Postanowienie XVIII C 1411/18 D Ż

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 D Ż (44 AŚ ŻONY Z ZN AES W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 czerwca 2020r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XVIII Cywilny Przewodniczący: Sędzia (del.) Anna Mikołajczak Protokolant: Monika Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2020r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa TN. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego we W. | o zapłatę kwoty 100 tysięcy złotych I powództwo oddala, 2 przyznaje ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniu adw. W.H. wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną z urzędu w kwocie 4.428 złotych., 3. kosztami procesu obciąża pozwanego i z tego tytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 5.400 złotych. // Anna Mikołajczak --- STRONA 2 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 UZASADNIENIE Pozwem z 31 sierpnia 2018r. powód T.N. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego Skarbu Państwa - Zakładu Karnego we W. kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z 01 lutego 2018r. powód został zwolniony od kosztów sądowych w całości (pkt 1). Jednocześnie przedmiotowym postanowieniem ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata W.H. (pkt 2) (k. 25). W odpowiedzi na pozew z 7 czerwca 2019r. Skarb Państwa - Dyrektor Zakładu Karnego we W. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego (k. 77). Pismem z 9 lipca 2019r. pełnomocnik powoda podtrzymał stanowisko w sprawie oraz wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu (k. 130). W dalszym toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W trakcie odbywania kary pozbawienia wolności powód przebywał w różnych jednostkach penitencjarnych: Zakładzie Karnym w G., Zakładzie Karnym w G., Zakładzie Karnym w C., Zakładzie Karnym w B. oraz w Zakładzie Karnym we W.. Dowód: zaświadczenie z dnia 28 stycznia 2019r. (k. 32), rozmowa psychologiczna (k. 82), zeznania powoda T.N. (e-protokół z dnia 08 października 2019r. - k. 161). W okresie od 4 lipca 2018r. do 4 września 2019r. powód przebywał w Zakładzie Karnym we W.. Po przetransportowaniu do powyższego ZK w rozmowie z mł. wychowawcą D/Pen ppor. P. S. powód nie zgłaszał żadnych uwag. Od4 lipca 2018r. do 23 sierpnia 2018r. był zakwaterowany w celi wieloosobowej nr 161, a następnie w okresie od 23 sierpnia 2018r. do 4 września 2018r. w celi wieloosobowej nr 162. Skazany osadzony był w celach, które spełniają ustawową normę metrażową. W dostępnej po 1 --- STRONA 3 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 przybycie do ZK we W. dokumentacji medycznej powoda nie było zaleceń specjalistów do konieczności zastosowania u powoda materaca jednoczęściowego i dolnego łóżka. Problemy bytowe osadzonych ZK we W. realizuje zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa, tj. przepisami kodeksu karnego wykonawczego, rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych oraz pozostałych przepisów wykonawczych do Ustawy. Według powyższych przepisów ZK we W. realizuje warunki bytowe osadzonych takie jak: wyposażenie cel w meble, urządzenia sanitarne, dostarczane osadzonym środki higieny osobistej, odpowiednie wyżywienie, dostępność do usług medycznych. Zgodnie z $ 59 Zarządzenia nr 19/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 14 kwietnia 2016r. w trakcie wykonywania kary pozbawienia wolności osadzonych rozmieszcza się w celach mieszkalnych niezależnie od deklarowanej przynależności do grup nieformalnych, w sposób zapewniający bezpieczeństwo osobiste i bezpieczeństwo zakładu karnego. W art. 110 $4 kkw wskazano, że przy umieszczaniu w celi mieszkalnej bierze się pod uwagę w szczególności: decyzję klasyfikacyjną, konieczność oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego, potrzebę zapewnienia porządku oraz bezpieczeństwa w zakładzie karnym, zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne, potrzebę kształtowania właściwej atmosfery wśród skazanych, konieczność zapobiegania samoagresji i popełnianiu przestępstw w trakcie odbywania kary. W $ 10 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2016r. zastrzeżono, że skazanych rozmieszcza się w celach mieszkalnych uwzględniając w szczególności płeć, wiek oraz uprzednie odbywanie kary pozbawienia wolności. W trakcie przebywania w ZK we W. skazany miał możliwość korzystania z zajęć kulturalno-oświatowych, organizowanych przez administrację ZK, zarówno w oddziale mieszkalnym jak i w ogólnodostępnych dodatkowych formach zajęć realizowanych przez wychowawcę ds. kulturalno-oświatowych. Każdy osadzony miał możliwość korzystania z punktu bibliotecznego wyznaczonego dla danego oddziału mieszkalnego, w którym dostępne są pozycje książkowe różnych gatunków literatury, dostępna jest również prasa codzienna prenumerowana przez jednostkę ZK we W. Na terenie ZK organizowane są kółka tematyczne, pozwalające na realizację zainteresowań osadzonych. Osadzeni w powyższej jednostce mogą ponadto uczestniczyć w koncertach i spotkaniach tematycznych. W zakładzie funkcjonuje radiowęzeł, za pośrednictwem którego przeprowadzane są konkursy zakładowe oraz konkursy międzyzakładowe. W ramach podpisanych przez jednostkę ZK we W. umów i porozumień ze związkami wyznaniowymi, skazany miał możliwość korzystania z 2 --- STRONA 4 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 indywidualnych i grupowych spotkań z przedstawicielami poszczególnych związków wyznaniowych: Kościoła Katolickiego, Kościoła Zielonoświątkowego, Kościoła Baptystów, Związku Wyznaniowego