Teza / krótkie omówienie
oddalenia skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygnatura akt XVIII C 367/18
//2.A0N
sys
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 28 listopada 2018 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XVIII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Ryszard Nowak
Protokolant: p.o. stażysty Piotr Piechowiak
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. w Poznaniu
sprawy z powództwa W s.
przeciwko Skarb Państwa Prezes Sądu Okręgowego w Poznaniu
o zapłatę
1. Oddala powództwo.
2. Zasądza od powoda na rzecz Skarbu Państwa Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa RP
kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
/-/ SSO Ryszard Nowak
1
--- STRONA 2 ---
XVIIIC 367/18
Uzasadnienie
Pozwem z dnia 28 lutego 2018 r. (k. 3-28), powód W "8 > wniósł
o zasądzenie swoją rzecz od Skarbu Państwa — reprezentowanego przez Prezesa Sądu
Okręgowego w Poznaniu kwoty 155.038,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi
od dnia 1 kwietnia 2014 r. do dnia zapłaty, tytułem odszkodowania i zadośćuczynienia
za doznane krzywdy, przez które należy rozumieć utrudnienie lub uniemożliwienie
dochodzenia należności z tytułu nienależytego wykonania umowy zawartej ze
wspólnikami Kancelarii Adwokackiej wskutek niezgodnego z prawem
działania Sądu Okręgowego w Poznaniu. Ponadto powód wniósł o zasądzenie od strony
pozwanej na swoją rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu powód wskazał, że zawarł z adwokatami prowadzącymi
Kancelarię Adwokacką umowę obejmującą reprezentowanie go w
sprawie przed Sądem Rejonowym w Środzie Wielkopolskiej przeciwko
spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Reprezentujący go pełnomocnicy
mieli dopuścić się szeregu zaniedbań, wskutek czego wyrok jaki zapadł w dniu 24
stycznia 2014 r. przed tamtejszym Sądem był dla powoda niekorzystny. Jednocześnie
w dniu 9 maja 2014 r. powód złożył skargę na przewlekłość postępownia, która jednak
została oddalona, a nie, jak tego oczekiwał powód, odrzucona. Takie rozstrzygnięcie
zapadłe przed Sądem Okręgowym w Poznaniu miało utwierdzić powoda w
przekonaniu, że nie nastąpiło przedawnienie roszczenia odszkodowawczego wobec
reprezentujących go pełnomocników.
W piśmie procesowym z dnia 10 kwietnia 2018 r. (k. 121-124) powód wskazał, że
Sąd Okręgowy w Poznaniu, Wydział VI Pracy oddalając skargę na przewlekłość
postępowania, a nie odrzucając ją, w sposób prawnie wiążący wskazał, że w dniu
wniesienia skargi przez powoda, postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt IV P
329/11 prowadzone przed Sądem Rejonowym w Poznaniu, było nieprawomocne, co
miało utwierdzić powoda w błędnym przekonaniu, że w wyżej wymienionej sprawie
trzyletni okres przedawnienia roszczeń z tytułu nienależytego wykonania umowy
jeszcze się nie zakończył.
W odpowiedzi na pozew z dnia 7 czerwca 2018 r. (k. 156-161) pozwany wniósł o
oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów
--- STRONA 3 ---
XVIIIC 367/18
procesu według norm przepisanych, w tym na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kosztów zastępstwa procesowego.
'W ocenie pozwanego, powództwo jest całkowicie bezzasadne i zasługuje na
oddalenie w całości, nie zachodzą bowiem przesłanki ewentualnej odpowiedzialności
odszkodowawczej Skarbu Państwa. Powód nie udowodnił ani szkody rzekomo
wywołanej wydaniem przez Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowienia w przedmiocie
oddalenia skargi na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy w postępowaniu
sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. akt IV P 329/11, ani też
wysokości szkody i związku przyczynowego. Dalej pozwany wskazał, że już w treści
uzasadnienia postanowienia Sądu Okręgowego w Poznaniu w przedmiocie oddalenia
skargi powoda została wskazana data wydania wyroku w sprawie o sygn. akt IV P
329/11. Co więcej, zgodnie ze złożonym przez siebie wnioskiem powód otrzymał odpis
tegoż wyroku, a następnie w dniu 1 kwietnia 2014 r. złożył od niego apelację. Z uwagi
na braki formalne apelacji i ich nieuzupełnienie w terminie Sąd Rejonowy w Środzie
Wielkopolskiej wydał postanowienie z dnia 14 maja 2014 r. o odrzuceniu apelacji
powoda. Dalej pozwany zaprzeczył, by dla dochodzenia swoich roszczeń względem
pełnomocników procesowych, konieczne było uzyskanie wcześniej jakiegokolwiek
orzeczenia w trybie wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość.
