Postanowienie XVIII C 805/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt XVIII C 805/20 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 26 listopada 2020 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XVIII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Piotr Błaszak Protokolant: protokolant sądowy Szymon Solecki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2020 r. w Poznaniu sprawy z powództwa M. R. przeciwko Skarbowi Państwa - Sądowi Rejonowemu (...) w S., Sądowi Okręgowemu w S. i Sądowi Apelacyjnemu w S. o zapłatę 1) oddala powództwo; 2) nie obciąża powoda kosztami zastępstwa procesowego należnymi Prokuratorii Generalnej Rzeczpospolitej Polskiej; 3) zasądza od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego w Poznaniu na rzecz pełnomocnika z urzędu, r. pr. P.J., prowadzącego Kancelarię Prawną pod adresem ul. (...) , w S. wynagrodzenie w kwocie 7200 zł podwyższone o kwotę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. SSO Piotr Błaszak --- STRONA 2 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 Uzasadnienie Pismem datowanym na dzień 11 stycznia 2016 r. (k. 5-70) zatytułowanym „skarga na czynności komornika (...)”, złożonym do Sądu Rejonowego (...) 27 stycznia 2016 r. (k. 4), powód M. R. i T. S.-R. wnieśli m.in. o pozbawienie wykonalności tytułów wykonawczych wyrok SR (...) I Wydział Cywilny z 17 czerwca 2013 r., sygn. aktIC 256/13 oraz wyroku SO wS. (...) z 7 października 2017 r. II Ca 1223/1310 naprawienie szkód, strat i krzywd wyrządzonych przez Komornika Sądowego A. O. Skarb Państwa- SR w S., SO wS. oraz przez pełnomocnika z urzędu adwokat A. Cz.. Prawomocnym zarządzeniem z 20 lutego 2017 r. (k. 92, 112) pozew T. S.-R. został zwrócony. Postanowieniem z 13 czerwca 2017 r. (k. 112) w całości zwolniono powoda od kosztów sądowych i ustanowiono na jego rzecz pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego. Pismem z 21 sierpnia 2017 r. (k. 129-143) ustanowiony w postępowaniu pełnomocnik powoda z urzędu precyzując żądanie pozwu wskazał, że w sprawie powód wnosi o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci wyroku SR S. w S. I Wydział Cywilny z 17 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 256/13 zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z 28 października 2015 r. — co do pkt I, tj. nakazania opróżnienia przez M. R. lokalu w S. przy ul. (...) i wydania go M, P. w stanie wolnym od osób i rzeczy, co do pkt III w zakresie ustalającym, że M. R. nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu socjalnego, w pkt IV w zakresie zasądzającym od M. R na rzecz powoda kosztów procesu, w pkt VI w zakresie nakazującym pobranie od M. R na rzecz SP SR S. w s. nieuiszczonych kosztów sądowych oraz wyroku SO w S. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 7 października 2017 r. II Ca 1223/13 zaopatrzonego w klauzulę z 1 grudnia 2017 r. — w całości, a także o zapłatę odszkodowania i zadośćuczynienia w kwocie 500.000 zł od Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego (...) w S., Sądu Okręgowego | w S., Sądu Apelacyjnego w S., Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowy (..)A. O., | adwokata A. C.. Jednocześnie pełnomocnik powoda wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych od pozwanych lub przyznanie ich od Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego (...) w S., w tym wynagrodzenia pełnomocnika powoda za pomoc prawną udzieloną z urzędu, oświadczając przy tym, że nie otrzymał żadnej części opłat za pomoc prawną a tego tytułu. Postanowieniem z 26 września 2017 r. (k. 146) SR Sz. w Sz. uznając swoją niewłaściwość w zakresie roszczenia o zapłatę z uwagi na wartość przedmiotu sporu przekazał sprawę w tym zakresie do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Sz. jako rzeczowo i miejscowo właściwemu. Powyższe postanowienie uchylone zostało postanowieniem SO w Sz. z 27 stycznia 2018 r. (k. 154) i przekazane ponownie do SR Sz.ecin — Centrum w Szczecinie. 1 --- STRONA 3 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 Kolejnym postanowieniem z 25 maja 2018 r. (k. 161) sprawa w zakresie roszczenia powoda przeciwko Skarbowi Państwa - SR Sz. w Sz., SO w Sz. oraz SA w Sz. o zapłatę kwoty 500.000 zł z uwagi na wartość przedmiotu sporu przekazana została | do rozpoznania do SO w Szczecinie jako rzeczowo i miejscowo właściwemu. W piśmie z 18 października 2018 r. (k. 182-189) pełnomocnik powoda wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy I C 517/18 rozpatrywanej aktualnie przez Sąd Okręgowy w Sz. w ramach postępowania apelacyjnego pod sygn. akt II Ca 1198/18, której wynik może mieć wpływ na postępowanie w niniejszej sprawie. Precyzując natomiast żądanie pozwu pełnomocnik powoda wskazał, że w sprawie domaga się on zasądzenia tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia kwot po 83.333 zł tytułem każdego z tych żądań odrębnie od każdego z pozwanych z osobna, tj. Skarbu Państwa — SR Sz. w Sz., Skarbu Państwa — SO w Sz. oraz Skarbu Państwa — SA w S.. W odpowiedzi na pozew (k. 307-317) pozwany wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej wg norm przepisanych. W piśmie z 23 września 2019 r. (k. 336-337) powód reprezentowany przez swoją matkę T. S.