Wyrok XVIII C 165/21

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XVIII C 165/21 ) a BE 5 ZAD WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ " Dnia 2 marca 2022 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, XVIII Wydział Cywilny, | w składzie: ) Przewodniczący: asesor sądowy Robert Grzelak Protokolant: stażysta Jowita Jeruzal , po rozpoznaniu w dniu [...] roku w Ł. na rozprawie sprawy z powództwa B. G. przeciwko Skarbowi Państwa - [...]Jw Ł. o zapłatę 1. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa — [...]w Ł. na rzecz powoda B. G. kwotę [...] (L..]) złotych, 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie, 3. zasądza od powoda B. G. na rzecz pozwanego Skarbu Państwa - [...]w Ł. kwotę 192 ' ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, : 4. zasądza od pozwanego Skarbu Państwa - [...]w Ł. na rzecz powoda B. G. kwotę 72 (siedemdziesięciu dwóch) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu, 5. nakazujeściągnąć od powoda B. G. na rzecz Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego dla Ł.- " Śródmieścia w Ł. z zasądzonego na rzecz powoda w pkt. 1. (pierwszym) wyroku roszczenia kwotę [...] ([...]) złotych tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, 6. nakazuje pobrać od pozwanego Skarbu Państwa — Aresztu Śledczego w Ł. na rzecz Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego dla Ł.-Śródmieścia w Ł. kwotę [...] ([...]) złotych --- STRONA 2 --- tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, 7. przyznaje adw. M. K. od Skarbu Państwa- Sądu Rejonowego dla Ł.-Śródmieścia w Ł. kwotę [...] ([...]) złotych, w tym należny podatek VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. --- STRONA 3 --- Sygn. akt XVIII C 165/21 UZASADNIENIE Pozwem skutecznie złożonym w dniu [...] roku (k. 32) B. G. zażądał zasądzenia od Skarbu Państwa — [...] Ł. kwoty 25.000 złotych zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności (pozew k. [...], pismo k. 41) Pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu. (odpowiedź na pozew k. [...]). Powód pismem złożonym w dniu [...] roku zmodyfikował powództwo w ten sposób, że zażądał zasądzenia na jego rzecz kwoty 5.000 złotych tytułem zadośćuczynienia w związku z' warunkami wykonywania pozbawienia wolności oraz kwoty 20.000 złotych tytułem zadośćuczynienia za krzywdę związaną z pogorszeniem stanu zdrowia spowodowanym nienależytą opieką medyczną i wadliwym leczeniem (pismo k. 167-172) Sąd Rejonowy ustalił następujący stan faktyczny: Ki B. G. przebywał w /...J[... JE. w okresach od dnia [... ] roku do dnia [...] roku oraz od dnia [...] roku do dnia [...] roku. Bezsporne Osadzeni w /...J[...]Ł. mają prawo do otrzymania od jednostki papieru, koperty i znaczków pocztowych na dwie przesyłki listowe w miesiącu, a koszty dalszej korespondencji muszą ponosić sami osadzeni. Jednocześnie jednak w przypadku gdy osadzony nie posiada środków pieniężnych, to w celu kierowania korespondencji m.in. do organów wymiaru sprawiedliwości, otrzymuje on papier, koperty i znaczki pocztowe poza limitem. Fakt przyznany przez pozwanego k. 59. Osadzeni w [...] Ł. mogą korzystać z aparatu telefonicznego raz dziennie bez względu na to czy wykonują połączenie do osoby bliskiej czy do pełnomocnika. Od 5 maja 2017 roku czas rozmowy telefonicznej z osobą bliską wynosi nie mniej niż 7 minut, a wcześniej wynosił 5 minut. Do końca 2016 roku czas rozmowy telefonicznej z pełnomocnikiem był ograniczony do 15 minut, a od stycznia 2017 roku czas rozmowy nie jest limitowany. Fakt przyznany przez pozwanego k. 59v. W [...] Ł. do końca roku 2017 do cel mieszkalnych dostarczano tylko bieżącą zimną wodę. Osadzeni mogli korzystać z ciepłej wody w łaźniach —do maja 2017 roku raz w tygodniu, a po tej dacie — dwa razy w tygodniu. Dodatkowo osadzeni mogli zakupić grzałkę do wody w | kantynie lub otrzymać czajnik bezprzewodowy od rodziny. Od 2018 roku wszystkie cele mieszkalne mają dostęp do ciepłej wody trzy razy dziennie po godzinie. + Dowód: zeznania świadka J. H. na rozprawie w dniu [...] roku 00:09:49-00:11:31 k. 144, zeznania świadka Ł. B. na rozprawie w dniu [...] roku 00:31:19-00:34:12 k. 145, zeznania świadka W. T. k. 240 1 --- STRONA 4 --- Chodniki na polu spacerowym zawierały dziury i nierówności. Po intensywnych opadach deszczu powstawały kałuże. Dowód: zeznania świadka W. G. na posiedzeniu w dniu [...] roku 00:01:49-00:29:39 k. [...], zeznania świadka Ł. B. na rozprawie w dniu [...] roku 00:31:19-00:34:12 k. 145, zeznania świadka M. C. na rozprawie w dniu [...] roku 00:57:31-00:59:46, zeznania świadka K. D. na posiedzeniu w dniu [...] roku 00:01:47-00:17:12 k. 400-401 'W oknach cel mieszkalnych zamontowane były tzw. blendy — okienne płyty z poliwęglanu. Blendy stosowane w oknach [...] Ł. posiadają aprobaty techniczne, liczne certyfikaty. zagraniczne i zostały dopuszczone do użytkowania w budownictwie jako przeszklenia drzwi i okien. Tworzywo z jakich wykonano przesłony jest stosowane w oknach i świetlikach, i przepuszcza światło w 88%. Blendy montowane są w odstępie około 30 centymetrów od okna co zapewnia wymianę powietrza w pomieszczeniu. Dowód: opinia biegłego K. H. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Ł.-Śródmieścia w Ł., II Wydziału Cywilnego w sprawie II C 1034/15, opinia biegłego K. H. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Ł.-Śródmieścia w Ł., I Wydziału Cywilnego w sprawie I C 818/13, opinia biegłego K. Ś. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Ł.-Widzewa w Ł., I Wydziału Cywilnego w sprawie I C 18/11 Po każdym widzeniu z bliskimi lub z pełnomocnikiem osadzeni są poddawani kontroli osobistej w pomieszczeniach wyposażonych w kamery rejestrujące obraz. Okoliczność ustalona na podstawie art. 230 k.p.c. Usytuowanie pawilonów [...] Ł. względem stron świata jest zrealizowane w taki sposób, że szczyty budynków znajdują się po stronie północnej i południowej, co zapewnia oświetlenie światłem słonecznym wszystkich pomieszczeń. 'W latach 2016-2017 w celach [...] Ł. zamontowane było oświetlenie jarzeniowe lub LEDowe. Od 2018 roku w 95% cel mieszkalnych założone jest oświetlenie LEDowe. Zamontowane oprawy oświetleniowe spełniały. wymagania dla pomieszczeń, umożliwiając choćby czytanie przy zapewnianym przez nich świetle. Dowód: zeznania świadka J. H. na rozprawie w dniu [...] roku 00:14:08-00:16:36 k. 144, opinia biegłego K. Ś. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Łodzi- Widzewa w Łodzi, I Wydziału Cywilnego w sprawie IC 18/11, opinia biegłego K. W. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie II C 26/12 : 'W celach [...] Ł. zamontowane są kratki wentylacyjne o przekroju 14 cm. x 21 cm., a * nadto wentylacja możliwa jest poprzez otwory okienne, także w przypadku zastosowania przy nich blend. Przewody wentylacyjne są poddawane okresowym kontrolom stanu technicznego, które nie wykazują nieprawidłowości. * 2 --- STRONA 5 --- Ewentualne zawilgocenia lub zagrzybienia cel nie są spowodowane nieprawidłowym działaniem wentylacji. Dowód: opinia biegłego K. H. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, II Wydziału Cywilnego w sprawie II C 1034/15, opinia biegłego K. HH. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, IWydziału Cywilnego w sprawie I C 818/13, opinia biegłego K. Ś. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego dla Łodzi-Widzewa w Łodzi, I Wydziału Cywilnego w sprawie I C 18/11, opinia biegłego K. W. z dnia [...] roku sporządzona na zlecenie Sądu Okręgowego w Warszawie w sprawie II C 26/12 B. G. podczas pobytu w [...] Ł., ani razu nie przebywał w celi, w której przypadałoby * na niego mniej niż 3 m”. Dowód: notatka służbowa k. [...] W dniu [...] roku B. G. zgłosił się do administracji [...] Ł. informując o tym, że „coś mu przeskoczyło” w prawym stawie kolanowym. . 'W dniu [...] roku wykonano badanie USG prawego stawu kolanowego, które ujawniło zerwanie (ponowne — powód doznał podobnego uszkodzenia przed osadzeniem) przeszczepu więzadła krzyżowego prawego stawu kolanowego. 'W dniu [...] roku B. G. odmówił konsultacji ortopedycznej. W dniu [...] roku miała miejsce konsultacja ortopedyczna przez lekarza więziennej służby zdrowia. Ortopeda podał zalecenia — leczenie operacyjne w trybie planowym. B. G. był konsultowany w więziennej służbie zdrowia w dniach [...] roku, [...] roku i [...] roku zgłaszając ból prawego stawu kolanowego i otrzymując leki przeciwbólowe. 'W dniu [...] roku B. G. był konsultowany przez chirurga ortopedę w szpitalu im. Jonschera w Łodzi. Lekarz zalecił weryfikację rozpoznania poprzez wykonanie badania MRI stawu kolanowego. 