Wyrok XII C 67/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwic

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: XII C 67/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 czerwca 2016 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Piotr Suchecki Protokolant: starszy protokolant sądowy Magdalena Kostur po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2016 roku w Gliwicach sprawy z powództwa D. G. przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Z. o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda D. G. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 120 (stu dwudziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego; 3. przyznaje adw. E. Ł. (Ł.) od Skarbu Państwa (Sądu Okręgowego w Gliwicach): - kwotę 147,60 (stu czterdziestu siedmiu 40/100) złotych, w tym kwotę 27,60 (dwudziestu siedmiu 60/100) złotych podatku VAT, tytułem wynagrodzenia za niepłaconą pomoc prawną udzieloną powodowi z urzędu, - kwotę 60,18 (sześćdziesięciu 18/00) złotych, w tym kwotę 11,26 (jedenastu 26/100) złotych podatku VAT i kwotę 28,81 (dwudziestu ośmiu 81/100) złotych tytułem zwrotu poniesionych wydatków związanych ze świadczeniem powodowi pomocy prawnej z urzędu. SSO Piotr Suchecki Sygn. akt XII C 67/15 UZASADNIENIE D. G. w dniu 22 września 2014 roku wniósł pozew przeciwko Skarbowi Państwa - Dyrektorowi Aresztu Śledczego w Z. domagając się zasądzenia od pozwanego na swoją rzecz kwoty 100 000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznany uszczerbek na zdrowiu oraz za naruszenie dóbr osobistych w związku z warunkami sanitarno – bytowymi, w jakich przebywa w pozwanej jednostce. Uzasadniając swoje roszczenie podniósł, że podczas pobytu w pozwanej jednostce pogorszeniu uległ jego wzrok. Wyjaśnił, że jest osobą niewidomą na oko prawe, a podczas pobytu w jednostce --- STRONA 2 --- pozwanego zaczął mu się pogarszać wzrok w oku lewym. Przyczyny takiego stanu upatruje w tym, że bagatelizowano jego dolegliwość, nie reagowano na zgłaszane kłopoty zdrowotne, zmuszano do przebywania w ciemnych celach mieszkalnych, gdzie zamontowane są tzw. „blindy”, które nie dopuszczają światła z zewnątrz. Nadto w toku procesu wyjaśnił, że został osadzony w Areszcie Śledczym w Z. w dniu (...) roku. Przebywał tam w celi o zaniżonym metrażu i nieodpowiednim wyposażeniu, był przezywany przez oddziałowych słowami „ślepy”, „głupi”, itp., był ignorowany przez wychowawców, nie potrafił z nimi niczego załatwić, był przez nich zbywany, nie miał dostępu do ciepłej wody, co uniemożliwiało mu utrzymanie higieny, nie miał możliwości wietrzenia celi z powodu krat zamontowanych przed oknem; w celi stale utrzymywał się nieprzyjemny zapach; ściany celi były zagrzybione, nie miał możliwości bieżącego prania i suszenia bielizny i odzieży; nie otrzymywał wystarczającej ilości środków higienicznych, otrzymywał jedynie jedna rolkę papieru toaletowego, jedną maszynkę do golenia, jedno mydło na miesiąc, otrzymywał stare, zaplamione moczem materace, stare, zniszczone ręczniki oraz podarte i dziurawe prześcieradła, otrzymywał starą, podartą odzież, kącik sanitarny składał się z jednej ścianki, miał wymiary zaledwie jednego metra kwadratowego, znajdował się przy samych drzwiach, w wyniku czego wielokrotnie zdarzało się, że osoba wchodząca do celi widziała, jak korzysta z toalety, sposób urządzenia kącika sanitarnego nie zapewniał minimum izolacji wzrokowej i dźwiękowej przed współosadzonymi. Powyższe warunki powodować miały u powoda głębokie poczucie upokorzenia, a lekceważąca postawa funkcjonariuszy Służby Więziennej dotycząca zgłaszanych przez niego dolegliwości (bóle oczu i głowy) uniemożliwiła powodowi realizowanie prawa do opieki zdrowotnej. Skarb Państwa - Dyrektor Aresztu Śledczego w Z., w imieniu którego zastępstwo procesowe przejęła Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa, konsekwentnie domagał się