Postanowienie XII C 736/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ P.

--- STRONA 1 --- U UNE Sygnatura akt XII C 736/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ P., dnia 30 kwietnia 2015 r. Sąd Okręgowy W Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący:SSO Iwona Godlewska Ławnicy: Protokolant:st. sekr. sąd. Katarzyna Stefaniak po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2015 r. w Poznaniu na rozprawie sprawy z powództwa ES przeciwko Skarbowi Państwa- Zakładowi Karnemu we W., o zapłatę, I; Oddala powództwo. 2: Nie obciąża powoda kosztami procesu. /-I 1. G. UZASADNIENIE Pozwem z dnia 20 marca 2014 roku powód Ł. $. wniósł o zasądzenie od Pozwanego Skarbu Państwa — Zakładu Karnego we W. kwoty 80.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wydania wyroku do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na swoją rzecz kosztów procesu, a także złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając żądanie pozwu powód wskazał, że przebywał w pozwanym zakładzie karnym w okresie od 15 czerwca 2011 r. do dnia 9 stycznia 2014 roku. W jego ocenie we wskazanym okresie pozwany nie zapewnił mu warunków bytowych, a w szczególności ponosi odpowiedzialność za nadmierne przeludnienie, brak należytego wyposażenia cel, utrudnianie kontaktów z bliskimi poprzez przetrzymywanie korespondencji, brak opieki lekarskiej, brak warunków do utrzymania higieny osobistej i zagrożenie bezpieczeństwa osobistego poprzez umieszczenie w celi osób o różnym stopniu demoralizacji, przedmiotowe traktowanie osadzonych przez funkcjonariuszy Służby Więziennej. Wskazał, że w trakcie osadzenia w WNN --- STRONA 2 --- BE RE Rzy DW Zakładzie Karnym we W. przebywał w celi 256 oddz. I C, która wymagała stałego remontu. Brak było dostatecznego oświetlenia, przez co miał się pogorszyć wzrok powoda, okna były stare i wiało przez nie zimnem, a Z kolei latem brakowało odpowiedniej temperatury. W okresie letnim zakręcana była bieżąca woda, a w ogóle powód nie miał dostępu do gorącej wody. Z kolei podłoga z desek była zgniła i przez to miała ubytki. Powód zarzucił, że w celi były insekty — pluskwy, a pozwany trzykrotnie dokonał oprysków. Według twierdzeń powoda cele, w której przebywał nie posiadała wydzielonego kącika sanitarnego, a jedynie dwie płyty na wysokości do 60 cm od podłogi, przez co wszyscy osadzeni musieli wdychać odór i godziło to w ich godność. W celi miało równocześnie przebywać pięć osób, co skutkowało brakiem metrażu użytkowego. Na oddziale był jeden automat telefoniczny samoinkasujący, z którego powód mógł korzystać dwa razy W tygodniu do pięciu minut, w związku z tym miał utrudniony kontakt z rodziną i osobami bliskimi. Wskazał także, że podczas spacerów jako osobie niepalącej nie została mu zapewniona możliwość przebywania w oddaleniu od palaczy. Nadto, podniósł, że udostępnione mu koce, prześcieradła i ręczniki były brudne i zużyte. Pismem z dnia 3 kwietnia 2014 roku powód złożył wniosek o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 20 maja 2014 roku Sąd Okręgowy W Poznaniu zwolnił powoda od kosztów sądowych w całości oraz oddalił jego wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. 