Na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. powód przyznał, że otrzymując
postanowienie o odrzuceniu apelacji miał wiedzę, iż postępowanie przed Sądem
Rejonowym w Środzie Wielkopolskiej zostało zakończone, wiedział też, że wyrok był
prawomocny w dacie 10 maja 2014 r. Przed dniem 10 maja 2017 r. nie składał żadnego
pozwu ani wniosku o zawezwanie do próby ugodowej przeciwko byłym
pełnomocnikom.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny
Uchwałą nr 1 Zgromadzenia Wspólników spółki spółki z
ograniczoną odpowiedzialnością z dnia 11 maja 2011 r. powód został odwołany z funkcji
członka Zarządu spółki — Prezesa Zarządu.
Postanowieniem Sądu Rejonowego Poznań — Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu,
VIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 1 lipca 2011 r.,
(sygn. akt PO.VII NS-REJ.KRS/o30844/10/718) powód został wykreślony z
--- STRONA 4 ---
XVIIIC 367/18
Krajowego Rejestru Sądowego jako członek zarządu spółki z
ograniczoną odpowiedzialnością.
Dowód: postanowienie Sądu Rejonowego Poznań — Nowe Miasto i Wilda w
Poznaniu, VIII Wydziału Gospodarczego Krajowego Rejestru Sądowego, sygn. akt
PO.VII NS-REJ.KRS/030844/10/718 z dnia 1 lipca 2011 r. (k. 29), akt notarialny z
dnia 11 maja 2011 r., (k. 30-34)
Dnia 2 listopada 2011 r. do Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej IV
Wydziału Pracy wpłynął pozew powoda przeciwko spółce z
ograniczoną odpowiedzialnością o wynagrodzenie. Sprawa została zarejestrowana pod
sygn. akt IV P 329/11. Zgodnie z udzielonym mu pełnomocnictwem, powód był
reprezentowany w tej sprawie przez adwokata W odpowiedzi na
pozew pozwany w tamtym procesie spółka wniosła o oddalenie powództwa.
Dowód: pełnomocnictwo (k. 70)
Sąd Rejonowy w Środzie Wielkopolskiej Wydział IV Sąd Pracy wyrokiem z dnia
24 stycznia 2014 r. w zakresie żądania zasądzenia od pozwanej spółki
spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz powoda zasiłku
chorobowego za okres od dnia 30 marca 2013 r. do dnia 31 maja 2013 r. uznał się
niewłaściwym rzeczowo i sprawę w tej części przekazał do Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych — Inspektoratu we W Jako właściwego miejscowo i rzeczowo, w
pozostałym zakresie oddalił powództwo, zaś kosztami postępowania obciążył powoda i
na tej podstawie zasądził od niego na rzecz pozwanej kwotę 1.800,00 zł tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego.
Zgodnie z wnioskiem z dnia 30 stycznia 2014 r. powodowi doręczono w dniu 18
marca 2014 r. odpis wyroku z uzasadnieniem. W dniu 1 kwietnia 2014 r. powód złożył
apelację od wskazanego wyżej wyroku zaskarżając go w całości. Zgodnie z
zarządzeniem z dnia 10 kwietnia 2014 r. wezwano powoda do uzupełnienia w terminie
7 dni braków formalnych apelacji poprzez uiszczenie opłaty sądowej, przedłożenie
odpisu apelacji celem doręczenia stronie pozwanej, prawidłowe określenie sądu II
instancji, zwięzłe przedstawienie zarzutów i ich uzasadnienie, sprecyzowanie wniosku
o zmianę lub uchylenie wyroku oraz określenie wartości przedmiotu zaskarżenia pod
rygorem odrzucenia apelacji. Zobowiązanie zostało powodowi doręczone w dniu 2 maja
2014r.