oddalenia powództwa w całości i zasądzenia od powoda zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Pozwany zakwestionował istnienie przesłanek uzasadniających roszczenie powoda, w tym zaprzeczył twierdzeniom o nieodpowiednim metrażu cel i nieodpowiednich warunkach bytowych, jak również podniósł, iż działania funkcjonariuszy pozwanego wobec powoda nigdy nie nosiły cech bezprawności, a okoliczności wskazywane w pozwie nie miały miejsca lub nie są przyczynami, które prowadzić mogły do naruszenia dóbr osobistych powoda. Powód był osadzony u pozwanego w warunkach zgodnych z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd Penitencjarny nie stwierdził, aby warunki osadzenia w przypadku pozwanego były nieodpowiedni lub aby prawa powoda zostały naruszone w inny sposób. Twierdził nadto, iż opieka medyczna względem powoda realizowana była prawidłowo, a jego dolegliwości nie wynikają z jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniach funkcjonariuszy aresztu. Pozwany podniósł także zarzut przedawnienia roszczeń powoda w za okres wykraczający poza trzy lata przed wniesieniem pozwu. Stan faktyczny: D. G. ma (...) lat, aktualnie przebywa w Areszcie Śledczym w G., jest osobą wielokrotnie karaną w warunkach recydywy, z własnego wyboru zakończył edukację na poziomie podstawowym. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym - jest osobą jednooczną, słabo widzącą jednym okiem lewym, ze znacznie ograniczonym polem widzenia. Wymaga długotrwałej opieki osób drugich, nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i kwalifikuje się wyłącznie do zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Utrzymuje kontakt ze swoją matką. Posiada telefon, z którego raz dziennie może dzwonić. W dniu (...) roku D. G., przebywając na wolności, wskutek wypadku komunikacyjnego na motorze doznał urazu głowy i twarzoczaszki, stłuczenia mózgu oraz złamania zespołu jarzmowego prawego z przemieszczeniem. W moczu powoda ujawniono marihuanę i amfetaminę. Powód przebywał z Szpitalu w S. do dnia (...)roku. Następnie został przewieziony do (...) Szpitala (...) w R., skąd w dniu (...) roku wypisał się na własne żądanie. Już wówczas powód wiedział, że będzie niewidomy na jedno oko. Wskutek wypadku doszło do pourazowego uszkodzenia nerwów wzrokowych powoda. W dniu 15 lutego 2011 roku powód po raz pierwszy został osadzony w Areszcie Śledczym w Z.. Posiadał przy sobie informację i wypis ze szpitala po wypadku. Po zgłoszeniu dolegliwości w ambulatorium pierwszą wizytę powód odbył w Szpitalu w B., a następnie od (...) roku jego leczenie odbywało się w Klinice (...) w K.. Powód przebywał w Areszcie Śledczym w Z. kilkukrotnie w następujących okresach: --- STRONA 3 --- - od dnia (...) roku; - od dnia (...) roku; - od dnia (...) roku; - w dniu (...) roku powód opuścił Areszt Śledczy w Z. z uwagi na otrzymaną przerwę w odbywaniu kary pozbawienia wolności w celu podjęcia leczenia swego schorzenia. Podczas pobytu na wolności dopuścił się kolejnych przestępstw, co spowodowało jego ponowne zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie; - od (...) roku do (...) roku; - od (...)roku przebywa w Areszcie Śledczym w G.. /okoliczności niesporne/ W trakcie pobytu w pozwanej jednostce powód przebywał w warunkach zaniżonego metrażu przez okres niespełna dwóch tygodni - w czasie pomiędzy (...) a (...) roku. Odnośnie pobytu powoda w warunkach zmniejszonej normy powierzchniowej wydana została decyzja w trybie art. 110 k.k.w., przestrzegano także, by powierzchnia przypadająca na każdego osadzonego nie była niższa niż 2 m 2 . Powód był informowany, iż zachodzi potrzeba osadzenia go w warunkach zmniejszonej normy powierzchniowej, decyzje przyjął i potwierdzał ich odbiór (k.93-94). Nie odwoływał się od takiego sposobu rozmieszczenia do sądu penitencjarnego. Podczas krótkiego pobytu w takich warunkach powód miał zapewnioną możliwość