-R. wniósł m.in. o zmianę pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w S. z 18 grudnia 2019 r. (k. 375) tutejszy Sąd został wyznaczony do rozpoznania przedmiotowej sprawy. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie zostało odrzucone postanowieniem Sądu Apelacyjnego w S. z 21 lutego 2020 r. (k. 387) Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Przeciwko powodowi M. R pozwem z 10 lipca 2009 r. wniesionym do Sądu Rejonowego Szczecin — Centrum w S. wszczęte zostało postępowanie w sprawie z powództwa M. P. o wydanie lokalu mieszkalnego nr 1 przy ul. (...). W procesie tym po stronie pozwanej występowała także matka powoda T. S. — R.. Sprawa prowadzona była pod sygn. akt I C 2241/09. Pisma kierowane przez Sąd do powoda wraz z wymaganymi pouczeniami dla stron odbierała T. S.-R.. Powód udzielił T. S.-R. pełnomocnictwa do reprezentowania go w toku tego postępowania. Powód nie stawiał się na wyznaczone terminy rozpraw pomimo skutecznego wezwania lub reprezentowany był na terminie rozprawy przez matkę. Pismem z 26 lutego 2010 r. powód — jako pozwany w sprawie — został wezwany do osobistego stawiennictwa na rozprawie. Na terminie jednak powód nie stawił się, 2 --- STRONA 4 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 usprawiedliwiając swoją nieobecność zwolnieniem lekarskim lekarza sądowego. Pomimo prawidłowych wezwań powód nie stawiał się także na kolejnych wyznaczanych terminach rozpraw. Wyrokiem Sądu Rejonowego S. — Centrum w S. I Wydział Cywilny z 17 maja 2010 r. w sprawie o sygn. akt I C 2241/09 m.in. wobec powoda M. R nakazano opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...) i wydanie go powodowi M. P. w stanie wolnym od osób i rzeczy (pkt I). Powyższy wyrok został zaskarżony przez stronę pozwaną, która wniosła m.in. o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W związku z apelacją strony pozwanej, w związku ze stwierdzeniem nieważności postępowania na rozprawie 17 maja 2010 r., powyższy wyrok został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z 26 listopada 2010 r., zniesiono postępowanie przeprowadzone na rozprawie 17 maja 2010r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji. Sprawę ponownie zarejestrowano przed Sądem I instancji pod sygn. akt I C 58/11. W postępowaniu tym powód do terminu pierwszej rozprawy, tj. 7 kwietnia 2011r. reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. Na tym terminie pomimo prawidłowego wezwania powód nie stawił się, nieobecność usprawiedliwiając | zaświadczeniem lekarskim. Podobnie swoją nieobecność usprawiedliwił na rozprawie | 19 maja, 14 lipca i 7 września 2011 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego S. -S. I Wydział Cywilny z 7 września 2011 r. w sprawie o sygn. akt I C 58/11 m.in. wobec powoda M. R nakazano opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...) i wydanie go powodowi M. P. w stanie wolnym od osób i rzeczy (pkt I). W toku postępowania prowadzonego przed Sądem II instancji na skutek wniesionej przez stronę pozwaną apelacji, powód wniósł o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Postępowanie prowadzone było pod sygn. akt II Ca 321/12. Postanowieniem z 15 czerwca 2012 r. powodowi i T. S.-R. jako pozwanym został przyznany adwokat z urzędu. Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z 26 października 2012 r., sygn. akt II Ca 321/12 ww. wyrok SR (...) wS. z 7 września 2011 r. został uchylony wobec stwierdzenia nieważności postępowania na podstawie art. 379 pkt 5 k.p.c. i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Sprawa została ponownie zarejestrowana przed Sądem I instancji pod sygn. akt I C 256/13. Pomimo prawidłowego wezwania do osobistego stawiennictwa i reprezentowania powoda — jako pozwanego - przez profesjonalnego pełnomocnika, powód nie stawił się na rozprawę 14 czerwca 2013 r. Wyrokiem Sądu Rejonowego (...) w S. I Wydział Cywilny z 17 czerwca 2013 r. w sprawie o sygn. akt I C 256/13 m.in. wobec powoda M. R i matki powoda T. S-R nakazano opróżnienie lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ulicy (...)i wydanie go 3 --- STRONA 5 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 powodowi M. P. w stanie wolnym od osób i rzeczy (pkt I), ustalono, że powodowi i jego matce nie przysługuje