'W dniu [...] roku B. G. był ponownie konsultowany w więziennej służbie zdrowia zgłaszając ból prawego kolana. W dniu [...] roku B. G. zgłosił się do administracji [...] Ł. z informacją o silnym bólu kolana po stronie przyśrodkowej i ograniczenia jego ruchomości. B. G. przewieziono do szpitala CKD. Tam poddano go badaniu RTG, które nie wykazało świeżych urazów kostnych. Wśród zaleceń zaznaczono, że przed wykonaniem badania MR należy ustalić rodzaj metalu, z którego wykonano śruby mocujące przeszczep ACL. . W dniu [...] roku B. G. otrzymał od [...] Ł. dwie kule łokciowe. B. G. miał wizyty w więziennej służbie zdrowia w dniach [...] roku, [...] rokui [...] roku, zgłaszając bóle prawego kolana i otrzymując leki przeciwbólowe. W dniu [...] roku B. G. nie wyraził zgody na konsultację ortopedyczną. W dniu [...] roku B. G. został poddany konsultacji ortopedycznej przez lekarza więziennej służby zdrowia. Specjalista potwierdził obecność objawów niestabilności prawego stawu kolanowego i utrzymał zalecenia z poprzedniej konsultacji. 3 --- STRONA 6 --- 'W dniu [...] roku B. G. miał zaplanowane badanie RM stawu kolanowego jednak nie odbyło się ono z uwagi na jego udział w czynnościach procesowych. Badanie RM B. G. miał wykonane [...] roku. B. G. miał wizytę w więziennej służbie zdrowia w dniu [...] roku. W dniu [...] roku B. G. został poddany konsultacji ortopedycznej przez lekarza więziennej służby zdrowia. Specjalista postawił rozpoznanie wtórnego uszkodzenia ACL prawego stawu kolanowego. Podczas kolejnych wizyt w więziennej służbie zdrowia B. G. zgłaszał dolegliwości bólowe prawego kolana. ' B. G. zaczęto wykonywać iniekcje leku /.../[...]: « wdniu[...] roku, e wódniu[...] roku iniekcji nie wykonano z uwagi na czynności procesowe z udziałem B. G., e wdniu[...] roku, . e« wódniu[...] roku B. G. zrezygnował z przyjęcia iniekcji, Dowód: dokumentacja medyczna k. 199-236, opinia biegłego ortopedy 437-441 Niestabilność stanu kolanowego na skutek uszkodzenia ACL powoduje dyskomfort oraz ból, odczuwane najbardziej w sytuacjach zwiększonego wysiłku; np. konieczności długotrwałego chodzenia, chodzenia po schodach czy przenoszenia ciężkich przedmiotów. Współcześnie przyjęto, że po stwierdzeniu rozerwania przedniego więzadła krzyżowego kolana najkorzystniejszym okresem do wykonania operacji odtwórczej jest okres czterech tygodni. W praktyce jednak kwalifikacja takiego przypadku do operacji w trybie planowym jest powszechnie przyjętą praktyką w lecznictwie w Polsce. W zależności od ośrodka leczniczego okres oczekiwania na taki zabieg może wynosić od kilku miesięcy nawet do kilku lat. Rehabilitacja pomiędzy doznaniem urazu, a operacją jest istotna, ale nie zastąpi ćwiczeń wykonywanych codziennie przez samego pacjenta. Nieprzeprowadzenie operacji kolana u powoda przez okres ponad dwóch lat pobytu w [...] Ł. wpłynęło niekorzystnie na komfort jego funkcjonowania, wiązało się z bolesnością, która byłaby zmniejszona lub zminimalizowana w przypadku wykonania operacji. Wykonywane B. G. iniekcje leku [...] były nieregularne, a ich częstotliwość była mniejsza niż zalecana. Mogło to wpłynąć w odczuwalny przez niego sposób na komfort jego funkcjonowania, choć pacjenci często reagują niejednakowo na kolejne dawki leku. Dowód: uzupełniająca opinia biegłego ortopedy k. 473-474 Ustalając stan faktyczny sąd uznał za częściowo niewiarygodne zeznania świadków Ł. B., W. T, K. D., W. G. i M. C., w tejeczęści, w której zeznania ww. osób nosiły cechy hiperbolizacji oraz braku obiektywizmu. Sąd miał na uwadze fakt, że wszyscy powyżsi świadkowie byli znajomywał posada: pó ses sejkeczadi H sa 7 --- STRONA 7 --- zainteresowanie wynikiem sprawy. Ewentualne stwierdzenie przez sąd uchybień w zakresie zapewnienia przez [...] Ł. należytych warunków odbywania kary pozbawienia wolności stanowiłby dla świadków może nie tyle prejudykat, co ważki argument, który mogliby sami podnosić w podobnych postępowaniach przez nich zainicjowanych. Dodatkowo należy pamiętać, że okoliczności, na które zeznawali świadkowie, w przeważającej części dotykały ich subiektywnych odczuć, tracąc przez to walor wspomnianego wcześniej obiektywizmu. Wyjaśnienia wymaga natomiast, że wbrew oświadczeniu pełnomocnika pozwanego wyrażonego na rozprawie w dniu [...] roku (k. 239) sąd ustalił, że powód był leczony także przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w ramach więziennej służby zdrowia. Ustalenie to zapadło przede wszystkim wobec faktu, że pozwany nie przedstawił na potwierdzenie swych; twierdzeń (przeciwnych) w tym zakresie żadnego materiału dowodowego, a dodatkowo: e z przedłożonego przez pozwanego sprawozdania z wizytacji wynika, że [...] Ł. zatrudnia lekarzy specjalistów na etatach cywilnych, w tym specjalistów z zakresu ortopedii (k. l. « w przypadku gdy B. G. miał być konsultowany przez specjalistę z poza więziennej służby zdrowia [...Jysyłał do odpowiedniej placówki medycznej prośbę o wyznaczenie terminu konsultacji (vide. k. 212), " « w przedłożonej