Postanowienie XVC949/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku W

--- STRONA 1 --- ¬..- sygn. akt XVC949/12 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 czerwca 2013 r. Sąd Okręgowy w Gdańsku W XV Wydziale Cywilnym W składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Tamowicz Protokolant: sekr. sąd. Joanna Konieczka po rozpoznaniu W dniu 18 czerwca 2013 r. sprawy z powództwa JK przeciwko WS z udziałem interwenienta ubocznego ............. ..Zakładu Ubezpieczeń S.A. w Warszawie o zapłatę i ustalenie _ I.Zasądza od pozwanego WS na rzecz powoda J K kwotę 59 564,04 zł. ( pięćdziesiąt dziewięć tysięcy pięćset sześćdziesiąt cztery złote 04/100 ) wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 30 grudnia 2011 r. do dnia zapłaty. II.Oddala powództwo W pozostałym zakresie. III.Odstępuje od obciążenia pozwanego W S kosztami postępowania na rzecz powoda J K. IV.Odstępuje od obciążenia powoda J K kosztami postępowania na rzecz interwenienta ubocznego Zakładu Ubezpieczeń S.A. W Warszawie. V.Nakazuje zwrócić interwenientowi ubocznemu Zakładowi Ubezpieczeń S.A. W Warszawie od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego sw Gdańsku kwotę 4 438 zł. ( cztery tysiące czterysta trzydzieści osiem złotych) tytułem nadpłaconej opłaty od interwencji. UZASADNIENIE W pozwie wniesionym dnia 29 grudnia 2011 r. ( k. 2-11 ) powód JK wniósł o zasądzenie od pozwanego W S kwoty 161 .376,47 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, W tym: - kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, - kwoty 50.000 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, - kwoty 9.000 zł tytułem zwrotu kosztów pogrzebu, - kwoty 2.378,47 zł tytułem skapitalizowanych odsetek za opóźnienie W spełnieniu świadczenia pieniężnego Wyliczonych za okres od dnia 18 listopada 2011 r. do dnia wniesienia pozwu.. Ponad to powód domagał się ustalenia odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać wprzyszłości będące konsekwencją zdarzenia szkodzącego z dnia 28 października 2001 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych W tym opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. _ W uzasadnieniu powód wskazał, że na mocy wyroku z dnia 15 kwietnia 2002 r. Sąd.: Rejonowy W K uznali pozwanego Winnymftego, że W dniu 28 pażdziernika 2001 r. jadąc p samochodem osobowym marki Citroen nr rej., W charakterze pasażera na przednim siedzeniu, naruszył zasady bezpieczeństwa W ruchu lądowym nieumyślnie, W ten sposób, że zaciągnął hamulec ręczny W czasie jazdy samochodu, którym kierowała inna osoba, W wyniku czego --- STRONA 2 --- doszło do zablokowania kół znajdującego się W pędzie samochodu i utraty możliwości zapanowania nad torem jazdy samochodu, co doprowadziło do uderzenia samochodu W przydrożne drzewo, W wyniku czego jadąca W charakterze pasażera J K doznała obrażeń ciała skutkuj ących zgonem. Powód jest synem J K. Podniósł, że wskutek zdarzenia zostało naruszone _jego dobro osobiste, jakim była więź łącząca goz matką. Wskazał, że był z nią związany emocjonalnie. Wraz z nią przybył do Polski W 2000 r., na zaproszenie miasta K. Jego ojciec zginął W 1981 r. służąc W ........ .. Cały ciężar utrzymaniai Wychowania powoda spoczywał zatem na jego matce. Po przyjeździe do Polski matka podjęła zatrudnienie W Urzędzie Miasta. Powód wskazał, że po ukończeniu szkoły średniej podjął studia na Wydziale Prawa i Administracji W. . . . . . Koszty związane z jego utrzymaniem W tym okresie ponosiła matka, uiszczaj ąc opłaty za akademik, wyżywienie i ubrania. .kW chwili wypadku nie miał ę ustabilizowanej sytuacji życiowej oraz zawodowej. Nie posiadał własnego mieszkania. Początkowo próbował kontynuować naukę i dorabiać na myjni samochodowej, jednak z czasem okazało się, że nie jest W stanie tych dwóch rzeczy pogodzić. Na trzecim semestrze jego oceny uległy pogorszeniu, czwartego zaś nie udało się mu dokończyć. Semestr V i V1 również zakończył zopóźnieniem. .Zmuszony sytuacją życiową W 2005 r. podjął pracę polegającą na łowieniu ryb na .... . .. W związku z tym W roku akademickim 2006/2007 zmuszony był skorzystać z urlopuşokolicznościowego na uczelni,-posśktórym nie udało mu się dokończyć podjętych studiów obroną pracy magisterskiej. _ Powód podniósł, że był silnie związany z matką. Była jedynąjego rodziną,„najb1iższą przyjaciółką. Trudno mu sbyłoszaadaptować się W akademiku W .... . ., tęsknił za matką, ale ze względu na trudności finanasoweijtniei mógł jej zbyt często odwiedzać. Kiedy jego matka przyj eżdżała do ..... .., wspólnie śspacerowali. Matka interesowała się architekturą. Planowali W przyszłości wspólnie zwiedzićrniastapołożone wliniiřbrzegowej Bałtyku. Jej nagła śmierć stanowiła dla powoda traumatyczne j?przeżycie-Nie miał środków na zorganizowanie pochówku, W związku z czym sBurmiistrz*íMia:staK.stspoinójgł mu: pochówekzorganizować. Wypadek diametralnie zmienił :życie':pjoWoda,ubieranie: matki 'do .pochówku stanowiło dla niego wyjątkowo traumatyczne idoznanie. Cierpiałnadepresję, ;nie mógł się skupić na nauce. Pomimo, iż założył swoją rodzinę do isjdniařdzisiiej szego budzi się przerażony, śnią mu się koszmary. Podczas wspólnego soglądsariiaz 'synkiem zdjęć rodzinnych W jego oczach O poj awiająsięłzjy. Wszystkie te okolicznościuzasadniaj ązasądzenie zadośćuczynienia rekompensuj ącego łpowodowi doznaną krzywdę. ` t Uzasadniaj ąc żądanie odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powód Wskazał, że W Wynikuśmierci matki stracił możliwość oczekiwania na pomoc i wsparcie z jej strony, którego mógł się zajej strony spodziewać. Powód wskazał także, że poniósł koszt W wysokości 9.000 zł z tytułu postawienia nagrobka, dlatego też jego roszczenie ozwrot tej kwoty jest zasadne. W odpowiedzi na pozew ( k. 112-114 ) pozwany WS wniósł o oddalenie powództwa oraz zasądzenie od powoda kosztów postępowania. W uzasadnieniu pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia wskazując, że 10-letni termin jego dochodzenia upłynął W dniu 28 października 2011 r. Ustosunkowując się do żądania zapłaty na rzecz powoda kwoty 50.000 zł tytułem odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej pozwany podniósł, że zmiana W tym zakresie powinna dotyczyć bezpośrednio sytuacji materialnej. Sam ból, poczucie osamotnienia, krzywdy i zawiedzionych nadziei po śmierci osoby najbliższej nie stanowią podstawy do żądania odszkodowania. Odnośnie żądania zapłaty kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia ~ wskazał, że roszczenie to przysługuje W sytuacji, W której doszło do naruszenia dóbr osobistych polegających na rozerwaniu szczególnej więzi uczuciowej przysługuj ącej zarówno dziecku, jaki rodzicom. Więzi rodzinne łączące powoda z matką należy jednak uznać za chłodne. Wskazał również, że powód z matką nigdy nie miał prawidłowych relacji. Wskazał, --- STRONA 3 --- ' -; że powód otrzymał zasiłek pogrzebowy z tytułu śmierci, a Miasto K z uwagi na śmierć pracownika zajęło się organizacją uroczystości pogrzebowych opłacając je W całości. Dlatego też żądanie zapłaty kwoty 9.000 zł jest niezasadne. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. ( k. 157 ) Sąd oddalił wniosek pozwanego o .- wezwanie do udziału W sprawie W charakterze pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Spółka Akcyjna W Warszawie, zawiadamiając jednocześnie ten podmiot o toczącym się postępowaniu i zobowiązuj ąc do oświadczenia W terminie 1 miesiąca, czy przystępuje do sprawy W charakterze interwenienta ubocznego. O Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna W Warszawie przystąpił do sprawy W charakterze interwenienta ubocznego po stronie pozwanego ( k.164-166 ), wnosząc o oddalenie powództwa i zasądzenie od powoda kosztów postępowania. W uzasadnieniu interwencji ¬ podtrzymano zarzuty podniesione przez pozwanego W odpowiedzi na pozew, a W ii szczególności zarzut przedawnienia. Sąd ustalił i zważył, co następuje: Bezspornym W sprawie jest, że powód JK urodził się 5 marca 1981 r. W C. Bezspornym jest i to, że był wychowywany tylko przez matkę, albowiem jego ojciec W roku 1981 zginął w czasie działań wojennych W............ .. Matka powoda została zaproszona na pobyt stały do Polski przez Miasto K. Wcześniej mieszkała W ............ .. Do Polsikiprzyjechała w roku 1999. Powód przyjechał do Polski W roku 2000. Podj ął studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu na kierunku administracja. Matka powodaotrizymała mieszkanie od Urzędu Miasta W K. W okresie od dnia 17 kwietnia 2000 r. do 27 października: 2001 sr.