§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
wydania wyroku łącznego obejmującego skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12; - uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 6; uchyla zaska

Postanowienie XVI K 133/13 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób

wydania wyroku łącznego obejmującego skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12; - uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 6; uchyla zaskarżony wyrok w punktach 7, 8, 9, 11 i w t

Teza / krótkie omówienie

wydania wyroku łącznego obejmującego skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12; - uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 6; uchyla zaskarżony wyrok w punktach 7, 8, 9, 11 i w t

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 czerwca 2014 r. II AKa 198/14 Nowo ustalany okres próby a dotychczasowe okresy próby skazanego, które upłynęły. TEZA aktualna W razie zbiegu orzeczeń o okresach próby sąd orzeka ten okres oraz związane z nim obowiązki na nowo. Brak jest natomiast jakichkolwiek dalszych wskazówek ustawodawcy, aby na ten nowo ustalony okres próby zaliczać te okresy, jakie dotychczas wobec skazanego upłynęły. TEZA aktualna Sąd Apelacyjny w Katowicach nie podziela poglądu, jaki zaprezentowany został w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku łącznego o tym, że możliwe jest w obecnym stanie prawnym analogiczne stosowanie art. 63 § 1 k.k. w związku z art. 577 k.p.k. i zaliczanie dotychczasowych okresów próby na poczet nowo ustalonego okresu próby w przypadku warunkowego zawieszenia orzeczonej w wyroku łącznym kary łącznej pozbawienia wolności. 1 2 3 UZASADNIENIE Skład orzekający Przewodniczący: Sędzia SA Gwidon Jaworski. Sędziowie SA: Robert Kirejew, Sędziowie Iwona Hyła (spr.). Przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek. Sentencja Sąd Apelacyjny w Katowicach w II Wydziale Karnym przy udziale Prokuratora Prok. Apel. Małgorzaty Bednarek po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy skazanego R. G. s. J. i G., ur. (...) r. w M. - o wydanie wyroku łącznego - na skutek apelacji prokuratora od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt XVI K 133/13 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że: - w punkcie 13 na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego skazanie wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12; - uchyla rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 6; uchyla zaskarżony wyrok w punktach 7, 8, 9, 11 i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K.; w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy. Uzasadnienie faktyczne II AKa 198/14, Nowo ustalany okres próby a dotychczasowe okresy próby skazanego, które upłynęły. - Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach --- STRONA 2 --- Sąd Okręgowy w K. w sprawie o sygn. akt XVI K 133/13 wydał w dniu 3 kwietnia 2014 r. wyrok łączny w sprawie skazanego R. G., obejmujący następujące skazania (treść po sprostowaniu wyroku dokonanym na mocy Postanowienia Sądu Apelacyjnego K. z dnia 18 czerwca 2014 r.): I. Sądu (...) w K. z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV K 353/08 za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 9 listopada 2007 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat tytułem próby, zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w M. sygn. akt IV Ko 1076/10 z dnia 6 października 2010 r., z zaliczeniem na poczet kary okresu zatrzymania w sprawie w dniu 9 listopada 2007 r.; II. Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt VI K 415/08 za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k. popełnione w dniu 21 października 2007 r. na karę 2 lat pozbawienia z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres lat 5 tytułem próby, zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 24 września 2010 r. sygn. akt VI Ko 1046/10 z zaliczeniem na poczet kary pozbawienia wolności okresu zatrzymania w sprawie w dniu 21 października 2007 r. oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 30 złotych; III. Sądu Rejonowego w M. z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II K 146/09 za przestępstwo z art. 280 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 maja 2009 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności, za przestępstwo z art. 158 § 1 k.k. popełnione w dniu 6 maja 2009 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności objęte karą łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat, zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w M. z dnia 8 października 2012 r. z zaliczeniem na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 7 maja 2009 r. do dnia 12 sierpnia 2009 r. sygn. akt VI Ko 2971/12 oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. na karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych; IV. Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II K 836/11 za przestępstwo z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 1 k.k. popełnione dnia 6 maja 2009 r. na karę 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 4 lat próby oraz na podstawie art. 33 § 2 k.k. na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł, z zaliczeniem na jej poczet okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 26 czerwca 2009 r. do dnia 20 lipca 2009 r.; V. Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 836/11 za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. popełnione dnia 15 lipca 2011 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k. popełnione w dniu 15 lipca 2011 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, przy czym wymierzono karę łączną 1 roku pozbawienia wolności, z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 próby, na podstawie art. 71 § 1 k.k. na karę grzywny w wysokości 30 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 20 zł z zaliczeniem na jej poczet okresu zatrzymania w sprawie w dniach 15 lipca 2011 r., 16 lipca 2011 r. oraz 17 lipca 2011 r., na zasadzie art. 42 § 2 k.k. orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat; VI. Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt XVI K 39/11, zmienionego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 2 sierpnia 2012 r. II AKa 185/12, za przestępstwo z art. 59 ust. 1 w zw. z art. 59 ust. 2 i art. 59 ust. 3 w zw. z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k. popełnione w okresie od sierpnia do grudnia 2010 r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby, z zaliczeniem na jej poczet okresu zatrzymania w sprawie od dnia 25 stycznia 2011 r. do dnia 27 stycznia 2011 r., oddano skazanego pod dozór kuratora na mocy art. 45 § 1 k.k. orzeczono przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w kwocie 310 zł; VII. Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12 za przestępstwo z art. 244 k.k. popełnione dnia 11 marca 2012 r. na karę 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby oraz na podstawie art. 71 § 1 k.k. na karę grzywny w wysokości 40 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na kwotę 10 zł. Sąd Okręgowy na mocy art. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzekł karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności obejmującą kary jednostkowe orzeczone na mocy Sądu (...) z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV K 353/08 oraz Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt VI K 415/08. Na poczet orzeczonej kary łącznej zaliczono skazanemu na mocy art. 63 § 1 k.k. i art. 577 k.p.k. okres pozbawienia wolności w sprawie Sądu (...) K. z dnia 30 kwietnia 2008 r. sygn. akt IV K 353/08 w dniu 9 listopada 2007 r. oraz w sprawie Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt VI K 415/08 w dniu 21 października 2007 r. Sąd I instancji ustalił nadto, że początkiem odbywania orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności jest dzień 6 sierpnia 2014 r. Następnie, na podstawie art. 89 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. Sąd Okręgowy w K. umorzył postępowanie w przedmiocie orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności w zakresie obejmującym wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II K 149/09 oraz Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II K 379/10. Z kolei na podstawie art. 85 --- STRONA 3 --- k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w miejsce kar grzywien orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w M. z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II K 149/09 oraz Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II K 379/10 orzekł wobec skazanego R. G. karę łączną grzywny w wysokości 120 stawek dziennych, przy przyjęciu, że jedna stawka dzienna odpowiada kwocie 20 zł. Na podstawie art. 63 § 1 k.k. w zw. z art. 577 k.p.k. na poczet orzeczonej kary łącznej grzywny zaliczono skazanemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II K 379/10 od dnia 26 czerwca 2009 r. do dnia 20 lipca 2009 r. i ustalono, że do wykonania pozostała kara grzywny w wysokości 70 stawek dziennych. W kolejnym punkcie zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. i art. 89 § 1 k.k. orzekł karę łączną 2 lat pozbawienia wolności w miejsce kar jednostkowych orzeczonych wyrokami Sadu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 836/11 oraz Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt XVI K 39/11, a na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 2 k.k., art. 73 § 2 k.k. w zw. z art. 89 § 1 i 3 k.k. oraz art. 90 § 1 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie tej kary na okres lat 5 tytułem próby i oddał skazanego w tym czasie pod dozór kuratora sądowego. Z kolei na mocy art. 89 § 3 k.k. i art. 577 k.p.k. Sąd Okręgowy w K. orzekł, iż okres próby warunkowo zawieszonej kary łącznej pozbawienia wolności rozpoczyna się w dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 836/11, to jest w dniu 22 grudnia 2011 r. W kolejnym punkcie zaskarżonego wyroku łącznego, a to w punkcie 10, Sąd I instancji orzekł, iż uznaje wyroki opisane w punktach I tj. Sądu (...), sygn. akt IV K 353/08 oraz w punkcie II, tj. Sądu Rejonowego w M. z dnia 25 lipca 2008 r. sygn. akt VI K 415/08 za pochłonięte w części odnoszącej się do kar pozbawienia wolności, z przyjęciem, że w pozostałej części podlegają one odrębnemu wykonaniu. W punkcie 11 Sąd Okręgowy stwierdził, że wyroki opisane w punkcie V, tj. wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 836/11 oraz w punkcie VI, tj. Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt XVI K 39/11, w części odnoszącej się do kar pozbawienia wolności uznaje za pochłonięte, zaś w pozostałej części podlegają one odrębnemu wykonaniu. W punkcie 12 wyroku łącznego Sąd I instancji uznał wyroki opisane w punkcie III, tj. wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II K 146/09 oraz w punkcie IV, tj. wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 11 października 2011 r. sygn. akt II K 836/11, za pochłonięte wdanym wyrokiem łącznym w części odnoszącej się do kar grzywny, z przyjęciem, że w pozostałej części podlegają one odrębnemu wykonaniu. W kolejnym punkcie zaskarżonego wyroku Sąd Okręgowy ustalił, że wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. o sygn. akt II K 285/12, opisany w punkcie VII, podlega odrębnemu wykonaniu. Następnie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia na rzecz obrońcy z urzędu i zwolnił skazanego od ponoszenia wydatków