--- STRONA 5 ---
XVIIIC 367/18
Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. Sąd Rejonowy Sąd Pracy w Środzie
Wielkopolskiej odrzucił apelację powoda.
Dowód: wyrok Sądu Rejonowego w Środzie Wielkopolskiej z dnia 24 stycznia 2014
r., sygn. akt IV P 329/11 (k. 50-69), postanowienie Sądu Rejonowego w Środzie
Wielkopolskiej z dnia 24 stycznia 2014 r., sygn. akt IV P 329/11 (k. 169-170)
Ztytułu świadczenia pomocy prawnej spółka Spółka Adwokacka
Spółka Cywilna wystawiła powodowi fakturę VAT obejmującą wynagrodzenie z
prowadzenie sprawy o sygn. akt VII K 20/13 i sygn. akt IV P 329/11.
Dowód: faktura VAT nr
Dnia 9 maja 2014 r. powód złożył do Sądu Okręgowego w Poznaniu skargę na
naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki i wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie
przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (sygn. akt IV
P 329/11) toczącej się przed Sądem Rejonowym w Środzie Wielkopolskiej, IV
Wydziałem Pracy Sądem Pracy, a nadto o zasądzenie od Skarbu Państwa kwoty
20.000,00 zł.
W uzasadnieniu powód wskazał okoliczności, które w jego ocenie uzasadniały
przyjętą przez niego tezę o wadliwym przebiegu postępowania.
Dowód: skarga z dnia 9 maja 2014 r. (k. 74-79)
Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2014 r. (sygn. akt VI S 10/14) Sąd Okręgowy
w Poznaniu Wydział VI Pracy oddalił skargę powoda. W uzasadnieniu Sąd Okręgowy
wskazał, że skarga na przewlekłość postępowania podnosząca zwłokę w wyznaczaniu
kolejnych terminów rozpraw oraz przewlekłości działań sądu polegających na
pozyskaniu dowodów (akt odrębnych spraw sądowych) była bezzasadna.
Dowód: postanowienie z dnia 25 czerwca 2014 r., sygn. akt VI S 10/14 (k. 82-88)
Wskazać należy, iż ustalony przez Sąd stan faktyczny jest wynikiem konfrontacji
dowodów w postaci dokumentów z osobowymi źródłami dowodowymi. Podnieść zatem
trzeba, iż w myśl art. 233 8 1 k.p.c. Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według
własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego
--- STRONA 6 ---
XVIIIC 367/18
materiału. Ocena dowodów polega na ich zbadaniu i podjęciu decyzji, czy została
wykazana prawdziwość faktów, z których strony wywodzą skutki prawne. Celem Sądu
jest tu dokonanie określonych ustaleń faktycznych, pozytywnych bądź negatywnych
iostateczne ustalenie stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia.
Ocena wiarygodności mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża
istotę sądzenia w części obejmującej ustalenie faktów, ponieważ obejmuje
rozstrzygnięcie o przeciwnych twierdzeniach stron na podstawie własnego przekonania
sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia ze świadkami, stronami,
dokumentami i innymi środkami dowodowymi. Powinna odpowiadać regułom
logicznego rozumowania wyrażającym formalne schematy powiązań między
podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia
życiowego wyznaczające granice dopuszczalnych wniosków i stopień
prawdopodobieństwa ich występowania w danej sytuacji. Jeżeli z określonego
materiału dowodowego Sąd wyprowadza wnioski logicznie poprawne i zgodne
z doświadczeniem życiowym, to ocena Sądu nie narusza reguł swobodnej oceny
dowodów (art. 233 $ 1 k.p.c.) i musi się ostać choćby w równym stopniu, na podstawie
tego materiału dowodowego, dawały się wysnuć wnioski odmienne.