-byłavzatrudniona W pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku referentafwUrzężdzieMiej skim w K. Stosunek pracy ustał W związku z jej śmiercią. Ponad to sodtiisltiitsikwieitnia 2000 r. uzyskała emeryturę W najniższym wymiarze to jest 401,78 zł netto. p W 9 W roku 2000 dochody J K za okres 'oko'łoŸ8 imiesżięcy ztytułu umowy o pracę i emerytury wniosły 12.577 zł. przed opodatkowaniem. Powód od uczelni otrzymywał zasiłek socjalny w kwocie 300 zł z uwagi naniskie dochody W rodzinie. W ` Dowód: uchwała nr XLVI/300/97 Rady Miej skiej W K z dnia 30 10 1997 r. k. 25, umowa o pracę k. 26, zeznanie roczne PIT J K za rok 2000 k. 27-29, świadectwo pracy J K k. 8 akt rentowych powoda z ZUS, decyzja ZUS z dnia 6 05 2000 r. k. 3 lakt emerytalnych JK z ZUS, zeznania powoda W charakterze strony k. 127-128, 333-334, zeznania świadka DS k. 183-186 akt. W dniu 28 października 2001 r. J K wraz z pozwanym oraz jego żonąi dziećmi udawali się na imieniny teścia pozwanego. J K i rodzinę żony pozwanego łączyło dalsze pokrewieństwo. Samochód prowadziła żona pozwanego D S, pozwany był trzeźwy. Pozwany jadąc samochodem osobowym marki Citroen nr rej. W charakterze pasażera na przednim siedzeniu obok kierowcy widząc zwierzę - prawdopodobnie psa przebiegaj ącego przez drogę, zaciągnął gwałtownie hamulec ręczny, czym naruszył zasady bezpieczeństwa W ruchu lądowym nieumyślnie. W wyniku tego doszło do zablokowania kół znajdującego się W pędzie samochodu i utraty możliwości zapanowania nad torem jazdy samochodu, co doprowadziło do uderzenia samochodu W przydrożne drzewo. Jadąca W charakterze pasażera J K doznała obrażeń ciała skutkuj ących zgonem. Matka-:powoda wskutek wypadku uderzyła głową W mocowania do pasów bezpieczeństwa. ¬ ~ --- STRONA 4 --- Pozwany był na mszy pogrzebowej, ale nie był na pogrzebie. Po pogrzebie nie kontaktował się z powodem. Wyrokiem z dnia 28 lutego 2002 r. wydanym przez Sąd Rejonowy W K W sprawie IIK5/02 pozwany został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 177 par. 2 kk, za co Wymierzono mu karę dwóch lat pozbawienia Wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby wynoszący pięć lat oraz karę grzywny. Orzeczono także trzyletni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Dowód: odpis skrócony aktu zgonu J K k. 13, odpis wyroku Sądu Rejonowego W K z dnia 28 02 2002 r. k. 17-18, 140-141, protokół rozprawy z dnia 28 02 2002tr.yl<. -137-139, zeznania świadka DS k. 183-186, zeznania pozwanego WS,fk. 128-1 2i9,1fk.'13 34-3395 akt. Koszty uroczystości pogrzebowej zostały pokryteprztez”*Urządi*Miiasta*K. Powód otrzymał zasiłek pogrzebowy W wysokości 4.013,84 zł. Powód poniósł koszt zakupu: trumny W wysokości 1.700 zł. Pozostałą kwotę zasiłku" pogrzebowegoprzeznaczył na azddo USA. W roku 2011 powód postawił matce groboWiec,~za«co szapłaciłkwotę 9.000 zł. Dowód: faktura VAT nr 3/2011 k. 71, pismo UM z'dnia'110 07 2012 r. k. 153, zeznania powoda k. 127-128 331-334, polecenie wypłaty zasiłkufípotgrzebowego k. 47 akt, emerytalnych J K z ZUS, faktura VAT nr 177/2001 k. 44 akt emerytalnych J K zZUS. Powód W dacie śmierci matki miał 20 lat. Pierwszy rokstudiów powód zaliczył W normalnym trybie - rok akademicki 2000/2001. Matka powoda odwiedzałai: go W akademiku W Powód miał dobre relacje z matką. Była to rodzinna, dobra i bliska relacja. Matka była dla powoda jedyną, bliską osobą. Podczas spotkań rozmawiali, żartowali i śmiali się. Powód odwiedzał równieżmatkę z K. Jeżdził do mamy raz na 2-3 tygodnie. Matka odwiedzałago W akademiku raz na 3 tygodnie. Podczas pobytów W ..... ._ matka zatrzymywała się u przyjíactżiótł, àfktórychfposznała W. . . . . . . . . . . . . . Powód informację o śmierci-:matki otrziyrinałfptoidcżzatst rozmowy telefonicznej. Bezpośrednio po tym pojechał do WK. Był zrozpaczony,siprzytgnętbiożnyiti płakał. :Przed wypadkiem powód był osobą komunikiatywntąiotwartąsi radotsżną. :Po*,poWrocie"do akademika. zamknął się W sobie, był nieobecny icierpiał nastany stdepresyjnieiNiewiele mówił, .dużo czasu spędzał W swoim Pokoju. Swoimzachowaniem: tnie" Wylrażał żadnych emocji. Nie Podej1n0Wałt:żadn6j aktywności. Powód miał -przyj aciół,-:kżtórzyfudzielali fmuwsparcia i którzy spężdzali z nim dużo czasu. Po śmierci matki stsposgtorszyłyfsięijego ki W inauce...sZacząłÍrnieżć problemy finansowe, dlatego też podj ął practęisnasttmyjni samochodowej oraz wykonywał prace dorywcze. Głównie były to śpratceiífizyczne.»Otrzymywał wynagrodzenie, które wystarczało jedynie na żywność i na opłatytza Ÿakademiik. Zaprzestał uczestniczenia W zajęciach na uczelni, ponieważ trudno byłotmuispogodzić naukę z pracą.¿=Przed śmiercią matki nie miał problemów z nauką. Nie było zżadnej*osoby,*która udzielałaby mu Wsparcia finansowego. Pieniądze, jakie powód zarobił pracując zagranicą przeznaczał nabieżące potrzeby, związane z jego utrzymaniem. Otrzymywał rentę, .jednakże nie wystarczała ona na pokrycie wszystkich kosztów utrzymania. p Dowód: zeznania świadków: JK k.ą21:6:-21118 (czas : 00:10:22-00:34:29) UY, k. 218-220 (czas : 00:35:42-00:51:19), OK k. 220-222 (czas : 00:52:43-01:20:13), zeznania powoda W charakterze strony k. 331-334, kopie zdjęć k. 69 akt. Po śmierci matki powód będący na II roku studiów nie zaliczył go W terminie i powtarzał go W roku akademickim 2002/2003. Następnie powtarzał V i VI semestr trzeciego roku studiów oraz IV rok W roku akademickim 2007/2008. :W roku akademickim 2006/2007 wziął urlop okolicznościowy. Powrócił W roku akademickim 2008/2009 na» studia pierwszego stopnia - licencjat. Powód nie ukończył studiów. W czasie studiów W 2002 r. powód wyjechał do USA --- STRONA 5 --- na sześć miesięcy. Po powrocie z zarobionych W USA pieniędzy, część przeznaczył na spłatę zadłużenia, jakie zaciągnął W celu pokrycia kosztów wyjazdu do Stanów Zjednoczonych. Pozostała mu wówczas do dyspozycji kwota około 2.000 - 2.500 USD._Po ukończeniu kolejnego roku ponownie wyjechał do USA na cztery miesiące. W 2005 r. vxq/jechał do USA na kolejne 2,5 roku. Po powrocie dysponował kwotą W wysokości 6.000 - 7.000 USD. Zamierzał W USA pozostać na stałe, dlatego nie oszczędzał izarobione pieniądze wydawał na bieżąco. Nie udało mu się jednak i powrócił do Polski. Nie ukończył studiów. Dowód: kserokopia indeksu powoda, k. 31-58, kserokopia dokumentu tożsamości powodak. 59, zeznania powoda W charakterze strony k. 127-128, k. 331-334 akt. p Powód ze swoją dziewczyna, a aktualnie żonąJ K mieszkali wspólnie W akademiku od roku _, 2001 do roku 2006 r. W 2009 r. bądż 2010 r. kupili mieszkanie W ..... .., na zakup którego ii przeznaczyli środki uzyskane ze sprzedaży mieszkania W K oraz środki przekazane przez rodziców żony powoda. W roku 201 1 powód zawarł związek małżeński z JK. Z tego związku urodził mu się syn. Powód _jest obecnie bezrobotny i pozostaje na utrzymaniu żony. W okresie od września 2008 r. do marca 2010 r. pracował W firmie zajmującej się recyklingiem odpadów sztucznych. W roku 2011 pracował W charakterze przedstawiciela handlowego. Został zwolniony z powodu redukcji etatów. Pracowałdorywczo przy remontach mieszkań, otrzymując stawkę 15 zł za godzinę. W 2012 r. dorabiał na weselach jako kamerzysta, za co otrzymywał 250 zł za noc. W ten sposób zarobił około 4.0090 - 5.000 zł. O Dowód: zeznania :sśWiad:ka::iJiK,Ÿk. 216-218 (czas : 00:10:22-00:34:29), zeznania powoda, k. 331-334, świadectwoipracy 90-91,zaświadczenie k. 264, dokumentacja kredytowa i kopie przelewów k. 293-309 fakt- 1 p Powód otrzymywał retnótęiitśrotdzinnąż od dnia28 października 2001r. w kwocie 530,26 zł (brutto). Od dnia 1 czerWca2002 :r.=otrzymywał rentę W kwocie 532,91 zł (brutto). Zakład Ubezpieczeń Społecznychwstrzymał'wypłatęrenty od dnia 1 paździemika 2002 r. z powodu braku zaświadczenia dokumentuj ącegioskontynuowanie studiów W roku akademickim t 2002/2003. Po jego dostarczeniu od dniařl listopada 2002 r. powód otrzymywał rentę W wysokości 532,91 zł (brutto),-sodłdniapl stycznia 2003 r. W kwocie 532,91 ›zł(brutto), od dnia 1 lipca 2003 r. W kwocie 552,63 zł :(brutto).Í-Zakład Ubezpieczeń Społecznych Z tej samej przyczyny wstrzymał wypłatę renty od dnia lpaździernika 2003 r. ;Po złożeniu zaświadczenia od dnia 1 pażdziernika 2003 r. powód otrzymywał rentę W wysokości 552,63 zł (brutto), od dnia 1 lutego 2004 r. W kwocie 552,63 zł (brutto). Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie wstrzymał wypłatę renty od dnia 1 pażdziernika 2004 r. z powodu braku zaświadczenia o kontynuowaniu nauki za rok akademicki 2004/2005. Po jegouzupełnieniu od dnia 23 września 2004 r. wysokość renty wynosiła 559,77 zł (brutto), od dnia 1 grudnia 2004 r. wynosiła 559,77 zł (brutto), od dnia 1 kwietnia 2005 r. wynosiła 562,58 zł (brutto), od dnia. 23 września 2005 r. wynosiła 563 zł (brutto), zaś od dnia 1 stycznia 2006 r. 562,58 zł (brutto), od dnia 1 marca 2006 r. 597,46 zł (brutto). Od dnia 1 kwietnia 2006 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wstrzymał ostatecznie wypłatę renty, z powodu ukończenia przez powoda 25 lat. Dowód: decyzje o przyznaniu renty: k. 12, k. 20, k. 22, k.25, k. 35, k. 37, k. 44, k. 46, k. 47, k. 52, k. 58 akt rentowych powoda z ZUS, decyzja o wstrzymaniu renty, k. 15, k. 40 akt rentowych powoda z ZUS „ 1 _ I Wypadek W dniu 28 pażdziernika 2001 r. ip śmierć matki powoda wpłynęły negatywnie na stan psychiczny powoda. Spowodowały uniego zaburzenia adaptacyjne o charakterze depresyj nym (jako reakcja żałoby). Nie sypiał W nocy, miał kłopoty z koncentracją uwagi i pamięcią. Miał poczucie niepewności, odczuwał lęk. ,Obawiał się o przyszłość. Miał --- STRONA 6 --- zaburzenia snu. Stan ten trwał około pół roku. Nie spowodował trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Nie stwierdzono u powoda zaburzeń psychicznych. Rokowania na przyszłość odnośnie stanu psychicznego powoda są dobre. Powód nadal bardzo przeżywa sytuacje, w których wspomina matkę. Dowód: opinia biegłego sądowego z zakresu psychiatrii IS k. 240-243, zeznania powoda w charakterze strony k. 127-128, 33 1 -3 34 akt. Pismem z dnia 10 listopada 2011 r. powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 159.000 zł jako zadośóuczynieniai odszkodowania z tytułu śmierci matki. Pismo to zostało doręczone żonie pozwanego w dniu 14 listopada 2011 r. Termin zapłaty został określony do dnia 17 listopada 201 1 r. t Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 10 11 2011 r. k. 72-77, dowód doręczenia k. 78 akt. Samochód Citroen, którym kierowała D S jako należący do jej Przedsiębiorstwa Handlowo- Usługowego ubezpieczony był z tytułu odpowiedzialności cywilnej w Zakładzie Ubezpieczeń Spółce Akcyjnej w Warszawie. Ubezpieczyciel nie znalazł podstaw do przyjęcia swojej odpowiedzialności za skutki wypadku komunikacyjnego, mającego miejsce w dniu 28 października 2001 r. Dowód: kopia polisy k. 136, pismo z dnia 9 09 2011r. k. 149 akt. Pozwany W S wraz z żoną prowadzi pizzerię w K. Po odliczeniu kosztów oraz zobowiązań kredytowych pozwany uzyskuje dochód w kwocie 25.000 zł rocznie z czego utrzymuje się także jego żona pomagaj ąca w prowadzeniu lokalu. Pozwany ma na utrzymaniu dwoje studiuj ących dzieci, które otrzymują stypendia. Jest wraz z żoną właścicielem nieruchomości, na której znajduje się lokal pizzerii oraz drugi lokal użytkowy obecnie pusty, a także samodzielnie domku poniemieckiego 120 m/2 na działce 1.000 m/2, w którym mieszka jego matka oraz samochodu Renault iz roku 2002. Ma W leasingu samochód Citroen z roku 2010 r. 2 Dowód: zeznania pozwanego w charakterze strony k. 334-335, zeznania świadka D S k. 183- 186 akt. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zeznań stron, przesłuchanych świadków: D S, JK, UY i O K, dokumentów prywatnych ji urzędowych złożonych do "akt, akt emerytalnych J K, akt rentowych powoda, akt Sądu Rejonowego w K oraz opinii biegłego lekarza psychiatry. Sąd uznał zasadniczo za prawdziwe zeznania złożone przez powoda przesłuchanego w charakterze strony na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r., kiedy to powód potwierdził swoje zeznania informacyjne ( k331 ). Na podstawie tych zeznań Sąd ustalił sytuację życiową powoda przed śmiercią matki, ich wzajemne relacje rodzinne, rodzaj i charakter negatywnych przeżyć doznanych w związku ze śmiercią matki, jego stan emocjonalny oraz zmiany w życiu codziennym, wtym w zakresie nauki na studiach wyższych, jakie stały się konsekwencją nagłej śmierci matki powoda. Zeznania te zdaniem Sądu były konsekwentne, spójne i logiczne, a przede wszystkim korespondowały z zeznaniami świadków J K, UY i OK, a więc osób, z którymi powód miał bieżący kontakt zarówno przed, jak i po śmierci matki, Zeznania te znajdują też potwierdzenie w dokumentach złożonych do akt sprawy - zdjęciach, dokumentach dotyczących przyjazdu do Polski powoda i jego matki oraz dotyczących, przebiegu studiów. Zeznania powoda znajdują też potwierdzenie w aktach emerytalnych J K prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń "Społecznych, gdy chodzi o jej dochody oraz uzyskany przez powoda zasiłek pogrzebowy. Okoliczności dotyczące stanu emocjonalnego powoda ii sposobu przeżywania żałoby po matce znajdują potwierdzenie w opinii biegłego psychiatry IŚ. 4 --- STRONA 7 --- Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda ( k. 128 ) jakoby otrzymywał rentę rodzinnąjedynie przez rok po śmierci matki, to jest do 21 roku życia. Zeznaniom tym przeczą dokumenty zgromadzone w aktach rentowych powoda prowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Z dokumentów tych wynika, że powód uzyskiwał rentę rodzinną do kwietnia 2006 r., to jest do ukończenia 25 lat. Walor wiarygodności Sąd przyznał zeznaniom pozwanego w charakterze strony na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r., kiedy to pozwany potwierdził swoje zeznania informacyjne (k. 334 ). W szczególności Sąd uznał za wiarygodne zeznania pozwanego w zakresie, w jakim zeznawał na okoliczności związane z przebiegiem wypadku oraz jego przyczyną, jak również jego relacjami z matką powoda i powodem. Za wiarygodne Sad uznał także zeznania pozwanego dotyczące jego sytuacji materialnej. Zeznania pozwanego Sąd uznał za t wiarygodne, albowiem są one konsekwentne i znajdują potwierdzenie w zgromadzonych w aktach dokumentach oraz w dokumentach .z akt Sądu Rejonowego w K. Sąd dopuścił również dowód z zeznań świadka DS przesłuchanej na rozprawie w dniu 11 października 2012 r. Świadek w dniu zdarzenia była kierowcą pojazdu uczestniczącego w wypadku drogowym, w wyniku którego śmierć poniosła JK. Opisała także okoliczności sprowadzenia powoda i jego matki do Polski, relacje rodzinne i sytuację materialną rodziny pozwanego. Zeznania przez nią złożone Sąd uznał za wiarygodne jako logiczne, spójne i korespondujące z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, a przede wszystkim z dokumentami z akt oraz zeznaniami pozwanego w charakterze strony i dokumentami dotyczącymi przyjazdu JK do Polski złożonymi przez powoda do akt sprawy.. p Za prawdziwe również Sąd uznał zeznania świadków J K, U Y i O K, którzy na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. zeznawali na okoliczności sytuacji życiowej powoda przed śmiercią matki, jego relacji rodzinnych z nią, wpływu śmierci matki powoda na jego sytuację życiową i stan emocjonalny, szczególnie poczuciedoznanej krzywdy. pp 4 Zeznania tych świadków były bardzo *sizcjz1egółowe, obszerne oraz łączyły się w logiczną całość. Są one zbieżne z zeznaniamipowoda.Dlatego też Sąd dał wiarę przesłuchanym świadkom i nie znalazł żadnych podstaw uzasadniaj ących odmówienie im waloru wiarygodności. Za wiarygodne Sąd uznał dokumenty prywatne w rozumieniu przepisu art. 245 k.p.c. oraz dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisu art. 244 par. 1 k.p.c. złożone do akt przez powoda. Dokumenty te nie budziły wątpliwości Sądu, nie były takżekwestionowane przez strony, Walor wiarygodności Sąd przyznał sporządzonej w niniejszej sprawie opinii biegłego sądowego z zakresu psychiatrii I Ś (k. 240-243 ). Przedstawiona W sprawie opinia w ocenie Sądu została sporządzona w sposób rzetelny, z wykorzystaniem specjalistycznej wiedzy. W swoj ej treści opinia zawierała wyczerpujące i wnikliwe wnioski. Biegła dokonała oceny rzeczywistego stanu zdrowia psychicznego powoda izmian, jakie wtym zakresie nastąpiły po śmierci jego matki. Opinia została sporządzona jedynie na podstawie badania powoda i uzyskanego wywiadu oraz akt sprawy, albowiem powód po śmierci matki nie korzystał z pomocy lekarza psychiatry lub psychologa. Z opinii biegłej jednoznacznie wynika, że wypadek w dniu 28 października 2001 r. i śmierć matki powoda w jego następstwie negatywnie wpłynęły na stan psychiczny powoda powodując u niego zaburzenia adaptacyjne o charakterze depresyj nym jako reakcję żałoby. Powód nie sypiał w nocy, miał kłopoty z koncentracją uwagi i pamięcią, poczucie niepewności i lęk, obawy o przyszłość, zaburzenia snu. Stan ten trwał około pół roku i nie spowodował trwałego lub długotrwałego uszczerbku na zdrowiu psychicznym. Aktualnie zaburzeń psychicznych u powoda nie stwierdzono. Rokowania na przyszłość odnośnie stanu psychicznego powoda są dobre. --- STRONA 8 --- Zdaniem Sądu biegła skrupulatnie dokonała oceny stanu psychicznego powoda i zmian, jakie nastąpiły w sferze jego zdrowia psychicznego po śmierci matki. Powyższej opinii Sąd dał wiarę w całości, albowiem biegła w sposób szczegółowy przedstawiła okoliczności, jakie stały się podstawą wniosków w opinii wskazanych. Biegła dysponowała równiez niewątpliwie odpowiednią wiedząi doświadczeniem uprawniaj ącym do wydania opinii. Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 r. ( k. 330 ) Sąd oddalił wniosek powoda o N dopuszczenie dowodu z ustnej opinii uzupełniającej biegłej I Ś zawarty w piśmie z dnia 25 marca 2013 r. ( k. 263-263V ). Postawione wtym piśmie pytania zostały ujęte w tezie postanowienia z dnia 17 stycznia 2013 r. ( k. 233 ) o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego i na pytania te biegła wyczerpująco odpowiedziała w opinii. Podniesione w piśmie z 25 marca .., ‹ 2013 r. okoliczności dotyczące wpływu na sytuację powoda braku oj ca, wychowywania tylko przez matkę i repatriacji do Polski były znane biegłej przy wydawaniu opinii, gdyż wynikają z akt sprawy i zapisów poczynionych przez biegłą przy opisie wywiadu uzyskanego od powoda w czasie badania. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z ustnej opinii uzupełniaj ącej przyjmując, że biegła wypowiedziała się w przedmiocie wszystkich istotnych okoliczności, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i opinia nie wymaga uzupełnienia. Zdaniem Sądu uwzględnienie wniosku powoda prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania i generowałoby dodatkowe koszty. 8 , Na rozprawie w dniu 3 lipca 2012 r. (k. 126 ) Sąd przeprowadził dowód z akt Sądu Rejonowego W K, na podstawie których ustalono przebieg wypadku w dniu 28 października t 2001 r., sposób zachowania się powoda, skazanie go za .popełnienie przestępstwa prawomocnym wyrokiem oraz fakt ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej pojazdu w ZU S.A. Na rozprawie w dniu 18 czerwca2013 r. (k. 331 S) Sąd przeprowadził dowód z akt rentowych powoda oraz akt emerytalnych*JKĹlprowadzonych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Na podstawie tych aktjSądÍ1usitalił wysokość i czas wypłaty renty rodzinnej przyznanej powodowi po śmierci matki oraz 8j ej dochody i fakt uzyskania przez powoda zasiłku pogrzebowego oraz jego wysokość. . Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2013 sr. r( k. 331 )Sąd oddalił wniosek powoda o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego sądowego z zakresu ekonomiki :przedsiębiorstw zgłoszony na rozprawie w dniu 17 stycznia 2013 r. Powód wskazywał, że dowód ten miał zostać przeprowadzony na okoliczność ustalenia, jakie byłyby zarobki powoda, gdyby ukończył studia dzienne na Wydziale Prawa i Administracji w normalnym toku studiów oraz jakie są możliwości zarobkowe powoda obecnie przy założeniu, że posiada wykształcenie średnie ogólne. Zdaniem Sądu nie było podstaw dla przeprowadzania tego dowodu. Zgodnie z przepisem art. 278 k.p.c. tylko w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych Sąd może wezwać biegłego lub kilku biegłych w celu zasięgnięcia ich opinii. Ustalenie, jakie powód otrzymywałby wynagrodzenie, gdyby ukończył studia w trybie dziennym na kierunku administracja lub jakie uzyskiwałby wynagrodzenie przy uwzględnieniu średniego wykształcenia posiadanego przez powoda nie wymaga żadnej wiedzy specjalnej biegłego. Informacje te powód mógł zaoferować Sądowi poprzez złożenie prawidlowo sformułowanych wniosków dowodowych, na przykład poprzez złożenie zaświadczeń o wysokości zarobków osób studiuj ących z powodem pracujących zgodnie z uzyskanym wyższym wykształceniem albo przez złożenie ofert pracy dla takich osób lubosób ze średnim wykształceniem :S odpowiadającym wykształceniu powoda. W tym ostatnim wypadku możliwym było także złożenie wniosku dowodowego o zwrócenie się przez Sąd do właściwego dla miejsca zamieszkania powoda Powiatowego Urzędu Pracy. Wskazać nadto należy, ze powód nie --- STRONA 9 --- ukończył studiów i to zdaniem Sądu z przyczyn leżących po jego stronie, o czym będzie mowa niżej. Roszczenie powoda jest częściowo zasadne. Odnośnie zarzutu przedawnienia: W pierwszej kolej ności należało ustosunkować się do zarzutu przedawnienia, podniesionego przez pozwanego w odpowiedzi na pozew i popieranego przez interwenienta ubocznego. Zarzut ten, zdaniem Sądu, nie jest trafny. ¬ Zgodnie z przepisem art. 4421 obowiązującym od dnia 10 sierpnia 2007 r., roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże termin ten nie może być dłuższy niż dziesięć lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę (par. 1 ). Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o naprawienie szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dwudziestu od dnia popełnienia przestępstwa bez względu na to, kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Zdarzenie w wyniku, którego zmarła matka powoda miało jednak miejsce w dniu 28 pażdziernika 2001 r., a więc przed wejściem tego przepisu w życie. Zgodnie z przepisem art. 442 k.c. obowiązującym do dnia 10 sierpnia 2007 r., roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Jednakże w każdym .wypadku roszczenie przedawnia się z upływem lat dziesięciu od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające *szkodę ( par. 1 ). Jeżeli szkoda wynikła ze zbrodni lub występku, roszczenie o:na'prawienie=szkody ulega przedawnieniu z upływem lat dziesięciu od dnia popełnienia przestępistwaíbezwzgl:ędu:naĹto,s kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanejcidoiljej ±naprawienia7( par. 2 ). Jak to zostało ustalone, pozwanyzocstał skazany prawomocnym wyrokiem skazującym z dnia 28 lutego 2002 r. wydanym w sprawie ŸSądu .Rejonowego w K za przestępstwo z art. 177 par. 2 k.k. Zgodnie z przepisem art. 11 k.p.c. ustalenia wydanego W postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazuj ącego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Tym samym Sąd orzekaj ący w tej sprawie jest związany nie tylko ustaleniami dotyczącymi 'okoliczności popełnienia przestępstwa przez pozwanego ale przede wszystkim ustaleniem samego faktu jego popełnienia, a także kwalifikacją prawną czynu. Przestępstwo z art. 177 par. 2 k.k. jest zagrożone karą od 6 miesięcy do lat 8, a tym samym stanowi występek w rozumieniu przepisu art. 7 par. 3 k.k. Zgodnie z wcześniej obowiązującym przepisem art. 442 par. 2 k.c. bieg terminu przedawnienia roszczenia wynikającego z występku był dziesięcioletni i liczył się od momentu jego popełnienia. Pod rządami tego przepisu bieg terminu przedawnienia rozpoczął się w dniu 28 pażdziernika 2001 r. i nie uległ zakończeniu do czasu uchylenia tego przepisu z dniem 10 sierpnia 2007 r. Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny, do roszczeń, o których mowa w art. 1 ustawy ( art. 1 wprowadza nową regulację przepisu art. 4421 k.c. ) powstałych przed dniem wej ścia w życie niniejszej ustawy, a według przepisów dotychczasowych wtym dniu jeszcze nieprzedawnionych stosuje się przepis art. 4421 k.c. W rezultacie roszczenia powoda nie uległy przedawnieniu, bo w następstwie opisanej zmiany prawa termin przedawnienia uległ wydłużeniu do dwudziestu lat i skończyłby się 28 pażdziernika 2021 r., gdyby nie został przerwany wniesieniemspozwu w tej sprawie. Tym samym» podniesiony zarzut przedawnienia nie jest trafny. K --- STRONA 10 --- Odnośnie zasady odpowiedzialności pozwanego: W niniejszej sprawie poza sporem pozostawał wypadek oraz jego skutki W postaci śmierci matki powoda przewożonej z grzeczności. Wskazać przy tym należy, że wprawdzie pozwany nie prowadził samochodu w chwili wypadku, ale zachował pełną kontrolę nad pojazdem, o czym świadczą okoliczności wypadku. To pozwany po zauważeniu zwierzęcia wybiegaj ącego na drogę zaciągnął hamulec ręczny powodując zablokowanie kół i brak możliwości kontroli tom ruchu pojazdu. Tak więc pozwany odpowiada na podstawie przepisu art. 415 k.c. Zgodnie z tym przepisem, kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, zobowiązany jest do jej naprawienia. Z przepisu tego wynika, że aby móc przypisać odpowiedzialność należy wykazać przesłanki odpowiedzialności w postaci winy, szkody i związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem wyrządzaj ącym szkodę, a tą szkodą. O tym, czy pozwany dopuścił się działania, które w konsekwencji doprowadziło do śmierci J K przesądza prawomocny wyrok skazujący z dnia 28 lutego 2()02 r., którym zgodnie z przepisem art. 11 k.p.c. Sąd jest w tej sprawie związany. Tym samym istnienie zdarzenia powoduj ącego szkodę i winy pozwanego zostały przesądzone. _ Odnośnie naruszenia dóbr osobistych powoda i zadośćuczynienia za doznaną krzywdę: Najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie przepisu art. 448 k.c. w związkuz art. 24 par. 1 k.c. zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu, któryřmiał miejsce przed dniem 3 sierpnia 2008 r. Taki pogląd wyraził Sąd Najwyższy w uchwale .z'¿dnia"22 października 2010 r. ( IIICZP76/ 10. Biul. SN 2010/10/11 ). Jednocześnie podkreślićtrszjeba, iż spowodowanie śmierci osoby bliskiej może stanowić naruszenie dóbr osobistych ;członków rodziny zmarłeg0„,i uzasadniać przyznanie im zadośćuczynienia na podstawie art. f44i81?k.ic. Taki :pogląd wyraził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 stycznia 2010 r. ( IVSK307/09, OSNC-ZD 2010/3/91 ). Poglądy te mają swoje źródło w przepisach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z przepisem art. 47 Konstytucji, każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. Ogólną normę konstytucyj nąewypełniająi precyzują przepisy art. 23, 24 i 448 k.c. Zgodnie ż przepisemart. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swobodafsumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza iracjonalizatorska, pozostająpod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Katalog dóbr osobistych wskazany wtym przepisie ma charakter przykładowy. Przepis art. 24 par.1 k.c. z kolei stanowi, iż ten, czyje dobro osobiste zostało naruszone może żądać, od osoby, która dopuściła się naruszenia, zadośćuczynienia pieniężnego na zasadach przewidzianych w kodeksie. Zgodnie natomiast z przepisem art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego Sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w każdej sprawie z art. 23 i 24 k.c. niezbędne jest sprecyzowanie dobra osobistego, które stanowi przedmiot ochrony. Wyznacza to, bowiem granice i kierunek rozpoznania sprawy. Chodzi przy tym nie tylko o elementy " stanu faktycznego i podstawę jurydyczną zaistniałego sporu, ale także o system wartości powszechnie uznawanych W danym społeczeństwie dopełniaj ący treść praw podmiotowych przysługujących jednostce. Przepis art. 23 k.c. nie wymienia wprost więzów rodzinnych, czy też ogólnie prawa do życia rodzinnego człowieka jako dobra osobistego. Jednak skoro przepis --- STRONA 11 --- ten jedynie przykładowo wskazuje katalog dóbr osobistych, wyliczenie zawarte w nim nie jest wyczerpujące. W orzecznictwie sądowym konkretyzowane są ciągle inne jeszcze dobra osobiste niż wymienione w przepisie art. 23 k.c. Przykładowo, charakter dóbr osobistych zyskały również: kult zmarłej osoby bliskiej, stan cywilny człowieka, sfera prywatności (wtym tajemnica zarobków), poczucie przynależności do określonej płci. Istnieje stała tendencja do rozszerzania katalogu wartości uznanych za dobra osobiste człowieka. I tak Sąd Najwyższy stwierdził, że otwarty katalog dóbr osobistych obejmuje także dobra osobiste związane ze sferą życia prywatnego, rodzinnego, ze sferą intymności (por. SN z dnia 18 stycznia 1984 r., ICR400/83, OSN 1984 poz. 195 ). Biorąc pod uwagę nie zamknięty zakres pojęcia "dobra osobiste" - ważną podstawę do uznania dalszych typów dóbr podlegających ochronie stanowią przepisy konstytucyjne o prawach i wolnościach obywatelskich oraz konwencje międzynarodowe. Cechą cywilnoprawnej ochrony dóbr osobistych jest to, że istnieją one niezależnie od woli prawodawcy, który jedynie proklamuje ich ochronę, a Sąd zobowiązany jest do objęcia ochroną także dóbr osobistych nie wymienionych w przepisach prawa. Przy ocenie naruszenia lub zagrożenia dobra osobistego decydują kryteria przede wszystkim obiektywne. Oznacza to, że Sąd powinien odwołać się do oceni opinii przyjmowanych w danej społeczności. W charakterystycznym dla polskiego społeczeństwa systemie wartości szczególny samodzielny status przysługuje np. zdrowiu,życiuczłowieka, jego środowisku naturalnemu, ale również życiu rodzinnemu człowieka. Sfera więzi rodzinnych, życia rodzinnego stanowi w naszej kulturze wartość wysoko cenioną społecznie i zasługuj ącą na ochronę prawną. To właśnie usytuowanie jednostki w rodzinie pozwala jej określić swojątożsamość, stanowi punkt odniesienia do wszelkich działań, jakie człowiek w życiu podejmuje. Jest to sfera życia człowieka bardzo intymna i posiadająca dlajakości życia ludzkiego jedno z podstawowych znaczeń. Wśród więzi rodzimiych nie ma jednak chybafiwięzi silniej szej niżccłąccizącca* rodziców z dzieckiem i dziecko z rodzicami. Siła tej ;więzi nie zależy od zewnętrznych okoliczności takich jak status majątkowy człowieka, wykształcenie, przekonania, wiek. Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy i uwzględniając to, że ochrona dóbr osobistych przysługuje wówczas, gdy W bezprawny sposób doszło do naruszenia dobra osobistego, stwierdzić należy, że na skutek śmierci matki powoda i to śmierci nagłej, niespodziewanej, a z uwagi na jej okoliczności niepotrzebnej, a wręcz bezsensownej - dobro osobiste powoda w postaci prawa do więzi rodzinnej z matką zostało drastycznie naruszone,.aśistyimcjjsamym powodowi przysługuje od pozwanego zadośćuczynienie za doznaną krzywdę. Powód zasadnie, więc wywodził roszczenie wynikające z naruszenia tego dobra. Zgodnie z przepisem art.*448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnegoza doznaną krzywdę. Krzywda jest szkodą niemajatkową, a zadośćuczynienie w rozumieniu tego przepisu stanowiące odpowiednią sumę powinno tę krzywdę zrekompensować. Bez wątpienia kryterium kompensacyjne stanowi podstawową dyrektywę przy określaniu wysokości zadośćuczynienia pieniężnego. Dyrektywa ta nakazuje uwzględnić rozmiar i intensywność doznanej krzywdy, ocenianej według miar obiektywnych, oraz stopień negatywnych konsekwencji dla pokrzywdzonego wynikających z dokonanego naruszenia dobra osobistego, wtym także niewymiernych majątkowo. Jednocześnie jednak stwierdzić należy, że funkcja kompensacyjna nie wyczerpuje celu, jaki zasadnie można łączyć z przepisem art. 448 kc. Cel ten obejmuje także udzielenie pokrzywdzonemu satysfakcji, a jej uzyskanie możliwe jest wtedy, gdy wysokośćzasądzonego zadośćuczynienia pieniężnego będzie dla sprawcy naruszenia odczuwalną "sankcją" majątkową. Jednocześnie powszechnie przyjmuje się, że sytuacja majątkowa osoby pokrzywdzonej nie jest doniosła dla określenia --- STRONA 12 --- odpowiedniej sumy zadośćuczynienia pieniężnego. ( por. wyrok Sądu Apelacyjnego W Krakowie z dnia 5 listopada 2002 r., IACa869/02, TPP 2003/3/ 109; wyrok SN z dnia 16 kwietnia 2002 r., VCKN1010/00, OSNC 2003/4/56, Wyrok SN z dnia 11 października 2002r.,CKN1032/00, Lex 78885 ). Określenie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia powinno jednocześnie odpowiadać okolicznościom faktycznym sprawy i nie może prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia powoda. p W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, iż nagła śmierć matki była dla powoda wielką tragedią. Istotą zadośćuczynienia jest jego związek z doznawaną przez poszkodowanego krzywdą, przej awiaj ącą się zarówno W cierpieniach fizycznych, to znaczy bólu jak również cierpieniach psychicznych, które obj awiają się poprzez ujemne uczucia, poczucie straty, bezsilności, osamotnienia, lęku, utraty poczucia bezpieczeństwa i codziemiej stabilizacji p 1. życiowej. Powód takich przeżyć doznawał, co wynika z opinii biegłego lekarza psychiatry i zeznań powoda. Z opinii tej jednak Wynika, że te przeżycia emocjonalne powoda trwały około pół roku. Obecnie rokowania, co do stanu psychicznego powoda są dobre. Co charakterystyczne powód mimo tych przeżyć nie korzystał z pomocy lekarza psychiatry lub psychologa. Nie doznał rozstroju zdrowia. To, że powód nadal doznaje silnych emocji, przykładowo W czasie oglądania zdjęć z synkiem, jest dowodem jego uczuć miłości i serdeczności dla matki, ale nie jest to niczym dziwnym dla ludzi wrażliwych, kulturalnych i cywilizowanych. Zadośćuczynienie pieniężne ma na celu przede Wszystkim złagodzenie doznanych cierpień i pieniężne zrekompensowanie doznanej przez poszkodowanego krzywdy. Jako świadczenie o charakterze komżpensacyjnym powinno stanowić ekonomicznie odczuwalną wartość, jednak nie nadmierną W Ístosunku do doznanej krzywdyi aktualnych stosunków majątkowych społeczeństwa, :coŸozjnacza,‹że powinno zostać utrzymane W rozsądnych granicach. jp , Podkreślenia na gruncie tej sciisjprawyíývymcagato, że relacje pomiędzy dzieckiem a rodzicem W każdym przypadku należyi:i.focżeiniać:i:indywidualnie i bardzo trudnym jest poddawanie ocenie intensywności więzi,s.jjakaŸmjię:dzy tymi osobami istnieje. Miłość dziecka do rodzica jest uczuciem bardzo subiektywnym,'dlatego