dłuższego o pół godziny spaceru na świeżym powietrzu oraz dodatkowych zajęć kulturalno – oświatowych. D. G. miał zagwarantowane warunki bytowe zgodne z obowiązującymi normami. Traktowany był przy tym na równi z innymi osadzonymi. Miał każdorazowo zapewnione osobne miejsce do spania, odpowiednie warunki higieniczno- sanitarne oraz zagwarantowany dostateczny dostęp świeżego powietrza i oświetlenia. W każdej celi mieszkalnej znajdują się otwierane okna, przez które następuje wentylacja pomieszczenia co zgodne jest z Polskimi Normami tj. PN-83/B-03430/Az3:2000 pkt 2.1.5 dopuszczalne jest wentylowanie pomieszczeń w dwojaki sposób: albo poprzez otwarcie okna, albo poprzez wentylacyjne otwory nawiewne mechaniczne. Tylko od woli samych osadzonych zależy, czy okno otworzą, czy też będą przebywać w niewietrzonym pomieszczeniu. Dodatkowo w większości cel - w których umożliwiły to warunki techniczne - działa wentylacja grawitacyjna. Każda cela mieszkalna wyposażona jest w kącik sanitarny wydzielony za pomocą materiałów budowlanych lub - rzadziej i w mniejszych celach - za pomocą płyt OSB montowanych na stelażu. Kąciki sanitarne zapewniają intymność podczas korzystania, ich zabudowa sięga wysokości 2 m. Kącik sanitarny jest wyposażony w umywalkę, toaletę, wieszak, półkę na przybory kosmetyczne. Wyposażenie celi mieszkalnej, wszystkie przedmioty w tym łóżka, stoły, taborety pochodzą z zakupów centralnych i posiadają wszelkie stosowne atesty - tak jak i środki higieny wydawane osadzonym do użytku. Ze względów bezpieczeństwa i na podstawie przepisów prawa (§ 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie zabezpieczeń techniczno-ochronnych jednostek organizacyjnych Służby Więziennej z 19 listopada 2003 r.) w jednostkach typu zamkniętego - a taką jest pozwana jednostka- można stosować kraty okienne, oraz specjalne przesłony. W Areszcie Śledczym w Z. taki system zabezpieczeń stosowany jest tylko po jednej stronie budynku penitencjarnego - tam gdzie osoby osadzone mogłyby nawiązywać niedozwolone kontakty ze światem zewnętrznym (PAWILON A oddział III). Zabezpieczenia usytuowane są w taki sposób, by nie przeszkadzać dopływowi światła dziennego i świeżego powietrza - są zamocowane w pewnej odległości od powierzchni okiennych. Każdy osadzony - zgodnie z powołanym wyżej rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości w sprawie warunków bytowych... otrzymuje tzw. zestaw 1/H (szczegółowa zawartość wskazana jest w Załączniku nr 1 do Rozporządzenia) - są to środki do utrzymania higieny i czystości przeznaczone dla osób osadzonych. Jeśli środków zabraknie - osadzony może zwrócić się pisemnie o ich uzupełnienie, lub zakupić w kantynie działającej na terenie Aresztu - wedle własnego uznania. --- STRONA 4 --- Co roku cele Aresztu Śledczego w Z. są odświeżane - odmalowywane, bezzwłocznie naprawiane są wszelkie usterki sprzętu kwaterunkowego. W celach mieszkalnych nie ma zagrzybienia, może natomiast pojawić się wilgoć będąca efektem nieodpowiedniego postępowania samych osadzonych tj. celowego lub lekkomyślnego utrzymywania wilgoci i niewietrzenia cel. Co zresztą pozostaje w sprzeczności z art. 116 kkw nakładającym na osadzonych obowiązek dbania o mienie jednostki w której przebywają. Powód miał dostęp do fachowej opieki medycznej (na terenie Aresztu działa Ambulatorium z Izbą chorych), w razie dolegliwości był leczony zgodnie z wiedzą i etyką lekarską, przy poszanowaniu praw pacjenta, jego godności, intymności. W Areszcie Śledczym w Z. każdego dnia przyjmują lekarze, w czasie dni wolnych i świąt do osadzonych wzywane jest pogotowie - tak jak i w warunkach wolnościowych. Wskazać należy, iż opieka medyczna w Areszcie Śledczym w Z. jest z uwagi na status osadzonych lepsza, niż w warunkach wolnościowych. Wszelkie wyniki badań dostępne są natychmiast, na termin wizyty u specjalisty czeka się nieporównanie krócej, niż w warunkach