'W odpowiedzi na pozew Skarb Państwa reprezentowany przez Dyrektora Zakładu Karnego we W. zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa oraz o zasądzenie od powoda na swoją rzecz kosztów postępowania, w tym o zasądzenie na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając swoje stanowisko procesowe pozwany wskazał, że strona powodowa powinna sprecyzować i określić jakie dobro lub dobra osobiste zostały rzekomo naruszone przez pozwanego, a poza tym udowodnić fakt ich naruszenia, tymczasem powód nie tylko nie wskazał i nie udowodnił naruszenia jakiegokolwiek dobra osobistego, ale i nie wykazał jakiejkolwiek krzywdy oraz związku przyczynowego między działaniem pozwanego a swoją krzywdą. Ponadto pozwany podniósł, że nie sposób przyjąć, by jego zachowanie było bezprawne. W jego ocenie nawet jeśli pewne elementy odbywania przez powoda kary pozbawienia wolności były dla niego ponad miarę uciążliwe, to nie oznacza to, Że doszło do bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych. Wreszcie pozwany podniósł, że powód nie przebywał w warunkach przeludnienia, a warunki socjalno-bytowe panujące w jednostce penitencjarnej odpowiadały obowiązującym przepisom. Osadzonym zapewnia się możliwość dbania o higienę osobistą, dostęp do bieżącej wody, a kąciki sanitarne w celach, w których przebywał powód miały częściowo zabudowany kącik sanitarny i były odpowiednio wyposażone. Według pozwanego w celach były zamontowane kratki wentylacyjne pozwalające na wymianę grawitacyjną powietrza, osadzeni mieli możliwość uchylenia okna, a temperatura utrzymywana w pomieszczeniach spełniała określone normy. W pomieszczeniach zajmowanych przez osadzonych oświetlenie jest zgodne z projektem technicznym. Podłogi w celach są wyłożone drewnianym parkietem, a ewentualna wilgoć jest związana z rozlewaniem wody przez osadzonych podczas mycia i w okresie letnim w celu schodzenia pomieszczeń. Pozwany podniósł, że dopełnia obowiązków WENN NN --- STRONA 3 --- BP Ee zabezpieczenia obiektów jednostki przed szkodnikami. Przeprowadzony przegląd kominiarski i badania stanu technicznego nie wskazują na uchybienia podnoszone przez powoda. Pozwany zaprzeczył, by w czasie pobytu w ZK we W. powód był traktowany w sposób niewłaściwy, a formułowane w tym zakresie zarzuty są ogólnikowe i niepoparte choćby zgłaszanymi skargami. Realizowano jego prawo do widzeń i spacerów, mógł korzystać z zajęć kulturalno-oświatowych. Pismem procesowym z dnia 19 września 2014 roku powód na tym etapie postępowania zastępowany już przez profesjonalnego pełnomocnika uzupełnił żądanie pozwu poprzez żądanie, prócz zadośćuczynienia w kwocie 80.000 zł, także zobowiązania pozwanego do przeproszenia powoda za dokonane już naruszenia dóbr osobistych, których skutków nie da się usunąć, poprzez zamieszczenie na koszt pozwanego W ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku na stronie internetowej Fundacji (...) tekstu odpowiedniej treści oraz O zasądzenie kwoty 5.000 zł na cel społeczny — na rzecz Fundacji (...). 'W uzasadnieniu wskazanego pisma powód podniósł, że przeludnienie Zakładu Karnego przyczyniło się do braku komfortu psychicznego oraz utrudniało zachowanie prywatności czy intymności. Cele były zagrzybione, panowała wilgoć oraz gromadziło się robactwo, co nie sprzyjało zdrowiu osadzonych. Z kolei złe oświetlenie cel wpływa negatywnie na ludzki wzrok i powoduje wiele innych uszczerbków na zdrowiu, nie ma zatem wątpliwości, że wzrok powoda uległ pogorszeniu przez warunki panujące w jednostce. Powód borykał się z niedostatkiem środków czystości i brakiem dostępu do ciepłej wody. Miał ograniczony dostęp do opieki medycznej. W ocenie powoda trafił on do jednostki penitencjarnej jako osoba zdrowa psychicznie oraz fizycznie, a po jej opuszczeniu będzie miał poważny problem w funkcjonowaniu w społeczeństwie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Ł. Ś. przebywał