uprawnienie do otrzymania lokalu mieszkalnego (pkt III) oraz obciążono powoda i jego matkę kosztami procesu (pkt IV i VI). W toku postępowania przed Sądem II instancji na skutek apelacji pozwanych, na rozprawie 10 lipca 2014 r. zeznania złożyła pozwana w tej sprawie T.S-R. Pismem z 18 września 2014 r. powód i T S-R wystąpili do Sądu Okręgowego w S. o stwierdzenie nieważności postępowania w sprawie o sygn. akt I C 256/2013. Braki formalne pisma w tym przedmiocie nie zostały jednak uzupełnione. Na rozprawie 22 maja 2015 r. T S-R wystąpiła o zmianę pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 20 lipca 2015 r. SO w S. zwolnił dotychczasowego pełnomocnika pozwanych z urzędu, zwracając się do Okręgowej Rady Adwokackiej o wyznaczenie dla pozwanych — w tym powoda — nowego pełnomocnika. Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z 7 października 2015 r. sygn. akt II Ca 1223/13 apelacja od powyższego orzeczenia została oddalona (pkt I), powód wraz z matką obciążony został kosztami postępowania apelacyjnego (pkt II). W każdym z ww. postępowań, tj. w sprawie o sygn. akt I C 256/2013 i w sprawie o sygn. akt II Ca 1223/13 powód wraz z T.S-R reprezentowani byli przez profesjonalnych pełnomocników ustanowionych z urzędu. Pismem z 7 października 2015 r. powód i jego matka poinformowani zostali przez pełnomocnika o rozstrzygnięciu Sądu II instancji wraz z informacją, że w przypadku chęci złożenia nadzwyczajnego środka odwoławczego niezbędne będzie ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie | pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi kasacyjnej. | Kolejno pismem z 2 listopada 2015 r. pełnomocnik reprezentujący powoda i T S-R poinformował swoich mandantów o doręczeniu do jego kancelarii odpisu wyroku Sądu II instancji z 7 października 2015 r. sygn. akt II Ca 1223/13, informując jednocześnie, że jego obowiązek reprezentowania ich w przedmiotowym postępowaniu ustał. Pełnomocnik ponownie wskazał też, na konieczność ponownego ustanowienia pełnomocnika w przypadku chęci złożenia skargi kasacyjnej. Wraz z tym pismem przesłany został powodowi i jego matce odpis wyroku Sądu II instancji wraz z uzasadnieniem. Pismem z 28 grudnia 2015 r. matka powoda wystąpiła do SO w Szczecinie m.in. z wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten postanowieniem z 26 lutego 2016 r. został oddalony. Doręczając powodowi i jego matce odpis tego rozstrzygnięcia SO poinformował jednocześnie każdego z nich, że od wyroku Sądu z 7 października 2015 r. skarga kasacyjna nie przysługuje. Postanowieniem z 20 kwietnia 2016 r. SO w Szczecinie kolejno zwolnił z obowiązku zastępowania pozwanych w postępowaniu pełnomocnika ustanowionego z urzędu adwokat A.Cz.. O tym orzeczeniu Sąd poinformował każdego z pozwanych. 4 --- STRONA 6 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 Bezsporne, nadto dowód: wyrok SR (...) w S. I Wydział Cywilny z 17 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 256/13 (k. 14), wyrok SO w S. z 7 października 2015 r. sygn. akt II Ca 1223/13 (k. 15), pismo z 7 października 2015 r. wraz z potwierdzeniem nadania (| k.21- 22v), pismo z 2 listopada 2015 r. (k. 23), pismo z 18 września 2014 r. (k. 52-54), akta sprawy SR (...) w S. sygn. akt I C 2241/09: pozew o wydanie z 10 lipca 2009 r. — k. 2- 26, potwierdzenie odbioru - k. 67, pełnomocnictwo — k.85, protokół rozprawy z 6 stycznia 2010 r. — k. 95, protokół rozprawy z 15 lutego 2010 r. — k. 152, wezwanie do stawiennictwa na rozprawie z 26 lutego 2010 r. — k. 162, potwierdzenie odbioru - k. 178, protokół rozprawy z 31 marca 2010 r., z 17 maja 2010 r. — k. 182, 202, wyrok SR (...) w S. I Wydział Cywilny z 17 maja 2010 r. sygn. akt I C 2241/09 — k. 205, apelacja pozwanych — k. 230 i nast., wyrok SO w Szczecinie z 26 listopada 2010 r. sygn. akt II Ca 1190/10 wraz z uzasadnieniem - k 350 i 352-355, akta sprawy SR (...) w S. sygn. akt I C 58/11: protokół rozprawy z 7 kwietnia, 19 maja, 14 lipca, 7 września 2011 r. — k. 401, 432, 493, 542, wyrok SR (...) w S. I Wydział Cywilny z 7 września 2011 r. o sygn. akt I C 58/11 — k. 545, pismo z 12 czerwca 2012 r. — k. 657, postanowienie z 15 czerwca 2012 r. — k. 673, wyrok SO w S. z 26 października 2012 r., sygn. akt II Ca 321/12 wraz z uzasadnieniem - k. 723, 735-738, akta sprawy SR (...) w Sz. sygn. akt IC 256/13: protokół rozprawy z 14 czerwca 2013 r. — k. 765, protokół rozprawy z 10 lipca 2014 r. — k. 891-893, protokół rozprawy z 22 maja 2015 T. — k. 980, postanowienie z 20 lipca 2015 r. — k. 1005, zarządzenie z 20 listopada 2015 r. — k. 1068, zobowiązanie z 23 listopada 2015 r. — k. 1071, pismo z 28 grudnia 2015 r. - k. 1084, postanowienie z 26 lutego 2016 r. - k. 1124, pisma z 4 marca 2016 r. — k. 1126, 1127, potwierdzenia odbioru - k. 1128-1129, postanowienie z 20 kwietnia 2016 r. — k. 1130, pisma z 8 lipca 2016 r. — k. 1132, 1133, elektroniczne potwierdzenia odbioru - k. 1157, 1158. | Na podstawie prawomocnych ww. orzeczeń wobec powoda i jego matki T S-R zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym (...) w S. A.O. pod sygn. Km 2952/15. Bezsporne, nadto dowód: pismo komornika z 14 grudnia 2015 r. (k. 9), zajęcie wierzytelności, wezwanie do dokonywania potrąceń z renty lub emerytury, wezwanie celem złożenia wyjaśnień, zawiadomienie o wszczęciu egzekucji z 14 grudnia 2015 r. (k. 10-13). T. S.