też bez znaczenia jest wiek dziecka W chwili śmierci rodzica. Oczywistym jest W ocenie Sądu, że powód doznał wielkiej krzywdy, która przede wszystkim polegała na stracie bliskiej osoby, którabyła dla niego wsparciem W każdej sytuacji,„która zawsze otaczała go opiekąi która dbała o jego dobro. Jak wynika z poczynionychisustaleń,powód z matką pozostawał W bliskich relacjach, utrzymywał z nią stałe kontakty, jak również regularnie się odwiedzali. Oceniaj ąc rozmiar krzywdy powoda Sąd uwzględnił ponadto takie czynniki niewymierne, jak wiek powoda - 20 lat, brak innej. .bliskiej rodziny, utrata oczekiwanego wsparcia na przyszłość do usamodzielnienia się powoda po studiach, osłabienie aktywności życiowej oraz motywacji do przezwyciężania trudności życia codziennego wtym trudności w kontynuowaniu nauki - powtarzanie II roku studiów, czyli tegoroku akademickiego, W czasie którego zmarła matka powoda. Powód utracił również poczucie bezpieczeństwa finansowego, które zapewniała mu matka z tym, że jej dochody były na tyle niewielkie ( wynagrodzenie z tytułu zatrudnienia W charakterze referenta i najniższa emerytura), że powód i tak musiałby zmagać się z bieżącymi trudnościami finansowymi W czasie studiów, albowiem także jego matka musiała utrzymywać się z tych niewielkich dochodów. Sąd uznał jednak żądanie zapłaty zadośćuczynienia W kwocie 100.000 zł za wygórowane uznając za odpowiednią sumę, W rozumieniu przepisu art. 448 k.c., kwotę 40.000 zł..›Sąd uznał, że zadośćuczynienie na takim poziomie W sposób odpowiedni zrekompensuje doznaną przez powoda krzywdę. Niewątpliwie sytuacja życiowa powoda była szczególna, co Wynika przede- Wszystkim stąd, że J K była dla powoda jedynym bliskim członkiem rodziny. Powód urodził się w............. . ., gdzie mieszkali jego rodzice. Ojciec powoda zginął W trakcie --- STRONA 13 --- działań wojennych W ............ .. Sytuacja ta zdaniem Sądu niewątpliwie również była dla powoda trudna, gdyż miał tylko jednego z rodziców, dlatego też ich więź uznać należało za szczególną. Dla powoda bez wątpienia trudnymi były same okoliczności śmierci matki - śmierci jak już Wcześniej napisano bezsensownej. W toku postępowania pozwany próbował podnosić zarzuty, jakoby powód nie był silnie związany z matką, a ich więź była "chłodna" Pozwany W żaden sposób jednak tej okoliczności nie wykazał, przy czym zapytany na tę okoliczność przez Sąd podczas przesłuchania nie potrafił uargumentować swoj ego stanowiska, które W zdecydowany sposób zostało obalone przez pozostały, zgromadzony W sprawie materiał dowodowy. Z drugiej jednak strony młody wiek powoda - 20 lat, fakt, że studiował i był W innym środowisku niż środowisko W K, był na tyle samodzielny, aby funkcjonować z dala od matki, W sposób od niej niezależny, związał się z J K - obecnie jego żoną, miał plan pozostania na stałe W USA dokąd kilkakrotnie wyjeżdżał, kupił Wraz z przyszłą żoną mieszkania, ożenił się, ma dziecko, nie doznał rozstroju zdrowia - wszystkie te okoliczności wskazują na to, że powód z tą trudną sytuacją poradził sobie. O W toku postępowania powód wskazywał, że z powodu śmierci matki nie ukończył studiów i że musiał podejmować pracę zarobkowa, aby na te studia zarobić. Zdaniem Sądu ta okoliczność nie powimia mieć wpływu na ustalenie wysokości zadośćuczynienia. Jak już wyżej wskazano powód z uwagi na niewielkie dochody matki i tak zmuszony byłby do pozyskiwania dodatkowych dochodów na opłacenie kosztów studiów. Z powodu niewielkich dochodów rodziny otrzymywał stypenditun 300 zł miesięcznie jeszcze za życia matki. Gdyby jego matka nadal żyła z tychdochodów musiałaby utrzymać także siebie i mieszkanie W K. Po śmierci matki powód otrzymał rentę rodzimiąi to wyższą od jej emerytury. Zdaniem Sądu tylko powtarzanie II roku studiów było spowodowane przeżyciami powoda związanymi ze śmiercią matki. Kolejne powtarzane lata,'skreślenie z listy studentów, reaktywacja i ostatecznie nie ukończenie studiówklicencjsackichbyło:rezultatem świadomych decyzji k powoda m. in. wyj azdu do USA¿naš¿2,Ê5Êroku oraz 'zamiaru pozostania tam na stale, co powodowi nie udało się. Okolicznościte*niepcowimiy więc mieć wpływu na wysokość należnego mu zadośćuczynienia. Istotnymj esttakże, żepowód domagał się także odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej. Wskazać jeszcze należy, że W chwili śmierci matka powoda ukończyła już 57 lat ( urodziła się 12 sierpnia 1944 r. ), nie była więc osobą młodą. Z biegiem czasu to powód musiałby opiekować się matkąi zwiększyłyby się jego obowiązki wobec niej. Co oczywistym zmniej szyłoby się także wsparcie otrzymywane przez powoda z jej strony. Podkreślić trzeba, że wysokość zadośćuczynienia musi być rozważana indywidualnie i przedstawiać dla poszkodowanego odczuwalną wartość ekonomiczną, ale nie może prowadzić do jego wzbogacenia. Zdaniem Sądu do takiego wzbogacenia doszłoby, gdyby uwzględniono roszczenie powoda W żądanej wysokości. Reasumując, Sąd uznał, że W okolicznościach tej sprawy kwotą odpowiedniego zadośćuczynienia będzie kwota 40.000 zł. Odnośnie odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej powoda: Zgodnie z przepisem art. 446 par. 3 k.c. sąd może przyznać najbliższym członkom rodziny zmarłego stosowne odszkodowanie, jeżeli Wskutek jego śmierci nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej. Niebudzi wątpliwości, że powód jako syn JK jest _ naj bliższym członkiem rodziny W rozumieniu tego przepisu. .› 5 Na podstawie tego przepisu osobom najbliższym przysługuje odszkodowanie z uwagi na pogorszenie ich sytuacji życiowej, ale nie każde pogorszenie, lecz pogorszenia znaczne. Ustawodawca nie określił kryteriów uznania pogorszenia sytuacji życiowej za znaczne pozostawiając W tym względzie swobodę Sądowi orzekającemu. Nie oznacza to oczywiście --- STRONA 14 --- dowolności tego Sądu, lecz nakłada na niego obowiązek oceny stopnia pogorszenia z uwzględnieniem poczynionych W sprawie ustaleń dotyczących zmiany sytuacji osób bliskich po śmierci poszkodowanego. W literaturze i orzecznictwie przyjmuje się, że znaczne pogorszenie sytuacji życiowej może przej awiać się W utracie wsparcia i pomocy W różnych sytuacjach życiowych, a zwłaszcza W utracie szansy na pomoc W przyszłości (por. wyrok SN z 13 maja 1969r., IICR128/69, OSP 1970, z. 6, poz. 122 - chociaż wyrok ten dotyczy sytuacji rodzica zmarłego poszkodowanego). Pogorszenie się sytuacji życiowej osoby najbliżej może polegać na utracie zdrowia (rozstrój psychiczny), wywołanej szczególnie tragicznymi okolicznościami śmierci osoby bezpośrednio poszkodowanej ( por. wyrok SN z 8 maja 1969 r., _IICRI 14/69, OSN 1970/7-.., 8/ 129 ). Z kolei w wyroku SN z 30 czerwca 2004 r. (IVCK445/03, Mon. Praw. 2006, nr 6, s. 315) Sąd uznał, że znaczne pogorszenie sytuacji życiowej, o którym mowa W art. 446 par. 3 k.c. obejmuje niekorzystne zmiany bezpośrednio W sytuacji materialnej naj bliższych członków rodziny zmarłego (niewyczerpujące hipotezy art. 446 par. 2 k.c. ), jak też zmiany W sferze dóbr niematerialnych, które rzutują na ich sytuację materialną. Mogą to być zatem również zmiany W stanie zdrowia. Należy jednak zaznaczyć, że ocena powinna być dokonywana za pomocą kryteriów obiektywnych. _ Z uwagi na kompensatę szkody majątkowej przy określeniu stosownego odszkodowania na podstawie art. 446 par. 3 k.c. prawnie irrelewantny jest stopień winy podmiotu odpowiedzialnego za szkodę. Natomiast należy uwzględnić świadczenia, które żądaj ący odszkodowania uzyskał sz innych tytułów, na przykład ubezpieczenia społecznego, ubezpieczenia NW ( tak A:damvO1ejniczak (W) komentarzu do art. 446 k.c. W programie komputerowym Lex tezy *128-20 5). Powód domagał sięodszkodowania z tytułu znacznego pogorszenia sytuacji życiowej polegającego na utraciewsparcianajbliższego członkarodziny oraz na nieukończeniu studiów. Na te same okoliczności fpowódfpowoływał siędomagaj ąc się zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych. "Ok'o“liczność“utratyĹosojbyibliskiej, jej wsparcia i opieki Sąd uwzględnił przyznając to zadocjśćuśczynienieąś:Podobnie jak W przypadku zadośćuczynienia odszkodowanie ma charakter kompensacyjny ippowinnodoprowadzić do naprawienia szkody ( art. 361 par. 2 k.c. ), a nie do wzbogaceniapowoda. Tak zaś byłoby gdyby Sąd tę sama okoliczność, to jest utratę oparciai opieki osoby bliskiej uwzględnił przyznając odszkodowanie na podstawie przepisu art. 446 par. 3 k.c. Na podstawie poczynionych ustaleń faktycznych Sąd doszedł do wniosku, że Wskutek śmierci matki nastąpiło W pewien sposób pogorszenie sytuacji życiowej powoda, jednakże nie W