związanych w postępowaniem w sprawie o wydanie wyroku łącznego. Apelację wniósł prokurator i zaskarżył wyrok łączny w części co do orzeczeń zawartych w punktach 6, 7, 8, 9, 13 na niekorzyść skazanego. Wyrokowi postawił następujące zarzuty: - niesłuszne zastosowanie środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej w punkcie 8 wyroku mimo, iż poczynione przez Sąd ustalenia, co do postawy skazanego przed i w trakcie pozbawienia wolności, w tym popełnienie w okresie próby kolejnego umyślnego przestępstwa oraz ujawniony przez administrację zakładu karnego - gdzie skazany przebywał, fakt posiadania i sprzedawania innym osadzonym środków odurzających, prowadzą do wniosku, iż wobec skazanego nie można sformułować pozytywnej prognozy kryminologiczno- społecznej, - obrazę art. 89 § 3 k.k. przez orzeczenie, iż okres próby określony w punkcie 8 wyroku łącznego rozpoczyna się w dniu uprawomocnienia się wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r., sygn. II K 836/11, tj. w dniu 22 grudnia 2011 r. mimo, iż przepis ten nie przewiduje możliwości faktycznego "zaliczania" okresów próby orzeczonych wobec skazanego poprzednimi wyrokami, - obrazę art. 572 k.p.k. mogącą mieć wpływ na treść wyroku poprzez zastąpienia orzeczenia o umorzeniu postępowania w zakresie objęcia wyrokiem łącznym kary orzeczonej w wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r., sygn. II K 285/12 stwierdzeniem, iż wyrok ten podlega odrębnemu wykonaniu, które to orzeczenie nie wywołuje skutków prawnych takich, jak orzeczenie oparte o przepis art. 572 k.p.k, - błąd w ustaleniach faktycznych mogących mieć wpływ na treść orzeczenia zawartego w punkcie 6 wyroku łącznego przez błędne zaliczenie na poczet orzeczonej kary łącznej grzywny okresu rzeczywistego pozbawienia wolności od 26 czerwca 2009 r. do 20 lipca 2009 r. mimo, iż jak wynika z opinii o skazanym wystawionej przez Dyrektora Zakładu Karnego w W. z dnia 28 lutego 2014 r. (k. 105-107), okres ten pokrywa się z okresem zaliczonej na poczet kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 2 grudnia 2009 r., sygn. II K 146/09. Prokurator, podnosząc powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie punktów 6, 7, 8, 9 i 13 oraz przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. --- STRONA 4 --- Uzasadnienie prawne Sąd Apelacyjny zważył, co następuje: Apelacja okazała się zasadna, a zarzuty postawione zaskarżonemu orzeczeniu zasługiwały na uwzględnienie. Sąd Okręgowy trafnie dostrzegł istnienie trzech zbiegów realnych w aktualnej sytuacji skazanego R. G. Prawidłowość rozstrzygnięć w tym przedmiocie nie budziła wątpliwości sądu odwoławczego i nie była kwestionowana przez skarżącego. Poszczególne orzeczenia jednostkowe zawarte w punktach od 1 do 5 zaskarżonego wyroku łącznego stały się więc prawomocne. Jedynymi zastrzeżeniami formalnymi, jakie dostrzegł apelujący, i co potwierdzone zostało następnie w wyniku kontroli odwoławczej, było użycie przez Sąd I instancji w punktach 10 i 12, nieprecyzyjnych sformułowań w odniesieniu do uznania, iż wyroki opisane w punktach od I do IV części wstępnej wyroku łącznego podlegają odrębnemu wykonaniu w zakresie, w jakim nie zostały objęte wyrokiem łącznym. Jak słusznie zauważa autor apelacji, pewna ułomność tych zapisów nie miała wpływu na trafność orzeczenia. Z chwilą uprawomocnienia się wyroku łącznego, wprost z woli ustawodawcy, wyrażonej w treści art. 576 § 1 k.p.k. wynika bowiem, że wyroki podlegające połączeniu nie ulegają wykonaniu w zakresie objętym wyrokiem łącznym. Apelujący słusznie jednak zauważa, że w sytuacji, kiedy jeden spośród wyroków jednostkowych, a mianowicie wyrok Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12, a ściślej rzecz ujmując przestępstwo, za jakie tymże wyrokiem został skazany R. G., nie pozostawało w zbiegu