Świadków Jehowy, Świeckiego Ruchu Misyjnego Epifania oraz Ewangelicznego Związku Braterskiego. W okresie od 4 lipca 2018r. do 4 września 2019r. powód przebywał w celach, których stan techniczny był dobry, a cele wyposażone były w sprzęt kwaterunkowy zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Dowód: notatka służbowa z dnia 5 lipca 2018r. (k. 83), notatka służbowa z dnia 3 czerwca 2019r. (k. 85), odpowiedź ZK we W. na skargę powoda z dnia 17 września 2018r. (k. 90), skarga powoda z dnia 27 sierpnia 2018r. (k. 92), sprawozdanie z postępowania wyjaśniającego na okoliczność skargi osadzonego T.N. z dnia 27 sierpnia 2018r. (k. 94), karta rzeczy (k. 102-104), notatka służbowa z dnia 3 czerwca 2019r. (k. 105). Skazany odbywa karę w systemie programowanego oddziaływania, a zadania z niego wynikające stara się wykonywać na bieżąco. Powód był jednostką nie często nagradzaną, za to kilkukrotnie karaną dyscyplinarnie głównie za wulgarne i aroganckie zachowanie wobec funkcjonariuszy. Sporządzał przy tym liczne skargi. W stosunku do przełożonych prezentował nieregulaminowe postawy. Nie zawsze przestrzegał porządku i dyscypliny. Relacje ze współosadzonymi układał w sposób zgodny, unikał sytuacji mogących rodzić konflikty. Dbał o porządek w celi mieszkalnej i wygląd zewnętrzny. Nie deklarował przynależności do nieformalnych struktur podkultury przestępczej. Nie był zatrudniony oraz nie uczestniczył w organizowanych zajęciach kulturalno-oświatowych. Dowód: notatka służbowa z dnia 27 lipca 2018r. (k. 84). Powód posiada wykształcenie zawodowe w związku z czym, przebywając w ZK we W. skierował prośbę do Centrum Kształcenia Ustawicznego na Kwalifikacyjny Kurs Zawodowy w zawodzie murarz-tynkarz, gdzie został zakwalifikowany do nauczania na I semestr I roku kwalifikacyjnego. Był zainteresowany podniesieniem swojego wykształcenia i zdobyciem nowego zawodu, a chęć podjęcia nauki była spowodowana motywacją na zwiększeniem szans na znalezienie pracy po opuszczeniu ZK. Dowód: projekt oceny okresowej z dnia 23 lipca 2018r. (k. 84). 3 --- STRONA 5 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 W trakcie pobytu w ZK we W. u powoda rozpoznano wtórną wielostawową chorobę zwyrodnieniową stawów. Opieka medyczna nad powodem realizowana była zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie udzielania świadczeń zdrowotnych przez podmioty lecznicze dla osób pozbawionych wolności. Powód miał również zapewnioną opiekę psychologiczną. Od sierpnia 2017r. systematycznie podejmował z psychologami i wychowawcami rozmowy na temat pojedynczego zakwaterowania. Dnia 13 sierpnia 2018r. osadzony skierował do psychologa „oświadczenie”, w którym oczekiwał od niego pomocy w kwestii zakwaterowania go w celi pojedynczej z uwagi na przewlekłą chorobę - przepuklinę kręgosłupa, stanowiącą niekontrolowane moczenie się. W piśmie wskazał, że jest to dla niego wstydliwe i krępujące w związku z czym pogarsza się jego stan psychiczny. W trakcie rozmowy z psychologiem powód nie powoływał się na problemy somatyczne wskazane w oświadczeniu. Stwierdził, że lubi przebywać sam, albowiem potrzebuje spokoju i możliwości skupienia uwagi, gdy czyta i pisze. Psycholog wyjaśnił powodowi, iż nie dostrzega wskazań psychologicznych wobec osadzenia w celi jednoosobowej i pomocy w rozwiązaniu tego problemu powinien szukać u lekarza. W dniu 29 sierpnia 2018r. skazany był konsultowany przez specjalistę neurologa, podczas wizyty zachowywał się agresywnie. W tym samym dniu lekarz oddziałowy stwierdził infekcję dróg moczowych u powoda i przepisał stosowne leczenie farmakologiczne. W czasie przebywania w ZK we W. powód nie zgłaszał służbie zdrowia problemów natury psychologicznej i psychiatrycznej. Dowód: MR kręgosłupa lędźwiowego (k. 31), opinia o stanie zdrowia osoby pozbawionej wolności z | dnia 31 lipca 2018r. (k. 86), notatka służbowa z dnia 13 czerwca 2019r. (k. 112), leczenie ambulatoryjne w izbie chorych (k. 113-114; 116-117). Zgodnie z art. 109 $ 1 kkw skazany przebywający w zakładzie karnym lub areszcie śledczym otrzymuje trzy razy dziennie napój i posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej jeden posiłek gorący, z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy i wieku skazanego, a w miarę możliwości także wymogów religijnych i kulturowych. Skazany, którego stan zdrowia tego wymaga, otrzymuje wyżywienie według wskazań lekarza. Powód od trzech lat wyznaje islam, z czym łączy się pozostawanie na diecie zgodnej z zasadami tej religii i tym samym niejedzenie mięsa wieprzowego 4 --- STRONA 6 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Z tego powodu już przebywając w ZK w G. powód zwrócił się do Dyrektora tego zakładu o zmianę diety na zgodną z jego wyznaniem. Prośba została uznana, w związku z czym powód pozostawał na tej diecie przez cały dalszy okres osadzenia. Jak wynika z aplikacji Noe.NET skarżący podczas pobytu w ZK we W. otrzymywał posiłki przygotowane na bazie normy wyznania podstawowej z wykluczeniem mięsa wieprzowego. Dowód: przeglądarka diet leczniczych (k. 89), notatka służbowa z dnia 4 czerwca 2019r. (k. 100), przeglądarka wyżywienia osadzonych (k. 101), prośba do Dyrektora ZK w G. (k. 144). T.N. ma 38 lat, posiada wykształcenie podstawowe i jest bezdzietnym kawalerem. Kontakt ze światem zewnętrznym utrzymywał poprzez rozmowy telefoniczne oraz korespondencje z konkubiną, bratem oraz ojcem. W warunkach izolacji był regularnie odwiedzany przez konkubinę. W trakcie pobytu prezentował również postawę bezkrytyczną do popełnionego przestępstwa, w jednej z rozmów z psychologiem stwierdził: „to moja pasja, hodowałem i będę hodował. Marihuana to nie są narkotyki”. Dowód: projekt oceny okresowej z dnia 23 lipca 2018r. (k. 84), rozmowa psychologiczna z dnia 21 sierpnia 2018r. (k. 87-88), zeznania powoda (e-protokół z dnia 08 października 2019r. - k. 161). | Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie powołanych powyżej dokumentów, a także częściowo na podstawie zeznań powoda T.N.. Powołane powyżej dokumenty zostały uznane przez Sąd za wiarygodne albowiem nie budziły one wątpliwości co do ich autentyczności, a także ich prawdziwości żadna ze stron nie kwestionowała. Trzeba jednocześnie podkreślić, że strony nie kwestionowały, iż przedłożone do akt sprawy kserokopie dokumentów są zgodne z oryginałami, wskutek czego Sąd uznał te kserokopie za wiarygodne dowody, na istnienie i treść dokumentów jakie odwzorowywały. Zeznaniom powoda T.N. Sąd dał wiarę wyłącznie w tym zakresie w jakim powód zeznał w jakich okresach i w jakich zakładach karnych przebywał oraz w jakich celach konkretnie przebywał w Zakładzie Karnym we W. i ile osób w tych okresach przebywało w tych celach. W pozostałym zakresie zeznania powoda, opierały się wyłącznie na jego subiektywnych odczuciach, a także gołosłownych twierdzeniach. Sąd nie dał wiary twierdzeniom powoda, w szczególności co do: - przeludnienia w celach - powód twierdził, że przebywał w celi wieloosobowej, gdzie na osadzonego przypadało mniej niż 3m?, wskazywał iż było to dla niego uciążliwe ze względu 5 --- STRONA 7 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 na problemy zdrowotne (nietrzymanie moczu), z których współosadzeni drwili. Zajmował on górne piętrowe łóżko, a jak twierdził z uwagi na przepuklinę kręgosłupa powinien zajmować dolne. Z kolei z załączonych dokumentów wynika, że skazany osadzony był w celach które spełniają ustawową normę metrażową. Co więcej powód nie skarżył się na współosadzonych w rozmowach z psychologiem czy wychowawcą oddziału. Brak również było informacji na zaświadczeniu od lekarza o konieczności umieszczenia powoda na dolnym łóżku. - braku możliwości brania udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych - skazany twierdził, że uniemożliwiono mu uczestnictwo w powyższych zajęciach. Sąd nie dał wiary temu twierdzeniu, albowiem w aktach sprawy znajduje się wzmianka iż powód został zakwalifikowany na I semestr I roku kwalifikacyjnego Kursu Zawodowego w zawodzie murarz-tynkarz. A jego motywacją była chęć znalezienia pracy po opuszczeniu ZK. Co więcej powód sam nie chciał korzystać z pozostałych zajęć kulturalno-oświatowych. - nieuwzględnienia diety zgodnie z wyznaniem - Sąd nie dał wiary tym twierdzeniom, albowiem załączona przez pozwanego przeglądarka diet powoda jednoznacznie wskazuje, iż otrzymywał on normę żywieniową bez mięsa wieprzowego. - brak odpowiedniej opieki lekarskiej - powód twierdził, że został pozbawiony opieki lekarskiej, podczas gdy z załączonych dokumentów - nawet przez samego powoda - wynika, że korzystał kilkukrotnie z wizyt lekarskich, a nawet z konsultacji lekarza specjalisty. Sąd pominął na podstawie art. 235? $ 1 pkt. 3 i 5 k.p.c. wniosek dowodowy strony powodowej o przesłuchanie świadka T. A.. Mając powyższe na uwadze Sąd zważył, co następuje: Powództwo w niniejszej sprawie nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód domagał się zasądzenia na swoją rzecz od pozwanego zadośćuczynienia w kwocie 100.000 zł za krzywdę związaną z naruszeniem jego dóbr osobistych podczas pobytu w Zakładzie Karnym we W. w okresie od dnia 4 lipca 2018r. do 4 września 2019r. Podstaw odpowiedzialności pozwanego powód upatrywał w naruszeniu przez jednostkę penitencjarną jego dóbr osobistych w postaci godności osobistej oraz swobody | sumienia. Ponadto podnosił, iż nie zapewniono mu również odpowiednich warunków opieki lekarskiej oraz odpowiednich warunków pobytu w celi, co przyczyniło się do znacznego cierpienia fizycznego, jak też psychicznego i doprowadziło do pogorszenia się jego stanu zdrowia. ś | --- STRONA 8 --- Sygn. akt: XVIIIC 1411/18 Podstawą prawną roszczenia powoda jest art. 417 k.c. Zgodnie z tym przepisem za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa. Przepis powyższy przyjmuje, że przesłankami odpowiedzialności Skarbu Państwa są: wykonywanie władzy publicznej niezgodnie z prawem oraz powstała z tego powodu szkoda. Na gruncie art. 417 k.c. należy przyjmować, że odpowiedzialność Skarbu Państwa ma miejsce wówczas, gdy wykonującemu władzę publiczną - bez względu na sposób i formę działania - można postawić zarzut działania z naruszeniem prawa. Przepis powyższy dotyczy wszelkich czynności (działania i zaniechania) związanych z wykonywaniem imperium, a więc zarówno czynności | faktycznych, jak i indywidualnych rozstrzygnięć podejmowanych przy zachowaniu określonej procedury. Nie ulega przy tym wątpliwości, że do sfery imperium państwa należy | stosowanie środków przymusu związanych ze stosowaniem środka zapobiegawczego w | postaci tymczasowego aresztowania, czy z wykonywaniem kary pozbawienia wolności. | Niezgodność z prawem na gruncie art. 417 k.c. oznacza „zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i zakazy wynikające z normy prawnej” (wyrok Trybunału | Konstytucyjnego z dnia 4 grudnia 2001 r., SK 18/00). Chodzi tu o niezgodność z konstytucyjnie | rozumianymi źródłami prawa, czyli Konstytucją, ustawami, ratyfikowanymi umowami | międzynarodowymi oraz rozporządzeniami, a także dorobkiem prawnym Wspólnoty | Europejskiej i prawem stanowionym przez Unię Europejską. | Drugą przesłanką odpowiedzialności odszkodowawcczej z art. 417 k.c. jest