Wyrok XV Ca 1118/12 ODPIS W Y R O K W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J Dnia 9

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XV Ca 1118/12 ODPIS W Y R O K W I M I E N I U R Z E C Z Y P O S P O L I T E J P O L S K I E J Dnia 9 listopada 2012 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział XV Cywilny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Maciej Rozpędowski Sędzia: SO Karolina Obrębska Sędzia: SO Marcin Radwan (spr.) Protokolant: prot.sąd. Justyna Małek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2012 r. w Poznaniu sprawy z powództwa A K przeciwko Si i P - o zapłatę na skutek apelacji wniesionej przez powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Rawiczu z dnia 13 lipca 2012 r. sygn. akt 1 C 42/10 1. oddala apelację.; 2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej. /-/K. Obrębska /-/M. Rozpędowski I-I M. Radwan --- STRONA 2 --- XV Ca 1118/12 ODPIS Uzasadnienie Powód A . K zażądał od pozwanego S' P zapłaty kwoty 50.000, 00 zł. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że był osadzony w Z ‘ * » K w R w okresach: od 17 listopada 1999 r. do 29 listopada 2000 r., od 10 marca 2003 r. do 03 czerwca 2003 r., od 23 maja 2004 r. do 17 grudnia 2007 r. i od 22 kwietnia 2009 r. do 04 listopada 2009 r. W uzasadnieniu wskazał, że w Zi K i nie zapewniono mu prawidłowych warunków bytowych poprzez to, że: przebywał w przeludnionej celi, cela pozbawiona była prawidłowego wyposażenia, w tym brak był oddzielonej prawidłowo ubikacji, prawidłowego oświetlenia, podłogi były zniszczone, ściany brudne, pozbawiony był prawidłowego wyżywienia, pozbawiony był możliwości udziału w zajęciach kulturalno-oświatowych, przebywał w celi ze skazanymi o różnym stopniu demoralizacji, pozbawiony był wystarczającej ilości środków higieny osobistej i leków (otrzymywał jedną maszynkę do golenia na miesiąc, za mało mydła i proszku do prania, od lekarza otrzymywał zawsze te same leki albo był wyrzucany z gabinetu) oraz został narażony na przemoc ze strony współosadzonych i personelu więzienia. Powód żądał zapłaty z tytułu zadośćuczynienia za krzywdy, których doświadczył w związku z powyższymi okolicznościami. Pozwany SI 1 Pi_. . - i wniósł o oddalenie powództwa podnosząc, że powództwo jest całkowicie niezasadne, a także, iż roszczenia powoda w części uległo przedawnieniu. Ponadto pozwany wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od powoda kosztów postępowania. Zaskarżonym wyrokiem Sąd Rejonowy oddalił powództwo na podstawie następujących ustaleń: Powód A K i przebywał w Z, ■K w F w okresach: od 17 listopada 1999 r. do 29 listopada 2000 r., od 10 marca 2003 r do 03 czerwca 2003 r., od 23 maja 2004 r. do 17 grudnia 2007 r. i od 22 kwietnia 2009 r. do 04 listopada 2009 r., a także od 11 listopada 2010 r. do 27 stycznia 2010 r. W pierwszej kolejności Sąd Rejonowy rozważył, że wobec podniesienia przez i --- STRONA 3 --- XV Ca 1118/12 stronę pozwaną zarzutu przedawnienia i wobec trzyletniego okresu przedawnienia przewidzianego dla roszczenia powoda, roszenie to za okres sprzed 3 lat od daty wniesienia powództwa, tj. za okres do 9 lutego 2007 r. uznać należało za przedawnione. Nadto Sąd Rejonowy podkreślił, że powód nie objął żądaniem pozwu ostatniego okresu pobytu w ZK w P , tj. okresu od 11 listopada 2010 r. do 27 stycznia 2010 r. Powód osadzony był w celi mieszkalnej zgodnie z przepisami kodeksu karnego wykonawczego. Sporadycznie przebywał w celi przeludnionej, tzn. takiej, gdzie