Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
"bk {L1 2 S; {'(r{"'? z‘l../ yri ‘{i=!§. =k¢ 1 AC2: 401/10 % % <1 _ \~ —'¢~ 2];. =‘.‘b ha 1:1. ‘$4..'r&‘?;v.!I 5; i . ,\ , :, g. > . §W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ‘ Dnia 20 sierpnia 2010 r. I i;; aApelacyjny w Lodzi I Wydziak Cywilny ifSkladzicz Przewodniczapy: SSA Hanna Rojewska .1. " Sqdzicrwiez ' SSA Janina Kacprzak ; " SSA ‘Wieslawa Kuhérska (sprain) . Pr<>t<>1<<>1@m= 1;._ rozpoznaniu W dniu 20 sierpnvia 2010 roku w Lodzi 1%‘Z. , »a jpa r_0zpraW1e Y ‘5spr%awy Z P.°W6dZtWv % L" 'rzeciv§ko SkarbowiPa1'1stwa Zakladowi Karnemu 11> % o_ ochronq débr osobistych ' _ _ _~ 'na. skutek apelacjipowoda V t _ _ _ _ éd wyroku 'Satc1u Okrggowego ~XIII Wydzialu Cywilnego z siedzibqw z dfiia 8 listopada 2007 roku sygn. aktXII1 C 421/06 ’ ’ ’ ’ A _. 1. zmienia zaskarzony wyrok "W punkcie 1 W ten sposéb, ze zasaglza 0d_ ?\A<:aw*m=rs \ E E _._,_1,:? 'p0zWan~ilgo Skarbu Pafistwa Z::11<3;ad'u Ka'm6g0 na I";r.c.n;7;_:.__.T;__ ' r 7% ' 1 1 xr it . " " g kwotcg 10;{)0O Kdziasiqc tysiqcy) \_l ct}c 1 {gr} \védziY\.'0 ‘A' {>020 5&2‘1_1i<’:j 0?;agéci ', .. ' ' . “{1} a \§: .I‘=G?=1J?.""15212' -'hh :L1 5 Š ĹČÍJKŸ? z'l../ fr; `{íri1}zk± 1 Aca 407/10 % O <1 _ .„_„ -'7‹ _:_.¿-. '-='.`b „A '„-:'. - - '~łÍ4.'.'r¿_g),!I ;Ä Š . „\ , :, ',~. ' . ÍW 11v11EN1U RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ ` Dnia 20 sierpnia 2010 r. Z Q - 0Apelacyjny W Łodzi I wydział cywiiny 3:'-składzię: Przewodniczący: SSA Hanna Rojewska .L ' Sędziofivie: ` _SSA Janina Kacprzak Š ' SSA 'Wiesława Kuborska (spraw.) _ Pf°Ł°1<°1@11t= 1_›.- _ rozpoznaniu W dnin 20 sierpnia 2010 roku W Łodzi :äí-_ . »ā Êna rozprawie O Ÿšprsawy Z P0WÓ<12*W O ;` rzecivłko Skarbowi Państwa - Zaldadowi Karnemu 1211› O O ochronę dóbr osobistych O _ _ _‹ 'na skutek apelacjipowoda ' t _ _ _ _ od wyroku "Sądn Okręgowego “XIII Wydziału Cywilnego z siedzibąw z dnia 8 listopada 2007 roku sYgn.aktXII1C 421/06 › O › › ' A _. 1. zmienia zaskarzony wyrok W punkcie 1 W ten sposob, ze zasądza od flamwmß \ Š Ê _._,_¬,:T "pozwanego Skarbu Państwa - Zai<ład'L1 Ka'm6g0 na rz.c.07Ĺ,_}_-_-_Í'¿__ ' ' ' zł ' Í 1 O 11 . " " Ê iiwotę 10000 ądzięsięo tysięcy) E Otş-o 1 11313 Wófilziwø '-A-' Ę? 020 ~3ĽE1_i oj CZ-ŁQŚCÄŁ ', .. ' ` _ 1“:`2.`- 8 \}: .-.-:-'=ąā?-==;f--.-'=›-1-.=z=='
--- STRONA 2 ---
"='L;;._L ' . . ._. ._.___ .. Rlg‘ r ‘\:‘ 5 ' < \' Pa F J 1 I ‘I1:2 I I};;~.11I 5' " \ ' 1 » . '. =. . V M Ll z a s a d_n ije n i Q L 1 Powéd wwpozwie z dnia 25.0‘/.2006r. skierowanym przeciwko igwanemu — Zakéadowi Karnemug wniési 0 zasqdzenie kwoty 160 O00 zi fiiem odszkodowania. W uzasadniemu powédztwa podniési, ze kwoty tej dochodzi za 1; _ pywanue kary pozbawsenia wolnoécl w przeludnionej celi, w warunkach uwiaczajapych §%_"dno_éc|lqdzkiej. W toku procesu powéd wskazai, jako podstawe prawna_ powédztwa ":._ _éc'; art; 41? kc. i'448 kc. i podniést, Ze dochodzona kwota stanowi w istocie :"§_ idoééuczynienie za naruszenie jego débr osobistych z powodu odbywania kary ‘Qifizbawienia wolnoéci w niewiaéciwych warunkach, urqgajqcy_ch gbdnoéci i prawu do ‘ ‘ noéci . 2 §:§.§f Pozwany Skarb P_aa'1_stwa — Zalflad Karny“ nie uznat powédztwa i wnic'>s1 _ catoéci0 jego oddalanie, oraz zasagdzenie od powoda na jego rzecz zwfotq kosztbw 7 fastqpstwa procesowego wedwg norm przepisanych. . I Sap Okrggowy wyrpkiem z dnia 8 listopada 2007 r. oddalii powédztwo w "iaioésci i ustalii nastepujapy stan faktyczny. . _ Powéd we: Qbecnie 49 lat. Zostai skazany zosta% na Kare; 15 lat zbawienia wolnoéci za przestégpstwo rozboiu popelnione w warunkach recydywy. Kare; ' ktc'>reIj koniec upiywa w 2011 r., od 3 paidziernika 2005 r'. odbywa w Zakiadzie. \arnym' w Powéd osa_dzony z0sta% w celi 0 p0wierzchni_ 33,82 ma, lkzeznaczonej d%a 11 skazanych. F‘§l§@ycznie w celi tel jw réznych ‘okrjegachfod koncqil 1905 r. ‘do iipca 20¢? r. przebywa10"'I5 lub 16 oséb. Kaida z nich mia%a osobne njiejsce ' In spania '| wiasnq szafke. Cela wyposaiona'by1a_w podstawowy sprzcgt kwaterunkowy, Iva teiewizory; magnetofon, a kqcik do zaiatwiénia potrzeb fizjologicznych by! ligrodzony murkiem 1 mr‘1 m i’mia% zainstalowane drzwi. W Zaktadzie tymwyistegpowa%o l giresowe przeiudhieniew celach, siegajape 130% dopuszczalnej normy, tj. 3 m2 na ""'fazanego), 0 czym powiadomiono sgdziegcjpeniiencjarnego. _ _ 1 Podczas pobytu w pozwahyni zakladzié karny/mg nie z9"a5Z3’F minisiracii zaktadu skarg dotyczqcychwarunkéw bytowych panu}aLcych w celi. Nie lqyk 1 "-='L;;._L ' _ -- _ .__ ._____ __ W-lg* -r Ĺ' - lz ' - - -z \' fa ř J I I 'SĹ -: '_ -Í-ł_iÍ_~_¬`_¿Ĺ 5' 0 \ ` '_ » _ '. =. _- Z Z U Z a 8 a dn ie n i e P 1 Powód -wwpozwie z dnia 25.07.2006r. skierowanym przeciwko Êwanemu - Zakladowi Karnemuå wniósł o zasądzenie kwoty 150 O00 zł 'Ęiłem odszkodowania. W uzasadnieniu powództwa podniósł, że kwoty tej dochodzi za Ľ; _ pywanie kary pozbawienia wolności w przeludnionej celi, W warunkach uwłaczająoych iifdnościludzkiej. W toku procesu powód wskazał, jako podstawę prawną powództwa ":__:`_śc': art". 