wolnościowych. Powód nie był traktowany przez lekarzy w Areszcie Śledczym w Z. w sposób opieszały, nie odmawiano mu leczenia, doprowadzano do lekarza - jeśli zgłosił taką potrzebę, był wielokrotnie konsultowany przez lekarzy specjalistów. Od (...) roku pozostaje pod stałą opieką Kliniki (...) w K. i regularnie dowożony jest na wizyty kontrolne i przechodzi specjalistyczne badania, co w warunkach wolnościowych byłoby dla niego nieosiągalne. Oświetlenie stosowane w celach mieszkalnych odpowiada przepisom prawa, budynki mają stosowne pozwolenia i są użytkowane zgodnie z prawem. Nie istnieje związek przyczynowy między oświetleniem cel mieszkalnych a schorzeniem wzroku powoda. Pozwany dołożył należytej staranności w odniesieniu do zapewnienia powodowi wszelkich warunków przewidzianych przepisami prawa. Podczas pobytu w pozwanej jednostce zachowanie powoda było bardzo zmienne, był dwukrotnie karany dyscyplinarnie – za dokonanie połknięcia ciał obcych oraz agresywne i wulgarne zachowanie wobec funkcjonariuszy Służby Więziennej. Był także jednokrotnie wyróżniony regulaminowo. Dbał o porządek w celach, w których był zakwaterowany. W czasie pobytu w jednostce penitencjarnej u powoda postępuje zanik widzenia w oku lewym, którego wyłączna przyczyną jest pourazowy zanik nerwu wzrokowego. Warunki pobytu w jednostce nie mają żadnego wpływu na postęp choroby powoda i to nawet jeśli przebywałby w warunkach niedostatecznego oświetlenia. Powód nieuchronnie traci wzrok w lewym oku i niemal z pewnością czeka go pełna ślepota. Postęp choroby byłby w jego przypadku identyczny, jeśli w tym samym okresie przebywałby w warunkach wolnościowych. Wdrożone wobec powoda leczenie wspomagające nie jest w stanie zatrzymać, ani nawet spowolnić procesu chorobowego. (dowód: książka zdrowia osadzonego D. G. k. 105-171, dokumentacja historii leczenia powoda w (...) Szpitalu (...) k. 172-189, karta informacyjna leczenia szpitalnego powoda w Szpitalu w S. k. 46 oraz w Szpitalu (...) w K. k. 48-70, opakowanie żarówki k. 71, zaświadczenie Kierownika D. Penitencjarnego k. 87-89, notatka Kierownika Działu Kwatermistrzowskiego k. 90-91, notatka Kierownika Ambulatorium k. 92, decyzja Dyrektora Aresztu Śledczego w Z. z dnia (...) roku i (...)roku k. 93-94, wydruk zestawień rozmów psychologicznych przeprowadzonych z powodem oraz notatek osobowo – poznawczych k. 95-100, ekspertyza medyczna z dnia 24 października 2015 roku k. 268-270, ekspertyza psychologiczna powoda z opisem i projektem oceny k. 276-279, opinia pisemna Uniwersyteckiego Centrum (...) k.280 – 283,oryginał dokumentacji medycznej powoda k.287, wyjaśnienia biegłych do opinii pisemnej Uniwersyteckiego Centrum (...) lekarzy A. D. i M. S. - zapis rozprawy z 7 czerwca 2016 roku 00:04:15 – 00:46:50, zeznania świadków: D. C. zapis rozprawy z 15 lipca 2015 roku 00:15:31 – 00:36:45, P. D. zapis rozprawy z 14 października 2015 roku 00:03:21 – 00:22:30, K. G. zapis rozprawy z 14 października 2015 roku 00:22:30 – 00:43:15, D. M. zapis rozprawy z 14 października 2015 roku 00:43:20 – 01:01:10, przesłuchanie powoda D. G. zapis rozprawy z 7 czerwca 2016 roku 00:58:10 – 01:37:45, Ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego za podstawę przeprowadzonych rozważań sąd dokonał zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. Co do okresu przebywania powoda w Areszcie Śledczym w Z., okoliczności doznania przez niego urazu i aktualnego stanu zdrowia sąd dokonał ustaleń na podstawie art. 229 k.p.c., mając na uwadze ich --- STRONA 5 --- niesporny charakter. Dokumenty przedstawione przez stronę pozwaną nie zostały zakwestionowane w zakresie autentyczności ani treści i dlatego mogły stanowić podstawę dokonywania ustaleń. W oparciu o dowody z zeznań świadków oraz przesłuchania stron, sąd ustalił okoliczności związane z okresem i przebiegiem pobytu powoda w Areszcie Śledczym w Z., w tym zasady i warunki techniczno-sanitarne w jakich odbywał on karę, realizację opieki zdrowotnej oraz brak skarg i zastrzeżeń ze strony powoda w okresie pobytu w tej placówce. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie, w jakim wskazywały one na nieodpowiadające normom warunki bytowe. Zeznania w tym zakresie stanowiły bowiem wyraz procesowej kreacji, względnie niezrozumienia istoty ograniczeń wynikających z konieczności przebywania w warunkach odbywania kary izolacyjnej i nie znalazły potwierdzenia w pozostałej części materiału dowodowego, co więcej powód zeznając w zasadzie przeczył części swych zarzutów stawianych pozwanemu. W oparciu o rzetelnie sporządzoną oraz wyczerpująco odpowiadającą na wszystkie pytania opinię Uniwersyteckiego Centrum (...) w K., należało stwierdzić, że brak jest związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy postępującym pogarszaniem się wzroku powoda, a jego pobytem w jednostce pozwanego. Uszkodzenie nerwów wzrokowych powoda nastąpiło wskutek wypadku komunikacyjnego z (...) roku i ma charakter pourazowy. Powód nie poddał się wówczas pełnemu leczeniu i na własne żądanie (...) roku opuścił (...) Szpital (...) w R. mając już wówczas świadomość, że będzie niewidomy na jedno oko. Wnioski płynące z opinii (...) w K., jednoznacznie wskazują, że w okresie pomiędzy wrześniem 2011 roku, a chwilą obecną doszło do pogorszenia stanu wzroku powoda, jednak nie zostało ono spowodowane warunkami w jakich przebywa powód, lecz tylko i wyłącznie postępującym zanikiem nerwów wzrokowych, których skuteczne leczenie nie jest obecnie możliwe. Opieka medyczna względem powoda w Areszcie Śledczym w Z. realizowana była w sposób prawidłowy i zgodny z obowiązującymi procedurami. W zakresie rokowań wobec powoda na przyszłość są one negatywne. Należy mieć na uwadze, że stan warunki pobytu powoda w areszcie nie mają żadnego wpływu na rozwój choroby i to nawet gdyby przyjąć niewykazane przez powoda twierdzenia o niedostatecznym oświetleniu celi mieszkalnej. Powód faktycznie doświadcza pogarszania się wzroku w czasie pobytu w areszcie i na tym opierał swoje przekonanie o istniejącym związku przyczynowym. Podczas udzielania ustnych wyjaśnień współautorzy opinii w niebudzący wątpliwości sposób rozwiali wszelkie wątpliwości zgłoszone przez powoda, wykazując się przy tym bogatym doświadczeniem praktycznym oraz znajomością przedmiotu. Przedstawili jednolite i oparte w reszcie materiału dowodowego stanowisko, a warto zauważyć, że dysponowali bogatym materiałem do analizy i uzupełnili go własnymi badaniami. Po ustnych wyjaśnieniach strony oświadczyły o braku dalszych wniosków dowodowych. Stanowczość i kategoryczność wyrażanych przez lekarzy wniosków stanowiła dla sądu asumpt do oparcia się na jej opinii w ramach czynionych ustaleń i podejmowanych rozstrzygnięć. Mając to na uwadze sąd nie uwzględnił wniosków o dopuszczenie dowodu z dokumentacji medycznej powoda za okres od 15 lutego do 8 listopada 2011 roku ani o przeprowadzenie oględzin aresztu, albowiem okoliczności, jakie powód zamierzał wykazać nie miałyby żadnego wpływu na treść opinii, nawet jeśli przyjąć, że twierdzenia te znalazłyby potwierdzenie, skoro podłoże choroby ma charakter pourazowy, jest ona nieuleczalna, nie da jej się spowolnić, a jej postęp nie zależy od warunków bytowych. Sąd nie uwzględnił wniosku powoda o wyłączenie biegłego A. D., albowiem wniosek ten był bezprzedmiotowy. A. D. nie jest bowiem biegłym sądowym i nie występował w takim charakterze. Opinia pochodzi od Instytutu - (...) w K., a A. D. ma status jednego ze współautorów. W tym przypadku okoliczność, iż znał on przebieg leczenia działał jedynie na korzyść powoda, a sam powód oświadczył, iż nie ma żadnych zastrzeżeń wobec tego lekarza. Przeprowadzanie opinii z udziałem innego Instytutu, z uwagi na stan zdrowia i status pozwanego oraz warunki i odległość związaną z transportem w