-R. wraz z powodem wystąpili także ze skargą o wznowienie postępowania w każdej ze spraw, tj. o sygn. akt I C 256/2013 i II Ca 1223/13. Dowód: pismo z 7 stycznia 2016 r. (k. 69-69v). 5 --- STRONA 7 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 Pismem z 14 lipca 2017 r. T. S.-R wystąpiła m.in. z wnioskiem o ustanowienie dla siebie i powoda — pozwanego w przedmiotowej sprawie — dwóch pełnomocników specjalizujących się w prawie europejskim. Wniosek ten został odrzucony postanowieniem Sądu z 7 marca 2018 r. Dowód: akta sprawy SR (...) w S. sygn. akt I C 256/13: pismo z 14 listopada 2017 r. —k. 1303, postanowienie z 7 marca 2018 r. — k. 1311. Postanowieniem z 27 lipca 2017 r., zmienionym kolejno postanowieniem z 28 września 2017 r., postępowanie egzekucyjne prowadzone z wniosku wierzyciela M. P. na podstawie wyroków SR (...) w S. z 17 czerwca 2013 r. sygn. akt I C 256/13 i SO w Szczecinie z 7 października 2015 r. sygn. akt II Ca 1223/13 zostało umorzone - w zakresie należności tego wierzyciela - wobec stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Dowód: akta sprawy SR (...) w S. sygn. akt I C 256/13: postanowienie Komornika Sądowego przy SR (...) w S. z 27 lipca 2017 r. i 28 września 2017 r., sygn. akt Km 2959/15 — k. 1321, 1322. Pismem z 20 listopada 2018 r. T. S.-R wystąpiła z ponownym wnioskiem o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wniosek ten ponownie został odrzucony postanowieniem Sądu z 29 marca 2019 r. Także kolejny wniosek T. S.-R w tym przedmiocie został odrzucony. Dowód: akta sprawy SR (...) w S. sygn. akt I C 256/13: pismo z 20 listopada 2018 r. — k. 1323, postanowienie z 29 marca 2019 r. — k. 1333, wniosek z 20 maja 2019 r. — k. 1340, postanowienie z 24 maja 2019 r. —k. 1342. Powód M.R. orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w S. z 19 września 2007 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z przyczyn oznaczonych symbolem 11-1, tj. inne, w tym schorzenia: endokrynologiczne, metaboliczne, zaburzenia enzymatyczne, choroby zakaźne i odzwierzęce, zeszpecenia, choroby układu krwiotwórczego. W orzeczeniu tym wskazano, że niepełnosprawność powoda istnieje od 20 maja 2005 r., a powstała ona przed 18 rokiem życia powoda. Według zaświadczenia lekarskiego z 1 lutego 2017 r. powód choruję na cukrzycę, stwierdzono u niego uszkodzenie trzustki. Według stanu z tego dnia wymagał on w trybie pilnym leczenia schorzenia z powodu licznych powikłań zdrowotnych i wystąpienia śpiączki cukrzycowej. Choroba oceniana była jako zagrażająca życiu powoda. Wskazano też w przebiegu na zaniechania leczenia. Aktualnie powód mieszka w dwupokojowym mieszkaniu socjalnym, bezpośredni kontakt z nim na skutek postawy matki T. S.-R jest utrudniony. 6 --- STRONA 8 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 Bezsporne, nadto dowód: zaświadczenie lekarskie z 1 lutego 2017 r. (k. 103), akta sprawy SR (...) w S. sygn. akt I C 256/13: orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z 19 września 2007 r., znak 25400 — k. 288. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dowodów z dokumentów. Strony nie kwestionowały wiarygodności przedłożonych do akt sprawy dokumentów, a i Sąd z urzędu nie powziął wątpliwości w tym zakresie. Na rozprawie 29 października 2020 r. Sąd działając na podstawie art. 2352 81 pkt 2) k.p.c. pominął dowód zeznań świadka T. S.-R oraz przesłuchania powoda M. R.. Zarówno świadek jak i powód zostali prawidłowo wezwani na termin rozprawy w tym dniu, jednak powołując się na stan zdrowia powoda i zaawansowany wiek świadka, powiadomili tutejszy Sąd, że nie stawią się na wyznaczony termin rozprawy. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy, stąd też przeprowadzanie tych dowodów uznać należało z zbędne, prowadzące jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd Okręgowy zważył co następuje. Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. W sprawie powód M.R. po ostatecznym sprecyzowaniu roszczenia domagał się zasądzenia od strony pozwanej Skarbu Państwa — SR (...) w S., Skarbu Państwa - SO wS. oraz Skarbu Państwa — SA w S. tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia kwot po 83.333 zł w ramach każdego z tych żądań odrębnie i od każdego z pozwanych z osobna. Uzasadniając tak sformułowane roszczenia powód argumentował, że jego krzywda na skutek działań ww. jednostek organizacyjnych pozwanego wynikała z braku stosownych pouczeń procesowych, odmowy ustanowienia pełnomocnika z urzędu zajmującego się prawem europejskim pomimo spełnienia wszystkich warunków jego ustanowienia, co skutkować miało koniecznością reprezentowania powoda przez pozbawioną kwalifikacji matkę. Szkoda powoda natomiast miała wynikać z działań ww. jednostek organizacyjnych wobec konieczności zapewnienia powodowi dodatkowej opieki oraz wzrost kosztów utrzymania związany z pogorszeniem się stanu zdrowia, w tym zaostrzenia niewyrównanej cukrzycy typu I, konieczności pokrycia kosztów dojazdów do lekarza oraz wykupienia lekarstw i konieczności przeprowadzki i urządzenia nowego centrum życiowego powoda. Strona pozwana z kolei kwestionując wysunięte roszczenie wskazywała, że powód nie wykazał jego zasadności, tak co do samej zasady, jak i jego wysokości. Analiza stanowiska strony powodowej, w kontekście powoływanych okoliczności stanu faktycznego, w oparciu o które powód wystąpił z roszczeniem w 7 --- STRONA 9 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 sprawie, prowadzi do wniosku, że jego podstawę prawną stanowi art. 415 W zw. z art. 4178 1 Kodeksu cywilnego. Jak stanowi art. 415 k.c. kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia. Natomiast zgodnie z art. 417 8 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Powyższe wynika ze stanowiska ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu powoda, który wskazywał na zaniechanie strony pozwanej polegające na braku należytego udziału powoda — jako pozwanego w sprawach o sygn. akt I C 2241/09, II Ca 1190/10, I C 58/11, II Ca 321/12, I C 256/13 i II Ca 1223/13 prowadzonych odpowiednio przed Sądem Rejonowym (...) w S. oraz Sądem Okręgowym w S.. Z kolei brzmienie powołanego wyżej art. 417 $ 1 k.c. jednoznacznie wskazuje na przesłankę niezgodności z prawem działania lub zaniechania przy wykonywaniu władzy publicznej. Obowiązek wykazania tej przesłanki — w świetle art. 6 k.c. — spoczywał na powodzie. Wyjaśnić należy, że możliwość przypisania odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbowi Państwa za zaniechanie istnieje tylko w sytuacji niepodjęcia działania, do którego był on zobowiązany na podstawie przepisu prawa, przewidującego na czym konkretnie powinno polegać zachowanie Skarbu Państwa, aby do szkody nie doszło. Z kolei przyjęcie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za zaniechanie jest wyjątkowo możliwe także w wypadku naruszenia powinności niezindywidualizowanej obowiązkiem działania, nałożonym przepisem prawa materialnego publicznego (por. wyrok SN z 8 maja 2014 r., V CSK 349/13, LEX nr 1482481). Przy tym, bezprawność działań organów władzy publicznej nie jest wystarczająca do stwierdzenia zasadności powództwa o odszkodowanie. Konieczne jest bowiem również wystąpienie szkody oraz związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem sprawczym a szkodą (wyrok SN z 24 kwietnia 2014 r., II CSK 173/13, LEX | nr 1544580). Tym samym, w sprawie na powodzie spoczywał ciężar wykazania wszystkich trzech przesłanek: tj. bezprawności działania/zaniechania, szkody (krzywdy) oraz związku przyczynowego. W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, by ww. sprawie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej. Co do zarzucanej przez powoda bezprawności działania, wskazać należy, że w tym zakresie argumentacja pełnomocnika powoda odnosiła się przede wszystkim do nieustanowienia dla powoda w odpowiednim czasie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, w tych sprawach, w których powód występował jako pozwany. Jakkolwiek analiza akt wszystkich postępowań wskazuje, że w pierwszej z tych spraw, tj. o sygn. 8 --- STRONA 10 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 akt I C 2241/09 i kolejno II Ca 1190/10, powód reprezentowany był przez matkę T. S.