w Zakładzie Karnym we W. w okresie od 15 czerwca 2011 roku do 9 stycznia 2014 roku. W okresie od 15 czerwca 2011 roku do 22 sierpnia 2012 roku przebywał w celi nr 256 znajdującej się w pawilonie C oddziale I. Zajmowana przez niego cela miała 16,5 m2, a w tym czasie przebywało w niej łącznie od 3 do 5 osadzonych. W okresie od 23 sierpnia 2012 r. do 18 września 2012 roku powód przebywał w celi nr 14 znajdującej się w pawilonie E, oddziale I o powierzchni 14,6 m2. W tym czasie w celi tej przebywało 4 osadzonych. Od dnia 19 września 2012 roku do końca pobytu w ZK we W. powód ponownie przebywał w celi nr 256, a w tym czasie przebywało w niej łącznie od 4 do 5 osadzonych. Powód nie przebywał w celach z osadzonymi należącymi do subkultury więziennej ani skazanymi za ciężkie przestęsptwa. Dowód: notatka służbowa (k. 82), zeznania świadka K. W. (k. 207-208), zeznania świadka P. I (k. 208-209) W każdej z cel, w których przebywał Ł. Ś., znajdował się wydzielony kącik sanitarny z miską ustępową pozwalający na korzystanie z toalety z zachowaniem intymności. Cela nr 14 w w --- STRONA 4 --- BP SEE U pawilonie E jest celą izolacyjna jednoosobową z wydzieloną częścią na niezabudowany kącik sanitarny z muszlą ustępową oraz umywalką z bieżącą wodą. Cela mieszkalna nr (.)w pawilonie C wyposażona jest w częściowo zabudowany kącik sanitarny, oddzielony od reszty celi mieszkalnej płyta pilśniową na konstrukcji z kątownika trawle przymocowanej do podłoża, zgodnie z projektem technicznym. W kąciku sanitarnym jest zamontowana muszla ustępowa oraz umywalka z bieżącą wodą. W czasie korzystania przez osadzonego z kącika sanitarnego w celi nr 256 dla innych osadzonych była widoczna jego głowa. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.), zeznania świadka K. W. (k. 207-208) zeznania świadka P. I. (k. 208-209) W obu celach były zamontowane kratki wentylacyjne, które zapewniały wymianę grawitacyjną powietrza, a nadto znajdowały się w nich uchylne okna umożliwiające korzystanie ze światła dziennego. Okna w celach zajmowanych przez powoda były sprawne i mogły być otwierane celem przewietrzenia pomieszczenia. Corocznie w Zakładzie Karnym odbywa się przegląd stanu technicznego, w tym zamontowanej stolarki okiennej, podczas których nie stwierdzono nieprawidłowości. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.) W Zakładzie Karnym we W. funkcjonuje układ grzewczy pracujący w systemie automatyki pogodowej, w związku z czym temperatura czynnika grzewczego jest zależna od temperatury panującej na zewnątrz obiektu. Zastosowana automatyka gwarantowała utrzymanie temperatury normatywnej. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.), częściowo zeznania świadka K. W. (k. 207-208) W dniu 25 czerwca 2014 roku w ZK we W. przeprowadzono okresową kontrolę przewodów kominowych, dymowych, spalinowych oraz wentylacyjnych, podczas której nie stwierdzono nieprawidłowości. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.) W okresie, w którym powód przebywał w Zakładzie Karnym we W., miał w każdej zajmowanej celi zapewniony dostęp do bieżącej zimnej wody, a przynajmniej raz w tygodniu miał możliwość skorzystania z gorącej kąpieli. Dostęp do wody był ograniczany wyjątkowo wskutek nieprzewidywalnych awarii instalacji wodnej, które były na bieżąco usuwane. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.), zeznania świadka K. W. (k. 207-208), zeznania świadka P. I. (k. 208-209) W celach zajmowanych przez powoda osadzonym zapewniono odpowiednie oświetlenie zarówno światło dzienne, jak i sztuczne. 