§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
zapłatę

Postanowienie XII C 462/2012/15 ZŁ Ss RY ZA esczł wy WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań

zapłatę

Teza / krótkie omówienie

zapłatę

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt XII C 462/2012/ 15 ZŁ Ss RY ZA esczł wy WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 05 września 2012 roku Sąd Okręgowy w Nydział XII Cywilny w następującym składzie Przewodniczący: SSO Jacek Musielak Protokolant: st. sekr.sąd. Iwona Zawodna-Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 05.09.2012 roku w Poznaniu sprawy z powództwa I" przeciwko Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego Ww reprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zapłatę 1. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 622,00 złote ( sześćsel dwadzieścia dwa ) z ustawowymi odsetkami od kwoty 425,00 złotych od dnia: 22 lutego 2011 roku do dnia zapłaty 2. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 229.00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; w tym kwotę: 197,00 złotych kosztów Zastępstwa procesowego 1 SSO JACEK MUSIELAK --- STRONA 2 --- 1. akt XII C 462/12 i UZASADNIENIE W pozwie wniesionym do tutejszego Sądu dnia 27 lutego 2012r. powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się zasądzenia od ! pozwanego Skarbu Państwa — Prezesa Sądu Okręgowego w na jego rzecz kwoty 622 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę od kwoty 425 zł liczonymi od dnia 22 lutego . 2011r. do dnia zapłaty, a nadto zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów i postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jako podstawę prawną swojego roszczenia powód wskazał art. 424 k.p.c., podając, s. że szkoda została wyrządzana wydaniem w dniu 6 grudnia 2011r. przez Sąd Okręgowy w | Wydział XV Cywilny Odwoławczy, prawomocnego orzeczenia o sygn. akt XV | 1831/11, od którego nie przysługuje skarga na niezgodność z prawem prawomocnego 1 + orzeczenia. i W odpowiedzi na pozew z dnia 26 czerwca 2012r. pozwany Skarb Państwa — Prezes Sądu Okręgowego W domagał się oddalenia powództwa. Uzasadniając swoje stanowisko procesowe pozwany wskazał, że z uwagi na charakter orzeczenia (odrzucenie pozwu), na które powołuje się powód, nie można mówić o powstaniu szkody. Powód, zdaniem pozwanego, nie został definitywnie pozbawiony możliwości dochodzenia roszczenia na drodze sądowej, gdyż postanowienie o odrzuceniu pozwu nie korzysta Z przymiotu powagi rzeczy osądzonej. (k. 25-26) W dniu 2 sierpnia 2012r. odpowiedź na pozew wniosła reprezentującego pozwanego Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa domagając się oddalenia powództwa oraz zasądzenia na rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych, stosownie do treści art. 98 k.p.c. w Zw. Z art. 11 ust. 3 z dnia 8 lipca 2005r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.). 'W dalszej części procesu strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 13 czerwca 2011r. wniósł do Sądu Rejonowego w pozew przeciwko Powiatowi o zapłatę kwoty 425 zł z ustawowymi odsetkami za zwłokę od dnia 22 lutego 2011r. do dnia zapłaty. Jako podstawę F 1 _——————— --- STRONA 3 --- pono =" ma sygn. akt XII C 462/12 | prawną swojego roszczenia powód wskazał zaistniałe po stronie pozwanego bezpodstawne wzbogacenie (art. 410 $ 2 k.pc.). W dniu 5 sierpnia 2005r. Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego W wydał powodowi kartę pojazdu, który został wcześniej nabyty przez powoda na terenie Unii Europejskiej. Powód został zobligowany do zapłaty kwoty 500 zł na rzecz wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego W za wydanie karty pojazdu, co było niezbędne do odbioru tego dokumentu. Powód opłatę tę uiścił. Powód wezwał Starostę do zapłaty kwoty 425 zł w piśmie z dnia 8 lutego 2011r. w terminie 7 dni od otrzymania wezwania tytułem niesłusznie pobranej od niego opłaty za wydanie karty pojazdu. Pismo to zostało doręczone Staroście w dniu 14 lutego 2011r. Postanowieniem Z dnia 21 września 2011r. Sąd Rejonowy W p 1w sprawie o sygn. akt I C 123/11 odrzucił powództwo o zapłatę z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Następnie w postanowieniu Z dnia 6 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy W "Vydział XV Odwoławczy w sprawie o sygn. akt XV Cz 1831/11 oddalił zażalenie powoda na rozstrzygnięcie sądu I instancji. Okoliczności bezsporne, a ponadto wynikające z pozwu z dnia 18 kwietnia 201 Ir. wniesionego W sprawie Sądu Rejonowego w I 1 Wydział Cywilny o sygn. akt I C 129/11 - k. 1-3 ww. akt, postanowienia Sądu Rejonowego w I Wydział I Cywilny z dnia 21 września 201 Ir. w sprawie I C 123/22 — k. 49 ww. akt, Przesądowego wezwania do zapłaty z dnia 8 lutego 201 Ir. — akta sprawy Sadu Rejonowego w , IC 129/11, postanowienia Sąd Okręgowy W Wydział XV Odwoławczy W sprawie z dnia 6 grudnia 201 Ir. w sprawie XV Cz 1831/11 — k. 60 ww. akt. Stan faktyczny nie był sporny między stronami. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty urzędowe i prywatne oraz ich kopie, gdyż ich prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to Z urzędu. W poczet materiału dowodowego zaliczone zostały także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w . . Wydział Cywilny o sygnaturach I C 129/11 oraz IC 123/11, w tym w szczególności: pozew k z dnia 18 kwietnia 2011r. wniesiony W sprawie Sądu Rejonowego W I Wydział Cywilny o sygn. akt 1 C 129/11 - k. 13 ww. akt, Przesądowe wezwanie do zapłaty z dnia 8 lutego 2011r. — akta sprawy Sadu 2 --- STRONA 4 --- sygn. akt XII C 462/12 Rejonowego W I C 129/11, postanowienie Sądu Rejonowego w Vydział I Cywilny z dnia 21 września 201 Ir. w sprawie IC 123/22 -k. 49 ww. akt, postanowienie Sąd Okręgowy w Wydział XV Odwoławczy w sprawie z dnia 6 grudnia 2011r. w sprawie XV Cz 1831/11 - k. 60 ww. akt. Przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów było niezbędne dla poczynienia istotnych ustaleń w sprawie. Sąd Okręgowy uznał zatem za wiarygodne wszystkie powołane wyżej dokumenty urzędowe, znajdujące się w aktach sprawy. Autentyczność dokumentów urzędowych, jak również prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez Żadną ze stron postępowania w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art. 252 k.p.c., również Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Tym samym okazały się one istotne dla potrzeb rozstrzygnięcia tego sporu. Żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, stąd Sąd potraktował te kserokopie jako dowody pośrednie istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. Sąd uznał także dokumenty prywatne przedstawione przez strony za wiarygodne, gdyż żadna ze stron nie kwestionowała ich treści. | Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powód dochodził odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej wydaniem orzeczenia o odrzuceniu pozwu, od którego nie przysługuje skarga na niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia. Pozew został odrzucony przez Sąd Rejonowy W , z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawach o zwrot nienależycie pobranych opłat za karty pojazdu na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z uwagi na wejście w życie z dniem | stycznia 2010r. ustawy Z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Następnie postanowieniem Z dnia 6 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy w Wydział XV Odwoławczy w sprawie o sygn. akt XV Cz 1831/11 oddalił zażalenie powoda na rozstrzygnięcie sądu I instancji Strona pozwana, reprezentowana przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa zaprzeczyła twierdzeniom pozwu. Jak wskazano w odpowiedzi na pozew, zakwestionowane przez powoda postanowienie nie może być uznane za niezgodne z prawem W rozumieniu art. 4 $ 2 ke wzw. z art. 417 $ 1 ke. gdyż orzeczeniem niezgodnym Z prawem uzasadniającym odpowiedzialność Skarbu Państwa jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne Z niepodlegającymi wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo wydane w wyniku niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga 3 --- STRONA 5 --- — =" Sygn. akt XII C 462/12 | głębszej analizy prawniczej. Sąd Okręgowy w vydając postanowienie w sprawie o sygn. XV Cz 1831/11 o oddaleniu zażalenia na postanowienia Sądu Rejonowego W ' „dnia 21 wrześni 2011r. w sprawie o sygn. I C 123/11 o odrzuceniu pozwu, zdaniem strony pozwanej, wszechstronnie ocenił stan faktyczny oraz prawny i dokonał interpretacji przepisów, określając drogę postępowania administracyjnego jako właściwą do roszczeń powoda. Zdaniem pozwanego, roszczenie powoda przysługiwało i przysługuje mu nadal i może być realizowane. Powód nie odniósł zatem żadnego uszczerbku majątkowego w związku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu. Zgodnie z art. 417' $ 2 ke. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego Z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Stosownie do treści art. 424 'b k.p.c., w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Zasadą jest zatem zgodnie z art. 424' k.p.c. uzyskanie prejudykatu stwierdzającego, że prawomocne orzeczenie, przez którego wydanie została wyrządzona szkoda, jest niezgodne z prawem. Odejście od tej zasady stanowi art. 424 ' k.p.c., dający możliwość ubiegania się 0 odszkodowanie bez wcześniejszego uzyskania prejudykatu, gdy od takiego orzeczenia nie przysługuje skarga. W sprawie o zapłatę z powództwa powoda przeciwko Powiatowi B [U wydane zostało postanowienie o odrzuceniu pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Postanowienie to jest prawomocne. W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony pozwanej, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niezgodność orzeczenia z prawem w rozumieniu art. 417 k.c., albowiem zagadnienie dopuszczalności drogi sądowej ciągle budzi poważne wątpliwości, a kwestionowane orzeczenie o odrzuceniu pozwu może być zakwalifikowane jedynie jako oczywiście nietrafne, co nie jest tożsame Z niezgodnością orzeczenia z prawem. Prosta, logiczna wykładnia tego twierdzenia sprowadza się bowiem do tego, że cos jest niezgodne z 4 _———— ———/ --- STRONA 6 --- Sygn. akt XII C 462/12 prawem, a inne orzeczenie jest „trochę niezgodne”. Przy odrzuceniu pozwu powód przegrał sprawę W całości, łącznie z kosztami procesu. Tymczasem roszczenie powoda jest uzasadnione, a także jest dopuszczalna droga sądowa. Przy orzeczeniu zgodnym z prawem powód powinien sprawę wygrać w całości. Tak całkowicie odmienny skutek wynika z orzeczenia, które musi być uznane za niezgodne z prawem. Warto podnieść, Że oczywista nietrafność orzeczenia powoduje wprost skutek niezgodności z prawem. (6) dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o zwrot nienależnych opłat za wydanie karty pojazdu, pobranych na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury Z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) przed wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010r. ustawy Z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) przesądził Sąd Najwyższy W Uchwale z dnia 6 czerwca 2012r. w sprawie Tu CZP 24/12 (Lex 1163931). Stanowisko wyrażone W tej uchwale Sąd w pełni podziela, zważywszy na wcześniejszą linie orzeczniczą aprobującą możliwość wstępowania na drogę postępowania cywilnego w tego typu sprawach (por. Uchwała Sądu Najwyższego Z dnia 25 lipca 2011r., Sygn. akt IMIE CZP 67/11, Lex 1164991, wyrok Sądu Najwyższego Z dnia 25 sierpnia 2011r., sygn. akt I CNP 1V/11, Lex 960519). Kwestia dopuszczalności drogi sądowej w sprawie przeciwko organowi administracji samorządowej o zwrot opłaty za kartę pojazdu toczącej się przed Sądem Rejonowym w (© 123/11) nie była kwestionowana również przez pozwanego. i Sąd uznał za zasadne roszczenie powoda o zwrot nadpłaconej tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu kwoty 425 zł, pobranej przez organ administracji samorządowej. Obowiązek zwrotu tej nadpłaconej kwoty pozostawał bezsporny, a nadto kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sadu Najwyższego i można mówić o wykształceniu się stałej praktyki orzeczniczej w tym przedmiocie (lu CZP. 67/11, IU CNP 11/10). W tym miejscu przywołać należy postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 10 grudnia 2007r. w sprawie C-134/07 (Dz.U. UE. C 64, poz. 15) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego Z dnia 17 stycznia 2006r. (U 6/04, Dz.U. Nr 15, poz. 119), w których uznano opłatę za wydanie karty pojazdu używanego sprowadzanego Z innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. W sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niezgodną Z prawem Unii Europejskiej, jak również z Konstytucją RP. Jak wskazał w uchwale w sprawie 1 CZP 24/12 Sąd Najwyższy „mimo, iż od dnia I stycznia 2010r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której jest mowa w ustawie Prawo 0 ruchu drogowym, stanowi wyraźnie W rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy O finansach publicznych 5 o ona --- STRONA 7 --- EEEE EZERRERZEENENEEN""E"EEE—" cm" Es Sygn. akt XII C 462/12 środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno — prawnym, to nie ma to zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tą datą i podlegających zwrotowi. Nie będą to nadpłaty w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (arl. 72), gdyż takimi się stały dopiero po dniu 1 stycznia 2010r, lecz świadczeniami pieniężnymi pobranymi bez podstawy prawnej, która została zakwestionowana w postaci wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2003r. przez powołane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Z tych względów zostały one zakwalifikowane do świadczeń