417 kc. i'-448 kc. i podniósł. że dochodzona kwota stanowi w istocie ii':dośóuczynienie za naruszenie jego dóbr osobistych z powodu odbywania' kary "_-fizbawienia wolności w niewłaściwych warunkach, urągających godności i prawu do = " ności _ n' -Š:-¿==_-=Í} Pozwany Skarb Państwa - Zakład Karny* nie uznał powództwa i wniósł _ całościo jego oddalanie, oraz zasądzenie od powoda na jego rzecz zwrotu kosztów 7 _astępstwa procesowego według norm przepisanych. _ = Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 8 listopada 2007 r. oddalił powództwo w 'Iałosci i ustalił następujący stan faktyczny. _ _ - Powód _wma obecnie 49 tal. Został skazany został na karę 15 lat zbawienia wolności za przestępstwo rozboju popełnione w warunkach recydywy. Karę " której koniec upływa w 2011 r., od 3 pażdziernika 2005 r`_ odbywa w Zakładzie. -ñjarnym' Ű Powód osadzonyiwzostał W celi O powierzchni 33,82 mz, :izeznaczonej dla 11 skazanych. Fwaktycznie w celi tej gw róznych okresíjachýod konca; :ÍJ05 r. do lipca 2007 r. przebywało "15 lub 16 osób. Kazda z nich miała osobne miejsce " zu spania l własną szafkę_ Cela wyposażonaibyław podstawowy sprzęt kwaterunkowy, ya telewizory; magnetofon, a kącik do załatwiania potrzeb flzjoiogicznych był .lgrodzony murkiem 1 mil m lmiał zainstalowane drzwi. W Zakładzie tyrnwystępowało I iresowe przeludnienietw celach, sięgające 130% dopuszczalnej normy, tj. 3 mz na fazanego), o czym powiadomiono sędziegopeniłencjarnego. _ _ ł Podczas pobytu w pozwanyni zakładzie' karny/rng nie zâlaåřëi mlnistracji zakładu skarg dotyczącychwarunków bytowych panujących w celi. Nie był 1
--- STRONA 3 ---
:='’=P';r:===. \ .. ;____;______._| ...._ _ .__..__.__..._;.._._._,_. . . _ , . ._ iw1 =—==‘" L l i 1 1 \ Zainteresowany odbywaniem kary W warunkach za!<¥adu poiotwartego. Podnosié wrocz, .; W ' oddziaie n i2 nie zalezy mu na tym i chcviah aby pozostawaono go na dotychczasowym H1. Twierdzii, ii ma tam zapewniony spokoj, oiszo Hatwiej mu tam odbywao karo. __i W trakoie pobytu w pozwanym zaidadzie powod leczyi sis; z powodunadciénienia=_2 R t rn waky sio u niego w normiemi —i totniozego. Po zastosowaniu leozenia warloéci R u rzy y P leczenidpowod uzyskaé p0ZiOm'_~'."_§‘, Rozpoznano u powoda takze dncg moczanowq. o I kwasu moozowego w surowioy w granioach normy. Kontrolowano stan zdrowia powoda, n oh schorzeh. Od sierpnia 2006 r. zaleoano dieto 1 leczenie farmakologicznie rozpozna y stan zdrowia powoda by’: stabiiny, bez ostrych cech patologii. Zgtaszajqo sio do lekarza wpodawair, ze ozuje sic3 dobrze i nie zgiasza%do1egliwo£=.o:. Podozas osadzenia w Zaldadzie Karnym n powod zazwyozay’ . a \ . przestrzegal;ofiowiqzujapego porzqdku wewnotrznego oraz reguiaminu. Od poczqtku ii uczestniozw w podkuiturzewioziennej. ale nie dopuszczai sio zadnych negatywnyoh zaohowafi na tym tiéf.’ Nie wyrozniai sio niczym szozegolnym. Nie by! oagradzany, aie {Q tei nie by! karany dysoyplinarnie. Sporadycznie zgmsiat s‘@v,=; do 'W\,*chowawcy w": ' ' d ' , co ; sprawaoh dia siebie trudnyoh, Zyciowo wainych, zwlqzanych 2 pobytem w zakia zne _ ' ‘d o jego dobrym przystosowarnu do warunkow azolaop. g swua ozy Wosadzonyoh funkcjonowak bezkonfliktowo. Czas wolny spodzad na uczestnictwie w _ W5130 ‘ ' ‘ ’ ' t oh i sportowych. Powod nie o oino dostegpnyoh formaoh za1oo__ kuituralno oswua owy 9 . angazowak sio w praoach porzqdkowych na terenie zaidadu i nie ubiegai sioo_f:' zatrudnienie natereniejednostki. ‘ V _ _ Ni d nie zobiega1 o leozenie u Pov§od'nie przejawiai lokow ani niepokoju. g y. psychiakyczne, ani teiz o pomoc psyohoiogioznq. Jego wypowiedzi nie nosityoech psychotycznyoh, w tym urojenviowych. Wystopowaiy natomiast u‘ niego zaburzenia dosobowoéci o oechaoh ’dyssocja\nyoh. Powod sprawnie radzii sobie w érodowisku wiegziennym. Nie dozna# Zadnego uszczerbku na zdrowiu psyohicznym w ‘czasie odbywania Kary pozbawienia wolnoéoi w pozwanym Zakiadzie Karnymg . W celi numer 303. w ktorej powod jest nadai osadzoriy Poczayvszy od lipca 2007r. nie wystrgpujo juz przepetnienie.“ ’ ‘ . _ l . I. h " Oceniajqc tak ustalony stan faktyczny Sad Okreggowy uznai, ze warunki, W ]ak1c przebywai powod, speiniaw wymogi okreélone w art. 40, 41 i 4? Konstytucp, _a 2 \ \ I. ograniozen lecz byly przebywai normy pov moina uz poprawy, konsekwe uszozerm skuieczni S2 akt I A ( orzyjote ze umie Zgodnie penfienc zostaia warunk: ram c2 rownie: ogranic dochoc emmef rozpoz poWOC * 1 zar: ». zasto {E Euro; E ynzez % @ L . 2 i 1 -:='--f='f'iż:==f-'.- - . ._ „'___g______.__ _..._ _ .__..__-.T_..._z_-____-._,-__ .- ~.-- _ , _ __ _ie-'-1 =-'=-=-"-" i l l l .l i Zainteresowany odbywaniern kary W warunkach zakładu połotwartego Podnoslł wręcz, ._ W ' oddziale n iż nie zależy mu na tym i chciał, aby pozostawiono go na dotychczasowym lll_ Twierdził, iż ma tam zapewniony spokój, ciszę iłatwiej mu tam odbywac karę. ___ W trakcie pobytu w pozwanym zakładzie powod leczył się z powodunadcisnienia--=_-_Ę R t m wały się u niego w normierj -i tętniczego. Po zastosowaniu leczenia wartości R u rzy y P leczeniuipowód uzyskał poziom~_-'_-._.i'_ Rozpoznano u powoda takze dnę moczanową O _ kwasu moczowego w surowicy w granicach normy. Kontrolowane stan zdrowia powoda, n ch schorzeń. Od sierpnia 2006 r. zalecano dietę i leczenie farmakologlcznie rozpozna y stan zdrowia powoda był stabilny, bez ostrych cech patologii. Zgłaszając