sposób uzasadniający przyznanie powodowi odszkodowanie W kwocie 50.000 zł. Powód swoje roszczenie wywodził łprzede wszystkim z faktu, iż nie ukończył studiów i nie zdobył wykształcenia wyższego. :Przeprowadzone W sprawie postępowanie dowodowe wykazało jednak, że powód nie ukończył studiów z zasadniczo imiych względów, niż śmierć matki. Powód, czego nie kwestionował, Wręczprzeciwnie przyznawał W czasie przesłuchania W charakterze strony, wielokrotnie podczas studiów wyjeżdżał do Stanów Zjednoczonych. Celem tych wyjazdów było zarobienie na koszty studiów i utrzymania powoda W ich czasie. Powód przywoził różne kwoty pieniężne ( od 2.000 USD do 6.000 USD ) ale jak twierdził kwoty te nie wystarczały na utrzymanie. Powód wyjeżdżał do USA na 4 miesiące, 6 miesięcy, a nawet na 2,5 roku. W tym samym czasie powód otrzymywał rentę rodzimią W różnych kwotach - ponad 500 zł. - które to świadczenie otrzymywał aż do ukończenia 25 roku życia. Jak sam przyznał wyj eżdżaj ąc do USA jego zamiarem było pozostanie tam na stałe. Dlatego przebywając W USA nie czynił oszczędności. Nie udało mu się jednak tego zamierzenia zrealizować, dlatego też wrócił do Polski, gdzie kontynuował trzeci rok studiów, który udało mu sięzaliczyć. ' ¬ 8 --- STRONA 15 --- Zdaniem Sądu pogorszenie sytuacji życiowej powoda można rozpatrywać jedynie odnośnie okresu, który następował bezpośrednio po śmierci matki, kiedy to powód rzeczywiście powtarzał drugi rok studiów czyli przedłużył uzasadniony okres nauki o rok. Drugi rok studiów zresztą poprawił W terminie W roku akademickim 2002/2003. Zdaniem Sądu, jedynie pomiędzy śmiercią matki, a szkodą W postaci nieukończenia drugiego roku studiów zachodzi normalny związek przyczynowy W rozumieniu przepisu art. 361 par. 1 k.c., gdyż niewątpliwie śmierć matki spowodowała u powoda traumatyczne przeżycia, które nie sprzyjały uczeniu się. Jak wynika z opinii biegłego psychiatry powód przez około pól roku miał kłopotyz koncentracją, skupieniem uwagi, ze snem, co rzeczywiście mogło utrudnić mu naukę i przedłużyć studia. Jest to zdaniem Sądu normalny i zrozumiały proces żałoby, który każdy człowiek, na możliwy mu sposób musi przejść. W ten sposób powód przedłużył okres t. _ « realnej swojej nauki o jeden rok, tym samym poniósł szkodę W związku z tym, że zobligowany był ponosić dodatkowe koszty związane z kontynuacją edukacji. Co do utraty Wsparcia matki, jej opieki wskazać nadto należy, że powód nie doznał rozstroju zdrowia, a Więc nie przełożyło się to na sposób funkcjonowania powoda inaczej niż poprzez przedłużenie okresu studiów o jeden rok. W związku z tym Sąd uznał, że należne powodowi odszkodowanie powinno wynosić 12.000 zł. Jest to mniej więcej kwota, za jaką powód miał możliwość utrzymania się samodzielnie, jako student przez okres jednego roku akademickiego. Sąd ustalając wysokość O p odszkodowania miał na uwadze jeszcze dodatkową okoliczność, jaką było otrzymywanie przez powoda renty rodzinnej,¿a której to okoliczności powód W toku postępowania nie przyznawał. Wprawdziescrenta -.była kilkukrotnie wstrzymywana, jednakże wynikało to z zaniechań powoda, polegaj ących śszaiśnicecdostarczaniu zaświadczenia stwierdzającego, że kontynuuje naukę. W momencie:dostarczenia tych doktunentów, dalsze świadczenia, jak również te wstrzymane były powodowi=¿wyipłacjane. W związku z tym Sąd uznał, że powód dysponował środkami umożliwiajciącymsiifmusśsutrzymanie się. Oceniaj ąc pogorszenia sytuacji życiowej powoda W wyniku śmierci 1r1atl(Íi:,')?ÍSąd miał również na względzie, że matka powoda przed śmiercią utrzymywała się z najniiższej cśicemjerytpury,fipracowała również jako referent W Urzędzie Íl\/liejskimaw Kwidzynie. Strona*psowojdiowanie'wykazała jednak, jakie matka powoda z tytułussświadczonej pracy otrzymywałavwynagrodzenie, a ciężar dowodu W zakresie wysokości szkody obciążał powoda. Zdaniem Sądu W tej sprawie było bezspornym, że powodowi źródeł utrzymania dostarczała matka, przyjąć zatem inależało, iż dysponowała ona środkami, które umożliwiały pokrycie kosztów związanych zfutrzymaniem dwóch gospodarstw domowych - jej i studiuj ącego syna. W związku z tym Sąd doszedł do wniosku, że Wielkość otrzymywanych od matki pieniędzy oraz Wysokość przyznanejstprentyscírjodzimiej znajdowały się na podobnym poziomie. To jednak nie Wystarczałoby powodowifinaffutrzymanie skoro koszt akademika wynosił 270 zł miesięcznie ( zaświadczenie ki. 1264 ). Zatem, zdaniem Sądu, powód także za życia matki musiałby dodatkowo zarabiać na :swojeíkoszty utrzymania na studiach, a więc przedłużenie nauki o rok spowodowało znaczne pogorszenie jego sytuacji materialnej i tym samym szkodę W zakresie kosztów jego utrzymania W tym czasie. Zgodnie z przepisem art. 322 k.p.c., jeżeli W sprawie o naprawienie szkody, o dochody, o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia lub o świadczenia z umowy o dożywocie sąd uzna, że ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione, może W wyroku zasądzić odpowiednią sumę, Według swej oceny, opartej na rozważeniu Wszystkich okoliczności sprawy. Zdaniem Sądu dokładne udowodnienie kosztów utrzymania powodaw roku akademickim 2002/2003 jest utrudnione, a wręcz niemożliwe także z uwagi na upływ czasu. Sąd jednak uznał na podstawie zeznania rocznego PIT za rok 2000 J K, że skoro za osiem miesięcy roku 2000 ( bo od kwietnia podjęła zatrudnienie W UM W K i uzyskała emeryturę) uzyskała dochód przed opodatkowaniem W kwocie 12.577 zł, to miesięcznie ten --- STRONA 16 --- dochód wynosił około 1572 zł. W roku 2001 był nieco wyższy z uwagi na wzrost emerytury. Tym samym na jedną osobę dochód ten wynosił około 800 zł. Powód otrzymywał zasiłek od uczelni w kwocie 300 zł. Miał więc na swoje utrzymanie około 1.100 zł miesięcznie. Biorąc pod uwagę realia polskie W tamtym czasie oraz fakt, że powód musiał zapłacić za akademik 270 zł miesięcznie, musiał zakupić żywność, środki czystości, odzież, podręczniki, zdaniem Sądu, nie było możliwym, aby kwota 1.100 zł wystarczyła mu na utrzymanie. Powód musiał uzyskiwać dodatkowe dochody i na skromne utrzymanie poza domem musiał wydatkować więcej niż w domu, to jest minimum 1.500 zł miesięcznie. Skoro otrzymywał około 500 zł renty rodzinnej koszt jego utrzymania musiał zostać uzupełniony kwotą około 1.000 zł miesięcznie i jego szkoda w zakresie utrzymania w czasie powtarzania drugiego roku studiów wynosi 12.000 zł. Taką też kwotę Sąd na rzecz powoda zasądził. Powód nie wykazał, aby jego sytuacja życiowa i majątkowa uległa takiemu pogorszeniu, który uzasadniałby wypłatę odszkodowania w wysokości wyższej, to jest w kwocie 50.000 zł. Odnośnie naprawienia szkody w zakresie postawienia grobowca dla J K: Powód domagał się zapłaty kwoty 9.000 zł tytułem zwrotu koszów postawienia grobowca. Zgodnie z treścią art. 446 par. 1 k.c., jeżeli wskutek uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia nastąpiła śmierć poszkodowanego, zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty ,leczenia si pogrzebu temu, kto je poniósł. Sąd na podstawie akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznychustalił, że powód otrzymał zasiłek pogrzebowy W wysokości 4.013,84 zł, z któregofpokrył koszt zakupu trumny w kwocie 1.700 zł, co jest udokumentowane fakturą znajduj ącąfsię w tych aktach. Resztę, jak sam powód zeznał ( k. 128 ) przeznaczył na wyjazd do USA.:Zasjiłekfzpogrzeobowy, jak sama nazwa wskazuje służy pokrywaniu kosztów, które ćbezpoóśreiodnisouflzspoochówkiem są związane. Nie jest jego celem finansowanie innych wydatków, .wsuszcjzjegijólnoiści wydatków związanych z wyjazdem zagranicznym.»