szkoda w rozumieniu art. 361_$ 2 k.c. czyli obejmująca straty oraz utracone korzyści, które poszkodowany mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Pojęcie szkody powinno być rozumiane w sposób przyjęty na gruncie prawa cywilnego, jako tej gałęzi prawa, w której usytuowane są przepisy konkretyzujące mechanizm funkcjonowania odpowiedzialności odszkodowawczej. Należy w konsekwencji przyjąć, że chodzi tu o każdy uszczerbek w prawnie chronionych dobrach danego podmiotu, zarówno o charakterze majątkowym, jak i niemajątkowym. Nie można zatem wykluczyć odpowiedzialności władzy publicznej z tytułu naruszenia dóbr osobistych obywatela, w tym także możliwości podniesienia przez pokrzywdzonego roszczeń z tytułu zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę niemajątkową. Przez szkodę rozumie się nie tylko szkodę majątkową, ale także i szkodę niematerialną (uszczerbek niematerialny), jednakże Sąd podkreśla, że obowiązek wynagrodzenia (zadośćuczynienia) krzywdy powstaje tylko wtedy, kiedy przewiduje to wyraźnie przepis szczególny. Poszkodowany może zatem żądać zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w przypadkach wskazanych w ustawie. 7 --- STRONA 9 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Roszczenia o zadośćuczynienie w niniejszej sprawie rozpatrywać należy przede wszystkim w oparciu o art. 448 k.c. Nie ulega wątpliwości, że dobra osobiste, których ochrony domaga się powód, mają charakter uniwersalny i podlegają ochronie prawnej na podstawie art. 38 Konstytucji i art. 23 ke. Zgodnie z art. 24 k.c., na zasadach przewidzianych w kodeksie, pokrzywdzony może żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na cel społeczny. Zasady przyznawania przez Sąd zadośćuczynienia regulują art. 445 k.c. i 448 k.c. Treść art. 23 k.c. wskazuje na to, że dobra osobiste człowieka pozostają pod ochroną prawa cywilnego i to niezależnie od ochrony przewidzianej przez inne przepisy. W przepisie tym zawarto otwarty katalog chronionych dóbr osobistych, do których niewątpliwie należą również godność i prawo do intymności oraz humanitarnego traktowania w warunkach pozbawienia wolności. Przy czym ocena, czy nastąpiło naruszenie dobra osobistego, nie może być dokonana według miary indywidualnej wrażliwości osoby, która czuje się dotknięta zachowaniem innej osoby, ale musi być dokonana przy stosowaniu kryteriów obiektywnych (tak też S.A. w Łodzi w wyroku z dnia 28 sierpnia 1996, I ACr 341/96, OSA nr 7-8 z 1997 r., poz. 43). Liczy się więc społeczny odbiór danego zachowania, oceniany według kryteriów właściwych dla ludzi rozsądnych i uczciwych. Ocena, czy dobro osobiste człowieka zostało zagrożone lub naruszone, wymaga zastosowania kryteriów o charakterze obiektywnym. Nie ma tu bowiem znaczenia subiektywna reakcja i odczucia pokrzywdzonego, lecz istotny jest odbiór danego zachowania przez osoby trzecie i reakcja opinii publicznej (tak SN w wyroku z 26 października 2001 r, V CKN 195/01, LEX nr 53107). Nie każde naruszenie dobra osobistego daje jednak prawo do skorzystania z ochrony prawa cywilnego. W myśl bowiem art. 24 k.c. ochrona taka przysługuje jedynie przed bezprawnym naruszeniem dobra osobistego. Bezprawne jest zachowanie sprzeczne z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę, a nawet świadomość sprawcy. Omawiany przepis wprowadził ponadto domniemanie bezprawności naruszenia dobra osobistego. Każde więc naruszenie kwalifikowane jest jako bezprawne. Skutkuje to przerzuceniem ciężaru wykazania przyczyn, dla których nastąpiło naruszenie, na sprawcę i to jego obciąża ryzyko niewyjaśnienia wszystkich okoliczności. Dlatego w procesie o ochronę dóbr osobistych, pozwany ma obowiązek wykazać, że jego działanie nie było bezprawne. Okolicznościami kontratypowymi, wyłączającymi bezprawność, są np.: zgoda poszkodowanego, działanie w ramach obowiązku prawnego, wykonywanie własnego prawa 8 --- STRONA 10 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 podmiotowego, obrony koniecznej, czy wreszcie działanie podjęte w obronie uzasadnionego interesu społecznego lub prywatnego. W przypadku bezprawnego naruszenia dobra osobistego, art. 24 k.c. pozwala osobie, której dobro osobiste zostało naruszone, żądać, aby sprawca naruszenia dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, a w szczególności złożył oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, może również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy na wskazany cel społeczny. W przedmiotowej sprawie dobrami osobistym naruszonymi działaniem pozwanego podczas jego pobytu w Zakładzie Karnym we W., jak wynika z zarzutów pozwu, było naruszenie godności osobistej powoda oraz swobody sumienia. Zgodnie z treścią art. 30 Konstytucji przyrodzona i niezbywalna godność człowieka stanowi źródło wolności i praw człowieka i obywatela. Każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych. Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanowione tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Doniosłe znaczenie dla ochrony dóbr osobistych ma także konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950r., zmieniona następnie Protokołami nr 3, 5 18 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 (Dz. U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) zawierająca katalog praw i wolności przysługujących każdemu człowiekowi. Natomiast w myśl postanowień Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, przyjętej w Nicei, godność ludzka jest nienaruszalna. Musi być szanowana i chroniona. Każdy ma prawo do poszanowania swej integralności fizycznej i psychicznej. O nakazie humanitarnego traktowania więźniów stanowi również art. 10 ust. 1 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych, otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167), zgodnie z którym każda osoba pozbawiona wolności ma być traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem jej przyrodzonej godności. Standardy traktowania więźniów wyznaczone są również przez Wzorcowe reguły minimalne postępowania z więźniami, przyjęte w Genewie w 1955 r. oraz Europejskie reguły więzienne, przyjęte przez Radę Europy w 2006r. Na gruncie prawa polskiego sytuacja prawna osób pozbawionych wolności uregulowana jest w sposób ogólny w ustawie z dnia 6 czerwca 1997r. „Kodeks_karny wykonawczy” (Dz.U. Nr 90 z 1997 r., poz. 557 z późn. zm.). 9 --- STRONA 11 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Ustawodawca, wśród naczelnych zasad k.k.w., wymienił wart. _4, zasadę humanitaryzmu, która zakłada, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego. Skazany zachowuje także prawa i wolności obywatelskie. Ich ograniczenie może wynikać jedynie z ustawy oraz z wydanego na jej podstawie prawomocnego orzeczenia. W myślart. 5_k.k.w. skazany jest podmiotem określonych w kodeksie praw i obowiązków. Katalog praw skazanych wyliczony jest w art. 102 k.k.w., gdzie w pkt 1 mowa jest o tym, że skazany ma prawo do: odpowiedniego, ze względu na zachowanie zdrowia, wyżywienia, odzieży, warunków bytowych, pomieszczeń oraz świadczeń zdrowotnych i odpowiednich warunków higieny. Warunki bytowe osadzonego w zakładzie karnym bądź areszcie śledczym określa m.in. art.110 k.k.w., zgodnie z którym skazanego osadza się w celi mieszkalnej wieloosobowej lub jednoosobowej ($ 1). Powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m?. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory roku temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy (82). Realizacja spoczywających na administracji Zakładu Karnego obowiązków w zakresie organizowania miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności należy do działań władczych państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. A zatem ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w przepisach art. 102 - 120 i w innych przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm) a także z uwzględnieniem treści przepisów wykonawczych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. 2003 Nr 152, poz. 1493), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. 2003 Nr 186, poz. 1820 oraz Dz.U.2014.200 z dnia 2014.02.13), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów (Dz.U. 2006 Nr 65, poz. 459). 10 --- STRONA 12 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 W realiach niniejszej sprawy i na gruncie powołanych przepisów oznacza to, że zgodnie z rozkładem ciężaru dowodów (wynikającym z art. 6 k.c.), domagający się zadośćuczynienia powód powinien wykazać (udowodnić), że: a) w czasie gdy odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym we W. w okresie od 4 lipca 2018r. do 4 września 2019r. doszło do opisanych w pozwie naruszeń, b) opisane zachowania naruszyły chronione prawem dobra osobiste i wywołały krzywdę, wymagającą zadośćuczynienia w żądanej kwocie. Pozwany natomiast dla uniknięcia odpowiedzialności powinien wykazać, że o ile doszło do opisanych zachowań, o tyle mieściły się one w granicach dozwolonych prawem i były niezbędne dla prawidłowego wykonywania kary, względnie nie skutkowały dla powoda krzywdą wymagającą jakiegokolwiek zadośćuczynienia. Nie było między stronami sporu, że powód podczas pobytu w Zakładzie Karnym przebywał w celi wieloosobowej i pomimo składanych próśb nie został przeniesiony do celi jednoosobowej. Nie ulega również wątpliwości, że powód korzystał z opieki lekarskiej, natomiast nie korzystał z zajęć kulturalno-światowych zajęć ustalonych w tym zakładzie karnym. W pierwszej kolejności, należy zwrócić uwagę, że kara pozbawienia wolności jest ze swej istoty najbardziej dotkliwym rodzajem kary. W sposób naturalny wiążę się ona z pozbawieniem osoby skazanej możliwości nieskrępowanego korzystania z szeregu praw i wolności dostępnych osobom przebywającym na wolności oraz narzuceniem szeregu ograniczeń, które z jednej strony są niezbędne dla prawidłowego wykonania kary, a z drugiej zaś muszą gwarantować bezpieczeństwo osób osadzonych w jednostkach penitencjarnych, zatrudnionych tam i je odwiedzających, jak również dawać poczucie bezpieczeństwa społeczeństwu. Orzeczenie i wykonanie kary pozbawienia wolności jest przy tym wyrazem prawnie usankcjonowanej reakcji społecznej na czyny zabronione pod groźbą takiej właśnie kary, a popełnione przez osobę skazaną. Co do zasady zatem, osoba skazana na karę pozbawienia wolności musi liczyć się z wynikającymi stąd dolegliwościami, uciążliwościami i ograniczeniami, jakich w toku wykonania kary dozna w zakresie swoich dóbr osobistych. Oczywistym jest przy tym, że nie powinny one przekraczać rozsądnej miary, a kara powinna być wykonywana z poszanowaniem godności osób skazanych, w sposób humanitarny i zapewniający im gwarancję przestrzegania niezbędnych standardów, przewidzianych obowiązującym prawem, w tym Kodeksu Karnego wykonawczego i przepisów wykonawczych (Wyrok Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2017r., w sprawie o sygn. akt: IC 411/17). 