- R, to jednak powód nie wykazał, by istniała obiektywna, oparta na obowiązujących przepisach prawa, uzasadniona potrzeba zastępowania powoda — jako pozwanego — przez profesjonalnego pełnomocnika, celem ochrony jego praw w toku postępowania. Co znaczące w tym postępowaniu, strona pozwana nie wystąpiła z wnioskiem o ustanowienie dla niej pełnomocnika z urzędu do czego w świetle art. 117 $ 2 k.p.c. była uprawniona. Aktywnie natomiast działała matka powoda, doprowadzając w istocie do wzruszenia wyroku Sądu I instancji. Podkreślić przy tym należy, że ustawodawca — w przepisach k.p.c. - ograniczył się do pouczeń niezbędnych, a więc takich, które zapewniają stronie wiedzę pozwalającą na podjęcie czynności procesowych w celu ochrony jej praw procesowych. Podobnym zakresem zostały objęte pouczenia, których zgodnie z art. 212 k.p.c. może udzielać w toku rozprawy przewodniczący składu sądzącego. Wskazuje się przy tym, że jest to uprawnienie sądu, a nie obowiązek, z którego sąd może skorzystać, jeśli powstanie uzasadniona potrzeba i jeżeli jest to niezbędne np. strona jest nieporadna, a sprawa ma skomplikowany charakter. (por. wyrok SA w Łodzi z 21 stycznia 2013 r., I ACa 1061/12, LEX nr 1289491). Kolejno w ramach ponownego rozpoznawania sprawy w toku postępowań o sygn. akt I C 58/11, II Ca 321/12, powód do pierwszej rozprawy przed Sądem I instancji był reprezentowany przez fachowego pełnomocnika. Pełnomocnik z urzędu został dla strony pozwanej ustanowiony także na etapie postępowania apelacyjnego pod sygn. akt II Ca 321/12. Także w ramach drugiego, ponownego rozpoznania sprawy, w ramach | postępowań o sygn. akt I C 256/13 i II Ca 1223/13 pozwani — w tym również powód — reprezentowani byli przez fachowych pełnomocników. Równolegle, z aktywności, jako pełnomocnik powoda, nie rezygnowała jego matka, formułując kolejne pisma i wnioski procesowe. Powód nie wykazał też, by na etapie któregokolwiek z ww. postępowań miały miejsce uchybienia w udzielaniu powodowi wymaganych przepisami prawa pouczeń, gwarantujących ochronę jego praw w toku procesu. Poza sporem pozostawała też okoliczność, że wszelkie wezwania, czy pisma sądowe, kierowane przez Sądy skutecznie były doręczane powodowi. Co znaczące, w sprawie nie zostało wykazanym, że sam powód — w ramach ww. postępowań — był nieporadny w stopniu uniemożliwiającym mu samodzielną obronę swych praw. Faktu tego z pewnością nie potwierdzają przedłożone do akt sprawy orzeczenie o stopniu niepełnosprawności powoda, czy zaświadczenie lekarskie. Wynika z nich bowiem, iż co prawda powód został zakwalifikowany do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności, przy czym niepełnosprawność ta nie dotyczyła sfer wyłączających, czy ograniczających zdolność rozeznania w jego sytuacji, w tym procesowej. Nie była 9 --- STRONA 11 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 bowiem wynikiem schorzeń o podłożu psychicznym, czy neurologicznym, a endokrynologicznym oraz wywołanym zaawansowaną cukrzycą. Zaznaczenia również wymaga, że podstawą uchylenia kolejnych wyroków Sądu I instancji, nie była okoliczność nieprawidłowej reprezentacji strony pozwanej, a jej nieobecność na ostatniej rozprawie, bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku kończącego postępowanie w danej instancji. Z tych przyczyn w sprawie nie zostało wykazane działanie strony pozwanej niezgodne z przepisami prawa, prowadzące do braku należytego udziału powoda w ww. postępowaniach. W sprawie nie została też wykazana przesłanka w postaci krzywdy, jak też szkody jaką odnieść miał powód na skutek kwestionowanych przez niego zaniechań/działań strony pozwanej. Powód bowiem, w zakresie żądania rekompensaty szkody niemajątkowej, nie przedstawił jakichkolwiek. dowodów potwierdzających jego stanowisko o pogarszającym się stanie zdrowia powoda, czy długotrwałym pozostawaniem w stresie. Podobnie nie zaprezentowano dowodów potwierdzających szkodę majątkową, a mającą wynikać z konieczności zapewnienia powodowi dodatkowej opieki, wzrostu kosztów utrzymania w związku z pogorszeniem stanu zdrowia, kosztów wizyt lekarskich, czy zakupu leków oraz kosztów przeprowadzki i urządzenia nowego centrum życiowego powoda. Co do powyższych okoliczności, powód - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - poprzestał na gołosłownych twierdzeniach powołanych w pismach procesowych. Dodatkowo strona powodowa nie sprostała też spoczywającemu na niej ciężarowi wykazania dochodzonych roszczeń co do ich wysokości. W tym zakresie powód nie wykazał jakiejkolwiek inicjatywy dowodowej. Z tej przyczyny w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania powołany przez jego pełnomocnika art. 322 k.p.c., zgodnie z którym jeżeli w sprawie o naprawienie szkody, o dochody, o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lub o świadczenie z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe, nader utrudnione lub oczywiście niecelowe, może w wyroku zasądzić odpowiednią sumę według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy. Wyjaśnić bowiem należy, że dopuszczalność | zastosowania tego przepisu jest uzależniona od spełnienia szeregu przesłanek. Przy tym, wskazuje się, że jego zastosowanie jest możliwe dopiero wtedy, gdy powód wykazał samą zasadność roszczenia, a wątpliwa pozostaje tylko jej wysokość. Nadto niemożność udowodnienia wysokości dochodzonego roszczenia usprawiedliwiająca zastosowanie art. 322 