powierzchnia przypadająca na jednego osadzonego była mniejsza niż 3 m2. Powyższe ustalenie dotyczyło jednak tylko okresu od dnia 27 października 2009 r. W okresie wcześniejszym pobytu powoda w ZK w R nie prowadzono ewidencji stanu i faktycznego zaludnienia cel. Było to zgodne z obowiązującymi w tym czasie przepisami. W okresie późniejszym powód przebywał w następujących celach: - w okresie 27października 2009 r. do 04 listopada 2009 r. - pawilon oddział cela numer o powierzchni 17 m2 — ze stanem ewidencyjnym 5 osób i następującym stanem faktycznym - w okresie 27 października 2009 r. do 28 października 2009 r. (1 dzień) - 6 osób, - w okresie 28 października 2009 r. do 2 listopada 2009 r. — 5 osób i - w okresie 2 listopada 2009 r. do 04 listopada 2009 r. (2 dni) - 6 osób; - w okresie 11 stycznia 2010 r. do 13 stycznia 2010 r. — pawilon oddział cela numer > o powierzchni 6,90 m2 - ze stanem ewidencyjnym 2 osoby i stanem faktycznym 2 osoby; - w okresie 13 stycznia 2010 r. do 19 stycznia 2010 r. - pawilon oddział cela numer >o powierzchni 10,12 m2 — ze stanem ewidencyjnym 3 osoby i stanem faktycznym 2 i 3 osoby w poszczególnych okresach (wobec nieprzekroczenia normy nie wyszczególniono okresów); - w okresie 19 stycznia 2010 r. do 20 stycznia 2010 r. -pawilon _ oddział cela numer o powierzchni 36,59 m2 - ze stanem ewidencyjnym 12 osób i stanem faktycznym 7 osób oraz - w okresie 20 stycznia 2010 r. do 27 stycznia 2010 r. - pawilon oddział cela numer o powierzchni 6,90 m2 - ze stanem ewidencyjnym 2 osoby i stanem 2 --- STRONA 4 --- XV Ca 1118/12 faktycznym 1 i 2 osoby w poszczególnych okresach (wobec nieprzekroczenia normy nie wyszczególniono okresów). W zakresie żądania pozwu ze wskazanych wyżej okresów objęty był jedynie okres od 27 października 2009 r. do 04 listopada 2009 r. Powód przebywał wtedy w pawilonie na oddziale _ w celi numer o powierzchni 17 m2. Przy czym ilość osadzonych przekraczała przewidywany stan ewidencyjny jedynie przez okres 3 dni. Przeludnienie celi było w tym czasie niewielkie. Wizytacja sędziego penitencjarnego przeprowadzona w dniach 8 i 15 grudnia 2009 r. obejmująca w szczególności warunki bytowe i zaludnienie, działalność służby zdrowia oraz stan sanitarno — higieniczny, w tym sprawy związane z posiłkami, działalnością rekreacyjno - sportową i kulturalno - oświatową przyniosła Z K; ocenę pozytywną. Nie stwierdzono w jej toku nieprawidłowości. Stwierdzono, że wykorzystano wszystkie możliwości lokalowe Z Ki i przy zapewnianiu respektowania przepisów obowiązujących podczas rozmieszczania skazanych. W wyniku kontroli wskazano też na trudne warunki związane z remontem pawilonu W protokole kontroli z wyróżnieniem spotkało się zaangażowanie pracowników ze szczególnym zwróceniem uwagi na wieloraką ofertę działań terapeutyczno - wychowawczych, sportowych i kulturalno - oświatowych dla osadzonych. Pozytywna ocena wydana została też w toku kontroli wcześniejszej z 27 listopada i 19 grudnia 2001 r. W toku tej kontroli zwrócono wprawdzie uwagę na utrzymujące się przeludnienie Z jednocześnie jednak wskazano, że zarządzający Z i nie mają na to wpływu oraz, że wykorzystano wszystkie możliwości lokalowe celem zapewnienia respektowania norm powierzchniowych. Także podkreślono wieloraką ofertę działań terapeutyczna — wychowawczych, sportowych i kulturalno - oświatowych dla osadzonych. Pozwany w ZK w R i pozostawał pod stałą opieką lekarską. Średnia ilość wpisów lekarskich wynosi 4 wpisy na