się do lekarza wpodawał, ze czuje się dobrze i nie zglaszał dolegliwości. Podczas osadzenia w Zakładzie Karnym Q powód zazwyczaj* _ 1 \ _ przestrzegałi-oßowiązującego porządku wewnętrznego oraz regulaminu. Od początku _§¿_ uczestniczył w podkulturzewięziennej, ale nie dopuszczał się żadnych negatywnych zachowań na tym tléf Nie wyróznial się niczym szczególnym. Nie był nagradzany, ale -Ĺ_` też nie .był karany dyscyp|inarnie_ Sporaclycznie zgłaszał się do 'wychowawcy w: ' ` d ` , co ;- sprawach dla siebie trudnych, zyciowo ważnych, związanych z pobytem w zakła zie _ ' `d O jego dobrym przystosowaniu do -warunków izolacji. g swia czy 'łosadzonych funkcjonował bezkonfiiktowo. Czas wolny spędzał na uczestnictwie w _ Wsi-30 ` ' ' ' ` t ch i sportowych- Powód nie o ólno dostępnych formach zajęc_ kulturalno - oswia owy 9 _ angazował się w pracach porządkowych na terenie zakładu l nie ubiegał si`ę-of zatrudnienie na terenie jednostki. ' _ _ _ Ni d nie zabiegał o leczenie I - Powódnie przejawial lęków ani niepokoju. g y. psychiatryczne, ani też o _pomoc psychologiczna. Jego wypowiedzi" nie nosiłycech psychotycznych, w tym urojeniowych Występowały natomiast u` niego zaburzenia osobowości O cechach 'dyssocjalnych Powód sprawnie radził sobie w środowisku więziennym Z Nie doznał zadnego uszczerbku na zdrowiu psychicznym w *czasie odbywania kary pozbawienia wolności W pozwanym Zakładzie Karnymş - _ w celi numer 303, w ktorej powód jest nadal osadzony Począwszy od lipca 2007r. nie występuje już przepełnienie.__ _ ` _ _ I . - _¬ ¬ h ' Ocerilając tak ustalony stan faktyczny Sąd Okręgowy uznał, ze warunki, w jakic przebywał powód, spełniały wymogi określone W art. 40, 41 i 4? Konstytucji, _a 2 i l __ ograrilczen lecz były przebywał normy pov można uz poprawy, konsekwe uszczerbl skuleczni Sa akt l A Ľ przyjęte ze umie Zgodnie penüenc została' warunki ram cz równiez' ogranic dochoc eœmer rozpoz powoc l l zarz i zasto ji Euro; Ê inzez l i l . z ł r
--- STRONA 4 ---
_ 1 __ r rgraniozenia, ktoryoh doznawat, nie naruszaty jego godnoéci ani innych dobr osobistych, aoz byty nqrmalnyrm nastegpatwam wykonania. kary. Przeludnienie w celi, w ktorej arzebywat olgwod, miato oharakter wyjatkowy (art. 248 k.k.w.). przy czym przekroozenie ' h ie tormy powierzohniowej na jednego skazanego nie byto nadmierne. Warunkow tyc n mozna uznao za niegodziwe. Sam powod nie chciai skorzystao z mozliwosor sch poprawy, odmawiajao zgody na przeniesienie do oddziatu pototwartego. W konsekwenoji Sad Okraggowy stwierdzit, 2e powod nie doznat krzywdy rnoralnej ant uszozerbku na zdrowiu w zwiazku 2 pobytem w przeludnionej celi, stacl tez nie moie éskuteoznie poszukiwao oohrony przewidziane] w art. 231 24 k.c. _ _ (wyrok 2 uzasadnieniem — k. 141 .i 147 — 154) Sad Apelaoyjny ~wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r._w sprawie o sygn. ikt 1 A" Ca 221108 oddalit apelacjeg powoda od wyroku Sa_du Okragowego. Aprobujqo Eilirzyjate za podstawa zaskarizonego ustalenia faktyozne iich .ooem=; prawna podkreélrl, umieszczenie powoda w przeiudnionej celi byto clziataniem zgodnym z prawem. zwymogiem przewidzianym w art. 248 § 1 k.k.w. powiadomiono sad penrtencjarny o konreoznosol umleszczenra w ceh dodatkowych skazanych 1 deoyzga ta iostatazaakoeptowana. Niezakreéienie czasu odbywania kary przez powoda w ' ' k 'la _ _ jifzarunkach przoludmenia nre stanowiio uchybienia. skoro art. 248 § 1 k.k.w. me za res S d A elao jny zaakoentowat Emozasowych zastosowania takiego rozwiazania. a p _y gwntez, ze osadzony w _zak'radzre karnym musr laczyoare z doteglrwosorarm 1 granlozeniamr wynrkagaoymr z pozbawtenta wolnoscr. D0 naruszema dobr osobtstych pohodzr jedyme wowozas, gdy crerpaenre 1 upokorzenue przekraozaga meunlknsony lament crerprenra wplsanego w odbywanle kaw pozbawienue woinosor. W ' . . . . . . . ' . . figpoznawanej sprawre sytuaoja taka rue wystapria, o ozym swladczy takze rezygnacja . . , . , . ,_._owoda z mozhwoscl poprawy warunkow odbywama kary. . A (wyrok z uzasadnieniem \<. 178i 179 132 0.) 4 % 8 3 Powod w skardze’ kasaoyjnej opartej na podstawie okreélonej w art. 3983 § 1 pkt ;. %';"'_'Ij= > bi dna wyktadnio i niewtaéciwe zarzuoit naruszeniu art. 248 §1 k.k.w. przez jego Q i_2'iastosowan1e oraz art. 110 § 2 k'.k.w., art. 24 w zwiazku z art. 448 k.c., art. 3 l ii“ zku z art 40 i 41'ust 4 Konstytucji RF‘ '."§i:Europe§si<iej Konwenoji Praw Cztowiekaw zwiq . . ‘J3.’ ' ' k‘ kl "i wniost to uohylenie zaskarzonego wyroku i ioh nlezastosowanre. W. on uz; é .a>,;! I='. =. ';?h= Z ''.1:Ki = . r;,'\'! 