'W pawilonie C, w którym znajdowała się cela nr 256 do oświetlania cel mieszkalnych były zastosowane oprawy typu (...), każdorazowo wyposażone w żarówki o mocy 100 W lub równoważne źródła odpowiadające tej mocy. Z kolei w pawilonie E, w którym znajdowała się cela nr 14 do oświetlania cel mieszkalnych zastosowane są dwie oprawy fluorescencyjne typu (...) 2X40 w, każdorazowo wyposażane w świetlówki liniowe o mocy 36 W. WNN --- STRONA 5 --- Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.), zeznania świadka K. W. (k. 207-208) zeznania świadka P. I. (k. 208-209) W celach mieszkalnych zajmowanych przez powoda ułożona była posadzka parkietowa. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.) 'W celach zajmowanych przez powoda okresowo Z uwagi na występujące insekty była przeprowadzana dezynsekcja. Była ona przeprowadzana kwartalnie przez podmiot posiadający odpowiednie kwalifikacje, a używane środki pozwalały na ich użycie w miejscach zamieszkiwanych przez ludzi i w ich obecności. Osadzeni mogli w razie potrzeby zgłaszać potrzebę wykonania dodatkowej dezynsekcji. Pozwany w 2011 roku dodatkowo przeprowadził dezynsekcję cel mieszkalnych poprzez tzw. fumigacje — zamgławianie. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.), zeznania świadka K. W. (k. 207-208), zeznania świadka P. I. (k. 208-209) Powodowi w okresie przebywania w Zakładzie Karnym we W. zapewniono w zajmowanych celach sprzęt kwaterunkowy: łóżko koszarowe, wkład do łóżka, taboret więzienny, a wedle potrzeby także szufladkę wysuwaną. W każdej celi znajdował się stół więzienny, stolik lub półka pod telewizor, lustro, miednica plastikowa, wiadro, szczotka i szufelka, szczotka klozetowa. Wedle potrzeb było możliwe uzupełnienie wyposażenia celi o lustro, wieszak, półkę na przybory toaletowe, popielnicę stojącą. Każdy oddział mieszkalny był wyposażony w szczotkę do szorowania, szczotkę do zamiatania, wiadro plastikowe oraz częściowo, które wedle zapotrzebowania mogło być pobierane u oddziałowego. Dowód: notatka służbowa (k. 83-84v.) W dniu przyjęcia do Zakładu Karnego we 'W. powód pobrał przysługujące mu talerz głęboki, talerz płytki, kubek, bluzę więzienną, spodnie więzienne, dwa koce, dwa prześcieradła, poduszkę, poszewkę na poduszkę, ścierkę do wycierania naczyń, dwa ręczniki, piżamę, kurtkę zimową. Podczas pobytu w tym zakładzie powód stopniowo pobierał także inne przedmioty — materac, pantofle ranne, dwie szczoteczki do zębów, komplet sztućców. Udostępnione powodowi przedmioty były czyste i nadawały się do użytku. Pościel była prana raz na dwa tygodnie. Powód nie zgłaszał, by przekazane mu przedmioty były brudne. Dowód : notatka służbowa (k. 85), zestawienie pobranych przedmiotów (k. 91), zeznania świadka K. W. (k. 207-208), zeznania świadka P. I. (k. 208-209) Środki czystości takie jak proszek do prania, mydło, maszynka do golenia czy papier toaletowy były wydawane osadzonym raz W miesiącu. W razie potrzeby, na wniosek osadzonym wydano dodatkowe środki czystości takie jak krem do golenia i pasta do zębów. Osadzeni mieli obowiązek sami dbać o czystość, a powód wywiązywał się z tego obowiązku. Dowód: zestawienie wydawanych środków higienicznych (k. 92-127) Co miesiąc do cel mieszkalnych były wydawane także środki pozwalające osadzonym zapewnić higienę i czystość w zajmowanych celach, takie jak proszek do czyszczenia i płyn do mycia naczyń. WW WWE --- STRONA 6 --- Dowód: zestawienie wydawanych środków czystości (k. 128-160) Powód, tak jak inni osadzeni, mógł korzystać z codziennego