¿W związku z powyższym” SęądŸuznał,s że od kwoty otrzymanego przez powoda zasiłku pogrzebowego w wysokości 4.013,s84ssjzłjjnależy odjąć kwotę 1.700 zł, którą powód przeznaczył za zakup trumny, przyjmując że pozostała kwota również na cel związany z pogrzebem powinna być przeznaczona. W związku z tym od kwoty 9.000 zł, stanowiącej udokumentowany koszt postawieniagrobowca Sąd odjął kwotę 2.313,84 zł, pozostałą powodowi z zasiłku pogrzebowego, a wykorzystaną na imie cele. W wyniku tak poczynionych wyliczeń Sąd uznał, że powodowi należy się odszkodowanie w kwocie 6.686,16 zł. Odnośnie żądania zasądzenia skapitalizowanych odsetek i odsetek: Powód domagał się także kwoty 2.378,47 zł. z tytułu skapitalizowanych odsetek od kwoty 159.000 zł za okres od dnia 18 listopada do dnia 28 grudnia 2011 r. Powód wezwał pozwanego do zapłaty zakreślając mu termin płatności kwoty 159.000 zł do dnia 17 listopada 201 1 r. Pozew został wniesiony w dniu 29 grudnia 2011 r., co wynika ze stempla na kopercie ( k. 81 ). Pozwany ani kwoty określonej w wezwaniu do zapłaty ani żadnej innej nie uiścił. Tym samym do dnia wniesienia pozwu pozwany opóżnił się z płatnością przez 42 dni. Zgodnie z przepisem art. 482 par. 1 k.c. od zaległych odsetek można żądać odsetek za opóźnienie dopiero od chwili wytoczenia o nie powództwa, chyba że po powstaniu zaległości strony zgodziły się na doliczenie zaległych odsetek do dłużnej sumy. W związku z tym Sąd uwzględnił żądanie zapłaty skapitalizowanych odsetek ustawowych W części naliczaj ąc je od kwoty uwzględnionego roszczenia, to jest 58.686,l6 zł, co wyniosło kwotę 877,88 zł. --- STRONA 17 --- O odsetkach ustawowych Sąd orzekł na podstawie art. 481 par.1 k.c., z którego wynika, że jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzycie] może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi. Sąd zasądził odsetki ustawowe od dnia 30 grudnia 2011 r., to jest od dnia następnego po dniu wniesienia pozwu skoro za okres wcześniej szy odsetki zostały skapitalizowane. Odnośnie ustalenia odpowiedzialności na przyszłość: Powód domagał się orzeczenia, że pozwany ponosi względem powoda odpowiedzialność za szkody mogące powstać w przyszłości, a będące konsekwencją zdarzenia szkodzącego z dnia 28 października 2001 r. Na podstawie przepisu art. 189 k.p.c. powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma wtym interes prawny. Podkreślenia jednak wymaga to, iż powód nie był uczestnikiem wypadku W dniu 28 października 2001 r. i nie doznał bezpośrednich skutków wypadku. Powodowi przysługują własne roszczenia przewidziane w przepisach art. 446 par. 1 i 2 k.c. oraz art. 448 k.c. Zdaniem Sądu powód nie ma i nie wykazał istnienia po jego stronie interesu prawnego w ustaleniu odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za skutki wypadku, co stanowi przesłankę materialnoprawną uwzględnienia takiego żądania. Skoro pozwany naruszył dobra osobiste powoda - jego prawo do utrzymywania więzi rodzinnych z matką oraz doznał szkody poprzez pogorszenie jego sytuacji życiowej przez krótki okres czasu i nie wykazał powstania innych szkód. oraz nawet hipotetycznie możliwości ich powstania powód istnienia interesu prawnego dla takiego ustalenia nie wykazał. Podkreślenia wymaga jednocześnie okoliczność wynikająca z opinii biegłego lekarza psychiatry,s:że:po"wód nie* doznał choroby lub rozstroju zdrowia, a rokowania na przyszłość odnośnie stanu ftpsychicznłegoućjspówodasssosądobre,t przeszedł on normalny proces żałoby i żadne negatywne zmianyw jtyrnozakrelsjiesnietpowimiy nastąpić. Zgodnie z poglądami wyrażonymi wyroku"SąduiNaj wyższego z dnia 8 sierpnia 2012 r. ( ICSK40/12, Lex1228579 ) pod rządem ›art.:'442l -par." 3 k.c. powód dochodzący naprawienia szkody na osobie może mieć interes prawny" W ustaleniu odpowiedzialności pozwanego za szkody mogące powstać w przyszłości. W uzasadnieniu tego wyroku przywołano wcześniej sze orzecznictwo SN prezentujące ten sam pogląd. Wszystkie te orzeczenia dotyczą jednak naprawienia szkody na osobie. Skoro powód nie uczestniczył w wypadku w dniu 28 października 2001 r., to nie mógł doznać jakiejkolwiek szkody na osobie. Szkodami takimi są szkody objęte dyspozycją przepisu art. 444 k.c. Wskazać także wtym miejscu należy, że inna jest regulacja terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych za wyrządzenie szkody na osobie (par. 3 art. 4421 k.c. ) - trzyletni termin od dowiedzenia się o szkodzie i osobie obowiązanej do jej naprawienia. W przypadku wyrządzenia innych szkód czynem niedozwolonym ( par. 1 ) lub szkód ze zbrodni lub występku( par. 2 ) określone są terminy końcowe dochodzenia takich roszczeń odpowiednio 10-letni od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę i 20-letni od dnia popełnienia przestępstwa. W tych okolicznościach ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość za szkody imie niż szkody na osobie stanowiłoby próbę obejścia prawa, co nie jest dopuszczalne. j Odnośnie możliwości zastosowania przepisu art. 440 k.c. j _ › - 3 Orzekając w tej sprawie Sąd rozważał możliwość zastosowania przepisu art. 440 k.c. Zgodnie z tym przepisem w stosunkach między osobami fizycznymi zakres obowiązku naprawienia szkody może być stosownie do okoliczności ograniczony, jeżeli ze względu na stan --- STRONA 18 --- majątkowy poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę wymagajątakiego ograniczenia zasady współżycia społecznego. Komentowany przepis ustanawia wyj ątek od zasady pełnego odszkodowania, określonej w art. 361 k.c., przyznając Sądowi kompetencję do ograniczenia zakresu obowiązku naprawienia szkody (miarkowanie odszkodowania). Regulacja prawna dotyczy zarówno odszkodowania za szkodę maj ątkowa, jak i zadośćuczynienia pieniężnego zadoznaną krzywdę. Stosując przepis art. 440 k.c. Sąd powinien kierować się zasadami współżycia społecznego. Ocena zasadności i rozmiaru ograniczenia obowiązku odszkodowawczego powinna być adekwatna do okoliczności sprawy oraz stanu majątkowego poszkodowanego lub osoby odpowiedzialnej za szkodę. . W tej sprawie Sąd nie znalazł jednak podstaw do obniżenia ustalonych wyżej kwot z tytułu zadośćuczynienia i odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej powoda i kosztów pogrzebu. Zdaniem Sądu zasady współżycia społecznego nie przemawiają za dokonaniem obniżenia kwot ustalonych rzez Sąd. Przede wszystkim przeciwko temu przemawia ocena sytuacji majątkowej pozwanego. Pozwany jest osobą w dobrej sytuacji materialnej. Jest wraz z żoną właścicielem nieruchomości w której znajdują się dwa lokale użytkowe. Pozwany wraz z żoną w jednym z nich prowadzi pizzerię, drugi wcześniej był wynaj mowany, potem pozwany wraz z żoną prowadzili tam bar, a obecnie stoi pusty. Może więc być źródłem dochodów dla pozwanego. Pozwany jest właścicielem działki wraz z domem, gdzie mieszka jego matka. Jest właścicielem jednego samochodu, a drugi ma w leasingu. Mieszka wraz z żoną na nieruchomości, w której znajdują się te lokale użytkowe. Wprawdzie pozwany spłaca znaczny kredyt konsolidacyjny ale zobowiązania kredytowe służyły spłacie długów pozwanego związanych z wcześniej -prowadzoną działalnością gospodarczą, są więc rezultatem nietrafnych decyzji pozwanego, a nie zdarzeń obiektywnych. Pozwany ma na utrzymaniu dwoje studiujących dzieci,#alejak wynika z jego zeznań i z zeznań D S dzieci te mają dochody w postaci stypendiów iisskońcoząsojuż naukę. j Sytuacja materialna powoda jest dużo ígorjsjzjaą §fWprawdzie jest on współwłaścicielem pięćdziesięciometrowego mieszkania zal<jupione'go :wspólnie z zonąi samochodu Toyota z roku 2004. Jest jednak bezrobotny i pozostaj enia utrzymaniu żony zarabiaj ącej 3.000 zł. Powód ma dwuletnie dziecko. Porównanie sytuacji majątkowej stron nie pozwala na zastosowanie art. 440 k.c. także z uwagi na okoliczności W jakich zginęła matka powoda. Jej śmierć była wynikiem rażącej nieodpowiedzialności pozwanego i z tego powodu nie powinien on korzystać z dobrodziej stwa zastosowania zasad współżycia społecznego na jego korzyść. Mając na uwadze tak poczynione ustalenia i rozważania Sąd w punkcie I wyroku zasądził od pozwanego na rzecz powoda łącznie kwotę 59.564,04 zł stanowiącą stunę kwot: 40.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, 12.000 zł tytułem odszkodowania za pogorszenie sytuacji życiowej, 6.686,16 zł tytułem zwrotu kosztów związanych z postawieniem pomnika oraz 877,88 zł z tytułu skapitalizowanych odsetek. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 415 k.c. oraz art. 448 k.c. i art. 446 par. 1 i 3 k.c., a także art. 482 k.c. W punkcie I wyroku Sąd orzekł także o odsetkach ustawowych zgodnie z przepisem art. 481 par. 1 k.c. W punkcie II wyroku Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie uznając je za nieusprawiedliwione, co do wysokości, a w przypadku żądania ustalenia za j j nieusprawiedliwione, co do zasady. Podstawę tego orzeczenia stanowiły wyżej wskazane 5 przepisy zastosowane, a contrario, a gdy chodzi o ustalenia przepis art. 189 k.p.c. stosowany, a contrario. S * J - O kosztach postępowania Sąd orzekł w punktach III i IV wyroku na podstawie art. art. 108 par. 1 k.p.c. w związku z art. 102 k.p.c. Z uwagi na charakter niniejszej sprawy oraz --- STRONA 19 --- możliwości majątkowe stron postępowania Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do odstąpienia od obciążania stron kosztami postępowania, w tym również kosztami związanymi z wynagrodzeniem pełnomocnika reprezentującego interwenienta ubocznego po stronie pozwanego. W punkcie V wyroku Sąd dokonał zwrotu nadpłaconej opłaty od interwencji ubocznej. JI