nienależnych, będących postacią bezpodstawnego wzbogacenia, dochodzonych na gruncie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie nowej ustawy 0 finansach publicznych na drodze sądowego procesu cywilnego. ” Pogląd ten należy podzielić. Domagając się odszkodowania na podstawie art. 424 ' k.pe. powód powinien wykazać następujące przesłanki tam wskazane, a to: 1) istnienie orzeczenia prawomocnego, od którego nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2) brak negatywnej przesłanki wymienionej w ww. przepisie, to jest skorzystanie przez powoda z przysługujących mu środków prawnych, 3) szkodę. Odnosząc się zatem do pierwszej Z wskazanych powyżej przesłanek, stwierdzić należało, że w sprawie nie został wydany wyrok, a jedynie postanowienie o odrzuceniu pozwu. Sprawa nie toczyła się W postępowaniu nieprocesowym. Zatem powód nie mógł uzyskać prejudykatu na podstawie art. 424 ! k.p.e. i tym samym możliwe jest dochodzenie przez niego roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 424 Pk.p.c. Przechodząc do omówienia drugiej Z wskazanych powyżej przesłanek, stwierdzić należało, że powód skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, ponieważ wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu. Zażalenie te zostało oddalone przez sąd Il instancji, a inne środki prawne zmierzające do wzruszenia tego orzeczenia nie przysługują. Powód wykazał także, że na skutek niezgodność Z prawem postanowienia o odrzuceniu pozwu poniósł szkodę, polegającą na nieuzyskaniu zwrotu kwoty 425 zł niesłusznie pobranej przez organ administracji samorządowej. Szkoda obejmuje również odsetki i koszty procesu poniesione w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w w sprawie I C 123/11, na którą składają się koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 197 zł. 6 mmm --- STRONA 8 --- = Sygn. akt XII C 462/12 | Niewątpliwe fakt wydania przez Sąd Rejonowy w - prawomocnego orzeczenia o odrzucenia pozwu o zwrot nadpłaconej tytułem opłaty za kartę pojazdu uznać należy za działanie bezprawne Z uwagi na niewłaściwe zastosowanie prawa. Wydanie orzeczenia - prawomocnego odrzucenia pozwu uniemożliwiło powodowi uzyskanie orzeczenia co do istoty sprawy, które w świetle przywołanych już powyżej postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 10 grudnia 2007r. w sprawie C- 134/07 (Dz.U. UE C 64, poz. 15) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego Z dnia 17 stycznia 2006r. (U 6/04, Dz.U. Nr 15, poz. 119), uznać należało za zasadne. Powód uzyskałby zatem orzeczenie odpowiadające swojemu żądaniu i uzyskałby zwrot poniesionych kosztów procesu. Wskazać w tym miejscu należy na adekwatny związek przyczynowy pomiędzy x wydaniem orzeczenia o zwrocie pozwu, a szkodą po stronie powoda. Nie sposób zgodzić się z zarzutem strony przeciwnej o braku szkody po stronie powoda z niżej przytoczonych przyczyn. Przede wszystkim ponowne wniesienie pozwu przez powoda obejmowałaby jedynie pierwotne roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, nie zaś koszty postępowania zakończonego postanowieniem o odrzuceniu pozwu. Racjonalnym było skorzystanie przez powodu z możliwości, jaką daje mu art. 424 bkpe i uzyskanie pełnego odszkodowania, obejmującego zarówno roszczenie pierwotne (425 zł), jak i koszty postępowania wywołane wniesieniem pozwu W sprawie I C 123/11 Sądu Rejonowego W O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 $lke.i zgodnie z żądaniem powoda, to jest zasądzając je od dnia 22 lutego 2011r., to jest od dnia następującego pO upływie siedmiodniowego terminu wyznaczonego pozwanemu W sprawie I C 123/11 Staroście w wezwaniu do zapłaty z dnia 8 lutego 2011r., doręczonym mu dnia 14 lutego 2011r. Koszty niniejszego postępowania Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. W całości zasądził od pozwanego na rzecz powoda. Składają się na nie opłata sądowa od pozwu w kwocie 32 zł (art. 13 ust. | ustawy Z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) oraz koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie 180 zł (par. 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego Z urzędu) wraz Z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. SSO Jacek Musielak 7 . | — --- STRONA 9 --- Sygnatura akt XH C 263/2012/15 s dł SZYC, / Ż AN ŻĄ sa WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POŁSKIEJ Poznań, dnia 05 września 2012 roku Sąd Okręgowy w i Wydział XII Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Musielak Protokolant: st. sekr.sąd. Iwona Zawodna-Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 05.09.2012 roku w : sprawy z powództwa ' - przeciwko Skarb Państwa - Prezes Sądu Okręgowego w eprezentowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa o zapłatę 1. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę: 622,00 złote ( sześćset dwadzieścia dwa ) z ustawowymi odsetkami od kwoty 425,00 złotych od dnia: 10 maja 2011 roku do dnia zapłaty. 2. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 229,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; w tym kwotę: 197,00 złotych kosztów zastępstwa procesowego. I-I SSO JACEK MUSIELAK --- STRONA 10 --- gn. akt XII C 263/12 4 R i UZASADNIENIE R W pozwie wniesionym do tutejszego Sądu dnia 3 lutego 2012r, powód i >wv.pl „ reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagał się zasądzenia od .pl ( zwanego Skarbu Państwa — Prezesa Sądu Okręgowego w > jego rzecz kwoty li :2 zł wraz z ustawowymi odsetkami za zwłokę od kwoty 425 zł liczonymi od dnia 10 maja "Ir. do dnia zapłaty, a nadto zasądzenia od pozwanego na rzecz powoda zwrotu kosztów sstępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Jako podstawę prawną swojego roszczenia powód wskazał art. 424 '* k.p.c., podając, szkoda została wyrządzana wydaniem w dniu 30 grudnia 2011r. przez Sąd Okręgowy w Nydział II Cywilny Odwoławczy, prawomocnego orzeczenia o sygn. akt II Cz 91/11, od którego nie przysługuje skarga na niezgodność z prawem prawomocnego zeczenia. W odpowiedzi na pozew z dnia 26 czerwca 2012r. pozwany Skarb Państwa — Prezes du Okręgowego w domagał się oddalenia powództwa. Uzasadniając swoje nowisko procesowe pozwany wskazał, że z uwagi na charakter orzeczenia (odrzucenie zwu), na które powołuje się powód, nie można mówić o powstaniu szkody. Powód, aniem pozwanego, nie został definitywnie pozbawiony możliwości dochodzenia roszczenia drodze sądowej, gdyż postanowienie o odrzuceniu pozwu nie korzysta z przymiotu powagi czy osądzonej. (k. 25-26) W dniu 2 sierpnia 2012r. odpowiedź na pozew wniosła reprezentującego pozwanego "kuratoria Generalna Skarbu Państwa domagając się oddalenia powództwa oraz zasądzenia rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej kosztów zastępstwa procesowego wedle m przepisanych, stosownie do treści art. 98 k.p.c. w zw. z art. 11 ust. 3 z dnia 8 lipca JSr. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz.U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.). W dalszej części procesu strony podtrzymały swoje stanowiska procesowe. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: : 'W dniu 22 sierpnia 201 Ir. „ wniósł do Sądu Rejonowego w k pozew przeciwko Powiatowi zapłatę kwoty 425 zł z 1 iwowymi odsetkami za zwłokę od dnia 10 maja 2011r. do dnia zapłaty. Jako podstawę i 1 3 --- STRONA 11 --- | rza HE EET KM ESR BEE EP PE ES TERE DEC ESR. Sygn. akt XII C 263/12 prawną swojego roszczenia powód wskazał zaistniałe po stronie pozwanego bezpodstawne wzbogacenie (art. 410 $ 2 k.p.c.). W dniu 20 grudnia 2004r. Wydział Komunikacji Starostwa Powiatowego w I 7.pl wydał powodowi kartę pojazdu, który został wcześniej nabyty przez powoda na „pl terenie Unii Europejskiej. Powód został zobligowany do zapłaty kwoty 500 zł na rzecz Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w i za wydanie karty pojazdu, co było niezbędne do odbioru tego dokumentu. Powód opłatę tę uiścił. Powód wezwał Starostę do zapłaty kwoty 425 zł w piśmie z dnia 26 kwietnia 2011r. w terminie 7 dni od otrzymania wezwania tytułem niesłusznie pobranej od niego opłaty | za wydanie karty pojazdu. Pismo to zostało doręczone Staroście / dniu 2 maja 2011r. Postanowieniem z dnia 26 października 2011r. Sąd Rejonowy w w sprawie o sygn. akt I C.381/11 odrzucił powództwo o zapłatę z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Następnie w postanowieniu z dnia 30 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy w Wydział II Odwoławczy w sprawie o sygn. akt II Cz 1691/11 oddalił zażalenie powoda na rozstrzygnięcie sądu I instancji. Okoliczności bezsporne, a ponadto wynikające z pozwu z dnia 27 lipca 2011r. wniesionego w sprawie Sądu Rejonowego w . Wydział Cywilny o sygn. akt I C 381/11 — k, 1-3 ww. akt, postanowienia Sądu Rejonowego w * I Cywilny z dnia 21 września 201 Ir. w sprawie I C 381/11 — k. 34 ww. akt, Przesądowego wezwania do zapłaty z dnia 26 kwietnia 2011r, — k. 6 akt sprawy Sadu Rejonowego w IC 381/11, postanowienia Sąd Okręgowy w Wydział II Odwoławczy w sprawie z dnia 30 grudnia 201 Ir. w sprawie II Cz 1691/11 —k. 49 ww. akt. Stan faktyczny nie był sporny między stronami. Sąd ustalił powyższy stan faktyczny w oparciu o