11 --- STRONA 13 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Przechodząc do oceny poszczególnych zarzutów podniesionych przez powoda w pierwszej kolejności należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 110 $ 2 k.k.w., powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3m?. Cele wyposaża się w odpowiedni sprzęt kwaterunkowy zapewniający skazanemu osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieny, dostateczny dopływ powietrza i odpowiednią do pory temperaturę, według norm określonych dla pomieszczeń mieszkalnych, a także oświetlenie odpowiednie do czytania i wykonywania pracy. Przy umieszczaniu skazanego w celi mieszkalnej bierze się pod uwagę w szczególności: decyzję kwalifikacyjną, konieczność oddzielenia skazanego od tymczasowo aresztowanego, potrzebę zapewnienia porządku oraz bezpieczeństwa w zakładzie karnym, zalecenia lekarskie, psychologiczne i rehabilitacyjne, potrzebę kształtowania właściwej atmosfery wśród skazanych oraz konieczność zapobiegania samoagresji i popełniania przestępstw w trakcie odbywania kary. Realizacja spoczywających na administracji Zakładu Karnego obowiązków w zakresie organizowania miejsc, w których przebywają osoby pozbawione wolności należy do działań władczych państwa i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej. A zatem ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych w przepisach art. 102 - 120i w innych przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz. U. Nr 90, poz. 557, z późn. zm.) a także z uwzględnieniem treści przepisów wykonawczych rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2003 r. w sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. 2003 Nr 152, poz. 1493), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 r. oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 stycznia 2014 r. w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. 2003 Nr 186, poz. 1820 oraz Dz.U.2014.200 z dnia 2014.02.13), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 kwietnia 2006 r. w sprawie trybu postępowania właściwych organów w wypadku, gdy liczba osadzonych w zakładach karnych lub aresztach śledczych przekroczy w skali kraju ogólną pojemność tych zakładów(Dz.U. 2006 Nr 65, poz. 459). Udzielenie powodowi cywilnoprawnej ochrony wymagało zatem ustalenia, że zachowanie pozwanego Dyrektora Zakładu Karnego we W. i jego podwładnych godziły w jego dobra osobiste w rozumieniu art. 24 $ 1 k.c. Z mocy art. 6 k.c. na powodzie ciążył zatem dowód wskazania konkretnych uchybień w postaci zaniechania podjęcia działań zapewniających mu realizację jego uprawnień w zakresie warunków bytowych wynikających ze wskazanych powyżej przepisów, naruszających sferę jego dóbr osobistych. Pozwanego 12 --- STRONA 14 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 obciążał zaś obowiązek udowodnienia, że działał zgodnie z prawem i nie naruszył dobra osobistego powoda (art. 6 k.c. w związku z art. 24 kc.). W niniejszej sprawie powód nie podniósł on szereg zarzutów odnośnie warunków bytowych urągających jego godności osobistej. Wymogi dotyczące warunków bytowych w celach mieszkalnych zakładów karnych i aresztów śledczych uregulowane zostały w cytowanym art. 110 $_2 k.kw., w sposób odpowiadający wskazanym powyżej normom prawa międzynarodowego i doprecyzowane w przepisie $ 28 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 25 sierpnia 2008 r. w sprawie_ regulaminu _ organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności, który wskazuje, iż cela mieszkalna powinna być wyposażona w łóżko dla każdego skazanego, odpowiednią do liczby skazanych ilość stołów, szafek i taboretów oraz środków do utrzymania czystości w celi. Niezbędne urządzenia sanitarne sytuuje się w sposób zapewniający ich niekrępujące użytkowanie, z zastrzeżeniem art. 110 $ 3 k.k.w. W 830 powołanego rozporządzenia określono również wymogi w zakresie warunków organizacji warunków do utrzymania higieny osobistej, wskazując między innymi, że skazany powinien mieć zapewnioną możliwość skorzystania co najmniej raz w tygodniu z ciepłej kąpieli (ust. 3). Zgodnie zaś z brzmieniem art. 111 $ 1 k.k.w. skazany powinien otrzymać do użytku, z zakładu karnego, odpowiednią do pory roku odzież, bieliznę oraz obuwie, o ile nie korzysta z własnych. Skazanemu zapewnia się warunki niezbędne do utrzymania higieny osobistej, w szczególności otrzymuje on z zakładu karnego pościel oraz inne środki do utrzymania higieny iczystości w celi. Zdaniem Sądu, zgromadzony w sprawie niniejszej materiał dowodowy, pozwalał na ustalenie, że pozwany zapewnił powodowi w pełni zgodne z prawem warunki odbywania kary pozbawienia wolności. Powód odbywał karę pozbawienia wolności w celach, które spełniały ustawową normę metrażową. W zaświadczeniu od lekarza nie było wzmianki o umieszczeniu powoda na górnym łóżku piętrowym, dlatego też tego nie uczyniono. Osadzony w żadnej rozmowie z psychologiem czy wychowawcą oddziału nie skarżył się na relację ze współosadzonymi. Brak również jakiekolwiek wzmianki w notatkach służbowych by współosadzeni drwili z dolegliwości powoda. Podnoszone przez powoda okoliczności dotyczące niewłaściwej opieki zdrowotnej w czasie pobytu w jednostce penitencjarnej, nie znalazły odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym. 13 --- STRONA 15 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Nie można mieć wątpliwości, że realizacja spoczywających na administracji Zakładu Karnego obowiązków w zakresie opieki medycznej nad osobami pozbawionymi wolności należy do działań władczych i mieści się w pojęciu wykonywania zadań z zakresu władzy publicznej zawartym w dyspozycji art. 417_$_1_k.c. Ocena, czy obowiązki te zostały zrealizowane, winna być dokonana z uwzględnieniem uprawnień skazanego, szczegółowo uregulowanych wart. 115_$ 1 _- 8 kkw oraz przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości i Ministra Zdrowia z dnia 10 września 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu współdziałania zakładów opieki zdrowotnej ze służbą zdrowia w zakładach karnych i aresztach śledczych w zapewnieniu świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności (Dz.U. Nr 171, poz. 1665) i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie szczegółowych zasad, zakresu i trybu udzielania świadczeń zdrowotnych osobom pozbawionym wolności przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności z dnia 31 października 2003 r. (Dz.U. Nr 204, poz. 1985). Zgodnie z przepisemart. 