istotnym w niniejszej sprawie okresem osadzenia w ZK w K.. Pozostałe, poza powołanymi wyżej dowodami z dokumentów (w tym znajdujące się w aktach innych spraw wskazanych przez pełnomocnika powoda w piśmie z 21 sierpnia 2020 r. k. 425) okazały się nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza, że powód jako podstawę faktyczną roszczenia wskazywał bezprawne działanie Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Z. w sprawach II K 96/07, II K 17/16 i II K 196/10. Sąd Okręgowy zważył co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powołana przez powoda podstawa faktyczna roszczenia wskazuje, że powód domaga się zapłaty 940.000 zł w związku z niezgodnym z prawem działaniem Skarbu Państwa – Sądu --- STRONA 10 --- 10 Okręgowego w Z. w sprawach II K 96/07, II K 17/16 i II K 196/10, w szczególności z błędną kwalifikacją prawną czynu w wyroku z 23 grudnia 2008 r. w sprawie II K 97/06, która miała skutkować tym, że odbywał w okresie od 24 grudnia 2009 r. do 25 listopada 2016 r. karę pozbawienia wolności w warunkach podgrupy „R” tj. jako recydywista. W pozwie powód wskazywał, że powyższej kwoty domaga się tytułem zadośćuczynienia i odszkodowania wskazując, że obejmuje ona po 10.000 zł za każdy miesiąc, w którym odbywał karę pozbawienia wolności jako recydywista. Na rozprawie 27 października 2020 r. (k. 537) pełnomocnik powoda oświadczył, że roszczenie o zapłatę 940.000 zł obejmuje w całości zadośćuczynienie. W sytuacji gdy stroną procesu jest Skarb Państwa to sąd rozpoznający sprawę, ma obowiązek z urzędu zapewnić jego prawidłową reprezentację i prawidłowe określenie statio fisci (Manowska M. (red.), Adamczuk A., Pruś P., Radwan M., Sieńko M., Stefańska E., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(38), LEX/el., 2020, stan prawny na 24 kwiecień 2020 r.). Zgodnie bowiem z art. 67 § 2 zd. pierwsze k.p.c. za Skarb Państwa podejmuje czynności procesowe organ państwowej jednostki organizacyjnej, z której działalnością wiąże się dochodzone roszczenie, lub organ jednostki nadrzędnej. Analiza treści pozwu, jak i stanowiska powoda w dalszym toku postępowania, reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika wskazuje, że strona powodowa żądanie wiązała wyłącznie z działalnością Sądu Okręgowego w Z., w tym przede wszystkim wydaniem w sprawie II K 96/07 orzeczeń, tj. wyroku z 23 grudnia 2008 r. i postanowienia z 8 czerwca 2010 r. Uzasadniając dochodzone roszczenie powód konsekwentnie wskazywał, że to właśnie powołanie przez ten sąd w wyroku z 23 grudnia 2008 r. w części rozstrzygającej art. 64 § 2 k.k., skutkowało tym, że odbywał karę pozbawienia wolności w warunkach przewidzianych dla sprawców, którzy powrócili do przestępstwa. W orzecznictwie przyjmuje się, że ocena poprawnego wskazania statio fisci zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia z działalnością jakiej jednostki organizacyjnej Skarbu Państwa wiąże się dochodzone roszczenie. Wskazuje się przy tym, że w ocenie tej nie sposób pomijać podstawy faktycznej żądania (por. wyrok SA we Wrocławiu z 17 stycznia 2014 r., I ACa 1428/13, LEX nr 1563724). Stąd też, w kontekście tak sformułowanych podstaw faktycznych powództwa, powód jako statio fisci pozwanego Skarbu Państwa prawidłowo wskazywał Sąd Okręgowy w Z.. W wyroku wydanym w niniejszej sprawie Sąd jedynie prawidłowo określił, że za Skarb Państwa działa organ jednostki organizacyjnej – Prezes Sądu Okręgowego w Z.. Jak stanowi art. 417 § 1 k.c., za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Przesłanką odpowiedzialności z art. 417 k.c. jest niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej. Ze