przez pozwanego historii choroby B. G., w sytuacji gdy powód był konsultowany przez lekarza spoza więziennej służby zdrowia przy zapisie widnieje pieczątka placówki zewnętrznej (vide. k. 213), - « zgodnie z art. 115 $ 4 k.k.w. świadczenia zdrowotne udzielane są skazanemu przede wszystkim przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności, a jedynie w określonych przypadkach przez inne podmioty współdziałające ($ 5), po uprzednim uzgodnieniu z kierownikiem takiego podmiotu ($ 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia [...] roku w sprawie szczegółowych warunków, zakresu i trybu współdziałania podmiotów leczniczych z podmiotami leczniczymi dla osób pozbawionych wolności w zakładach karnych i aresztach śledczych w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności). Wobec powyższych okoliczności, w braku inicjatywy dowodowej pozwanego, sąd nie mógł poczynić ustaleń zgodnych z jego twierdzeniami, a jednocześnie sprzecznych z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Trudno jednocześnie twierdzić, iż na etapie postępowania przed sądem rejonowym nie było potrzeby powoływania przez. stronę pozwaną dowodów na omawiane okoliczności i stąd wynika owo zaniechanie, skoro na ' rozprawie w dniu [...] roku sam pełnomocnik pozwanego złożył oświadczenie o niekorzystaniu przez powoda z konsultacji specjalistycznych w ramach więziennej służby zdrowia, dostrzegając ważkość tej okoliczności jako potencjalnie niweczącej roszczenie powoda. Sąd pominął dowód z zeznań świadków P. K. i D. W. przede wszystkim z uwagi na fakt, że zeznania te nie mogły przyczynić się do lepszego wyjaśnienia okoliczności istotnych * dla rozstrzygnięcia sprawy, a powodowałyby niecelowe wydłużenie postępowania. Przeważająca część ustaleń faktycznych pozostawała w zasadzie bezsporna, a tam gdzie nie miało to miejsca, a ustalenia miały charakter obiektywny (tj. dostęp do ciepłej wody, ilość kąpieli, stan „spacerniaka”) — zostały one udowodnione zgodnie z twierdzeniami wnioskodawcy. Dodatkowo przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka D. W. okazało się 5 --- STRONA 8 --- niemożliwe z uwagi na brak informacji o jego aktualnym adresie zamieszkania oraz bierność powoda w zakresie obowiązku jego wskazania. Sąd pominął również dowód z przesłuchania powoda, jako że B. G. nie stawił się na rozprawę, na której miał być przesłuchany. Na marginesie można jedynie stwierdzić, że pełnomocnik powoda nie zgłosił zastrzeżenia do protokołu w trybie art. 162 $ 1 k.p.c. w związku z pominięciem jego wniosków dowodowych, a tym samym utracił prawo do powoływania się na tą okoliczność w dalszym toku postępowania. Sąd zważył co następuje , Powództwo zasługiwało na częściowe uwzględnienie. Podstawą prawną dla dochodzonych przez powoda roszczeń stanowił art. 417 k.c. w zw. zart.23 k.c. wzw. zart. 24 $ 1 k.c. wzw. zart. 448 k.., przy czym w zakresie zadośćuczynienia związanego z niewłaściwymi warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności dobrem osobistym, które miało być naruszone bezprawnym działaniem pozwanego, była godność powoda, a w zakresie zadośćuczynienia związanego z wadliwym leczenie doznanego przez powoda urazu — jego zdrowie. Pozwany odpowiada wobec powoda za naruszenie jego dóbr osobistych działaniem bezprawnym, tj. sprzecznym z obowiązującym prawem, przy czym ocena owego działania odbywa się nie tylko przez pryzmat krajowego porządku prawnego, ale także aktów prawa o charakterze międzynarodowym — przede wszystkim Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 roku (dale jako „konwencja”), która, w szczególności w art. 3, ustanawia zakaz nieludzkiego lub poniżającego traktowania lub karania. Warunki wykonywania kary pozbawienia wolności wobec powoda Powód w treści pozwu (k. [...]) oraz pisma modyfikującego powództwa (k. 167-172) oznaczył podstawę faktyczną powództwa przez sprecyzowanie zarzutów pod adresem pozwanego, wskazując na te elementy wykonywania wobec niego kary pozbawienia wolności, jakie w jego ocenie doprowadziły do naruszenia dobra osobistego jakim jest godność człowieka (a ubocznie również prawo do utrzymywania kontaktów z rodziną, prawo do prywatności). Ważnym w kontekście powyższego jest dostrzeżenie, że dobra osobiste przysługujące każdemu człowiekowi, muszą doznawać i doznają ograniczeń w wypadku odbywania kary pozbawienia wolności w zakładzie karnym. I dopóki dopóty owe ograniczenia mieszczą się w granicach zakreślonych przepisami prawa, jednocześnie nie przekraczając pewnego, dopuszczalnego w kontekście art. 3 konwencji poziomu dolegliwości będącego imnmanentnym elementem wykonania kary, nie można mówić o bezprawności działania państwa. Koszty korespondencji. ' Zgodnie z art. 102 pkt. 2 i 11 k.k.w. skazany ma prawo do utrzymywania więzi z rodziną i osobami bliskimi, a także do prowadzenia korespondencji z niektórymi instytucjami i organami władzy publicznej. " 6 --- STRONA 9 --- Dodatkowo zgodnie z art. 105 $ 1 k.k.w. skazanemu należy umożliwiać utrzymywanie więzi przede wszystkim z rodziną i innymi osobami bliskimi przez widzenia, korespondencję, rozmowy telefoniczne. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż działanie pozwanego ograniczające prawo powoda do prowadzenia bezpłatnej korespondencji, było zgodne z przepisami prawa. Należy pamiętać, że osadzeni mogą w warunkach pozbawienia wolności wykonywać pracę i uzyskiwać z tego tytułu wynagrodzenie, które może im posłużyć także do listownego kontaktu z bliskimi, jeżeli nałożone przez jednostkę penitencjarną limity okażą się dla nich niewystarczające. Dodatkowo pielęgnowanie więzi z rodziną odbywać się może także podczas widzeń na terenie zakładu karnego, z których powód również korzystał. , Na marginesie można stwierdzić, że działanie [...] Ł. pozostawało w zgodzie z $ 18 i $ 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Korzystanie z aparatu telefonicznego : Zgodnie z powołanym wyże art. 105 $ 1 k.k.w. skazany ma prawo do utrzymywania więzi z bliskimi przez rozmowy telefoniczne. Zgodnie z art. 105b k.k.w. skazany ma prawo korzystać z samoinkasującego aparatu telefonicznego na własny koszt lub na koszt rozmówcy. Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że działanie pozwanego ograniczające prawo powoda do korzystania z aparatu telefonicznego nie miało charakteru bezprawnego. W ocenie sądu ograniczenie czasu trwania rozmowy telefonicznej z osobami bliskimi do 7 minut (wcześniej do 5 minut) dziennie nie przekracza stopnia dolegliwości świadczącego o nieludzkim traktowaniu i może być uzasadnione przede wszystkim chęcią zapewnienia wszystkim osadzonym w jednostce penitencjarnej możliwości wykonywania połączenia na równych zasadach. Jednocześnie osadzonym zapewniono nielimitowaną długość rozmowy z pełnomocnikiem procesowym (wcześniej do 15. minut) Na marginesie można stwierdzić, że działanie [...] Ł. pozostawało w zgodzie z $ 24 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 grudnia 2016 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych. Dostęp do ciepłej wody Brak dostępu powoda do bieżącej ciepłej wody w celach mieszkalnych do połowy 2017 roku również zdaniem sądu nie stanowił przejawu nieludzkiego traktowania i mieścił się w dopuszczalnych granicach dolegliwości związanych z wykonywaniem kary pozbawienia wolności. Należy w tym kontekście zauważyć, że pozwany każdemu z osadzonych dawał możliwość korzystania z ciepłej wody w łaźni raz lub, w późniejszym okresie, dwa razy w . tygodniu, zapewniając tym samym skazanym prawo do dbania o higienę osobistą (art. 102 pkt 1 k.k.w.) . Dodatkowo osadzeni mogli korzystać w celach mieszkalnych z grzałki do wody lub czajnika bezprzewodowego, zapewnianych we własnym zakresie. Ograniczenie w postaci braku dostępu do ciepłej wody w celach mieszkalnych do połowy 2017 roku uzasadnione było . kształtem infrastruktury budowlanej jednostki penitencjarnej do czasu jej modernizacji, a zatem obiektywną niemożliwością zapewnienia im 7 --- STRONA 10 --- osadzonym. Aktualnie ograniczenie w korzystaniu z ciepłej wody do 3 godzin dziennie znajduje swoje wytłumaczenie w przeciwdziałaniu jej nadmiernego wykorzystywania, a przez to generowaniu nieuzasadnionych kosztów utrzymania osadzonych, nie znajdujących odzwierciedlenia w ich realnych potrzebach. Dostęp do służby zdrowia Zgromadzony materiał dowodowy nie dał postaw do uznania, by pozwany ograniczał powodowi dostęp do służby zdrowia w warunkach osadzenia. Z dokumentacji medycznej B. G. wynika, że był on regularnie konsultowany w więziennej służbie zdrowia. Dodatkowo w nagłym wypadku, jak miało to miejsce w dniu [...] roku gdy powód zgłosił się z silnym bólem kolana, został niezwłocznie przewieziony do szpitala. ” Można na marginesie zauważyć, że częstotliwość z jaką powód był konsultowany specjalistycznie (ortopedycznie) była na tyle duża, iż wątpliwym jest by było to możliwe w warunkach wolnościowych. Niewłaściwy stan pola spacerowego Sąd ustalił, że stan pola spacerowego przeznaczonego dla osadzonych w istocie nie był utrzymywany w należytym stanie. Niemniej jednak w ocenie sądu