istocie uniemożliwiłyby przeprowadzenie takiej opinii. Nadto współautorem opinii była również M. S., która w toku ustnych wyjaśnień, niezależnie od A. D., potwierdziła wszystkie wnioski płynące z opinii, jak i złożone do niej wyjaśnienia. Nawet jeśli pominąć by udział A. D. w sporządzaniu opinii, to jej treści pozostałaby niezmieniona. Należy zaznaczyć, iż Instytut, ani współautorzy opinii nie są w żaden sposób związani, czy zależni od pozwanego i nie występuje w sprawie żadnego rodzaju konflikt interesów. Przeprowadzanie oględzin w obecnej sytuacji byłoby bezprzedmiotowe także i dlatego, że – co bezsporne – w czasie pobytu powoda w jednostce pozwanego dokonywano tam wielu prac remontowych, a zatem stan obecny nie służyłby do oceny warunków panujących w okresie, za który powód dochodzi zadośćuczynienia. Sąd zważył, co następuje: --- STRONA 6 --- Powód ostatecznie zarzucił pozwanemu naruszenie spowodowanie uszczerbku na zdrowiu i naruszenie przy tym innych dóbr osobistych poprzez warunki, w jakich musiał egzystować w jednostce penitencjarnej. Jednak odnosząc się do skutecznie podniesionego przez pozwanego zarzutu przedawnienia roszczeń powoda za okres sprzed (...) roku należy wyjaśnić iż zgodnie z art. 117 § 2 k.c. po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia. Albowiem zgodnie z art. 442 1 § 1 k.c. roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem lat trzech od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. Co do okresu następującego od (...) roku powód nie udowodnił - zgodnie z regułą z art. 6 k.c. - by podczas pobytu w jednostce pozwanego doznał jakiejkolwiek uszczerbku na zdrowiu bądź innego rodzaju krzywdy, mogącej wynikać z bezprawnego działania jej funkcjonariuszy i to w kategoriach adekwatnej przyczynowości. Dochodząc roszczeń od Skarbu Państwa powód zobowiązany był do wykazania krzywdy wyrządzonej przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej oraz związek przyczynowy istniejący pomiędzy zachowaniem się, a szkodą. W myśl art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Powód powinien był wykazać istnienie działania lub zaniechania sprawcy krzywdy niemajątkowej, istnienie tejże krzywdy wynikającej z naruszenia przez pozwanego dobra osobistego powoda, związek przyczynowy pomiędzy krzywdą niemajątkową, a działaniem lub zaniechaniem sprawcy krzywdy niemajątkowej, a ponadto udowodnić w przypadku bezprawnego działania lub zaniechania sprawcy. Powód nawet podczas przesłuchania nie był w stanie wyjaśnić w czym miała się przejawiać jego krzywda, ani w sferze jakich dóbr osobistych miał nastąpić realny uszczerbek. Powód z samego faktu pogarszania widzenia wyprowadzał nieuprawniony, ja się okazało wniosek o istnieniu związku przyczynowego między jego pobytem w areszcie i panującymi tam warunkami, a postępującym zanikiem widzenia. Postępowanie dowodowe wykazało ponad wszelką wątpliwość, że stan zdrowia pogarsza się samoistnie i nie ma żadnego związku z warunkami pobytu powoda w jednostce pozwanego, a postęp choroby byłby identyczny w warunkach wolnościowych. Nie ma więc żadnych podstaw do konstruowania przez powoda roszczenia względem pozwanego z tytułu zadośćuczynienia za uszczerbek na zdrowiu. Nie negując istnienia globalnego problemu, jakim był fakt przeludnienia panujący do niedawna w różnych Zakładach Karnych i Aresztach Śledczych, to przy przyjęciu, że w okresie pobytu powoda w Areszcie Śledczym w Z. niespełna dwa tygodnie przebywał on w celi o metrażu niższym niż 3m 2 na jednego osadzonego przewidzianym przepisem art. 110 § 2 kkw, to działanie takie nie miało charakteru bezprawnego, albowiem nie mając możliwości odmowy przyjęcia osoby, wobec której Sąd orzekł o tymczasowym aresztowaniu czy pozbawieniu wolności, pozwany racjonalnie gospodarując miejscami działał w trybie określonym w art. 248 § l kkw w zw. z art. 209 kw, a przepis ten obowiązywał w okresie, z jakim powód wiąże dochodzone roszczenie. Art. 