realnym z jakimkolwiek innym przestępstwem i nie doszło do spełnienia warunków określonych w art. 85 k.k., postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego to skazanie należało umorzyć w oparciu o normę wyrażoną w art. 572 k.p.k. Sąd Okręgowy w punkcie 13 zaskarżonego wyroku nie dość, że nie zawarł wprost takiego sformułowania, to swego orzeczenia nie oparł o wskazany wyżej przepis. Niemniej jednak, z uzasadnienia zaskarżonego wyroku łącznego wynikało, że taka była intencja Sądu I instancji i de facto do tego zmierzało użycie nieprawidłowego sformułowania zawartego w punkcie 13. Stąd też uznał Sąd Apelacyjny, że nie było konieczności uchylenia zaskarżonego wyroku łącznego w tym zakresie celem przekazania sprawy do ponownego rozpoznania - jak postulował skarżący - a wystarczającym będzie zmiana tego rozstrzygnięcia poprzez wskazanie podstawy prawnej z art. 572 k.p.k. i użycie jednoznacznego sformułowania o tym, że należy umorzyć postępowanie karne w przedmiocie wydania wyroku łącznego obejmującego także skazanie Sądu Rejonowego w M. z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II K 285/12. Kolejnym uchybieniem słusznie dostrzeżonym przez apelującego, było nieprawidłowe zaliczenie na poczet orzeczonej w punkcie 5 kary łącznej grzywny okresu faktycznego pozbawienia wolności skazanego R. G. w okresie od dnia 26 czerwca 2009 r. do dnia 20 lipca 2009 r. i ustalenie, że kara grzywny została wykonana do wysokości 70 stawek dziennych. Jak wynika bowiem z obliczenia kary nadesłanego z zakładu karnego (k. 96) a także z Postanowienia Sądu Rejonowego w M. o sygn. akt VI Ko 2971/12 (k.94), okres jaki zaliczony został na poczet kary łącznej grzywny przez Sąd Okręgowy został już wcześniej zaliczony na poczet kary 2 lat pozbawienia wolności orzeczonej przez Sąd Rejonowy w M. na mocy wyroku z dnia 2 grudnia 2009 r. sygn. akt II K 146/09. Kara ta początkowo została orzeczona z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, a następnie doszło do zarządzenia jej wykonania na mocy wspomnianego już wyżej postanowienia Sądu Rejonowego w M. o sygn. akt VI Ko 2971/12. Stąd też oczywistym jest, że błędem było ponowne jej zaliczenie na poczet kary łącznej grzywny, o której orzekł Sąd I instancji w punkcie 5 zaskarżonego wyroku. Zgodnie zatem z postulatem skarżącego i uznając trafność podniesionych w środku odwoławczym argumentów, Sąd Apelacyjny uchylił wyrok w punkcie 6 bez orzeczenia następczego w tym zakresie, uznając, że rozstrzygnięcie to byłoby całkowicie zbędne, w świetle przytoczonych wyżej faktów i zalegających w aktach dokumentów wprost świadczących o tym, że doszło już do zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności na wcześniej wykonywaną karę pozbawienia wolności. Do omówienia pozostał jeszcze najistotniejszy zarzut, jaki sformułowany został w apelacji, a dotyczący trzeciego ze stwierdzonych zbiegów realnych, obejmujących przestępstwa, za jakie R. G. skazany został wyrokami Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 836/11 oraz Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt XVI K 39/11, opisanymi odpowiednio w punktach V i VI części wstępnej wyroku łącznego. Także w tym zakresie przyznać należy rację argumentacji zawartej w środku odwoławczym wniesionym przez prokuratora. Niekwestionowane jest w niniejszej części orzeczenia, że przestępstwa, jakie popełnił skazany R. G., pozostają ze sobą w zbiegu realnym. Z kolei kary, jakie zostały za nie orzeczone, są karami tego samego rodzaju, możliwymi do objęcia węzłem kary łącznej. Istotne jest także, że czyny te popełnione zostały już po dacie nowelizacji Kodeksu karnego, tj. po dniu 8 czerwca 2010 r. W związku z takimi ustaleniami należało rozważyć, czy w przypadku skazanego R. G. może znaleźć swe zastosowanie przepis art. 89a § 1 k.k. dodany przez art. 