k.p.c. powinna mieć charakter obiektywny. Z kolei obiektywna niemożliwość udowodnienia wysokości dochodzonego roszczenia oznacza, że określone środki dowodowe nie istnieją i nie istniały lub też istniały, lecz z jakichś przyczyn zaginęły, a nadmierne utrudnienia w prowadzeniu dowodów zachodzą, gdy ścisłe wykazanie wysokości dochodzonego żądania jest zbyt kosztowne i nie pozostaje 10 --- STRONA 12 --- | Sygn. akt XVIII C 805/20 | w żadnym stosunku do żądanego przedmiotu albo grozi zbytnim przedłużeniem | postępowania (por. wyrok SN z 31 stycznia 2019 r., V CSK 599/17, LEX nr 2617373). | Żadnych z tych okoliczności natomiast powód nie wykazał. Podkreślić należy, że przepis ten nie zwalnia strony z obowiązku dowodzenia wysokości dochodzonego roszczenia. Strona jest obowiązana podjąć wszelkie środki dowodowe w tym zakresie. I dopiero w przypadku obiektywnego — w ocenie Sądu — ich wyczerpania, jeżeli wysokość żądania nadal nie została w sposób dokładny, jednoznaczny udowodniona, Sąd w ramach przysługującej mu władzy dyskrecjonalnej może skorzystać z uprawnienia przewidzianego cytowanym przepisem. Z taką sytuacją natomiast nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mając na względzie powyższe, w sprawie nie zostały wykazane przesłanki odpowiedzialności strony pozwanej na podstawie art. 415 k.c. w zw. z art. 417 8 1k.c. Z uwagi na brak jednoznacznego wskazania podstaw prawnych wysuniętego roszczenia Sąd badał je także przez pryzmat art. 445 $ 1 k.c. w związku z art. 444 8 1 k.e., zgodnie z którym w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę. W świetle przedstawionych wyżej rozważań, | roszczenie oparte na tej podstawie prawnej, także nie znajdowało uzasadnionych | podstaw wobec niewykazania jakiegokolwiek uszczerbku na zdrowiu powoda, do | którego mogłoby dojść na skutek zaniechań strony pozwanej. | Wobec argumentacji strony powodowej, w świetle której powód długotrwale | pozostawać miał w silnym stresie wywołanym wyrokiem eksmisyjnym oraz | koniecznością przeprowadzki, żądanie w zakresie zadośćuczynienia za doznaną | krzywdę należało ocenić także na podstawie art. 24 $ 1 k.c. w zw. z art. 448 k.c. Poszkodowany (powód), aby uzyskać zadośćuczynienie pieniężne, stosownie do postanowień art. 6 k.c. i art.232 k.p.c., zobowiązany był wykazać: 1) naruszenie dobra osobistego, 2) winę sprawcy (przy czym w wypadku odpowiedzialności Skarbu Państwa wystarczające jest wykazanie przesłanki bezprawności), 3) powstania krzywdy w określonych rozmiarach, 4) istnienia związku przyczynowego pomiędzy zawinionym naruszeniem dobra osobistego, a powstałą krzywdą. Przesłanki te muszą zaistnieć łącznie. W świetle powyższego, rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych Sąd powinien w pierwszej kolejności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi rozważyć, czy działanie pozwanego było bezprawne. Przepis art. 23 k.c. zawiera ogólną zasadę, że dobra osobiste, wymienione w nim jedynie przykładowo, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Zgodnie z treścią art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się 11 --- STRONA 13 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. wobec braku wiedzy powoda o toczącym się postępowaniu o opróżnienie i wydanie lokalu oraz jego prawomocnym rozstrzygnięciu W odniesieniu do tej podstawy prawnej, aktualne pozostają przedstawione wyżej rozważania Sądu dotyczące niewykazania faktu pogarszającego się stanu zdrowia powoda, czy pozostawania przez niego w długotrwałym w stresie. W sprawie bowiem poza sporem pozostawało, że jeszcze przed wszczęciem postępowania z powództwa M. P. - w lipcu 2009 r. - powód pozostawał osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, co orzeczone zostało 19 września 2007, to jest na prawie dwa lata przed wytoczeniem przedmiotowego powództwa. Przy tym, w treści orzeczenia o stopniu niepełnosprawności ustalono, że niepełnosprawność powoda istnieje od 20 maja 2005 r., a powstała ona jeszcze przed jego 18 rokiem życia. Do akt sprawy nie zostały nadto przedstawione jakiekolwiek dowody mogące potwierdzać pogorszenie się stanu emocjonalnego powoda w toku poszczególnych postępowań sądowych. Brak też dowodów pozwalających wyprowadzić wniosek, że potencjalne, trudne, towarzyszące powodowi odczucia, pozostawały w związku z trwającymi postępowaniami sądowymi. Stąd też, powództwo, także na tej podstawie prawnej nie zasługiwało na uwzględnienie. W kontekście twierdzeń strony powodowej, dotyczących niesprawiedliwych i krzywdzących w jej ocenie orzeczeń m.in. w sprawach o sygn. akt I C 256/13 i II Ca 1223/13, podstaw prawnych odpowiedzialności strony pozwanej należało poszukiwać także w art. 417! $ 2 k.c. zgodnie z którym, jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Z