godzinnego spaceru na placu spacerowych w towarzystwie innych osadzonych. Ta placu spacerowym nie było wyznaczonego odrębnego miejsca dla palących. Powód jest osobą niepalącą. Dowód : zeznania świadka P. I. (k. 208-209) Na terenie Zakładu Karnego we 'W. w okresie, w którym przebywał tam Ł. Ś. osadzeni mogli korzystać Z samoinkasujących aparatów telefonicznych na karty. Każdy z osadzonych mógł dwa razy w tygodniu wykorzystać pięciominutową rozmowę. Powód korzystał z tej możliwości i utrzymywał kontakt telefoniczny z matką i siostrą. Miał z nimi także kontakt listowny. Bezsporne, a nadto dowód: zeznania świadka P. I. (k. 208-209) W trakcie pobytu w Zakładzie Karnym w W. Ł. Ś. znajdował się pod opieką lekarską. Jeszcze przed przybyciem do tego Zakładu powód korzystał z pomocy okulistycznej. Z kolei w czasie osadzenia w pozwanym zakładzie, powód już w dniu 30 czerwca 2011 roku zgłosił problemy ze wzrokiem i został skierowany do konsultacji przez lekarza okulistę. Podczas wizyty w dniu 7 września 2011 roku lekarz ten zalecił powodowi korzystanie z okularów, które powód odebrał w dniu 6 października 2011 roku. Korzystał także z kolejnych wizyt w dniu 4 lutego 2012 r. oraz 28 sierpnia 2012 roku, podczas której lekarz okulista stwierdził, że powód pomimo zaleceń nie nosi okularów. U powoda stwierdzono zez zbieżny oka lewego, niedowidzenie oka lewego oraz nadwzroczność obojga oczu, stanowiące choroby przewlekłe, które nie powstały w czasie pobytu w ZK we W.. W czasie osadzenia w ZK we W. powód korzystał także z pomocy ambulatoryjnej, znajdował się pod opieką lekarza stomatologa, laryngologa oraz neurologa. Dowód: notatka służbowa (k. 216), książka zdrowia (k. 231 -246), zeznania świadka R. M. (k 272-273), zeznania świadka P. I. (k. 208-209) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, których wiarygodność i moc dowodowa nie była kwestionowana przez strony postępowania, a i Sąd nie znalazł podstaw, by uczynić to z urzędu. Nadto, podstawą ustaleń faktycznych były zeznania świadków. Dokonując oceny zeznań świadka R. M. Sąd uznał je za wiarygodne i przydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych w zakresie opieki lekarskiej jaka powód był objęty w czasie pobytu w Zakładzie Karnym we W.. Zeznania świadka pozwoliły także na weryfikację twierdzeń powoda w zakresie w jakim twierdził, że jego problemy ze wzrokiem są skutkiem warunków panujących w pozwanym zakładzie, w szczególności złego oświetlenia. Za co do zasady wiarygodne i przydatne dla poczynienia ustaleń faktycznych Sąd uznał także zeznania świadków P. I.i K. W., współosadzonych wraz z powodem. Sąd wziął pod uwagę, że wskazani świadkowie także są pozbawieni wolności, w związku z czym częściowo ich zeznania maja charakter subiektywny i stanowią wyraz negatywnego nastawienia do systemu więziennictwa. Co do zasady świadkowie jednak w sposób rzetelny opisali warunki panujące w pozwanym zakładzie w czasie, gdy przebywał tam powód. Sąd nie dał wiary zeznaniom | --- STRONA 7 --- świadka K. W., w zakresie w jakim twierdził on, że w celi nr 256 nie zapewniono osadzonym, w tym powodowi odpowiedniego dostępu do światła. Takie twierdzenia świadka nie tylko nie znajdują potwierdzenia w dokumentacji przedstawionej przez pozwanego, ale także stoją w sprzeczności Z zeznaniami drugiego z osadzonych w tej samej celi -P. I.. Za niewiarygodne Sąd uznał także twierdzenia świadka, iż wentylacja w celi nie działała, bowiem nie znalazło to potwierdzenia w dokumentacji przedstawionej przez pozwanego. Z kolei zeznania świadka