1 pkt 19 lit. b ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. (Dz. U. 2009.206.1589) zmieniającej nin. ustawę z dniem 8 czerwca 2010 r. Sąd Okręgowy rozważając w tym przedmiocie dostrzegł okoliczności, które pozwoliły mu na wywiedzenie w stosunku do skazanego pozytywnej opinii kryminologicznej i uprawdopodobniły przekonanie, że skazany w przyszłości nie popełni więcej przestępstwa i będzie przestrzegał porządku prawnego. Ustalając tę prognozę Sąd Okręgowy nie dostrzegł wszystkich istotnych okoliczności, jakie winien mieć na uwadze. Błędne jest przede wszystkim ustalenie, że skazany był dotychczas tylko raz karany dyscyplinarnie podczas pobytu w jednostce penitencjarnej. Z opinii zakładu karnego, sporządzonej w dniu 28 lutego 2014 r. wynika, że R. G. został pięciokrotnie ukarany dyscyplinarnie, co uszło uwadze sądu, a bez wątpienia miałoby wpływ na ocenę zachowania skazanego po osadzeniu. Sąd Okręgowy uznał zachowanie R. G. w jednostce --- STRONA 5 --- penitencjarnej za "dobre" i faktu tego nie zmieniło nawet ustalenie, że skazany został przeniesiony do odbywania kary w zakładzie zamkniętym z uwagi na "negatywne zachowanie", jak oceniła to komisja penitencjarna. Faktem niewątpliwym jest wprawdzie, że skazany przed osadzeniem miał stałą pracę i miejsce zamieszkania, pomagał w utrzymaniu dzieci, w tym dwojga poważnie chorych, lecz wątpliwym jest - zdaniem Sądu Apelacyjnego - aby te okoliczności mogły w znaczący sposób wpłynąć na ocenę prognozy co do przestrzegania przez niego w przyszłości porządku prawnego. Sąd I instancji nie przydał, jak się wydaje, należytego znaczenia okolicznościom, na jakie słusznie zwraca uwagę apelujący, a mianowicie skazany odkąd ukończył 17 lat niemal regularnie naruszał obowiązujący porządek prawny, mimo stosowania wobec niego kilkukrotnie dobrodziejstwa probacji, popełniając kolejne przestępstwa w okresach próby doprowadzał do zarządzania wykonania początkowo zawieszonych kar. Nawet podczas pobytu w jednostce penitencjarnej nie potrafił dostosować się do wymogów tam panujących, a co istotne (opinia sporządzona przez Dyrektora Zakładu Karnego w W.) dopuścił się przewinień dyscyplinarnych polegających m.in. na braniu czynnego udziału w procederze rozprowadzania narkotyków na terenie jednostki penitencjarnej oraz werbował innych skazanych do tego typu działań. Fakt ten wydaje się być o tyle istotny, że R. G. był prawomocnie karany za przestępstwo z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, co jak widać, nie przyniosło poprawy w jego zachowaniu. Reasumując tę część rozważań, Sąd Apelacyjny uznał za wątpliwą prawidłowość ustaleń faktycznych, dokonanych przez Sąd Okręgowy co do prognozy kryminologicznej dotyczącej skazanego. W tym kontekście konieczne stało się uchylenie wyroku łącznego w punktach 7, 8 i 9, a zatem w zakresie rozstrzygnięć związanych z orzeczeniem kary łącznej za pozostające z sobą w zbiegu realnym przestępstwa, za które skazano R. G. wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 14 grudnia 2011 r. sygn. akt II K 836/11 oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 6 lutego 2012 r. sygn. akt XVI K 39/11. Naturalną konsekwencją uchylenia punktu 7 było także uchylenie rozstrzygnięć o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej, oddania pod dozór kuratora sądowego i "zaliczenia" na poczet nowo ustalonego okresu próby czasu, jaki upłynął od daty prawomocności pierwszego z wyroków podlegających połączeniu. W związku z takim rozstrzygnięciem, Sąd Apelacyjny uchylił także orzeczenie zawarte w punkcie 11, jako że dotyczyło ono także rozstrzygania w przedmiocie trzeciego realnego zbiegu przestępstw. Sąd Okręgowy w K. przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie uchylonej części wyroku łącznego, ponownie przeanalizuje sytuację skazanego, prawidłowo