Dokumenty (ich kopie) nie były kwestionowane przez strony. Sąd dał im wiarę,
mając na uwadze, iż w myśl art. 245 k.p.c. dokument prywatny stanowi dowód tego, że
osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Zgodnie zaś
zart. 244 8 1 k.p.c. dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez
powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich
działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
Sąd oddalił wnioski dowodowe strony powodowej zawarte w pozwie w pkt 6-30
i 33-53, albowiem nie miały one dla sprawy żadnego znaczenia. Zgodnie z art. 227
k.p.c., przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne
znaczenie. Podstawowym ciężarem procesowym obciążającym stronę jest ciężar
twierdzenia, który sprowadza się do obowiązku przytaczania twierdzeń o faktach
(okolicznościach faktycznych) mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Twierdzenia te stanowią przedmiot poznania przez sąd i sprawdzenia pod względem
prawdziwości, czemu służy postępowanie dowodowe. Tym samym za przedmiot
dowodu mogą zostać uznane wyłącznie fakty, które wyznaczają przesłanki dochodzenia
roszczenia w postępowaniu sądowym. Przedmiotem dowodu mogą być jedynie fakty
istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. O tym, które z faktów podnoszonych przez strony
--- STRONA 7 ---
XVIII C 367/18
będą miały taki charakter, decydują normy prawa materialnego, które w postępowaniu
mają zostać urzeczywistnione (wyr. SN z 4.3.2008 r., III UK 65/07, Legalis). Te z kolei
ustala sąd na podstawie twierdzeń powoda (wnioskodawcy), przytaczanych dla
uzasadnienia zgłaszanego w postępowaniu żądania. Istotne znaczenie mają zatem
jedynie te fakty, które odpowiadają hipotezom tych przepisów prawa materialnego,
które mają zastosowanie w sprawie. Dlatego też art. 227 KPC znajduje zastosowanie
nie przy ustalaniu faktów przez sąd, lecz przy podejmowaniu określonych rozstrzygnięć
dowodowych (wyr. SN z 5.9.2008 r., I CSK 41/08, Legalis). Nie oznacza to zatem
obowiązku po stronie Sądu przeprowadzenia wszelkich wnioskowanych przez strony
dowodów, ale tylko tych z nich, które mają dla sprawy istotne znacznie.
W niniejszej sprawie należało ustalić, czy po stronie Sądu Okręgowego
rozpatrującego skargę na przewlekłość postępowania istniał obowiązek
merytorycznego rozpatrzenia wniesionej przez powoda skargi, czy też skargę tę
należało, jak chciał tego powód, odrzucić jako niedopuszczalną. Ustalenie, że skarga
podlegała merytorycznemu rozpoznaniu niejako automatycznie niweczyło podstawy
żądania przez powoda odszkodowania, co miało miejsce w tymże postępowaniu, o czym
niżej.
Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie
prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym
prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez
nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. z 2018 r. poz. 75 t.j., dalej: ustawa) strona może wnieść
skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło
naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli
postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w
sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych
i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej
dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).
Stanem uzasadniającym złożenie skargi jest sytuacja, w której uprawniony
poweźmie przekonanie, że doszło do naruszenia jego prawa do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki, czyli że postępowanie w jego sprawie trwa dłużej, niż to
konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne
dla rozstrzygnięcia sprawy albo dłużej niż to konieczne dla wykonania orzeczenia. Dla
--- STRONA 8 ---
XVIIIC 367/18
stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w
szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu
wydania w sprawie rozstrzygnięcia co do istoty, uwzględniając charakter sprawy,
stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę,
rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony,
która zarzuciła przewlekłość postępowania. W piśmiennictwie wyraża się pogląd, że
przewlekłość to długotrwałe zaniechanie, podejmowanie nieefektywnych czynności,
podejmowanie pozornych czynności. Długość trwania postępowania nie stanowi sama
przez się podstawy do stwierdzenia przewlekłości.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego
skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania
w sprawie. Ustawodawca ukształtował postępowanie ze skargi na przewlekłość
postępowania jako postępowanie incydentalne w ramach postępowania co do istoty
sprawy. W ustawie nie określono terminu początkowego, w którym skarga może być
wniesiona, za to pośrednio określony został termin, po upływie którego skarga nie
może być wniesiona. W tej sytuacji należy przyjąć, że skarga może być wniesiona po
zaistnieniu stanu, który w ocenie skarżącego uzasadnia podniesione w niej zarzuty, nie
później jednak niż do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W procedurze
cywilnej i sądowoadministracyjnej wniesienie skargi po terminie stanowi o
niedopuszczalności zaskarżenia z uwagi na uchybienie terminowi do wniesienia środka
zaskarżenia, a taka sytuacja usprawiedliwia wydanie przez sąd postanowienia o
odrzuceniu skargi (art. 370 i art. 373 KPC w zw. z art. 397 $ 2 KPC).