P. I. Sąd ocenił jako niewiarygodne w zakresie w jakim twierdził on, że zimą w zajmowanej przez powoda celi było zimno, bowiem powyższe nie znalazło potwierdzenia zarówno w dowodach zaoferowanych przez pozwanego, jak i z kolei w zeznaniach K. W., który zeznał, że zimą w celi było ciepło. Sąd pominął dowód z przesłuchania powoda. Sąd wziął pod uwagę, że we wcześniej składanych w toku postępowania pismach powód domagał się przeprowadzenia przesłuchania w ramach pomocy sądowej w sądzie bliższym miejscu jego aktualnego pobytu, tj. ZK wP.a to z uwagi na podjęcie przez niego nauki i chęć uczestnictwa w zajęciach. Jednocześnie jednak należy wskazać, że już w piśmie z dnia 7 stycznia 2015 roku powód poinformował, iż zrezygnował ze szkoły i wyraził chęć uczestniczenia w rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. W konsekwencji podczas rozprawy W dniu 22 stycznia 2015 roku Sąd dopuścił dowód z przesłuchania obecnego powoda, jednak ten oświadczył, że nie będzie zeznawał z uwagi na zmęczenie, niewyspanie i fakt, iż zabrano mu dokumenty, co uniemożliwiło mu złożenie zeznań. W ocenie Sądu wskazane przez Ł. Ś. okoliczności w żadnej mierze nie powodowały niemożności złożenia przez niego zeznań. Biorąc pod uwagę młody wiek powoda oraz jego stan zdrowia należy uznać, że jego postawa miała na celu jedynie zamanifestowanie swojej niechęci wobec faktu doprowadzenia na rozprawę W godzinach rannych i przedłużenie procesu. Tymczasem należy wskazać, że z obowiązujących przepisów proceduralnych nie wynika, by rozprawy Z udziałem transportowanych osadzonych nie mogły odbywać się W godzinach rannych. Takie zasady nie obowiązują także w sprawach z udziałem stron niebędących pozbawionymi wolności, które decydują się na stawienie w sądzie i składanie zeznań, nawet jeśli musiały przybyć do sądu częstokroć z odległych miejscowości. Należy wskazać, że powód jako osoba transportowana nie musiał prowadzić samochodu, a warunki transportu pozwalały mu na wypoczynek choćby w czasie jazdy. W konsekwencji biorąc pod uwagę odmowę złożenia zeznań przed powoda oraz jego postawę, Sąd pominął dowód z jego przesłuchania w charakterze strony. Skutkiem postawy procesowej powoda, pomimo pierwotnego dopuszczenia dowodu z opinii biegłego psychiatry, było oddalenie wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z przedmiotowym wnioskiem dowód ten miał być przeprowadzony na okoliczność wpływu osadzenia w przeludnionych celach, warunków higieniczno-sanitarnych w okresie osadzenia na stan zdrowia psychicznego powoda. Jednakże Sąd zważył, że aby możliwym było przeprowadzenie takiego dowodu zgodnie z przytoczoną tezą biegły winien dysponować określonym materiałem badawczym. Tymczasem powód, pomimo ciążącej na nim w tym zakresie inicjatywie dowodowej nie zadbał o zgromadzenie w sprawie takiego niezbędnego materiału. Niewątpliwie nie mogą zostać zań uznane niemające waloru dowodowego twierdzenia powoda zawarte w pismach procesowych. Podstawą wywodów biegłego nie mogły być także zeznania świadków, nieodnoszące się do stanu zdrowia psychicznego powoda. Skoro zatem powód odmówił złożenia zeznań w charakterze strony, przeprowadzenie omawianego dowodu stało się nie tylko niecelowe, ale wręcz niemożliwe. Re. gg | --- STRONA 8 --- Jedynie na marginesie należy zaznaczyć, że choć Sąd omyłkowo w treści postanowienia z dnia 30 kwietnia 2015 roku oddalił wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego „psychologa”, a nie „psychiatry”, to błąd ten miał jedynie charakter oczywistej omyłki. Postanowienie odnosiło się do sformułowanego przez powoda wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego psychiatry i oczywistym jest, że intencją Sądu było oddalenie właśnie tego wniosku. Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie nawet w części. W przedmiotowej sprawie ostatecznie powód domagał się zasądzenia kwoty 80.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, zobowiązania pozwanego do przeproszenia oraz zapłaty kwoty 5.000 zł na cele społeczne, a to powołując się na naruszenie przez pozwanego jego dóbr osobistych. Podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej za naruszenie dóbr osobistych stanowi art. 23 i24 $ 1 k.c. w związku z art. 448 $ 1 k.c. Zgodnie z art. 23 k.c. dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Jak wynika z art. 24 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Zgodnie z $ 2 tego przepisu jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzona szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych, natomiast stosownie do treści art. 448 $ 1 k. c w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Aby możliwym było przypisanie odpowiedzialności za naruszenie dóbr osobistych koniecznym jest kumulatywne wystąpienie określonych przesłanek - bezprawnego działania (zaniechania) naruszyciela, wskazanie dobra osobistego jakie zostało naruszone oraz wykazanie związku przyczynowego pomiędzy określonym działaniem a skutkiem w postaci naruszenia dobra. W przypadku powództwa o naruszenie dóbr osobistych, a tak zostało zakwalifikowane roszczenie wniesione przez powoda, to na pozwanym ciąży obowiązek wykazania, że działanie naruszające dobra osobiste były zgodne z prawem. Powyższe nie może jednak stanowić wyjątku od ogólnej zasady wynikającej z art. 6 k.c., tj. zasady wskazującej, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Zatem najpierw obowiązkiem strony powodowej jest wykazanie przy użyciu wszystkich dostępnych środków dowodowych, że wystąpiła określona szkoda, na czym owa szkoda miałaby polegać, wykazania jej wystąpienia, a nadto - poza wykazaniem samej zasady odpowiedzialności - do ee EEEE. — = eee... r --- STRONA 9 --- wykazania, że wysokość dochodzonego zadośćuczynienia uzasadniona jest rozmiarem krzywdy, następnie strona pozwana winna wykazać, że działania te nie były bezprawne. Z lektury pozwu, jak i kolejnego pisma procesowego powoda (zredagowanego przez profesjonalnego pełnomocnika) wynika przede wszystkim jego głębokie niezadowolenie z warunków w jakich przyszło mu odbywać karę pozbawienia wolności. Jego wywody W znacznej mierze odnoszą się do ogólnie rozumianej sytuacji polskiego więziennictwa. Bezsprzecznie jest ona trudna i jak wynika z bogatego orzecznictwa Sądu Najwyższego i sądów powszechnych wielokrotnie występujące w poszczególnych zakładach karnych warunki skutkowały naruszeniem poszczególnych dóbr osobistych osadzonych jak godność, zdrowie, prawo do prywatności czy życia rodzinnego. Z powyższego nie sposób jednak wywieść automatycznego wniosku, że skoro osadzony przebywał w warunkach zakładu karnego, to jego dobra osobiste zostały naruszone. To rolą osadzonego na podstawie okoliczności konkretnej sprawy jest przedstawienie w jaki sposób określona sytuacja wpłynęła na niego negatywnie. W przedmiotowej sprawie powód de facto ograniczył się do sformułowania swoich zarzutów w zakresie warunków panujących w zakładzie karnym. Umożliwiło to pozwanemu odniesienie się do nich i wykazanie, że podejmowane działania były zgodne z prawem (nie były bezprawne). W szczególności zarówno z