zaniechanie [...] tym zakresie nie prowadziło do naruszenia dóbr osobistych powoda, zwłaszcza zaś jego godności, choćby nawet stan nawierzchni faktycznie utrudniał poruszanie się po polu spacerowym po obfitych opadach deszczu. Ewentualnie można byłoby rozpatrywać nienależyte utrzymywanie nawierzchni pola spacerowego w kontekście zagrożenia naruszenia dobra osobistego jakim jest zdrowie osadzonych. Dziury czy nierówności mogą być ostatecznie przyczyną upadku i uszkodzenia ciała. Należy jednak pamiętać, że zadośćuczynienie przewidziane art. 448 k.c. przysługuje wyłącznie w przypadku naruszenia dobra osobistego, a nie li tylko jego zagrożenia, a tym samym roszczenie procesowe powoda nie mogło zostać oparte na omawianej okoliczności. Blendy, oświetlenie i wentylacja * Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że stosowane w budynku [...] Ł. blendy przy oknach, oświetlenie i wentylacja spełniają wymogi prawa budowlanego, są w sposób należyty konserwowane oraz nie powodują dla osadzonych uciążliwości przekraczających przeciętną miarę. Temperatura, a także stopień zawilgocenia i nasłonecznienia panujące w jednostce penitencjarnej spełniają wymagane prawem normy. Należy w tym kontekście nadmienić jedynie, że stosowanie przesłon okiennych podyktowane jest względami bezpieczeństwa oraz dążeniem do zapewnienia prawidłowości prowadzonych przez organy ścigania postępowań karnych. Wynikająca stąd konieczność ich montażu usprawiedliwia w ocenie sądu pewne ograniczenie komfortu osadzonych, które jednak nie przybiera nasilonego charakteru. Zastosowane blendy zapewniają bowiem dobrą transparencję światła oraz przepuszczalność powietrza. W konsekwencji sąd nie dostrzega, mając także na uwadze cel przyświecający Aresztowi Śledczemu przy montażu przesłon okiennych, by skutkiem ich zastosowania było naruszenie dóbr osobistych osadzonych w stopniu nie znajdującym swojego umocowania w przepisach prawa. Kontrole osobiste po widzeniach 8 --- STRONA 11 --- Zgodnie z art. 116 $ 2 k.k.w. w wypadkach uzasadnionych względami porządku lub bezpieczeństwa skazany podlega kontroli osobistej. 'W ocenie sądu naruszenie dóbr osobistych w postaci godności i prywatności przy dokonywaniu kontroli osobistej przez funkcjonariuszy [...] Ł. nie ma cech bezprawności i podyktowane jest względami porządku i bezpieczeństwa na terenie zakładu karnego. Fakt, że owe kontrole odbywają się w pomieszczeniach monitorowanych zasługuje jedynie na aprobatę, gdyż nie tylko pozwala chronić się funkcjonariuszom przed zarzutami nadużycia uprawnień, ale również i przede wszystkim pozwala chronić przed wystąpieniem takich nadużyć samego skazanego. Skuwanie kajdankami podczas transportu k Stosowanie środków przymusu bezpośredniego w postaci zakładania kajdanek przy każdorazowym transporcie powoda, nie zostało w żaden sposób przezeń wykazane. Niemniej jednak gdyby nawet przyjąć, że miało ono miejsce, to w ocenie sądu jest to działanie usprawiedliwione względami bezpieczeństwa, tak samego transportu jak i funkcjonariuszy, nie mające znamion bezprawności Powierzchnia cel mieszkalnych : Zgodnie z art. 110 $ 2 k.k.w. powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m? Postępowanie dowodowe wykazało, że B. G. w okresie osadzenia go w [...] Ł. nie przebywał w celi, w której przypadająca na niego powierzchnia wynosiłaby mniej niż 3 m2. Zapewnienie natomiast owego minimum pozostaje w zgodzie ze standardami ustanowionymi m.in. orzecznictwem Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu. Podsumowując dotychczasowe rozważania sąd doszedł do wniosku, że żadna z osobna z wykazanych przez powoda okoliczności związanych z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności, jak i wszystkie one łącznie nie stanowiły o naruszeniu dóbr osobistych B. G. w stopniu nieznajdującym oparcia w pizepisach prawa. W omawianym powyżej kontekście działanie pozwanego nie nosiło znamion bezprawności, a powództwo w tej części podlegało oddaleniu. Wadliwe leczenie powoda Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dał podstawy dla uwzględnienia tego zarzutu strony powodowej, który obrał za swój przedmiot niezapewnienie B. G. świadczeń medycznych odpowiadających wymaganiom aktualnej wiedzy medycznej. W kontekście powyższego trzeba podnieść, że z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP, art. 3 . konwencji i art. 115 $ 1 k.kw. należy zrekonstruować ciążący na organach władzy publicznej obowiązek zapewnienia osobom pozbawionym wolności należytej opieki medycznej. Osadzonym przysługują na równi