ustali wszystkie okoliczności dotyczące postawy skazanego przed osadzeniem w zakładzie karnym i jego zachowanie w jednostce penitencjarnej, zwróci się o aktualną opinię o nim i dysponując takim materiałem dowodowym ponownie przystąpi do oceny prognozy kryminologicznej sprawcy mając na względzie przede wszystkim dbałość o to, aby kara w efekcie wymierzona spełniła swe rzeczywiste cele, a nie była jedynie niczym nieuzasadnioną premią dla skazanego, zwłaszcza w kontekście jego uprzednich skazań i prezentowanej aktualnie postawy wobec porządku prawnego. Zaznaczyć jeszcze wypada, że wymierzona po ponownym rozpoznaniu sprawy kara łączna pozbawienia wolności, nie może być karą surowszą, niż orzeczona w pierwotnym postępowaniu kara 2 lat pozbawienia wolności, a to z uwagi na brak w apelacji prokuratora zarzutów dotyczących jej ewentualnej rażącej niewspółmierności. W środku odwoławczym zakwestionowano bowiem wyłącznie zastosowanie środka probacyjnego w postaci warunkowego zawieszenia wykonania orzeczonej kary łącznej. Oczywistym jest, że Sąd Apelacyjny nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia, jakie w sprawie zapadnie, zatem konieczne staje się także krótkie odniesienie do zarzutu postawionego w apelacji, a dotyczącego możliwości "zaliczenia" dotychczasowych okresów próby na poczet ewentualnie orzeczonego nowego okresu, w przypadku jeśli Sąd I instancji dojdzie do przekonania o możliwości warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej. Sąd Apelacyjny w K. nie podziela poglądu, jaki zaprezentowany został w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku łącznego o tym, że możliwe jest w obecnym stanie prawnym analogiczne stosowanie art. 63 § 1 k.k. w związku z art. 577 k.p.k. i zaliczanie dotychczasowych okresów próby na poczet na nowo ustalonego okresu próby w przypadku warunkowego zawieszenia orzeczonej w wyroku łącznym kary łącznej pozbawienia wolności. Pogląd ten nie znajduje żadnego oparcia ani w przywołanej normie art. 63 § 1 k.k., ani tym bardziej w treści przepisu art. 577 k.p.k. Sąd I instancji na poparcie swego stanowiska w tej kwestii przywołuje tezę zawartą w wyroku Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 20 września 2012 r. sygn. akt II AKa 167/12. Stanowisko to jednak nie wydaje się słuszne, zwłaszcza w kontekście braku jakichkolwiek ustawowych unormowań w tym zakresie, które wprost wskazywałyby na możliwość zaliczenia dotychczasowych okresów próby z wyroków podlegających połączeniu na poczet nowo ustalonego okresu próby, w przypadku orzeczenia w wyroku łącznym kary łącznej, którą następnie warunkowo zawieszono. Jest oczywistym, bo wynika to wprost z treści art. 89 § 3 k.k., że w razie zbiegu orzeczeń o okresach próby sąd orzeka ten okres oraz związane z nim obowiązki na nowo. Brak jest natomiast jakichkolwiek dalszych wskazówek ustawodawcy, aby na ten nowo ustalony okres próby zaliczać te okresy, jakie dotychczas wobec skazanego upłynęły. Zakładając racjonalizm ustawodawcy i dokonując wykładni językowej wskazanej normy, nie sposób dopatrywać się w cytowanym przepisie zezwolenia, czy wręcz obowiązku dokonywania takich "zaliczeń". Podobny pogląd należy wyprowadzić z treści art. 63 § 1 k.k. i art. 577 k.p.k. W art. 63 § 1 k.k. mowa jest o konieczności zaliczenia na poczet orzeczonej kary okresu rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie, co z oczywistych powodów nie może mieć zastosowania do kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, bo polega ona przecież nie na pozbawieniu wolności, ale właśnie na niepozbawieniu wolności na skutek zastosowania probacji, a intencja ustawodawcy była w tym przypadku całkowicie inna i wydaje się być jasna. Pojęcie rzeczywistego pozbawienia wolności obejmuje wszak czas stosowania tymczasowego aresztowania, zatrzymania oraz