2.Ii§i=';f':'¥' "1 3 I I , ll , 1. _'_T """""1""—fi—~_,,. I B _ 1 __ r igraniczenia, ktorych doznawał. nie naruszały jego godności ani innych dóbr osobistych, acz były normalnym następstwem wykonania. kary. Przeiudriienie W celi, W ktorej irzebywał pāwód, miało charakter wyjątkowy (art. 248 k.k.w.). przy czym przekroczenie ' h ie iormy powierzchniowej na jednego skazanego nie było nadmierne. Warunkow tyc n można uznać za niegodziwe. Sam powod nie chciał skorzystać z mozliwosci ich poprawy, odmawiająo zgody na przeniesienie do oddziału półotwartego. W konsekwencji Sąd Okręgowy stwierdził, że powód nie doznał krzywdy moralnej ani uszczerbku na zdrowiu W związku z pobytem W przeludnionej celi, stąd też nie może āskutecznie poszukiwać ochrony przewidzianej w art. 23 i 24 k.c. _ _ (wyrok z uzasadnieniem - k. 141 .i 147 - 154) Sąd Apelacyjny ~wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r._w sprawie o sygn. ākt 1 A' Ca 221108 oddalił apelację powoda od wyroku Sądu Okręgowego. Aprobując' :przyjęte za podstawę zaskarżonego ustalenia faktyczne i-ich .ocenę prawną podkreślił, umieszczenie powoda w przełudnionej celi było działaniem zgodnym z prawem. zwymogiem przewidzianym W art. 248 § 1 k.k.w. powiadorriiono sąd penitencjarny o koniecznosci umieszczenia w ceii dodatkowych skazanych i decyzja ta Ênčistałazaakceptowana. Niezakreślenie czasu odbywania kary przez 'powoda W " ` k 'ia _ _ ;¿jarunkach przeiudnienia nie stanowiło uchybienia. skoro art. 248 § 1 k.k.w. nie za res S d A elac jny zaakcentował Ÿåmczasowych zastosowania takiego rozwiązania. ą p _y çwniez, ze .osadzony W _zakładzie karnym musi liczyc-się z doiegliwosciarm i 'graniczeniami wynikającymi z pozbawienia woinosci. Do naruszenia dobr osobistych _pchodzi jedynie wowczas, gdy cierpienie i upokorzenie przekraczają nieunikniony _iement cierpienia- wpisanego w odbywanie kaiy pozbawienie woinosci. W ' _ . . . . . . ` . . jgzpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, 0 czym swiadczy takze rezygnacja - . . , . , . ,pwoda z mozliwosci poprawy warunkow odbywania kary. - . 4 (wyrok z uzasadnieniem - i‹. 178 i 179 - 182 0.) 4 j 4 Ê Powód w skardze kasacyjnej opartej na podstawie określonej w art.. 3983 § 1 pkt ;-. -%';"`_'Ij= › bł dna Wykładnię i niewłaściwe zarzucił naruszeniu art. 248 §-1 k.k.w. przez jego ę Ĺiastosowanie oraz art. 110 § 2 k`.k.w., art. 24 w związku z art. 448 k.c., art. 3 I ăåh zku z art 40 i 41'ust 4 Konstytucji RF' ".'§:Ęuropejskiej Konwencji Praw Człowiekaw zwią _ _ *Ü ` ` k' kl 'i wniósł to uchylenie zaskarzonego wyroku i ich niezastosowanie. W. on uzj - -á .a>,;! 2='-. =-. ';?fi=- Z `-'¬1¦-KE = _ :,'-,'\`E 2-.IÍfĹ=`¿f':'¿'- - "i B I I . II , . i. _'_T ""¬""1""L¬-_~_1-›,.- I B
--- STRONA 5 ---
l r przekazaraie sprawy Sadowi Apeiacyjnemu Q do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie tego orzeczenia i wydanie rozstrzygniacia, co do istoty sprawy Zfiodnie z Zadaniem pozwu. . (skarga kasaoyjna k. 208 215) Wyrokiem z dnia 17 maroa 2010 r. w siprawie 0 sygn.‘ akt 1| CSK 486/09 Sad Najwyzszy uchylii wyrok Sa_du apelacyjnegoui przekazai sprawo temu Sadowi do ponownego rozpoznania i rozstrzygniocia o kosztaoh postopowania kasacyjnego. Sad Najwyzszy wskazai, 2e prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wotnoéci niewatpiiwie nalezy zaiiozyé do kataiogu dobr osooistych podlegajaicyoh ochronie. Dziatania narusza}ace te dobra moga zatem rodzic': odpowiedzialnoéé Skarbu Pafistwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. Z przyjotych za podstawa zaskarzonego wyroku ustalefi faktycznyoh wynikaio, ze powod —.w zwiqzku z okresowym przeludnieniem wystapujacym w pozwanym Zakiadzie Karnym — przez 18 miesiacy przebywai W celi o powierzohni 33,82 m2 wespot z 14 15 innymi skazanymi; W oeii tej na jednego skazanego przypadato _zatem 2,11 +..=2,25 mg. Korzystanie z tego pomieszozenia"ograniczone byio, rzecz jasna, przez miejsca do spania, kacik sanitarny oraz inne sprzaty. A zafem Sa_d Najwyzszy ocenii, ze tak znaczaoe i dtugotlwaie odstapstwo od standardu okreélonago w art. 11 § 2 k.k.w. (3m2 na jedna osobrg) naruszyio god noéo i prawo powoda do prywatnoéoi. Sad Najwyzszy odwolujqc sia do orzeozniotwa Europejskiego Trybunaiu Praw Cztowieka, wypowiad.ajapego sia w kwestii wieikoéo celi, w jakiej powinni przebywao wiainiowie, wskazai, ze w wyroku z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie Cenbau__er przeciwko Chorwaoji (skarga or 73786/01) uznai powierzohnia 2,8 m_2, ktora priypaclaia na osadzonego w rozpoznawanej sprawie, za sprzeczna ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom. RownieZ.Trybunat Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, 'OTKA 2008, nr. 4, poz. 62, wyrazii poglad — podzielany przez skiad orzekajacy 2e nadmierne zagaszczenie celitmoze sarno w' sobie kwaiifikowane, iako traktowanie niehumanitarne. Sad Apelacyjny zapatrywanie to a prfori odrzuoit, co nie pozwala skutecznie odeprzeé zarzutu naruszenia art. 24 w zwiazku z ad. 448 k.c. 4 ;1~_~.\|'=er=.—rw "i 3 i . Q 1 e i 1 i 2 2 § if ‘j‘ §r ;> 5; \‘ _z' .5 ;[:' ‘i T I dzia ozn: Ape okol pozr pow karr stan ods1 pow nasl na c Sad okre argi pow sprz oraz wyja LIWZ‘ k.p.r zwia uzas okre I r przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu Ę do ponownego rozpoznania, ewentualnie o 'uchylenie tego orzeczenia i wydanie rozstrzygnięcia, co do istoty sprawy 'zgodnie z żądaniem pozwu. _ (skarga kasacyjna - k. 208 - 215) Wyrokiem z dnia 17 marca 2010 r. w sprawie o sygn.