miesiąc. Wielokrotnie korzystał z porad lekarskich. Był pod specjalistyczną i podstawową opieką medyczną. Wyposażenie cel, w których przebywał powód było prawidłowe i gwarantowało zaspokojenie koniecznych potrzeb powoda. Powód był zaopatrywany w środki higieny zgodnie z normami, co 3 --- STRONA 5 --- XV Ca 1118/12 gwarantowało mu zaspokojenie koniecznych potrzeb w tym zakresie. Zgodnie z przepisami osadzeni otrzymują raz w miesiącu środki higieny niezbędne do utrzymania porządku w celi i do higieny osobistej. Ilość wydawanych środków higieny, szczególnie w okresie pobytu powoda w ZK w R odpowiadała normom wynikającym z przepisów. Jest to udokumentowane za okres od 2009 r., natomiast dokumenty za okres wcześniejszy zostały zniszczone. Odbiór środków higieny był potwierdzany przez każdego z osadzanych. Także powód kwitował odbiór środków higieny. Przepisy prawa nie zabraniają osadzania dorosłych skazanych ze skazanymi z art. 148 § 1 k.k. W Z * K w R nie zdarzały się takie sytuacje, by osadzony był wyzywany przez współwięźniów i służby więzienne na to nie reagowały. Z regulaminu wynika, że osadzony, który czuje się zagrożony ma obowiązek informować o tym służby. Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach oraz zeznań za stronę pozwaną ZK w R B i/\ i. Sąd dał wiarę wszystkim powyższym dowodom. Jedynym dowodem zgłoszonym przez powoda był wniosek o przesłuchanie jego w charakterze strony. Okazało się jednak, że powód złożył zeznania bardzo oszczędne, skąpe. Nie potrafił w sposób obszerny, wyczerpujący i przez to przekonujący, przedstawić faktów - sygnalizowanych jedynie i przedstawianych ogólnikowo w pozwie i pismach procesowych. W tej sytuacji trudno było dać wiarę zeznaniom powoda i w oparciu o ten jedyny dowód zdeprecjonować pozostały materiał dowodowy. Ostatecznie, w ocenie Sądu Rejonowego powód w żaden sposób nie próbował rzeczowo udowodnić swoich twierdzeń wbrew obowiązkowi nałożonemu na niego przez art. 6 k.c. W oparciu o przedstawione ustalenia Sąd Rejonowy poczynił następujące rozważania: Powołując się na treść art. 417 § 1 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa Sąd 4 --- STRONA 6 --- X V Ca 1118/12 Rejonowy stwierdził, że wykonywanie czynności związanych z osadzeniem osoby w zakładzie karnym jest wykonywaniem władzy publicznej. Do czynności tych zaliczyć należy czynności zmierzające do zorganizowania pobytu danej OSOby W jednostce penitencjarnej, a więc w szczególności dbałość, aby cela i pobyt w jednostce osadzonego w ogóle były tak zorganizowane, by zagwarantowany był osadzonemu bezpieczny w niej pobyt oraz zaspokojenie podstawowych koniecznych potrzeb. Zdaniem Sądu I instancji strona pozwana wykazała w postępowaniu dowodowym, że zadaniu temu podołała. W szczególności należy odwołać się w tym miejscu do dwóch protokołów kontroli przeprowadzanych w Z K i. Obie kontrole wypadły w pełni pozytywnie. Wprawdzie tezy protokołów pokontrolnych odnosiły się do sytuacji Zakładu w ogólności, a nie konkretnie do osoby powoda to jednak wobec braku dowodów zaoferowanych przez powoda, które pozwoliłyby na określenie jego konkretnej sytuacji, odniesienie do niego sytuacji ogólnej i uznanie, że także warunki powoda kształtowały się w Z K_ i tak jak sytuacja ogólna, było, w ocenie Sądu Rejonowego, uprawnione. Zeznania powoda były bardzo skrótowe, nie potrafił on szczegółowo i obszernie opisać warunków bytowych i pozostałych okoliczności podnoszonych w pozwie ani wskazać na czym miała polegać szczególna uciążliwość tych warunków. W tej sytuacji Sąd Rejonowy doszedł do przekonania, że brak było podstawowej przesłanki dla zastosowania art. 417 k.c. jaką jest wyrządzenie szkody. Poza tym Sąd Rejonowy podniósł, że roszczenie powoda w zakresie w jakim obejmowało okres od 17 listopada 1999 r. do 8 lutego 2007 r. uległo przedawnieniu. Powództwo wytoczone zostało w dniu 9 lutego 2010 r. Tymczasem zgodnie z art. 4421 § 1 zd. 