sformułowania tego wynika, że aby przepis art. 417 k.c. miał zastosowanie szkoda musi zostać wyrządzona „przy wykonywaniu władzy publicznej”, a więc działań w sferze nazywanej imperium, czyli polegających na wykonywaniu funkcji władczych. Chodzi tutaj przy tym zarówno o działania jak i zaniechania władzy publicznej. Z przepisu art. 417 k.c. wynika nadto, że władze publiczne ponoszą odpowiedzialność za działania lub zaniechania, jeżeli są one „niezgodne z prawem”. Przesłankę „niezgodności z prawem” definiuje się w doktrynie niejednolicie. Według jednego --- STRONA 11 --- 11 z poglądów przesłankę tę należy interpretować zgodnie z cywilistycznym pojęciem bezprawności, tj. nie tylko jako zachowania naruszające normy prawne, ale też naruszające zasady współżycia społecznego. Jednak dominującym poglądem jest ten, zgodnie z którym w art. 417 k.c. przyjęto węższe znaczenie bezprawności, które nie obejmuje niezgodności z normami pozaprawnymi, jeżeli obowiązujące przepisy prawne same nie zawierają odesłania do norm pozaprawnych (np. zasad współżycia społecznego) (zob. A. Olejniczak [w:] A. Kidyba (red.) Kodeks Cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – Część ogólna, Lex2014 oraz wskazana tam literatura i orzecznictwo). Aby odpowiedzialności odszkodowawcza Skarbu Państwa miała miejsce należy obok zdarzenia sprawczego ustalić nadto czy zaistniały pozostałe przesłanki odpowiedzialności deliktowej, tj. szkoda i związek przyczynowy. Mają tu bowiem zastosowanie również ogólne reguły dotyczące naprawienia szkody majątkowej i niemajątkowej oraz związku przyczynowego (art. 361, 444–448 k.c.). Odpowiedzialność za niezgodne z prawem działania organów władzy publicznej nie wymaga natomiast ustalenia zawinienia po stronie sprawcy szkody (zob. A. Olejniczak [w:] A. Kidyba (red.) Kodeks Cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – Część ogólna, Lex2014 oraz wskazana tam literatura i orzecznictwo). Przy tym, w sytuacji gdy szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, art. 417 1 §2 k.c. ustanawia dodatkową przesłankę odpowiedzialności Skarbu Państwa, tj. wymóg uprzedniego, przed dochodzeniem naprawienia szkody, stwierdzenia we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Powód jako zdarzenie szkodzące wskazywał wyrok Sądu Okręgowego w Z. z 23 grudnia 2008 r. wydany w sprawie II K 96/07 i postanowienie tegoż sądu w tej samej sprawie wydane 8 czerwca 2010 r. Biorąc pod uwagę, że do zmiany kwalifikacji powoda jako osadzonego z grupy „P” na „R” doszło w grudniu 2009 r., po tym jak do ZK w Wołowie wpłynął odpis prawomocnego wyroku z 23 grudnia 2008 r. w sprawie II K 96/07 (zmiana kwalifikacji 18 grudnia 2009 r. ze skutkiem od 24 grudnia 2009 r.), uznać należy, że postanowienie SO w Z. z 8 czerwca 2010 r. nie miało charakteru inicjującego szkodę. Postanowienie to było konsekwencją przyjętej przez SO w Z. interpretacji przepisów kodeksu karnego (art. 65 k.k.). Należy założyć, że gdyby nie treść wyroku z 23 grudnia 2008 r. w pkt 6 i 7 powołującego jako podstawę wymiaru kary art. 65 § 1 k.k., do wydania postanowienia z 8 czerwca 2010 r. by nie doszło. Przedmiotem dalszej analizy będzie zatem wydanie prawomocnego orzeczenia – wyroku SO w Z. z 23 grudnia 2008 r. w sprawie II K 96/07 w kontekście odpowiedzialności Skarbu Państwa – Prezesa SO w Z. na podstawie art. 417 § 1 k.