kolei powód niewątpliwie do tej pory nie uzyskał prejudykatu tj. orzeczenia, które stwierdzałoby, niezgodność z prawem ww. rozstrzygnięć. Tymczasem przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej za szkodę wyrządzoną przez wydanie niezgodnego z prawem orzeczenia sądowego jest stwierdzenie tej niezgodności z prawem we właściwym postępowaniu. Wynika z tego, że sąd rozpoznający roszczenie odszkodowawcze nie może samodzielnie ustalić niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego. Obowiązuje zatem swoisty „przedsąd”, następujący we właściwym postępowaniu. Stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia sądowego nastąpić może tylko według przepisów tego postępowania, w którym wydane zostało dane rozstrzygnięcie. W przedmiotowej sprawie oznacza to konieczność uzyskania przez powoda orzeczenia sądu stwierdzającego, że ww. rozstrzygnięcia były niezgodne z prawem (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I ACa 678/14, LEX nr 1554700). 12 --- STRONA 14 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 Biorąc pod uwagę powyższe, należy uznać, że nie zostały spełnione przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, albowiem nie zostało wykazane by ww. wyroki wydane zostały z naruszeniem prawa. Stąd też, roszczenie powoda oparte także na tej podstawie prawnej - art. 417! $ 2. k.c. - nie zasługiwało na uwzględnienie. Kończąc rozważania prawne w niniejszej sprawie, wskazać należy, że ostatecznie powództwo nie znajdowało uzasadnionych podstaw także w świetle art. 417? k.c. Zgodnie bowiem z tym przepisem jeżeli przez zgodne z prawem wykonywanie władzy publicznej została wyrządzona szkoda na osobie, poszkodowany może żądać całkowitego lub częściowego jej naprawienia oraz zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę, gdy okoliczności, a zwłaszcza niezdolność poszkodowanego do pracy lub jego ciężkie położenie materialne, wskazują, że wymagają tego względy słuszności. W sprawie niekwestionowanym pozostaje, że powód aktualnie znajduje się w trudniej sytuacji majątkowej. To jednak nie jest wystarczające dla uwzględnienia — choćby w części — wysuniętego w sprawie roszczenia na ww. podstawie prawnej. W postępowaniu bowiem nie wykazano, by z przyczyn zdrowotnych powód był całkowicie niezdolny do pracy zarobkowej. Okoliczności tej nie potwierdziły przedstawione do akt sprawy dokumenty w postaci orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zgodnie z którym powód w 2007 r. był zdolny do pracy z zastosowaniem odpowiedniego stanowiska pracy. Przy tym, orzeczenie to nie zostało wydane na stałe, a do 30 września 2010 r., powód natomiast nie przedstawił aktualnego stanowiska Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności. Nie ulega wątpliwości, że powód jest osobą chorą na cukrzycę i wymaga stałego leczenia, brak jednak dowodów wskazujących, że ze względu na to schorzenie nie może on wykonywać jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Należy też wskazać, że dla bytu odpowiedzialności strony pozwanej — także na podstawie tego przepisu - konieczne było wykazanie, że powód doznał jakiegoś uszczerbku i że uszczerbek ten jest normalnym, w rozumieniu art. 361 $ 1 k.c., następstwem działania lub zaniechania organu władzy publicznej (por. wyrok SA w Katowicach z 7 maja 2019 r., V ACa 72/19, LEX nr 2784751). Okoliczności tej natomiast — z przyczyn wyjaśnionych już wcześniej — powód nie wykazał. Reasumując, w świetle przedstawionych wyżej rozważań, powództwo jako nieznajdujące uzasadnionych podstaw należało oddalić w całości, o czym Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach procesu Sąd orzekł w pkt 2 wyroku na podstawie art. 102 k.p.c. i odstąpił od obciążania nimi powoda pomimo, iż jest stroną przegrywającą proces. Sposób skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem jurysdykcyjnym Sądu rozpoznającego sprawę i do jego oceny należy uznanie, czy wystąpił szczególnie 13 --- STRONA 15 --- Sygn. akt XVIII C 805/20 uzasadniony wypadek, który uzasadnia odstąpienie od generalnej zasady obciążania kosztami procesu strony przegrywającej spór, a jeśli tak, to w jakim zakresie. Z okoliczności sprawy wynika, iż obciążenie powoda kosztami sądowymi byłoby niezgodne z zasadami słuszności biorąc pod uwagę jego sytuację materialną, która uzasadniała zwolnienie go od kosztów sądowych w całości (k. 112). Wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu r. pr. Pawła Jurasa, z uwagi na moment wytoczenia powództwa, przyznane zostało na podstawie $8 pkt7)w związku z $4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r., poz. 1805), tj. w wysokości 7.200 zł powiększonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (pkt 3 wyroku). SSO Piotr Błaszak 14