'W doktrynie i orzecznictwie analizuje się prawomocność w dwóch aspektach.
Prawomocność formalna orzeczenia oznacza wynikającą z niezaskarżalności
orzeczenia w drodze zwyczajnych i szczególnych środków zaskarżenia niemożność jego
uchylenia lub zmiany. Orzeczenie nie miałoby istotniejszego sensu, gdyby nie było
wiążące, gdyby można było nie stosować się do przyjętego w nim rozstrzygnięcia. Z
natury rzeczy wynika, że orzeczenie musi mieć moc wiążącą. Tę moc wiążącą określa
się mianem prawomocności materialnej. Moc wiążąca orzeczenia może wynikać nie
tylko z prawomocności formalnej, ale również z wydania albo z doręczenia orzeczenia.
Prawomocność materialna działa w granicach określonych w odpowiednich
przepisach.
--- STRONA 9 ---
XVIIIC 367/18
Zgodnie z art. 363 8 1 k.p.c., orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie
przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. Orzeczenia,
które nie zostały w terminie zaskarżone, stają się prawomocne z dniem następnym,
przypadającym bezpośrednio po ostatnim dniu terminu zaskarżenia orzeczenia. W ten
sam sposób oznacza się datę prawomocności orzeczenia, które wprawdzie zaskarżono,
ale następnie wniesiony środek zaskarżenia został odrzucony jako spóźniony,
niedopuszczalny lub nieopłacony. Odnosi się to również do sytuacji, w których sąd
oddalił wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia. W
powyższych wypadkach data prawomocności postanowienia, którym sąd odrzucił
środek zaskarżenia, nie determinuje daty prawomocności orzeczenia, od którego
środek ten został wniesiony (wyr. SN z 10.3.1993 r., LCRN 19/93, OSNC 1993, Nr 11,
poz. 205; wyr. SN z 8.8.1995 r., ILCRN 83/95, OSNC 1995, Nr 11, poz. 167).
Odrzucenie wniesionego środka zaskarżenia również nie ma wpływu na chwilę
uprawomocnienia się orzeczenia. Jeżeli środek zaskarżenia zostanie odrzucony,
orzeczenie uprawomocnia się z taką chwilą, jakby środek ten nigdy nie został
wniesiony. Odrzucenie środka zaskarżenia oznacza bowiem, że był on niedopuszczalny
już w chwili wniesienia.
Rozbieżności w orzecznictwie dotyczą odpowiedzi na pytanie, jakie jest
znaczenie zakończenia postępowania w sprawie, w której wniesiono skargę dla biegu
postępowania wywołanego skargą, a przede wszystkim dla dopuszczalności wydania
merytorycznego rozstrzygnięcia co do zasadności skargi.
Skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła
przewlekłość postępowania, wnosi się do sądu w toku postępowania w sprawie. Chodzi
zatem o etap postępowania przed tym sądem, przed którym to postępowanie nadal się
toczy, czyli nie zostało jeszcze zakończone (zamknięte) w wyniku wydania stosownych
orzeczeń. Jeśliby sprawa została prawomocnie zakończona wyrokiem sądu
odwoławczego, zaś skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez
nieuzasadnionej zwłoki zostałaby złożona po prawomocnym zakończeniu
postępowania, to okoliczności te powodują niedopuszczalność skargi z uwagi na
wniesienie jej po upływie przepisanego terminu i stanowią przesłankę odrzucenia
skargi (post. SN z 19.1.2006 r., III SPP 162/05, Legalis). Skarga na naruszenie prawa
strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być wniesiona jedynie
w toku postępowania, którego dotyczy (post. SN z 30.7.2008 r., KSP 3/08, Legalis) i
--- STRONA 10 ---
XVIIIC 367/18
nie jest dopuszczalne badanie biegu tych postępowań, które już zakończyły się
wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż postępowania te zostały
zakończone poprzez fakt wydania wyroku, i to niezależnie od tego, czy zapadłe
orzeczenia zostały następnie utrzymane, czy też uchylone, a sprawa przekazana do
ponownego rozpoznania (post. SA w Katowicach z 25.10.2006 r., II S 16/06, Legalis).
Termin do wniesienia skargi jest zatem zachowany, jeżeli skarga została złożona na
etapie postępowania, którego dotyczy (post. SN z 10.6.2008 r., KSP 2/08, OSNKW
2008, Nr 9, poz. 71).
Należy przyjąć, że uprawomocnienie się orzeczenia kończącego postępowanie w
sprawie przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie wywołane skargą na
przewlekłość postępowania nie ma wpływu na możliwość zakończenia postępowania w
sprawie rozstrzygnięciem merytorycznym, a bezprzedmiotowe w takiej sytuacji staje
się jedynie żądanie wydania sądowi zaleceń, o jakich mowa w art. 6 ust. 3 ustawy.
Wskazać trzeba zatem, iż w dacie wniesienia przez powoda skargi na przewlekłość
postępowanie o sygn. akt IV P 329/11, nadal się toczyło, a zatem skarga na przewlekłość
była w owym czasie dopuszczalna i jako taka musiała zostać rozpatrzona
merytorycznie.
Bez względu na powyższe wskazać należy, że nieuprawnione są twierdzenia
powoda zmierzające do wykazania, że od jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w przedmiocie
skargi na przewlekłość postępowania zależała możliwość dochodzenia ewentualnych
roszczeń od pełnomocników procesowych, albo by toczące się postępowanie wywołane
wniesieniem takiej skargi w jakikolwiek sposób oddziaływało na bieg terminu
przedawnienia roszczeń przeciwko pełnomocnikom procesowym. Ustawodawca w
żadnym akcie normatywnym nie powiązał ze sobą tych dwóch instytucji.
Powód oparł powództwo w sprawie o przepis art. 415i 417 $ 1 k.e. Zgodnie z tym
pierwszym przepisem kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do
jej naprawienia. Zgodnie z tym drugim za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z
prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi
odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna
osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Podstawą przypisania
odpowiedzialności na podstawie art. 415 k.c., zwanej w doktrynie i judykaturze jako
odpowiedzialności deliktowej, jest spełnienie następujących przesłanek: zdarzenie, z
którym system prawny wiąże odpowiedzialność na określonej zasadzie, oraz szkoda i
--- STRONA 11 ---
XVIIIC 367/18
związek przyczynowy między owym zdarzeniem a szkodą. Przy ustalaniu
odpowiedzialności z tytułu czynów niedozwolonych znajdują zastosowanie przepisy
ogólne dotyczące związku przyczynowego, szkody i sposobów jej naprawienia (art. 361
- 363 k.e.). Jednak zważywszy na specyfikę deliktów, ustawodawca musiał wskazać
reguły przypisania indywidualnie określonym podmiotom obowiązku naprawienia
szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym, a więc sposób ustalenia dłużnika.
Natomiast przesłankami odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa, przewidzianej
w art. 417 k.e., są: bezprawność działania lub zaniechania sprawcy, szkoda oraz
normalny związek przyczynowy między bezprawnym zachowaniem sprawcy a szkodą
(vide: wyrok SN z dn. 9.01.2015 r., V CSK 161/14).
Aby można było mówić w świetle powyższych uregulowań o ponoszeniu
odpowiedzialności przez konkretną osobę fizyczną lub Skarb Państwa muszą zostać
spełnione łącznie wszystkie przesłanki warunkujące odpowiedzialność na zasadzie art.