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy stanowi, że kary, środki karne, zabezpieczające i zapobiegawcze wykonuje się w sposób humanitarny, z poszanowaniem godności ludzkiej skazanego oraz że zakazuje się stosowania tortur lub nieludzkiego albo poniżającego traktowania i karania skazanego. Podstawowe warunki, w jakich skazany ma odbywać karę pozbawienia wolności, obejmujące m.in. powierzchnię celi mieszkalnej przypadającej na skazanego, aktualnie określa art. 110 k.k.w. Przepis ten przewiduje, że powierzchnia w celi mieszkalnej, przypadająca na skazanego, wynosi nie mniej niż 3 m 2 oraz określa warunki, jakim muszą odpowiadać cele. Dyrektor aresztu śledczego mógł zatem umieścić powoda na czas określony nie dłuższy niż 90 dni, z zachowaniem pozostałych wymagań, w celi mieszkalnej, w której na jednego skazanego przypada powierzchnia poniżej 3 m 2 , nie mniej jednak niż 2 m 2 . W decyzji wydanej na tej podstawie należy określić czas oraz przyczyny umieszczenia skazanego w takich warunkach oraz oznaczyć termin, do którego skazany ma w nich przebywać. Na decyzję przysługuje skarga do sądu, który rozpoznaje ją w terminie siedmiu dni. Pozostałe warunki, na które składają się różne parametry, m.in. dostęp światła i powietrza, infrastruktura sanitarna, warunki spania i jedzenia lub możliwość przebywania poza celą, wyposażenie cel są regulowane zarówno przez kodeks karny wykonawczy, jak i akty wykonawcze Ministra Sprawiedliwości, w szczególności: rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 roku w sprawie regulaminu organizacyjno – porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz. U. Nr --- STRONA 7 --- 152, poz. 1493 z zm.), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 października 2003 roku w sprawie warunków bytowych osób osadzonych w zakładach karnych i aresztach śledczych (Dz.U. Nr 186, poz. 1820), rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 roku w sprawie sposób ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz.U. Nr 194, poz. 1902). Powód sam zeznał, że w związku z pobytem w celi o zaniżonym metrażu, na mocy decyzji Dyrektora jednostki, utrudnione było tylko poruszanie się podczas przejścia, jednak nie skarżył decyzji Dyrektora, a nigdy więcej sytuacja taka już się nie powtórzyła. Stan ten był mu nadto rekompensowany dłuższymi spacerami i dodatkowymi zajęciami. Pozostałe zarzuty powoda nie potwierdziły się, a działań pozwanego w żadnej mierze nie można uznać za bezprawne, albowiem mieściły się one w ramach wyznaczonych przez obowiązujący porządek prawny, nie były nacechowane złą wolą i co bezsporne, nie stanowiły przejawu dyskryminacji. Warunki związane z odbywaniem przez powoda kary pozbawienia wolności były zgodne z przepisami obowiązującymi w służbie więziennej, tj. kodeksem karnym wykonawczym oraz obowiązującymi aktami niższego rzędu. Powód nie udowodnił, by w okresie pobytu w pozwanej jednostce kiedykolwiek przebywał w celach o powierzchni ponadnormatywnie ograniczonej, ani by pozostałe warunki odbywania kary pozbawienia wolności miały cechy dręczenia go lub upokarzania i wywoływały w nim realne poczucie krzywdy oraz naruszały jego godność w stopniu wymagającym udzielenia mu ochrony prawnej. Pozwany wykazał, że zaopatrzenie cel i wyposażenie powoda miało charakter normatywny. Nadto sytuacja powoda była na bieżąco monitorowana przez sąd penitencjarny. Sąd w procesie cywilnym nie może prowadzić ustaleń zmierzających do podważenia czynności zastrzeżonych do właściwości tego sądu. Warto przy tym zauważyć, że powód nigdy skutecznie nie podważył decyzji dotyczących odbywania kary w placówce pozwanego w tym właśnie, specjalnie przewidzianym do tego trybie. Zeznania powoda wskazują raczej, że wszelkie dolegliwości sugerowane przez niego wynikają z samej istoty kary izolacyjnej, za której zastosowanie to powód