zebrane w sprawie dokumenty urzędowe i prywatne oraz ich kopie, gdyż ich prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. W poczet materiału dowodowego zaliczone zostały także dokumenty znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w I Wydział Cywilny o sygnaturze I C 381/1 I, w tym w szczególności: pozew z dnia 27 lipca 2011r. wniesionego w sprawie Sądu Rejonowego w -- Wydział Cywilny o sygn. akt I C 381/11 -k. 1-3 ww. akt, postanowienie Sądu Rejonowego w I Cywilny z dnia 21 września 2011r. w sprawie I C 381/11 — k. 34 ww. akt, Przesądowe wezwanie do | 2 --- STRONA 12 --- Sygn. akt XII C 263/12 | zapłaty z dnia 26 kwietnia 2011r. — k. 6 akt sprawy Sadu Rejonowego w (ek 381/11, postanowienie Sąd Okręgowy w i Wydział II Odwoławczy w sprawie z dnia 30 grudnia 2011r. w sprawie II Cz 1691/11 —k. 49 ww. akt. Przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów było niezbędne dla poczynienia | x istotnych ustaleń w sprawie. Sąd Okręgowy uznał zatem za wiarygodne wszystkie powołane wyżej dokumenty urzędowe, znajdujące się w aktach sprawy. Autentyczność dokumentów urzędowych, jak również prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art. 252 k.p.c., również Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Tym samym okazały się one istotne dla potrzeb rozstrzygnięcia tego sporu. Żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, stąd Sąd potraktował te kserokopie jako dowody pośrednie istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. Sąd uznał także dokumenty prywatne przedstawione przez strony za wiarygodne, gdyż żadna ze stron nie kwestionowała ich treści. Sąd zważył, co następuje: W niniejszej sprawie powód dochodził odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej wydaniem orzeczenia o odrzuceniu pozwu, od którego nie przysługuje skarga na niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia. Pozew został odrzucony przez Sąd Rejonowy w z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej w sprawach o zwrot nienależycie pobranych opłat za karty pojazdu na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu z uwagi na wejście w życie z dniem 1 stycznia 2010r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych. Następnie postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy w Wydział II Odwoławczy w sprawie o sygn. akt II Cz 1691/11 oddalił zażalenie powoda na rozstrzygnięcie sądu I instancji Strona pozwana, reprezentowana przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa zaprzeczyła twierdzeniom pozwu. Jak wskazano w odpowiedzi na pozew, zakwestionowane przez powoda postanowienie nie może być uznane za niezgodne z prawem w rozumieniu art. 417! $ 2 ke. w zw. z art. 417 $ 1 k.e., gdyż orzeczeniem niezgodnym z prawem uzasadniającym odpowiedzialność Skarbu Państwa jest orzeczenie niewątpliwie sprzeczne z aiepodlegającymi wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć, albo 3 --- STRONA 13 --- = —_ Sygn. akt XII C 263/12 | wydane w wyniku niewłaściwego zastosowania prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej. Sąd Okręgowy w wydając postanowienie w sprawie o sygn. II Cz 1831/11 o oddaleniu zażalenia na postanowienia Sądu Rejonowego w -. z dnia 26 października 2011r. w sprawie o sygn. I C 1381/11 o odrzuceniu =! pozwu, zdaniem strony pozwanej, wszechstronnie ocenił stan faktyczny oraz prawny i dokonał interpretacji przepisów, określając drogę postępowania administracyjnego jako właściwą do roszczeń powoda. Zdaniem pozwanego, roszczenie powoda przysługiwało i przysługuje mu nadal i może być realizowane. Powód nie odniósł zatem żadnego uszczerbku majątkowego w związku z postanowieniem o odrzuceniu pozwu. Zgodnie z art. 417' $ 2 ke. jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. Stosownie do treści art. 424 '* k.p.c., w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych. Zasadą jest zatem zgodnie z art. 424' k.p.c. uzyskanie prejudykatu stwierdzającego, że prawomocne orzeczenie, przez którego wydanie została wyrządzona szkoda, jest niezgodne z prawem. Odejście od tej zasady stanowi art. 424 '* k.p.c., dający możliwość ubiegania się o odszkodowanie bez wcześniejszego uzyskania prejudykatu, gdy od takiego orzeczenia nie przysługuje skarga. W sprawie o zapłatę z powództwa powoda przeciwko Powiatowi wydane zostało postanowienie o odrzuceniu pozwu z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej. Postanowienie to jest prawomocne. W ocenie Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut strony pozwanej, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi niezgodność orzeczenia z prawem w rozumieniu art. 417 k.c., albowiem zagadnienie dopuszczalności drogi sądowej ciągle budzi poważne wątpliwości, a kwestionowane orzeczenie o odrzuceniu pozwu może być zakwalifikowane jedynie jako oczywiście nietrafne, co nie jest tożsame z niezgodnością orzeczenia z prawem. Prosta, | --- STRONA 14 --- p B Sygn. akt XII C 263/12 logiczna wykładnia tego twierdzenia sprowadza się bowiem do tego, że cos jest niezgodne z prawem, a inne orzeczenie jest „trochę niezgodne”. Przy odrzuceniu pozwu powód przegrał sprawę w całości, łącznie z kosztami procesu. Tymczasem roszczenie powoda jest uzasadnione, a także jest dopuszczalna droga sądowa. Przy orzeczeniu zgodnym z prawem powód powinien sprawę wygrać w całości. Tak całkowicie odmienny skutek wynika z orzeczenia, które musi być uznane za niezgodne z prawem. Warto podnieść, że oczywista nietrafność orzeczenia powoduje wprost skutek niezgodności z prawem. O dopuszczalności drogi sądowej w sprawach o zwrot nienależnych opłat za wydanie karty pojazdu, pobranych na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310) przed wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2010r. ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.) przesądził Sąd Najwyższy w Uchwale z dnia 6 czerwca 2012r. w sprawie III CZP 24/12 (Lex 1163931). Stanowisko wyrażone w tej uchwale Sąd w pełni podziela, zważywszy na wcześniejszą linie orzeczniczą aprobującą możliwość wstępowania na drogę postępowania cywilnego w tego typu sprawach (por. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 lipca 201 1r., sygn. akt III CZP 67/11, Lex 1164991, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 sierpnia 2011r., sygn. akt II CNP 11/11, Lex 960519). Kwestia dopuszczalności drogi sądowej w sprawie przeciwko organowi administracji samorządowej o zwrot opłaty za kartę pojazdu toczącej się przed Sądem Rejonowym w ac 381/11) nie była kwestionowana również przez pozwanego. Sąd uznał za zasadne roszczenie powoda o zwrot nadpłaconej tytułem opłaty za wydanie karty pojazdu kwoty 425 zł, pobranej przez organ administracji samorządowej. Obowiązek zwrotu tej nadpłaconej kwoty pozostawał bezsporny, a nadto kwestia ta była wielokrotnie przedmiotem rozważań Sadu Najwyższego i można mówić o wykształceniu się stałej praktyki orzeczniczej w tym przedmiocie (III CZP 67/11, IICNP 11/11). W tym miejscu przywołać należy postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 10 grudnia 2007r. w sprawie C-134/07 (Dz.U. UEC 64, poz. 15) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. (U 6/04, Dz.U. Nr 15, poz. 119), w których uznano opłatę za wydanie karty pojazdu używanego sprowadzanego z innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu za niezgodną z prawem Unii Europejskiej, jak również z Konstytucją RP. 5 --- STRONA 15 --- : | Sygn. akt XII C 263/12 | Jak wskazał w uchwale w sprawie III CZP 24/12 Sąd Najwyższy „mimo, iż od dnia I stycznia 2010r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której jest mowa w ustawie Prawo o ruchu drogowym, stanowi wyraźnie w rozumieniu art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno ż — prawnym, to nie ma to zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tą datą i podlegających zwrotowi. Nie będą to nadpłaty w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72), gdyż takimi się stały dopiero po dniu 1 stycznia 2010r., lecz świadczeniami pieniężnymi pobranymi bez podstawy prawnej, która została zakwestionowana w postaci wskazanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2003r. przez powołane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Z tych i względów zostały one zakwalifikowane do świadczeń nienależnych, będących postacią bezpodstawnego wzbogacenia, dochodzonych na gruncie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych na drodze sądowego procesu 5 cywilnego. " Pogląd ten należy podzielić. Domagając się odszkodowania na podstawie art. 424 '" k.p.c. powód powinien wykazać następujące przesłanki tam wskazane, a to: 1) istnienie orzeczenia prawomocnego, od którego nie przysługuje skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, 2) brak negatywnej przesłanki wymienionej w ww. przepisie, to jest skorzystanie przez powoda z przysługujących mu środków prawnych, 3) szkodę. Odnosząc się zatem do pierwszej z wskazanych powyżej przesłanek, stwierdzić należało, że w sprawie nie został wydany wyrok, a jedynie postanowienie o odrzuceniu pozwu. Sprawa nie toczyła się w postępowaniu nieprocesowym. Zatem powód nie mógł uzyskać prejudykatu