115_$ 1 _k.k.w, skazanemu zapewnia się bezpłatne świadczenia zdrowotne, leki i artykuły sanitarne. W przepisie art. 115 $ 4 k.k.w. wskazano, że świadczenia zdrowotne udzielane są skazanym przede wszystkim przez zakłady opieki zdrowotnej dla osób pozbawionych wolności. Natomiast pozawięzienne zakłady opieki zdrowotnej współdziałają ze służbą zdrowia w zakładach karnych w zapewnieniu skazanym świadczeń zdrowotnych, gdy konieczne jest m.in. natychmiastowe udzielenie świadczeń zdrowotnych ze względu na zagrożenie życia lub zdrowia skazanego, czy też przeprowadzenie specjalistycznych badań, leczenia lub rehabilitacji skazanego (art. 115 $ 5 k.k.w.). Pozwany zakwestionował stanowisko powoda co do uchybień w funkcjonowaniu Zakładu w zakresie zapewnienia osadzonym opieki medycznej. Jak wynika z poczynionych | w sprawie ustaleń, każdy z osadzonych w Zakładzie Karnym we W. ma zapewniony dostęp do służby zdrowia i psychologa. W tym zakresie zatem nie można dopatrywać się jakichkolwiek nieprawidłowości. W szczególności, iż powód kilkakrotnie korzystał ze świadczeń opieki zdrowotnej a nadto był konsultowany przez specjalistów. Brak wydania zaświadczeń czy opowiedzeniem się za subiektywnymi odczuciami powoda co do jego stanu zdrowia, nie mogą świadczyć o niedopełnieniu obowiązków przez ZK we W.. Wprawdzie bezsprzecznie zgromadzone dowody świadczą o tym, iż u powoda zdiagnozowano przepuklinę kręgosłupa oraz stosowano leczenie farmakologiczne w związku z dolegliwościami powoda, jednak brak jest jakiekolwiek wzmianki o konieczności osadzenia go w celi jednoosobowej, czy umieszczenia na dolnym łóżku piętrowym. 14 --- STRONA 16 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Powód nie dowiódł także, że inne niedogodności, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności, miały cechy naruszenia godności czy swobody sumienia. Sąd podziela również stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w orzeczeniu (sygn. akt V CSK 113/11; niepublikowane), w myśl którego, nie każde naruszenie dóbr osobistych osadzonego daje mu prawo do zadośćuczynienia. Jego przyznanie zależy bowiem od wielu okoliczności. Sąd zważył, iż przy dokonywaniu oceny, czy osadzenie powoda w warunkach bytowych, oferowanych przez pozwaną jednostkę, bez wątpienia skromnych, mogło mieć wpływ na naruszenie jego dóbr osobistych, nie może umknąć z pola widzenia okoliczność, że odbywanie kary pozbawienia wolności niesie ze sobą w sposób immanentny wiele dolegliwości wyrażających się nie tylko w pozbawieniu możliwości swobody i w dużej mierze intymności, z uwagi na konieczność przebywania i wykonywania czynności życia codziennego w ściśle określonych, niekomfortowych warunkach. W ocenie Sądu, nie zostało również wykazane, że powoda w sposób bezprawny pozbawiono prawa do korzystania z zajęć kulturalno-oświatowych czy sportowych (art. 102 S1pktli6k.kw.). Organizacja i zapewnienie tych uprawnień jest obowiązkiem pozwanego (art. 135 i nast. k.k.w.). Z notatek służbowych wynika, że powód nie korzystał z takich zajęć z własnej woli. Zdaniem Sądu powyższe świadczy o tym, iż pozwany nie utrudniał, ani nie uniemożliwiał realizacji wskazanych uprawnień przez powoda, ponieważ powód sam z nich zrezygnował. Z kolei powód nie opisał, żadnych konkretnych sytuacji, które pozbawiłyby go korzystania ze swoich uprawnień. Tym samym brak jest dowodów by pozwany uniemożliwiał mu korzystanie z nich, a tym bardziej w sposób bezprawny. Zgodnie z art. 67 $ 1 k.k.w. wykonywanie kary pozbawienia wolności ma na celu wzbudzanie w skazanym woli współdziałania w kształtowaniu jego społecznie pożądanych postaw, w szczególności poczucia odpowiedzialności oraz potrzeby przestrzegania porządku prawnego i tym samym powstrzymania się od powrotu do przestępstwa. W $ 2 jest mowa o tym, iż dla osiągnięcia celu określonego w $ 1 prowadzi się zindywidualizowane | oddziaływanie na skazanych w ramach określonych w ustawie systemów wykonywania kary, w różnych rodzajach i typach zakładów karnych. W myśl $ 3 w oddziaływaniu na skazanych, przy poszanowaniu ich praw i wymaganiu wypełniania przez nich obowiązków, uwzględnia się przede wszystkim pracę, zwłaszcza sprzyjającą zdobywaniu odpowiednich kwalifikacji zawodowych, nauczanie, zajęcia kulturalno-oświatowe i sportowe, podtrzymywanie kontaktów z rodziną i światem zewnętrznym oraz środki terapeutyczne. 