inne --- STRONA 6 --- Tekst orzeczenia pochodzi ze zbiorów Sądu Najwyższego, Sądów Powszechnych, Sądów Administracyjnych, Krajowej Izby Odwoławczej, Głównej Komisji Orzekającej. okresy faktycznego pozbawienia skazanego wolności w związku z prowadzoną sprawą, choćby nie miało ono nawet podstawy prawnej. Obowiązek do stosowania art. 63 § 1 k.k. służy zdecydowanie innym celom, wynikającym z charakteru kary pozbawienia wolności. Z kolei przepis art. 577 k.p.k. mówi o obowiązku oznaczenia przez sąd w wyroku łącznym daty, od której należy liczyć początek odbywania kary orzeczonej wyrokiem łącznym, oraz wymienić okresy zaliczone na poczet kary łącznej. Zarówno w pierwszym, jak i w drugim przypadku chodzi zatem o karę faktycznie odbywaną, innymi słowy - efektywnie wykonywaną. Kolejnym argumentem przemawiającym za brakiem w obowiązującym stanie prawnym unormowania zezwalającego na czynienie "zaliczeń" upływających okresów próby na nowy, ustalony przez sąd w trakcie procedowania w przedmiocie wyroku łącznego, jest także przepis art. 538 § 3 k.p.k., w którym czytamy wprost o takiej możliwości. Dotyczy ona jednak sytuacji, gdy na skutek rozpoznania i uwzględnienia kasacji (na odpowiednie stosowanie przy wznowieniu postępowania pozwala przepis art. 545 § 1 k.p.k.), dojdzie do uchylenia prawomocnego wyroku o warunkowym umorzeniu postępowania lub orzekającego karę z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Wówczas, w wypadku ponownego orzeczenia o warunkowym umorzeniu postępowania lub kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, na poczet okresu próby zalicza się okres próby, który upłynął od uprawomocnienia się wyroku do daty jego uchylenia. Gdyby zatem ustawodawca przewidział podobne rozwiązanie także w sytuacji orzekania w przedmiocie wyroku łącznego w odniesieniu do łączenia kar pozbawienia wolności warunkowo zawieszonych, z pewnością zostałoby to przez niego w sposób wyraźny wyeksponowane w odpowiedniej normie. W tym kontekście nie sposób podzielić zapatrywań Sadu Okręgowego w K., które doprowadziły do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, zawartego w punkcie 9 wyroku łącznego, co winno zostać wzięte pod uwagę podczas ponownego rozpoznania sprawy. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok został utrzymany w mocy, także w odniesieniu do orzeczeń o wynagrodzeniu dla obrońcy z urzędu i zwolnieniu skazanego od ponoszenia wydatków związanych z częściowo prawomocnym już orzeczeniem w przedmiocie wydania wyroku łącznego. Sąd Apelacyjny zwolnił skazanego R. G. od wydatków związanych z postępowaniem odwoławczym z uwagi na jego trudną sytuację majątkową. Skazany ma na utrzymaniu małoletnie dzieci i nie uzyskuje w chwili obecnej dochodów. Za decyzją o zwolnieniu R. G. od ponoszenia wydatków przemawiała także pespektywa jego długotrwałej izolacji w warunkach zakładu karnego. Ponieważ wyrok w zaskarżonej części został uchylony, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania, Sąd Apelacyjny nie orzekł o wynagrodzeniu dla obrońcy z urzędu pomimo, że reprezentował on skazanego w trakcie rozprawy odwoławczej. Rozstrzygnięcie takie nastąpić winno dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie (art. 626 § 1 k.p.k.).

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Katowicach nie podziela poglądu#XVI K 133/13 zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób#art. 63 § 1 k.k.#art. 577 k.p.k.#art. 572 k.p.k.#art. 13 § 1 k.k.#art. 278 § 1 k.k.#art. 279 § 1 k.k.#art. 33 § 2 k.k.#art. 280 § 1 k.k.#art. 158 § 1 k.k.#art. 178a § 1 k.k.#art. 226 § 1 k.k.#art. 71 § 1 k.k.#art. 42 § 2 k.k.#art. 59 ust.#art. 58 ust. 1 ustawy#art. 11 § 2 k.k.#art. 12 k.k.#art. 45 § 1 k.k.#art. 244 k.k.#art. 85 k.k.#art. 86 § 1 k.k.#art. 89 § 1 k.k.#art. 4 § 1 k.k.#art. 70 § 2 k.k.#art. 73 § 2 k.k.#art. 90 § 1 k.k.