ponosi wyłączną odpowiedzialność. W swych zeznaniach powód sam przyznał, że opieka lekarska w jednostce realizuje swoje obowiązki, podczas wizyt lekarz bada powoda, a następnie przepisuje mu stosowne leki, powód kierowany jest na badania kontrolne o specjalistycznej placówki. Warto zwrócić uwagę, że w warunkach wolnościowych powód w ogóle nie podlegał pod system powszechnej opieki zdrowotnej, albowiem nie pracował i nie był zarejestrowany jako osoba bezrobotna. W areszcie uzyskał dostęp do natychmiastowej i bezpłatnej opieki lekarskiej, w tym także specjalistycznej. Na marginesie można jeszcze zauważyć, że przepis art. 448 k.c. daje sądowi możliwość przyznania zadośćuczynienia, a zatem nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia na tej podstawie. Powód nie wykazał wprawdzie naruszenia swoich dóbr osobistych, tym bardziej w sposób bezprawny, jednakże nie można nie zauważyć, że powód trafił do jednostki penitencjarnej, której standard był mu znany z wielu uprzednich pobytów, w następstwie rażącego naruszenia porządku prawnego poprzez umyślne popełnienie przestępstwa w warunkach recydywy. Nie wziął przy tym pod uwagę, że przez większość czasu z ostatnich kilku lat zaspokajał swoje potrzeby życiowe w ponadstandardowym dla niego zakresie /biorąc pod uwagę wolnościowy tryb życia powoda/ na koszt Skarbu Państwa i nie został tymi kosztami w żaden sposób obciążony, choć są systemy prawne, w których powszechnie przyjmuje się zasadę odpłatności za pobyt w placówkach penitencjarnych. Nadto warunki panujące w jednostkach penitencjarnych nie powstrzymały powoda przed popełnianiem kolejnych przestępstw. Wobec powyższego sąd - na podstawie powołanych przepisów – rozstrzygnął jak w pkt 1 sentencji. O kosztach procesu pomiędzy stronami sąd rozstrzygnął na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. oraz w zw. z §2 ust. 1 i 2 i § 11 pkt 25 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.jedn. Dz.U. 2013 poz. 461), mającego w niniejszej sprawie zastosowanie na mocy § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz. 1800) i w zw. z art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 205 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ( t.jedn. Dz.U, 2013 poz. 1150z późn. zm.). Strona pozwana wygrała proces w całości, a poniesione przez nią koszty sprowadzały się wyłącznie do wynagrodzenia z tytułu zastępstwa procesowego wykonywanego przez --- STRONA 8 --- Prokuratorię Generalną, które przyznane zostały przez sąd w stawce minimalnej w sprawach o odszkodowanie lub o zadośćuczynienie związane z warunkami wykonywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania określonej w powołanym wyżej Rozporządzeniu tj. w wysokości 120 zł. Należy wyjaśnić, że obciążenie powoda kosztami procesu nie stanowi żadnej sankcji, a wyłącznie realizację zasady odpowiedzialności za wynik procesu. Powód z własnej inicjatywy zainicjował postępowanie i tym samym świadomie wszczynając proces cywilny musiał liczyć się z konsekwencjami takiego kroku, także w aspekcie związanym z możliwością przegrania sprawy i tym samym koniecznością zwrotu kosztów procesu stronie przeciwnej. Na podstawie §20 w zw. z §19 pkt 1 i §11 ust. 1 pkt 25 w zw. §2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.jedn. Dz.U. 2013 poz. 461), mającego w niniejszej sprawie zastosowanie na mocy § 21 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015 poz. 1800), sąd postanowił o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu dla powoda z urzędu. Mając na uwadze niezbędny i uzasadniony nakład pracy wykonanej przez adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sąd uznał, że kwota minimalna 120 zł., powiększona o podatek VAT w aktualnie obowiązującej stawce, będzie do tego adekwatna. Dodatkowo Sąd uwzględnił żądany przez adwokata zwrot wydatków poniesionych w toku procesu, w ramach realizacji nałożonego zobowiązania.