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c. W związku z tym, że pełnomocnik powoda na ostatniej rozprawie wyjaśnił, że roszczenie obejmuje w całości zadośćuczynienie, należy - na gruncie 417 1 § 2 k.c. -zauważyć, że z uwagi na lokalizację przepisów art. 417 i n. w Tytule VI – "Czyny niedozwolone" nie należy wykluczać odpowiedzialności władzy publicznej z tytułu naruszenia dóbr osobistych obywatela, w tym także możliwości żądania zadośćuczynienia pieniężnego za szkodę niemajątkową według art. 445 oraz 448 (por. Z. Radwański, Odpowiedzialność odszkodowawcza za szkody wyrządzone przy wykonywaniu władzy, s. 15; Z. Banaszczyk, Odpowiedzialność za szkody wyrządzone, 2015, s. 124–130; wyr. SN z 2.10.2007 r., II CSK 269/07 , MoP 2007, Nr 21, s. 1172; wyr. SA we Wrocławiu z 29.3.2012 r., I ACa 180/12 , Legalis). --- STRONA 12 --- 12 Tym samym, wobec twierdzeń powoda formułowanych w toku procesu – co do pogorszenia stanu jego zdrowia psychicznego - podstawy prawnej roszczenia należało poszukiwać w ramach art. 417 § 1 k.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c. w związku z art. 445 § 1 k.c. w związku z art. 444 § 1 k.c., zaś co do pozbawienia powoda możliwości kontynuowania nauki, traktowania jak multirecydywisty i poddawania obostrzonym rygorom podczas odbywania kary pozbawienia wolności, podstawy prawnej roszczenia poszukiwać należało w art. 417 § 1 k.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c. w związku z art. 23 i 24 k.c. i w związku z art. 448 k.c. Podkreślić trzeba, że wszystkie opisane wyżej przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa powinien w niniejszym postępowaniu wykazać powód, jako wywodzący z tych okoliczności skutki prawne (art. 6 k.c. w zw. z art. 232 zd. 1 k.p.c.). Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało podstaw odpowiedzialności odszkodowawczej strony pozwanej na podstawie powołanych wyżej art. 417 § 1 k.c. i 417 1 § 2 k.c. W pierwszej kolejności, w ocenie Sądu, w sprawie nie zostało wykazane, że powołanie w wyroku z 23 grudnia 2008 r. art. 64 § 2 k.k. było niezgodne z prawem. Przepis ten bowiem został powołany w części rozstrzygnięcia dotyczącej określenia zasad wymiaru kary, nie natomiast kwalifikacji prawnej czynu zabronionego za który powód został skazany. Przy tym, przepis ten powołany został w bezpośrednim związku z inną regulacją dotyczącą warunków odbywania kary pozbawienia wolności wynikającą z art. 65 § 1 k.k. Zgodnie z art. 65 § 1 k.k., przepisy dotyczące wymiaru kary, środków karnych oraz środków związanych z poddaniem sprawcy próbie, przewidziane wobec sprawcy określonego w art. 64 § 2, stosuje się także m.in. do sprawcy, który z popełnienia przestępstwa uczynił sobie stałe źródło dochodu. W sprawie natomiast poza sporem pozostawało, że powód został skazany za działania przestępcze, które stanowiły jego stałe źródło dochodu. Wynika to z pkt VI i VII części wstępnej wyroku, gdzie w opisie zarzucanego czynu wskazano „czyniąc sobie stałe źródło dochodów”. W sprawie nie była kwestionowana prawidłowość ustaleń sądu karnego w tym zakresie, a w konsekwencji zastosowania art. 65 § 1 k.k. Co istotne – zgodnie z jego brzmieniem - w przypadku spełnienia przesłanki w hipotezie tej normy, sąd karny ma obowiązek obligatoryjnie zastosować tę regulację wobec oskarżonego. W przypadku zatem skazania za czyn zabroniony, z którego oskarżony uczynił sobie stałe źródło dochodu, zawsze zastosowanie znajdzie art. 64 § 2 k.k. Jakkolwiek w orzecznictwie obecnie wskazuje się, że brak jest podstaw do powoływania w podstawie prawnej wymiaru kary tej regulacji, w przypadku podstaw do stosowania art. 65 § 1 k.k. (por. wyrok SA w Łodzi z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II AKa 45/14, Lex nr 1461100), to jednak nie ma podstaw do wyprowadzania wniosku, że taka praktyka jest błędna i pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa. Z pewnością zaś nie była ona uznawana za nieprawidłową w dacie wydawania przez SO w Z. wyroku z 23 grudnia 2008 r. i w dacie orzekania przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu w przedmiocie apelacji od tego wyroku – wyrokiem z 10 listopada 2009 r. w sprawie II AKa 152/09, którym nie wyeliminowano z podstawy wymiaru kary art. 64 § 2 k.k., a w uzasadnieniu do którego stwierdzono, że sąd I instancji prawidłowo zinterpretował przepisy, które winny mieć zastosowanie w sprawie. Kwestia czy powołanie w podstawie wymiary kary art. 64 § 2 k.k. obok art. 65 § 1 k.k. jest prawidłowe, nie była zresztą w dacie wydania wyroku przez Sąd Okręgowy w Z. oczywista, skoro wypowiedzi w tym zakresie pojawiały w orzecznictwie jeszcze kilka lat później, jak --- STRONA 13 --- 13 chociażby w powołanym w piśmie z 7 października 2016 r. przez Przewodniczącego III Wydziału Penitencjarnego wyroku SA w Katowicach z 12 kwietnia 2012 r. (II AKa 79/12), w którym stwierdzono, że nie ma potrzeby powoływania przepisu art. 64 § 2 k.k. obok art. 65 § 1 k.k. w podstawie prawnej wymiaru kary sprawcy skazanemu za przestępstwo, z którego uczynił sobie stałe źródło dochodu, bowiem już z treści art. 65 § 1 k.k. wynikają zasady wymiaru kary, jakie należy stosować wobec takich sprawców. Odpowiedzialność Skarbu Państwa na podstawie art. 417 § 1 k.c. w związku z art. 417 1 § 2 k.c. dotyczy zaś orzeczeń bezprawnych, obarczonych rażącymi naruszeniami prawa, o kwalifikowanej postaci (por. np. wyrok SA w Katowicach z 5 marca 2020 r., I ACa 836/2019, LEX nr 3040854). Odpowiedzialność Skarbu Państwa nie powstaje w wyniku wydania każdego błędnego orzeczenia sądowego, lecz wadliwość takiego orzeczenia powinna być właśnie oczywista, rażąca, a orzeczenie jest sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami prawa albo zostało wydane na skutek rażąco błędnej wykładni prawa, co można stwierdzić bez głębszej analizy prawniczej – wyrok SA w Katowicach z 14 czerwca 2019 r., I ACa 708/2018, LEX nr 3054639. W kontekście przesłanek z art. 417 1 § 2 k.c. istotnym jest, że co do wyroku SO w Z. z 23 grudnia 2008 r. w sprawie II K 96/07 powód nie uzyskał prejudykatu w rozumieniu tego przepisu, a jedynie dokonano rozstrzygnięcia wątpliwości co do jego treści, w aspekcie wykonania orzeczonych nim kar. Przy tym, podobnie jak w uzasadnieniu postanowienia z 8 czerwca 2010 r., Sąd Okręgowy w Z. w uzasadnieniu postanowienia z 19 października 2016 r. wyjaśnił, że określając kwalifikację prawną przestępstw, które popełnił powód, nie przyjął wobec niego kwalifikacji z art. 64 § 2 k.k. i nie przyjął ich w podstawie skazania. Znaczącym jest także – na co także zwrócił uwagę Sąd w uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia – że omawiany wyrok z 23 grudnia 2008 r. został zaskarżony apelacją i w trakcie kontroli instancyjnej nie został poddany korekcie w tym zakresie, co znajdowało uzasadnienie w stosowanej ówcześnie praktyce. Wskazał przy tym, że powołanie w części rozstrzygającej kwestionowanego art. 64 § 2 k.k. w istocie miało w pełny sposób zobrazować konsekwencje prawne stosowane wobec skazanego, który dopuścił się przestępstwa w warunkach art. 65 § 1 k.k. Tym samym, wyrok z 23 grudnia 2008 r., na skutek postanowienia z 19 października 2016 r. w zakresie podstaw prawnych wymiaru kary nie uległ zmianie. W innych, przewidzianych przepisami postępowania karnego trybach, KK wyroku z 23 grudnia 2008 r nie kwestionował. Powód do tej pory nie uzyskał zatem prejudykatu tj. orzeczenia, które stwierdzałoby, niezgodność z prawem wyroku Sądu Okręgowego w Z. z 23 grudnia 2008 r. w sprawie o sygn. akt II K 97/06. Tymczasem przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego jest stwierdzenie tej niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu. Sąd rozpoznający roszczenie odszkodowawcze nie może samodzielnie ustalić niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego. Obowiązuje zatem swoisty „przedsąd", następujący we właściwym postępowaniu. Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego nastąpić może tylko według przepisów tego postępowania, w którym wydane zostało dane rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie oznacza to konieczność uzyskania przez powoda orzeczenia sądu karnego stwierdzającego, że ww. rozstrzygnięcia były niezgodne z prawem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I ACa 678/14, LEX nr 1554700). --- STRONA 14 --- 14 Oznacza to, że w okolicznościach faktycznych sprawy nie można przypisać odpowiedzialności cywilnej Skarbowi Państwa – Sądowi Okręgowemu w Z. co do zasady, skoro nie została spełniona przesłanka z art. 417 1 § 2 k.c. – stwierdzenia niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu wyroku SO w Z. z 23 grudnia 2008 r. w sprawie II K 96/07. Należy przy tym zauważyć, że jakkolwiek art. 421 k.c. stanowi, że przepisów art. 417, art. 417 1 i art. 417 2 nie stosuje się, jeżeli odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przy wykonywaniu władzy publicznej jest uregulowana w przepisach szczególnych, to przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem na gruncie postępowania karnego tymi przepisami szczególnymi są art. 552-557 k.p.k., których zakresem nie jest objęta podstawa faktyczna roszczenia powoda. Mając na względzie powyższe Sąd nie znalazł podstaw uzasadniających odpowiedzialność odszkodowawczą z art. 417 § 1 k.c. i 417 1 § 2 k.c. pozwanego Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Z. i już z tej przyczyny powództwo podlegało oddaleniu. Podkreślenia wymaga, że w żadnym z powołanych w części ustaleń faktycznych późniejszych wyroków łącznych wydanych przez Sąd Okręgowy w Z., obejmujących także kary z wyroku z 23 grudnia 2008 r., w szczególności w wyrokach łącznych z 7 grudnia 2010 r. sygn. akt II K 196/10 i z 18 marca 2016 r. sygn. akt II K 17/16, w ich części rozstrzygającej wobec powoda nie została wskazana kwalifikacja prawna czynu z art. 64 § 2 k.k. Sąd Okręgowy w Z. w wyroku z 23 grudnia 2008 r. nie określił również systemu odbywania kary (do czego miał uprawnienie na podstawie art. 62 k.k.), który mógłby sugerować odbywanie przez KK kary pozbawienia w ramach art. 64 § 2 k.k. To w dokumentach „Obliczenia kary” dotyczących spornego okresu, sporządzanych przez administrację ZK W. i ZK K. wskazywano, że powód odbywa karę pozbawienia wolności w warunkach recydywy. Decyzję o zmianie systemu odbywania kary podjęła komisja penitencjarna w ZK w W.. Czy zgodną z prawem czy niezgodną, nie podlega analizie w ramach niniejszej sprawy wobec jednoznacznie zakreślonej podstawy faktycznej żądania – niezgodnego z prawem działania Sądu Okręgowego w Z. w sprawach II K 96/07, II K 196/10 i II K 17/16. Niezależnie od powyższego, w ocenie Sądu, w sprawie nie została wykazana szkoda niemajątkowa, jaką w następstwie zdarzenia szkodowego – działania Sadu Okręgowego w Z. – miał ponieść powód. Co do pozbawienia powoda możliwości nauki, krzywda w tym zakresie pozostawało o tyle wątpliwa, że z ustaleń w sprawie wynika, że powód pozostawał zaangażowanym słuchaczem technikum uzupełniającego, jednak nie uzyskał promocji na kolejny semestr edukacji z uwagi na ocenę niedostateczną