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Ze względu na istotę czynu niedozwolonego, który powód przypisywał pozwanemu, uznać trzeba, że o czynie tym pozwany dowiadywał się w chwili jego popełniania. Apelację od powyższego rozstrzygnięcia wywiódł powód zarzucają jedynie, że nie zgadza się z wyrokiem Sądu Rejonowego, ponieważ Sąd ten nie wziął pod uwagę wszystkich okoliczności. Powtórzył swoje twierdzenia, że przebywał w celu przeludnionej, a także zajmowane przez współosadzonych skazanych za 5 --- STRONA 7 --- X V Ca 1118/12 przestępstwa z art. 148 § 1 k.k. Pozwany wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Sąd I instancji przeprowadzając postępowanie w niniejszej sprawie poczynił wszystkie ustalenia w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy działając w tym zakresie w granicach wniosków stron. Tak zgromadzony materiał został następnie przez Sąd Rejonowy oceniony zgodnie z zasadami swobodnej, ale nie dowolnej oceny dowodów i w konsekwencji doprowadziło to do logicznie poprawnych i wyczerpujących konkluzji. Ocena ta była wszechstronna i objęła wszystkie istotne dowody. W konsekwencji stan faktyczny tak ustalony nie zawierał błędów natury logicznej. Prawidłowo dokonana ocena podlega ochronie i nie może być podważona w sytuacji, gdy obejmowała całokształt zgromadzonego i ujawnionego materiału dowodowego. Kontrola odwoławcza zaskarżonego wyroku doprowadziła więc do wniosku, iż brak było podstaw do jego zdyskwalifikowania. Sąd Okręgowy przyjął zatem ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego za własne, podzielając także przytoczone dla uzasadnienia rozstrzygnięcia podstawę prawną i dotyczące jej wywody. W takiej zatem sytuacji rozważenia wymagały jedynie zarzuty podniesione w apelacji przy czym podkreślić trzeba, że sposób jej sformułowania, także po wezwaniu przez Sąd Rejonowy do jej uzupełnienia w znacznym stopniu wykluczał rozważenie żądań powoda. Zgodnie z ogólnymi regułami kodeksu postępowania cywilnego to na powodzie spoczywa zasadniczy obowiązek przytaczania okoliczności i ich dowodzenia. W niniejszej sprawie nie występują żadne przesłanki wskazujące na konieczność czy możliwość odstąpienia od tej ogólnej reguły. Tymczasem powód zachował się w sprawie pasywnie po złożeniu pozwu nie podejmując praktycznie żadnej aktywności procesowej. W takiej sytuacji Sąd Okręgowy dokonał ogólnej oceny argumentacji przytoczonej w uzasadnieniu Sądu Rejonowego i doszedł do przekonania, że rozumowanie Sądu I instancji nie było dotknięte żadnymi rażącymi błędami. Sąd Okręgowy nie znalazł zatem żadnych podstaw do zweryfikowania zaskarżonego wyroku. W takiej zaś sytuacji apelacja powoda podlegała oddaleniu na podstawie 6 --- STRONA 8 --- XV Ca 11 18/12 art. 385 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd Okręgowy rozstrzygnął na podstawie art. 98 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości Z dnia 28 września 2002 r. w s p ra w ie o p ła t za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) (-) Karolina Obrębska (-) MaciejVf£ozfaę£Jowski (-) Marcin Radwan 7