przedstawionych przez pozwanego dokumentów, jak i z zeznań świadków, który to dowód przeprowadzono na żądanie powoda wynika, że wbrew twierdzeniom powoda cele, w których przebywał w ZK we W. nie były przeludnione, miały kącik sanitarny pozwalający na załatwianie potrzeb fizjologicznych i panowała w nich zgodna z określonymi normami temperatura oraz dostęp do światła dziennego i sztucznego. Pozwany zapewniał powodowi dostęp do bieżącej wody i dostarczał mu wszystkie wskazane w odpowiednich regulacjach przedmioty i środki pozwalające na zadbanie o higienę osobistą oraz porządek w celach. Powód miał także zapewnioną, co prawda ograniczoną, ale jednak, możliwość kontaktu z osobami najbliższymi. Nadto, miał możliwość korzystania ze spacerów, choć wiązało się to z koniecznością odbywania ich w towarzystwie osób palących. Wreszcie należy wskazać, że powodowi zapewniono dostęp do opieki medycznej, pozostawał on pod stałą kontrolą lekarza okulisty. Co istotne, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdziły się zarzuty powoda, że pogorszenie stanu jego wzroku były konsekwencją braku dostępu do odpowiedniej ilości światła. Jak wynika zarówno z zaoferowanej przez pozwanego dokumentacji medycznej, jak i z zeznań świadka — lekarza, powód cierpi na przewlekłą chorobę oczu i to ona, a nie warunki panujące w ZK jest przyczyną postępujących ubytków w widzeniu. Również postępowanie dowodowe nie wykazało, żeby powód przebywał w warunkach przeludnienia, cele, w których przebywał powód zapewniały bowiem powierzchnię przekraczającą 3 m? na osobę. Jakkolwiek zgodzić się należy z powodem, że odbywanie kary w warunkach izolacyjnych wiąże się z określonymi niedogodnościami, jak choćby ograniczony kontakt z najbliższymi, konieczność dostosowania się do określonych reguł i przebywania w określonym środowisku, to jednocześnie powód nie wykazał inicjatywy w zakresie udowodnienia, że owe warunki bezpośrednio przełożyły się na naruszenie jego dóbr osobistych. Powód ograniczył się jedynie do gołosłownych, pozbawionych szerszej argumentacji twierdzeń, że trafił do jednostki penitencjarnej jako osoba zdrowa psychicznie i fizycznie, jednakże po opuszczeniu tych jednostek będzie miał poważny problem w prawidłowym funkcjonowaniu w społeczeństwie. Formułując taką tezę powód zaniechał jednak jej umotywowania, posługując się ogólnikowymi twierdzeniami i w ten sposób uniemożliwił pozytywną jej weryfikację. Tymczasem to na powodzie jako inicjującym przedmiotowe postępowanie ciążył obowiązek O WW DOO OR WPW DRR R SEA --- STRONA 10 --- nie tylko wykazania wystąpienia konkretnych sytuacji (stanu), ale przede wszystkim jaki wpływ miało to na jego dobra osobiste. Nadto, również swoją postawą w toku procesu, tj. odmową złożenia zeznań powód uniemożliwił jakąkolwiek pozytywną weryfikację swoich twierdzeń. W ocenie Sądu twierdzenia podnoszone przez powoda zostały przygotowane jedynie na użytek niniejszego procesu i nie znajdują odzwierciedlenia w rzeczywistości. Z uwagi na powyższe, wobec niewykazania przez powoda zasadności swojego żądania, powództwo podlegało oddaleniu (pkt 1). O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 wyroku, kierując się regułą zawartą w art. 102 k.p.c., zgodnie z którą w wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Powód jest osobą pozbawioną wolności, nie posiada majątku ani dochodów - te okoliczności oraz przedmiot dochodzonego roszczenia (ochrona dóbr osobistych) uzasadniają zdaniem Sądu skorzystanie przez niego z dobrodziejstwa art. 102 k.p.c. SSO Iwona Godlewska