Ą akt il CSK 486/09 Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu apelacyjnegoøí przekazał sprawę temu Sądowi çio ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego. Sąd Najwyższy wskazał, że prawo do godnego odbywania kary pozbawienia wolności niewątpliwie należy zaiiczyć do katalogu dobr osobistych podlegających ochronie. Działania naruszające te dobra mogą zatem rodzić odpowiedzialnosc Skarbu Państwa na podstawie art. 24 i 448 k.c. - Z przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku ustaleń faktycznych wynikało, że powod -.w związku z okresowym przełudnieniem występującym w pozwanym Zakładzie Karnym - przez 18 miesięcy przebywał W ceii o powierzchni 33,82 m2 wespół z 14 - 1-5 innymi skazanymi; W ceii tej na jednego skazanego przypadało zatem 2,11 ¬.,=2,25 m2. Korzystanie z tego pomieszczenia'ograniczone było, rzecz jasna, przez miejsca do spania, kącik sanitarny oraz inne- sprzęty. A zatem Sąd Najwyższy ocenił, że tak znaczące i długotrwałe odstępstwo od standardu określonego w art. -11 § 2 k.k.w. (3m2 na jedna osobę) naruszyło godność i prawo powoda do prywatności. - Sąd Najwyższy odwołując się do orzecznictwa Europejskiego Try_bunałi.i Praw Człowieka, wypowiadającego się w kwestii wieikość celi, w jakiej powinni -przebywać więźniowie, wskazał, że w wyroku z dnia 9 marca 2006 r. W sprawie Cenbauer przeciwko Chorwacji (skarga nr 73786/01) uznał powierzchnię 2,8 mz, "która przypadała' na osadzonego w rozpoznawanej sprawie, za sprzeczną ze standardami Europejskiego Komitetu Zapobieganie Toiturom. Również,Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 2008 r., SK 25/07, .OTK-A 2008, nr, 4, poz. 62, wyraził pogląd - podzielany przez skład orzekający - że nadmierne zagęszczenie celi-może samo w" sobie kwalifikowane, jako traktowanie niehumanitarne. Sąd Apelacyjny zapatrywanie to a priori odrzucił, co nie pozwala skutecznie odeprzeć zarzutu naruszenia art. 24 w związku z ad. 448 k.c. - 4 ;1›_\¬.-\.'=--af-=.¬f-v "i 3 i . Ł í i i 1 i -i Ż š .lij Š* Šr ji 5: \' _zf .Š ;Ł :Í l l dzia ozn: Ape okol poz' pow karr stan odsi pow nasi na c Sąd okre argĹ pow sprz oraz wyja UWZ= k.p.i zwia iizas okre
--- STRONA 6 ---
>. 4. .~.:~.: .~. E . 1 8 Tratne okazaty sia tat zarzuty Kwestionujaoe ooene zgodnoéoi z prawern ziatania pozwanego w ptaazozyinie art. 110 § 2 i 248 § 1 K.i<.w. (omytkowo znaczonyohgw skardze kasactijnej, iako przepisy kodeksu postapowania karnego). Sad petaoyjny Idadajao iegalnoéé dziatafi pozwanego, w istocie nie rozwazyt, ozy “w koiicznoéciaoh rozpoznawane} sprawy wystapit ‘nszczegoinie uzasadniony wypadek", ozwatajaoy na umieszczenie powoda W oeti, w ktére] na iedna osobe przypadata rowierzohnia mniejsza niz 3 m2. Powotanie eta na fakt wystepowanie w zaktadzie zarnym okresowego przetudnienia, bez wskazanie przyczyn tego stanu rzeozy, nie stanowi dostateozne} przestanki usprawiedtiwiajape] w oparciu o art. 248 k.k.w. odstepstwo od normy powierzchniowej przewidzianej w ai1/I10 § 2 k.k.w. Ponadto zgodnie z art. 248 § 1 k.k.w., umieszczenie osadzonego w oeii o powierzohni nieodpowiadajaoej standardom okreétonym w art. 110 § 2 k.k.w. mogto nastapié iedynie na czas okreéiony. Rozwiazanie takie mogto byé wiec zastosowane na czae éoiate okreéiony, nie nadmiernie dtugi. Wbrew stanowisku Sada Apetaoy}nego,_ Sad Najwyzszy ocenit, Ze brak apreoyzowania w treaci art. 248 k.k.w. maksymainego okresu umieszczenia osadzonego w oeti niezapewniajaoej 3 mg na osobe, nie stanowit argumentu usprawiedtiwiaiapego odstepstwd od obowiazujaoej normy. powierzohniowe] na ozas‘ nieoznaozony. Taki wniosek pozostaje w oozywistej "'sprzecznoéci ze znaozeniem uzytego przez ustawodawce zwrotu ",,ozas okreéiony" "5§3oraz dyrektywa nakazuiaoa dokonywante éoiste] wyktadni przepisu przawidujacego i Egigiwyjatek od reguty _ V _ . . ' (wyrok Sadu Najwyzszego z uzasadnieniem — k. 3'02 — 305) > . . if e.. 14;! Sad Alpeiacyjlny Ipo Iponownym rozpoznaniu sprawy iwaiyl, co nastepuje. "r.="’ If Apeiacja powoda jest usprawiedliwiona, oordo zasady i podtega ozeéoiowemu 1,.—. '.\:' ‘Ea, s" I‘"'uwzgtadnieniu., , ’ , _ ‘ Q 20 Przede wszyatkim Sad Apelaoyjny zwraca uwage na to. ze zgodnie z art. 398 sad, ktoremu sprawat zostata przekazana do ponownego rozpoznania, jest :1 .;.;,1. . .== .',\§ *1 3?..__ = .4,. . ,.,_ 5.}.zwiazany wyktadnia prawa dokonana w takiej sprawie przez Sad Najwyiszy. Z‘ guzasadnienia wyroku Sadu Najwyiszego jednoznacznie wynika, 'ze obowiazujaoy w 1” rt 248 § 1 k.k.w. pozwaiat dyrektorowi J"?1":§§§.'i'_ot<.resie pobytu powoda w przetudnionej oer a ._ s. . r;:.=. at1 ...\=. ‘tr ;.“1 1. fr;_;=__. I ==:<.;=, .. ’ if: Eli; . >1";.: =.‘;?5;é;' In _ \» l Q4” i .!_ @ . i ›_ M ~'.s..= _-¬.' Š _ i- iż. Tratne okazały się też zarzuty kwestionujące ocenę zgodności z prawem :latania pozwanego w płaszczyźnie art. 110 § 2 i 248 § 1 k.k.w. (omyłkowo Łnaczonychšw skardze kasacyjnej, jako przepisy kodeksu postępowania karnego). Sąd pelaoyjny badając legalność działań pozwanego, w istocie nie rozważył, czy "W kolicznościach rozpoznawanej sprawy wystąpił ,szczególnie uzasadniony wypadek", ozwalający na umieszczenie powoda W celi, W której na- jedną osobę przypadała iowierzchnia mniejsza niz. 3 m2. Powołanie się na fakt występowanie w zakładzie rarnym okresowego -przeludnienia, bez wskazanie przyczyn tego stanu rzeczy, nie stanowi dostatecznej przesłanki usprawiediiwiającej - w oparciu o art. 248 k.k.w. - odstępstwo od normy powierzchniowej przewidzianej W ait.