z innymi obywatelami prawa przyznane im m.in. ustawą z dnia 6 listopada 2008 roku o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej jako „ustawa o prawach pacjenta”), w tym w szczególności prawo do świadczeń zdrowotnych odpowiadających aktualnej wiedzy medycznej, udzielanych z należytą starannością i bez zbędnej zwłoki. , 9 --- STRONA 12 --- Przenosząc to teraz na grunt sprawy niniejszej, wybrzmieć powinien fakt, że w dniu [...] roku powód doznał zerwania przeszczepu więzadła krzyżowego prawego stawu kolanowego. Tego rodzaju uszkodzenie ciała powinno, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zostać zoperowane w okresie czterech tygodni po wypadku. W Polsce powszechną praktyką jest przeprowadzenie operacji w trybie planowym, z co najmniej kilkumiesięcznym okresem oczekiwania. Tymczasem B. G. przez łączny okres 17 miesięcy pobytu w [...] Ł. (z czteromiesięczną przerwą gdy został tymczasowo transportowany do innej jednostki) nie został nawet zapisany (skierowany) na zabieg operacyjny. Niezależnie zatem jak długi byłby czas oczekiwania powoda na operację w warunkach wolnościowych czy w warunkach penitencjarnych, zwłoka organów władzy publicznej skutkowała wydłużeniem okresu, w którym powód pomimo zaleceń nie był poddany należytemu leczeniu. ” Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na chronologię zdarzeń istotnych z punktu widzenia leczenia powoda: e uszkodzenie więzadła miało miejsce [...] roku, « USG stawu kolanowego wykonano powodowi dopiero po trzech tygodniach - [...] roku, e od badania USG na konsultację ortopedyczną powód czekał ponad trzy miesiące, co w ocenie sądu, biorąc pod uwagę wynik badania, było okresem stanowczo zbyt długim, i to nawet w obliczu faktu, że w marcu powód jednorazowo odmówił konsultacji, e [..] roku specjalista ortopeda wydał zalecenie leczenia operacyjnego w trybie planowym, e po odbyciu majowej konsultacji ortopedycznej, pozwany niezwłocznie skontaktował się z placówką medyczną im. Jonschera w Łodzi celem wyznaczenia terminu wizyty powoda w placówce celem kwalifikacji do ewentualnego zabiegu operacyjnego (pismo k. 212), e konsultacja medyczna w szpitalu im. Jonschera miała miejsce w [...] roku, gdzie lekarz przed kwalifikacją do leczenia operacyjnego zalecił wykonanie badania MR, e badanie MR zostało wykonane [...] roku, a zatem po trzech i pół miesiącach od zalecenia lekarskiego, co ponownie w ocenie sądu było nieadekwatnym i nieuzasadnionym okresem oczekiwania; ocena ta nie uległaby zmianie gdyby badanie zostało wykonane w pierwotnie zaplanowanym terminie - [...] roku, które nie odbyło się z uwagi na zaplanowane z powodem czynności procesowe, e po wykonaniu badania MR, pomimo potwierdzenia dotychczasowego rozpoznania, B. G. nie otrzymał skierowania do zabiegu operacyjnego; pozwany z niewyjaśnionych przyczyn nie zdecydował się, jak miało to miejsce w maju 2017 roku na zwrócenie się do zewnętrznej placówki medycznej celem umówienia konsultacji specjalistycznej i kwalifikacji do ewentualnego zabiegu operacyjnego; zamiast tego zdecydowano o stosowaniu wobec powoda iniekcji leku [...]. . 'W. w tym miejscu podkreślić, że odpowiedzialności pozwanego nie niweczy fakt, że powód był konsultowany nie tylko przez lekarzy zatrudnionych przez [...] Ł., ale także poza więzienną służbą zdrowia. Nawet bowiem jeśli uznać, że źródłem krzywdy B. G. było równolegle nienależyte działanie innego jeszcze podmiotu, niebędącego jednostką organizacyjną Skarbu Państwa, to odpowiedzialność pozwanego i tego podmiotu ma charakter solidarny na podstawie art. 441 $ 1 k.c. 10 --- STRONA 13 --- Co więcej nawet gdyby przyjąć twierdzenia strony pozwanej za prawdziwe i uznać, że wszystkie medyczne świadczenia specjalistyczne były udzielane powodowi poza więzienną służbą zdrowia (tj. przez lekarzy niezatrudnionych w jej ramach), to w ocenie sądu i tak nie stanowiłoby to przesłanki uwalniającej pozwanego od odpowiedzialności odszkodowawczej. Lekarze specjaliści, którzy konsultowali powoda, wykonywali przecież swoje obowiązki w oparciu o zlecenie [...] Ł. (kształt stosunku prawnego łączącego strony nie jest znany sądowi z uwagi na nieprzedłożenie przez stronę pozwaną żadnego materiału dowodowego w tym zakresie) i na jego rzecz. I o ile w przypadku odpowiedzialności na zasadzie winy zlecający może uwolnić się od odpowiedzialności odszkodowawczej na podstawie art. 429 k.c. o tyle w przypadku odpowiedzialności organów władzy publicznej opartej na przesłance bezprawności działania, fakt wyrządzenia szkody przez podmioty, którymi