z matematyki. Ponadto, powód po przeniesieniu w listopadzie 2016 r. do Aresztu Śledczego w Z. celem odbycia pozostałej części kary, nie starał się o możliwość kontynuacji nauki podczas osadzenia pomimo, że do końca kary pozostawało mu jeszcze ponad półtora roku. Za niewykazane należało też uznać twierdzenia powoda, że konsekwencją osadzenia w ZK w K., był rozstrój jego zdrowia psychicznego. W sprawie ustalono bowiem, że powód pod względem psychicznym bardzo dobrze adaptował się do warunków związanych z izolacją społeczną, odbywając karę pozbawienia wolności z recydywistami. W opiniach okresowych wskazywano na dużą odporność powoda na stres. W okresie osadzenia powód z własnej inicjatywy brał udział w organizowanych na terenie ZK inicjatywach zarówno sportowych, jak i związanych z rozwojem kompetencji własnych w ramach programu --- STRONA 15 --- 15 resocjalizacji, co kłóci się z twierdzeniami o straceniu pewności siebie i poczucia bezpieczeństwa. W rozmowach z wychowawcą powód wskazywał na zadowolenie z warunków osadzenia. Ustalenia, że w spornym okresie powód nieprzerwanie przynależał do nieformalnych struktur podkultury przestępczej, wyraźnie to deklarując i zajmował w nich znaczącą pozycję, przeczą twierdzeniom o życiu w strachu, ciągłym stresie i obawie o własne życie. W sprawie co prawda wykazanym zostało, że powód korzystał z rozmów z psychologiem i konsultacji psychiatrycznej, ale ustalono również, że wsparcie psychologiczne nie dotyczyło obciążenia emocjonalnego w związku z warunkami osadzenia, a skupiało się wyłącznie na bieżących trudnych sytuacjach związanych z życiem najbliższych powoda, dla których chciał on być wsparciem. Z kolei konsultacja psychiatryczna miała miejsce jedynie raz. Co więcej problemy natury psychicznej powód zgłaszał już w 2001 r. podczas początków odbywania kar pozbawienia wolności orzeczonych wobec niego wielokrotnie, tj. na długo wcześniej zanim doszło do zmiany jego kwalifikacji na grupę „R”. Co do twierdzeń powoda o pozbawieniu go możliwości stawania wcześniej na „wokandzie o warunkowe przedterminowe zwolnienie”, w spawie ustalono, że w żadnej z decyzji komisji penitencjarnych w tym zakresie u podstaw negatywnej decyzji nie legła kwalifikacja powoda jako recydywisty. Treść uzasadnień tych rozstrzygnięć wskazuje, że brak takiej zgody wynikał z charakteru oraz powtarzalności popełnianych przez powoda przestępstw oraz konieczności dłuższej resocjalizacji w celu trwałych zmian w postawie powoda co do negatywnego postrzegania jego kryminalnej przeszłości i zmiany postaw społecznych. Tym samym, brak także podstaw do wyprowadzenia wniosku, że przyczyn odmowych decyzji w tym zakresie należy poszukiwać w błędnej klasyfikacji powoda jako skazanego w warunkach z art. 64 § 2 k.k. Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Okręgowego w Z. Dlatego też w pkt 1 wyroku Sąd powództwo oddalił. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. i odstąpił od obciążania nimi powoda pomimo, iż jest stroną przegrywającą proces. Sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu rozpoznającego sprawę i do jego oceny należy uznanie, czy wystąpił szczególnie uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie, a jeśli tak, to w jakim zakresie, od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór. Z okoliczności sprawy wynika, iż obciążenie powoda kosztami sądowymi byłoby niezgodne z zasadami słuszności biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, która uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych w całości (k. 104). /-/ SSO Magdalena Ławrynowicz --- STRONA 16 --- 16