415 k.c. lub art. 417 8 1 k.e., które wyżej opisano. Brak udowodnienia lub wykazania
przez powoda którejkolwiek z przesłanek niweczy powstanie odpowiedzialności
cywilnej na podstawie art. 415 k.c. bądź art. 417 8 1 k.c., a tym samym nie daje podstaw
do zasądzenia stosownego odszkodowania.
Zatem to na powodzie zgodnie z zasadą rozkładu ciężaru dowodu przewidzianą
wart. 6 k.c. w myśl, której ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu
tego wywodzi skutki prawne, ciąży obowiązek dowodowy do wykazania faktów
stanowiących przesłanki odpowiedzialności danego podmiotu pozwalających na
uznanie przez sąd powództwa jako zasadnego i słusznego. Odpowiednikiem art. 6 k.c.
w postępowaniu cywilnym jest art. 232 k.p.c. zgodnie z którym to strony są obowiązane
wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Powód
jako podmiot dążący do ochrony swojego prawa podmiotowego w postępowaniu
sądowym winien przedstawić takie środki dowodowe wykazujące fakty należycie
uzasadniające przyznanie powodowi ochrony jego praw udzielonej przez sąd
rozpoznający sprawę.
Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż po
pierwsze nie jest prawdziwa teza powoda co do tego, iż opisane wyżej orzeczenie miało
nieprawidłową treść. Nie można więc mówić o bezprawności działania lub zaniechania
ewentualnego sprawcy co jest warunkiem koniecznym dla powstania
odpowiedzialności odszkodowawczej po stronie pozwanego. Już z tego powodu
--- STRONA 12 ---
XVIIIC 367/18
powództwo winno być oddalone a prowadzenie dalszego postępowania dowodowego w
zakresie zaproponowanym przez powoda stało się tym samym bezcelowe. Bez
znaczenia pozostawało więc to czy faktycznie działanie pełnomocników doprowadziło
do powstania u powoda szkody. Stąd też Sąd pominął wszelkie wnioski dowodowe
powoda zmierzające do dokonania ustaleń w tej kwestii.
Dodać jedynie można, iż w ocenie Sądu również niewiarygodnie brzmią
twierdzenia powoda co do tego, że powód świadomie czekał do ostatnich dni przed
przedawnieniem się roszczenia ze złożeniem stosownych środków prawnych, które
miałyby doprowadzić do skutecznego dochodzenia swoich roszczeń wobec byłych
pełnomocników; tym bardziej, iż powód nie wykazał by faktycznie w tym zakresie czynił
jakiekolwiek przygotowania w tym zakresie. Skoro z takimi działaniami zwlekał to
czynił to na własną odpowiedzialność nie próbując nawet swoich twierdzeń co do
przedawnienia roszczeń weryfikować choćby poprzez konsultacje u fachowego
pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
doprowadziła Sąd do ustaleń polegających na przyjęciu, iż powództwo było pozbawione
podstaw faktycznych i prawnych i jako takie podlegało oddaleniu. Mając na uwadze
powyższe, Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
'W pkt 2 wyroku Sąd orzekł o kosztach postępowania, na podstawie art. 98 k.p.c.
wzw.z$ 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015
r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265) i z tego
tytułu zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej Skarbu
Państwa kwotę 5.400,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
SSO Ryszard Nowak
--- STRONA 13 ---
XVIII C 367/18
Zarządzenie
1. Notować.
2. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikowi pozwanego
zgodnie ze złożonym przez niego wnioskiem.
3. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć powodowi zgodnie ze złożonym
przez niego wnioskiem.
4. Za 21dni od doręczenia z apelacją, zażaleniem lub pismem.
SSO Ryszard Nowak
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Poznaniu XVIII Wydział Cywilny w następującym składzie#XVIII C 367/18//2.A0N sys WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań#art. 245 k.p.c.#art. 227 k.p.c.#art. 227 KPC#art. 2 ust. 1 ustawy#art. 5 ust. 1 ustawy#art. 373 KPC#art. 6 ust. 3 ustawy.#art. 415 k.c.#art. 417 k.e.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 98 k.p.c.