15 --- STRONA 17 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 W niniejszej sprawie w okresie wskazanym w pozwie powód odbywał karę pozbawienia wolności w Zakładzie Karnym we W. w systemie programowanego oddziaływania. Ponadto w trakcie odbywania kary pozbawienia wolności skazany został zakwalifikowany na I semestr I roku kwalifikacyjnego kursu zawodowego w zawodzie murarz-tynkarz w CKU w ZK we Włodawie. Miał możliwość korzystania z zajęć kulturalno- oświatowych, sportowych, pracy, łaźni, spacerów, dokonywania możliwości zakupów artykułów żywnościowych. Odnosząc się do zarzutów powoda dotyczących nieuwzględnienia diety wyznaniowej, a także uciążliwości związane ze stosowaniem światła, Sąd uznając je za nieudowodnione, nie uwzględnił ich. Nie potwierdziły się także zastrzeżenia powoda co do nieuwzględnienia diety zgodnie z jego wyznaniem. Przytoczone zarzuty odnośnie niezapewnienia powodowi diety niezgodnej z wyznawaną religią nie mogły uzasadniać uwzględnienia powództwa, albowiem jednostka penitencjarna działała zgodnie z art. 109 8 1 k.k.w. W myśl tego przepisu skazany otrzymywał trzy razy dziennie posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej | jeden posiłek gorący, z uwzględnieniem zatrudnienia i wieku skazanego, a w miarę | możliwości także wymogów religijnych i kulturowych oraz napój do zaspokojenia pragnienia. | Powód nie wykazał aby w trakcie pobytu w ZK odmówiono jego żądaniom otrzymywania posiłków zgodnych z wyznawaną wiarą. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że powód zgłaszał wnioski o przyznanie mu diety „wyznaniowej” i w rozpoznaniu tych wniosków polecono powodowi podawać posiłki zgodne z wyznaniem. Podkreślić należy, że powód nie wykazał aby kiedykolwiek podawano mu potrawy mięsne zawierające jako składnik wieprzowinę. Taki sposób żywienia powoda nie może być potraktowany jako naruszenie uprawnienia powoda do otrzymywania posiłków uwzględniających wyznawane wyznanie, jeżeli dodatkowo uwzględni się, że zgodnie z art. 109 $ 1 k.k.w. skazany przebywający w zakładzie karnym lub areszcie śledczym otrzymuje trzy razy dziennie napój i posiłki o odpowiedniej wartości odżywczej, w tym co najmniej jeden posiłek gorący, z uwzględnieniem rodzaju wykonywanej pracy i wieku skazanego, a w miarę możliwości także wymogów religijnych i kulturowych. Skazany, którego stan zdrowia tego wymaga, otrzymuje wyżywienie według wskazań lekarza. Dostosowanie otrzymywanych przez osadzonego posiłków do wymogów religijnych nie jest bowiem wymogiem bezwzględnym, ale stanowi jedynie ustawowe zalecenie, które ma być zrealizowane „w miarę możliwości”. W tym stanie rzeczy ocenić należy, że nie doszło do zarzucanego przez powoda naruszenia dobra osobistego w postaci swobody wyznania. 16 --- STRONA 18 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 Reasumując stwierdzić należy, że ustalone przez Sąd fakty nie dają podstaw do przypisania pozwanemu naruszenia dóbr osobistych powoda. Samo niezadowolenie powoda ze standardów pomieszczeń mieszkalnych nie daje jeszcze podstaw do przyjęcia istnienia uchybień w funkcjonowaniu Zakładu. Odwołując się z kolei do orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazać należy iż osoba osadzona musi liczyć się z ograniczeniami i dolegliwościami wynikającymi z wykonywania kary pozbawienia wolności (por. wyrok SN z 02.10.2007r., II CSK 269/07, opubl. Monitor Prawniczy, rok 2007, Nr 21, str. 1172). W ocenie Sądu warunki w celi, aczkolwiek skromne, nie były niegodziwe. Także pozostałe dolegliwości, jakich doznawał powód w pozwanym Zakładzie Karnym, nie naruszały jego godności. Ze wskazanych wyżej względów Sąd uznał powyższe zarzuty powoda za niezasadne. Przy ocenie przestrzegania przez pozwanego minimalnych norm w zakresie standardów wykonywania kary pozbawienia wolności i ewentualnego naruszenia dóbr osobistych osadzonych nie można abstrahować od realnej sytuacji i kondycji finansowej Państwa, ogólnej sytuacji gospodarczej, w tym poziomu życia ogółu obywateli - także tych, którzy nie mają zapewnionego minimum socjalnego nie będąc karanymi karą pozbawienia wolności. Zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Ta zasada materialno - prawna znajduje odzwierciedlenie w przepisie procesowym art. 232_k.p.c., który z kolei stanowi, iż strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Są to naczelne zasady postępowania dowodowego, które zawsze w postępowaniu sądowym obciążają stronę, która z danego faktu wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Podsumowując Sąd Okręgowy stwierdził, że całokształt materiału dowodowego zebranego w sprawie nie dawał podstaw do przyjęcia, że ze strony Zakładu Karnego we W. doszło do działań lub zaniechań w sposób bezprawny naruszających dobra osobiste powoda. Dodał, że doznawane przez powoda dolegliwości mieściły się w ramach zwykłych ograniczeń wynikających z konieczności odbycia kary pozbawienia wolności. Wobec braku wystarczających dowodów dla stwierdzenia naruszenia dóbr osobistych powoda, Sąd w punkcie 1 wyroku oddalił powództwo. Z uwagi na to, że powód postanowieniem Sądu Okręgowego w P. z dnia 01 lutego 2018r. został zwolniony od kosztów sądowych w całości, Sąd w punkcie 2 wyroku, obciążył Skarb Państwa kosztami, których powód nie miał obowiązku ponieść (art. 113 ust. 1 ustawy o 17 --- STRONA 19 --- Sygn. akt: XVIII C 1411/18 kosztach sądowych w sprawach cywilnych) i przyznał adwokatowi Weronice Hołowczyc - ustanowionemu dla powoda pełnomocnikowi z urzędu na podstawie $ 8 pkt6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2. 2019r. poz. 18) wynagrodzenie ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniu w kwocie 4.428 zł. W punkcie 3 wyroku Sąd na podstawie art. 98 $ 113 k.p.c. w związku z $ 2 ust. 6 pkt rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądził od powoda na rzecz Skarbu Państwa - Dyrektora Zakładu Karnego we W. kwotę 5.400 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Powód przegrał bowiem w całości sprawę, a fakt zwolnienia go od kosztów sądowych w świetle art. 108 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, nie zwalniał go jednocześnie od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi. Sędzia (del.) Anna Mikołajczak 18