~110 § 2 k.k.w. ' Ponadto zgodnie z art. 248 § 1 k.k.w., umieszczenie osadzonego W celi o powierzchni nieodpowiadającej standardom określonym W art. 110 § 2 k.k.w. mogło nastąpić jedynie na .czas określony. Rozwiązanie takie mogło być więc zastosowane na czas ściśle określony, nie nadmiernie długi. Wbrew stanowisku Sądu Apelacyjnego, Sąd Najwyższy ocenił, że brak sprecyzowania w treści art. 248 k.k.w. -maksymalnego okresu umieszczenia osadzonego W celi niezapewniającej 3 mz na osobę, nie stanowił argumentu usprawiedliwiającego odstępstwo od obowiązującej normy. powierzchniowej na czas- nieoznaczony. Taki wniosek pozostaje W oczywistej '“'-sprzeczności ze znaczeniem użytego przez ustawodawcę zwrotu ",,czas określony" 'lij-šoraz dyrektywą nakazującą dokonywanie ścisłej wykładni przepisu przewidującego - -i šwyjątek od reguły.. - _ V _ . _ ' (wyrok Sądu Najwyższego z uzasadnieniem ~ k. 302 - 305) i . _ if 8;. żę] Sąd Apelacyjny po .ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje. "r.="3 :-1 Apelacja powoda jest usprawiedliwiona, codo zasady i podlega częściowemu ¿¿.¬. 'rz' "'?š, 5” Í?-"-`-uwzględnieniu.V , Ÿ , _ ` ` 20 Przede wszystkim Sąd Apelacyjny zwraca uwagę na to, że zgodnie z art. 398 sąd, ktoremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, jest ¦¬1 .-¿.;¦'. _ --' ez: _;if il az____ = _-Q-_ _ ,.,, ii-związany wykładnia, prawa dokonaną wg takiej sprawie przez Sąd Najwyższy. Z' šiuzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego jednoznacznie wynika, 'ze obowiązujący W i” ii 248 § i i<.i<.w. pezweiei ziyreirierewi -'“f-ifÊŠÊ:,`Í`_okresie pobytu powoda w przeludnionej cei a ._ - 8. = --ir;:.=. - .te-1 -- .›-..‹= _ rz ;fi 1. *ry-_;=__. f -"-=:‹_g=-, -"_. 5 _*S22 Ÿíśí; . _- „'- ,-_z =.ÊFå;-Ê' ln _- W - l Qt" i- .!_ ..- ._ l-
--- STRONA 7 ---
r zaktadu karnego tub aresztu sledozego umiescié skazanego w celi o powierzohni mniejszej niz 3 m2 na jedna osoba, ate tyiko w szozegolnie uzasadnionyoh wypadkaoh i jedynie na czas okrestony. Przepis ten, iako wprowadzajaoy wyjatek od zasady przewidzianej w art. 110 § 2 k.k.w., podlegat scistej interpretacji. Tym samym ooena, czy zostaty spetnione przestanki uzasadniajqce umieszczenie skazanego w przeludnionej oeii, powinna byé dokonywana ze szczegotna wnikltwosoia. , . ‘ Zdaniem Sadu Najwyzszego pod pojeciem ,,szczegolnie uzasadniony wypade,k" nalezato rozumieo przypadek nadzwyozajny, szozegolny, a nie kazda, dowolna sytuacje (por. uzasadnienie wyroku Trybunatu Konstytucyjnego, SK 25/07). Pod pojecie to mogty podpadaé takie sytuacje, jak np. wzrost liczby przestapstw i wyrokow skazujaoych na bezwzgiedne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu wojennego, wyjqtkowego tub kleski Zywioiowej, wystapienie stanu epidemii lub zagrozenia epidemiologioznego w zaktadzie karnym (por. art. 110 § 2a i 2b k.k.w. w brzmieniu obowiazujaoym od dnia 6 grudnia 2009 r.). Do stwierdzenia wystapienia ,,szczegolnie uzasadnionego wypadku" nie wystaroza zatom ogolnikowe pewotanie sie na istniejacy w kraju stan przetudniania zaktadow karnych. _ W toku ponownego rozpoznawania sprawyfstrona pozwana nie powotywata sie na Zadnaz powyzszych okotioznosoi, a w szozegolnosoi nie orzedstawiia zadnej anatizy odnoszacej sie do wzrostu liozby przestepstw i wyrokdw skazujacych na bezwzgladne kary izolaoyjne. Tym samym nalezato uznaé, 2e w przedmiotowej sprawie nie zaszta Zadna Z okolioznosci pozwalajapyoh na. zastosowanie art. 248 § 1 k.k.w., jako odstepstwa od art. 110 § 2 k.k.w~. Tym samym zasadny okazatsie zarzut apeiaoji naruszenia prawa materiainego, to jest art. 248 § 1 k.k.w. poprzez jego zastosowanie. podczas gdy z catoksztattu przeprowadzonych dowodow wynika, Ze przeludnienie w celi zajmowanej przez powoda miato charakter trwaiy i nie byto wyiatkiem, o jakim mowa w tym przepisie. . ‘ . A A W konsekwenoji trafnyr okazat sie takze drugi zarzut apelaoji, to iest naruszeriie art; 23 i 24 k.o. W zw. z art. 110 § 2 k.k.w., art. 3 Europejskiej Konwenoji 0 Oohronie Praw Cztowieka oraz art. 448 k.o., poprzez ich niezastosowanie w przedmiotowe} sprawie, na skutek wad|iwegonp»rzyjecia braku naruszenia dobr osobistych powoda w przypadku konieoznosci odbywania kary pozbawienia wotnosci w przeiudnionej celi. 6 F f Na prz 19. Zgr Spr ‘Eu ‘5 i 'i i (ra' Obi go: ma“ pol zgc por po: do '1' der § ‘E. *3 + ..| . 5;. "1235:“ —I 5 ._§: 2 31' .i‘ P S E Pot pov trai 1 FOS. na kar zdrl 301 spo r zakładu karnego lub aresztu śledczego umieścić skazanego W celi o powierzchni mniejszej niż 3 m2 na jedną osobę, aie tylko W szczególnie uzasadnionych wypadkach i jedynie na czas okreśiony. Przepis ten, jako wprowadzający wyjątek od zasady przewidzianej W art. 110 § 2 k.k.w., podlegał ścisłej interpretacji. Tym samym ocena, czy zostały spełnione przesłanki uzasadniające umieszczenie skazanego w przeludnionej cełi, powinna być dokonywana ze szczegółną wnikliwością. , _ _ Zdaniem Sądu Najwyższego pod pojęciem „szczególnie uzasadniony wypadek" należało rozumieć przypadek nadzwyczajny, szczególny, a nie każdą, dowolną sytuację (por. uzasadnienie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, SK 25/07). Pod pojęcie to mogły podpadać takie sytuacje, jak np. Wzrost liczby przestępstw i wyroków skazujących na