władza ta się „posługuje” owej bezprawności samego organu nie niweczy. Powyższa teza znajduje zresztą swoje potwierdzenie w treści art. 417 $ 2 k.. statuującego solidarną odpowiedzialność jednostki Skarbu Państwa i podmiotu, któremu jednostka ta powierzyła wykonywanie władzy publicznej. Odnosząc się do wysokości przyznanego zadośćuczynienia należy wskazać, że sąd wziął pod uwagę przede wszystkim stopień natężenia cierpień fizycznych towarzyszących powodowi funkcjonującemu z uszkodzonym stawem kolanowym oraz czas, o jaki odczuwanie owych cierpień wydłużyło się z przyczyn leżących po stronie pozwanego. Z jednej strony sąd uznał zatem, że owe cierpienia nie osiągnęły znacznego poziomu, gdyż wiązały się przede wszystkim z dyskomfortem, a czasami również bólem kolana przy czynnościach o charakterze wysiłkowym, utrudniając przy tym powodowi wykonywanie aktywności fizycznych. Z drugiej jednak strony nie można przejść obojętnie obok ich długotrwałość związanej ze zwłoką w poddaniu powoda operacji. Biorąc pod uwagę dodatkowo fakt, że zgromadzony materiał dowodowy nie dał podstawy do stwierdzenia, iż oprócz wydłużenia cierpień powoda, wspomniana zwłoka wywołała inne jeszcze negatywne skutki dla jego zdrowia, sąd uznał kwotę 5.000 złotych zadośćuczynienia za adekwatną do rozmiarów doznanej krzywdy, w pozostałej części oddalając powództwo. Poza zasadniczym zagadnieniem zwłoki [...] Ł. w zapewnieniu powodowi możliwości poddania się operacji kolana w rozsądnym czasie, można byłoby postawić pod adresem pozwanego inne jeszcze zarzuty dotyczące leczenia B. G. — zaniechanie poddania go zabiegom rehabilitacyjnym oraz nieregularne iniekcje leku [...]. Owym okolicznościom sąd nie nadał jednak nader istotnego znaczenia dla oceny rozmiarów krzywdy powoda. Rehabilitacja bowiem nie mogła w zauważalny sposób poprawić stanu prawego stawu kolanowego, a tym samym ulżyć cierpieniom powoda, co mogło mieć z kolei miejsce jedynie przy wykonywaniu regularnych, codziennych ćwiczeń we własnym zakresie. Iniekcja leków natomiast nie dość, że z twierdzeń powoda wynika, iż nie przynosiła żadnych wymiernych skutków (vide informacyjne wysłuchanie powoda k. 239), to dodatkowo dla samego B. G. nie była nazbyt istotna, skoro w dniu [...] roku dobrowolnie zrezygnował z przyjęcia dawki leku. O kosztach procesu sąd orzekł na podstawie art. 100 zd. 1 k.p.c. mając na uwadze wynik : procesu, tj. fakt, że powód wygrał postępowanie w 20%. Pozwany poniósł koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 złotych, ustalonej w oparciu o $ 8 pkt 26 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności radców prawnych, w związku z czym należało zasądzić od pówoda na jego rzecz kwotę 192 złotych (pkt 3. wyroku) 11 --- STRONA 14 --- Powód był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu. Doceniając wkład pracy wniesiony przez pełnomocnika w prowadzenie sprawy, na jego wniosek, na podstawie $ 15 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie sąd ustalił wysokość opłaty przysługującej adw. M. K. na półtorakrotność stawki minimalnej określonej w $ 8 pkt. 26 tego rozporządzenia, to jest na kwotę 360 złotych. W konsekwencji w pkt. 4 wyroku zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 72 złotych, zaś w pozostałym zakresie wynagrodzenie należne pełnomocnikowi z urzędu sąd przyznał od Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi (pkt. 7. wyroku). Wyjaśnienia przy tym wymaga, że sąd rozstrzygając o wynagrodzeniu pełnomocnika z urzędu przypadającym mu od Skarbu Państwa orzekał przy uwzględnieniu $ 8 pkt. 26, rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie, mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 kwietnia 2020 r. (SK 66/19, Dz. U. z 2020 r. poz. 769). Okoliczność, że pełnomocnik został umocowany jako pełnomocnik z urzędu, a nie z wyboru, nie zmienia jego nakładu pracy na przygotowanie się do sprawy, czy stawiennictwo na rozprawie, jak również nie różnicuje zaangażowania w prowadzenie sprawy. W ocenie sądu obniżenie pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, które otrzymaliby, gdyby występowali w sprawie jako pełnomocnicy z wyboru, nie ma konstytucyjnego uzasadnienia (por. post. SN z dnia 15 grudnia 2020 roku I CSK 438/20). O kosztach sądowych sąd rozstrzygnął w oparciu o treść art. 113 ust. 1 i 2 u.k.s.c nakazując pobrać od stron adekwatnie do wyniku sprawy koszty tymczasowo poniesione przez Skarb Państwa w toku postępowania (pkt. 5. i 6. wyroku) Zarządzenie: Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron. 12