bezwzględne kary izolacyjne, wprowadzenie stanu wojennego, wyjątkowego lub klęski żywiołowej, wystąpienie stanu epidemii lub zagrożenia epidemiologicznego w zakładzie karnym (por. art. 110 § 2a i 2b k.k.w. W brzmieniu obowiązującym. od dnia 6 grudnia 2009 r.). Do stwierdzenia wystąpienia _,szczególnie uzasadnionego wypadku" nie wystarcza zatem ogólnikowe pewołanie się na istniejący w kraju stan przeludnjenia zakładów karnych. _ _ W toku ponownego rozpoznawania sprawyfstrona pozwana nie powoływała się na żadnąz powyższych okoiiczności, a w szczególności nie przedstawiła żadnej analizy odnoszącej się do wzrostu liczby przestępstw i wyroków skazujących na bezwzględne kary izolacyjne. Tym samym należało uznać, że W przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z okoliczności pozwalających na zastosowanie art. 248 § 1 k.k.w., jako odstępstwa od art. 110 § 2 k.k.w. Tym samym zasadny okazałsię zarzut apelacji naruszenia prawa materialnego, to jest art. 248 § 'i k.k.w. poprzez jego zastosowanie, podczas gdy z całokształtu przeprowadzonych dowodów wynika, że przeludnienie w celi zajmowane] przez powoda miało charakter trwały i nie było wyjątkiem, o jakim mowa W tym przepisie. , Ą . . 8 W konsekwencji trałny- okazał się także drugi zarzut apelacji, to jest naruszenie en; 28 i 24 i‹.e. W zw. z eri. iio § 2 i<.i‹.w., en. 3 Europejskiej kenweneji e oeiirenie Praw Człowieka oraz art. 448 k.c., poprzez ich niezastosowanie W przedmiotowej sprawie, na skutek wadliwegotprzyjęcia braku naruszenia dóbr osobistych powoda w 'przypadku konieczności odbywania kary pozbawienia Wolności W przeludnionej celi. 6 Ê i' Na prz i9. Zg' spi “Eu *-5 i 'E i (ra obi go: rud pol zgc por po: do 'i' der š *Ł Ł: i ...i _ 3;. 3' fire _3 Ę ._㦠-2 -k .ii i' S .š Poi pov - tral' i TDS. na kar zdr' :oil spo
--- STRONA 8 ---
< tlezy stwierdzio, ze wbrew ooenie Sadu i instancji, iz art. 10 ust. 1 ratyfikowanego zez Polske Miedzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Pubticznych 2 dnia 1.12.1966r'@z. u. nr as z 1977r, p0Z. 167 mos) zostat w tej sprawie naruszoriy. godnie z tym przepisem kaida ‘osoba pozbawiona wolnosci zostanie potraktowana w aosob humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godnosci cztowieka. Z kolei uropelska Konwencja Prawy Cztowieka i Podstawowych Wotnosoi z dnia 4.12.1950r atyfikowana przez Poiske w 1993r Dz. U. nr 81111993, poz. 248 ze zm.) wprowadza rbowiazek wtadzy publicznej zapewnlenia osobom osadzonym w zaktadaoh karnych iodziwyoh _i humanitarnych warunkow odbywaniai kar, nienaruszajacych godnosci udzkiej. Te zasady prawa miedzynarodowego zostaty przeniesione na grunt prawa Jolskiego i znalazty swoje odzwierciedlenie w art. 30, 40, 41 i 47 Konstytucji RP, zgodnie z ktorymi, nikt nie moze byo poddany todurom ani okrutnemu, nie ludzkiemu Iub ponizajaoemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje sie stosowania kar oietesnyoh, kazdy pozbawiony wotnosci powinien byc': traktowanyw sposob hurnanitarny. Kazdy ma prawo do oohrony prawnej zycia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego irnienia oraz do decydowania o swoim Zyciu osobistym. 3"’ _ Powod przebywat w wartmkaoh 'niespetniajaoyoh powyZszyoh_ standardow. Powo_tana_przez Sad Apelaoyjny w poprzednim sktadzie okolioznoso rezygnaoji owoda z moztiwosoi przeniesienia do oddziatu pototwartego, nie mogta byo zatem P . traktowana, jako wytaczajaoa bezprawnoso dziatania strony pozwanej. . ' Odhoszapl sie natomiast do wysokosci zadania powoda, trzeba podnieso, ze roszozenie powoda jest ni'eadet<watne do poniesionej krzywdy. _ _ _ . Jak wynitta — z niekwestionowanego w apelacii stanu faktycznego, ustatonego n.a podlstawie opinii biegtej psyohotog — powod w czasie pobytu w pozwanym za'ktadzie__ karnym w warunkach przeludnienia cetiywiezienhej, nie doznat zadnego uszczerbku na zdrowiuipsyohicznym. Powod przebywat w przeiudnionej celi przez okres 18 miesieoy, nie korzystajao w tymczasiet z imozliwosoi przeniesienia do oddziatu pototwartego. Powod nie zgtaszat w tym okresie ozasu zadnych powazniejszych zastrzezefi, co do sposobu odbywania kary. » A A A innyoh wnioskow dowodowyoh poza dowodem z opinii biegtego sadowego psychotoga strona powodowa w tym zakresie nie sformutowata, co musi oznaozaé, i _I. ._. 5. il t 1 . T @ h I’ ‹ :leży stwierdzić, że wbrew ocenie Sądu l instancji, iz art. 10 ust. *l ratyfikowanego -zez Polskę' Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia ›.12.1sssr gaz. U. nr 38 z 1977r, poz. ts? M68) został W tej sprawie naruszoriy godnie z tym przepisem każda 'osoba pozbawiona wolności zostanie potraktowana w :osób humanitarny i 2 poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Z kolei uropejska Konwencja Praw” Człowieka- i Podstawowych Wolności z dnia 4.'l2.1950r 'atyflkowana przez Poiskę w 1993r Dz. U. nr 61f1993, poz. 248 ze zm.) wprowadza bowiązek władzy publicznej zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych jodziwych _i humanitarnych warunków odbywania kar, nienaruszających godności udzkiej. Te zasady prawa międzynarodowego zostały przeniesione na grunt prawa :olskiego i znalazły swoje odzwierciedlenie w art. 30, 40, 41 i 47 Konstytucji RP, zgodnie z którymi, nikt nie może być poddany toiturom ani okrutnemu. nie ludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu i karaniu. Zakazuje się stosowania kar cielesnych, każdy pozbawiony wolności powinien być traktowanyw sposób humanitarny. Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym. fi* _ Powód przebywał w warunkach 'niespełniających powyższych standardów. Powołane _- przez Sąd 'Apelacyjny w poprzednim- składzie okoliczność rezygnacji owoda z mozliwości przeniesienia do oddziału półotwanego, nie mogła być zatem P _ traktowana, jako wyiączająca bezprawnosć działania strony pozwanej. _ " Odnosząc' się -natomiast do wysokości żądania powoda, trzeba podnieść, że roszczenie powoda jest nieadekwatne do poniesione] krzywdy. _ -_ _ _ Jak wynika - z niekwestionowanego W apelacji stanu faktycznego. ustalonego na podstawie opinii biegłej psycholog - powód w czasie pobytu w pozwanym za'kiadzie_ karnym w warunkach przeludnienie celivwięziennej, nie doznał żadnego uszczerbku na zdrowiunpsychicznymt Powód przebywał W przeludnionej celi przez okres 18 miesięcy, -nie korzystając w tymczasie z 'możliwości przeniesienia do oddziału póiotwartego. 'Powód nie zgiaszał w tym okresie czasu zadnych poważniejszych zastrzeżeń, co do _sposobu odbywania kary. › Ą A A innych wniosków dowodowych - poza dowodem z opinii biegłego sądowego psychoioga - strona powodowa w tym zakresie nie sformułowała, co musi oznaczać, i _Ł .Ê f. i- t 1 .- Y „- ;- h I'
--- STRONA 9 ---
1? I F: 0 1" "=1! .=1=='I: t '.~'1i1.=i41‘.I='.1‘~=*'i'<="if4.2"""t?“f~f""”¢,s.fE . . .:—;12 ._,_,§:.,.;_. _ .:Y:_,.__. ‘f gt 1'5: .,u ._.. 1. 72.. ’:5.11:1"*4 1: ‘F . powodztwo nie zostato udowodfiione w caioéoi zgodnie z art. 6 k.c. Zdaniem Sadu Apeiaoyjnegd zwazywszy na powyzsze okoltoznoso, a takze na wysokoso odszkodowarfi zasadzanych przez Europejski Trybunat Praw Cztowieka w anaiogicznyoh stanach faktyoznych. natezaio uznaé kwote 10.000 zt. za .a, . . zadoséuczynienie wiasciwe do rozmiaru krzywdy. Poniewaz powod w postepowaniu apelacyjnym byt reprezentowany prze~z_.=;;._.; profesjonalnego petnomoonika z urzedu, Sad Apelaoyjny przyznat temuzéi. petnomocntkowi wynagrodzenie na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § .12 ust. 1 pkt. rozporza_d_zenia'i\riin. Spraw. z dnia 28.09.2002r (Dz. U. nr 163, poz. 1348), u"staiajap.'_1_§.__ jego wysokoso wraz z naieznym podatkiem VAT. Wynagrodzenie to przyznane ZOS'E8i0":'?‘f: w oaiosci ze Skarbu Pafistwa — Sadu Okregowego, gdyz powod korzystai ze zwoinienia od kosztow sqdowych i wygrai processjedynie .w wysokosci mniejszej niz 10% wartosci przedmiotu sporu. Strona pozwana nie sktadata wniosku o zasadzenie kosztow _, ‘E‘E zastepstwa prooesowego w postepovtfianiu apetaoyinym. . O kosztaoh postapowania zazaleniowego i ze skargi kasacyjnej przez Sadem an ._ 1% .1 Najwyzszym, "Sad Apeiaoyjny orzekt w postanowieniu z dnia 10 ozerwoa 2010 r. 11 av , . ' ' x 4. ' ,' =_ | . .r:= . _‘1 ‘:3. ..11 L"= z . 1?.; \ _. 5 .—.:. .=_ *1“ 1 .'§_?_',_ ;v'.=: . 1 : ;,1 4 1 . H‘ '\ 1 ‘$1 r | 1 =:5 '.5 .'§ 1»=,g;._;'. ._.} 1:: 354131; 1 " S 1 I 1? I ru 'D 1" '=f! .-=r=='I: Ł '.¬'-'-il .=ił«-==.-='=1=~~=*'í-='="&i'@',„'='-'*fř“f~f""”±,-.='.fE _ _ - _±.'.-;-_'I- __,_,,:-.'„.¿__ _ .„:_,.__. 'j gt fi: - _,Ľ _ ___ 1. å'2._ 2:: .i':¿"-Ê* i: "` _ . powództwo nie zostało udowodriione w całości zgodnie z art. 6 k.c. Zdaniem Sądu Apelacyjnego" zważywszy na powyższe okoliczność, a takze na wysokość odszkodowań zasądzanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w analogicznych stanach faktycznych. należało uznać kwotę 10.000 zł. za _'at -_ '_ zadośćuczynienie właściwe do rozmiaru krzywdy. Ponieważ powód w postępowaniu apelacyjnym był reprezentowany przez__ş¿,; profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, Sąd Apelacyjny przyznał temużÊi_, pełnomocnikowi wynagrodzenie na podstawie § 6 pkt 6 w zw. z § _12 ust. 1 pkt. rozporządzeniaitflin. Spraw. z dnia 28_09_2002r (Dz. U. nr 163, poz. 1348), u'staiaja,cĹ`}_§.__ jego wysokość wraz z należnym podatkiem VAT. Wynagrodzenie to przyznane zostało";'ií_ w całości ze Skarbu Panstwa - Sądu Okręgowego, gdyz powód korzystał ze zwołnienia od kosztów sądowych i wygrał procesłjedynie _w wysokości mniejszej niż 10% wartosci przedmiotu sporu. Strona pozwana nie składała wniosku o zasądzenie kosztow _, 'Ĺ-'Ę zastępstwa procesowego w postępovåfiniu apeiacyjnym. _ O kosztach postępowania zażaleniowego i ze skargi kasacyjnej przez Sądem an __ 2% .z Najwyższym, 'Sąd Apelacyjny orzekł w postanowieniu z dnia 10 czerwca 2010 r. -il av- , _ ' ' 'x- ¬_ - " ,' ¦_ | . -.'f.'-= _ '_`1' '§-`_ ' .-.ii L-"= z _ - -tą--., \ __ ę _-.:_' _=_ *R ~= | .'ş_?_',_ -' ;v'_=: _ ' l _ ¦ -;4 'G ¦ _ M- ' '\' 1 'Š r | 1 =-:Ś `.5 _'Ś ma-¬ş`¬`._:`.-.. ._„`. ir: Íšłiąęłj =.- ' H i I
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu apelacyjnegoøí przekazał sprawę temu Sądowi çio ponownego rozpoznania#XII1 C 421/06#art. 248 k.k.w.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 3983 § 1 pkt#art. 448 k.c.#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 398 sad#art. 110 § 2 k.k.w#art. 3 Europejskiej#art. 448 k.o.#art. 10 ust. 1 ratyfikowane#art. 10 ust.#art. 6 k.c.