na podstawie art. 424 ! k.p.c. i tym samym możliwe jest dochodzenie przez niego roszczenia odszkodowawczego na podstawie art. 424 '"k.p.c. Przechodząc do omówienia drugiej z wskazanych powyżej przesłanek, stwierdzić należało, że powód skorzystał z przysługujących mu środków prawnych, ponieważ wniósł zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu. Zażalenie te zostało oddalone przez sąd II instancji, a inne środki prawne zmierzające do wzruszenia tego orzeczenia nie przysługują. Powód wykazał także, że na skutek niezgodność z prawem postanowienia o odrzuceniu pozwu poniósł szkodę, polegającą na nieuzyskaniu zwrotu kwoty 425 zł niesłusznie pobranej przez organ administracji samorządowej. Szkoda obejmuje również odsetki i koszty procesu poniesione w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w 6 --- STRONA 16 --- —" Sygn. akt XII C 263/12 | sprawie I C 381/11, na którą składają się koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 197 zł . Niewątpliwe fakt wydania przez Sąd Rejonowy w prawomocnego orzeczenia o odrzucenia pozwu o zwrot nadpłaconej tytułem opłaty za kartę pojazdu uznać należy za działanie bezprawne z uwagi na niewłaściwe zastosowanie prawa. Wydanie orzeczenia - prawomocnego odrzucenia pozwu uniemożliwiło powodowi uzyskanie orzeczenia co do istoty sprawy, które w świetle przywołanych już powyżej postanowienia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 10 grudnia 2007r. w sprawie C- 134/07 (Dz.U. UE C 64, poz. 15) oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006r. (U 6/04, Dz.U. Nr 15, poz. 119), uznać należało za zasadne. Powód uzyskałby zatem , orzeczenie odpowiadające swojemu żądaniu i uzyskałby zwrot poniesionych kosztów procesy. Wskazać w tym miejscu należy na adekwatny związek przyczynowy pomiędzy wydaniem orzeczenia o zwrocie pozwu, a szkodą po stronie powoda. ' Nie sposób zgodzić się z zarzutem strony przeciwnej o braku szkody po stronie powoda z niżej przytoczonych przyczyn. Przede wszystkim ponowne wniesienie pozwu przez powoda obejmowałaby jedynie pierwotne roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu, nie zaś koszty postępowania zakończonego postanowieniem o odrzuceniu pozwu. Racjonalnym było skorzystanie przez powodu z możliwości, jaką daje mu art. 424 ' k.p.c. i uzyskanie pełnego odszkodowania, obejmującego zarówno roszczenie pierwotne (425 zł), jak i koszty postępowania wywołane wniesieniem pozwu w sprawie I C 381/11 Sądu Rejonowego w O odsetkach Sąd orzekł w oparciu o art. 481 $ 1 k.c. i zgodnie z żądaniem powoda, to jest zasądzając je od dnia 10 maja 2011r., to jest od dnia następującego po upływie siedmiodniowego terminu wyznaczonego pozwanemu Staroście w wezwaniu do zapłaty z dnia 26 kwietnia 201 Ir., doręczonym mu dnia 2 maja 201 Ir. Koszty niniejszego postępowania Sąd na podstawie art. 98 k.p.c. w całości zasądził od pozwanego na rzecz powoda. Składają się na nie opłata sądowa od pozwu w kwocie 32 zł (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych) oraz koszty zastępstwa procesowego powoda w kwocie 180 zł (par. 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu) wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. SSO Jacek Musielak 7 --- STRONA 17 --- Sygnatura akt XII C 255/2012/ 15 FS wit zz jim KU CN WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 05 września 2012 roku Sąd Okręgowy w ' rydział XIU Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Musielak Protokolant: st. sekr.sąd. Iwona Zawodna-Ratajczak po rozpoznaniu w dniu 05.09.2012 roku w ! sprawy Z powództwa ] przeciwko Skarb Państwa - o zapłatę 1. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę: 622,00 złote ( sześćset dwadzieścia dwa ) z ustawowymi odsetkami od kwoty 425,00 złotych od dnia; 09 marca 2011 roku do dnia zapłaty 2. Zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 229,00 złotych tytułem zwrotu kosztów procests w tym kwolę: 197.00 złotych kosztów zastępstwa procesowego I-/ SSO JACEK MUSIELAK | --- STRONA 18 --- ” B' l Sygn. akt XII C 255/12 : Uzasadnienie Pozwem wniesionym w dniu 1 lutego 2012r. powód wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - <woty 622 zł wraz z ustawowymi odsetkami od kwoty 425 zł od dnia 9 marca 2011r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwu powód wskazał, że domaga się od pozwanego odszkodowania za szkodę wyrządzoną wydaniem w dniu 6 grudnia 2011r. przez Sąd Okręgowy W | Wydział XV Cywilny Odwoławczy w sprawie XV Cz 1831/11 prawomocnego | orzeczenia o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pozwu. Zdaniem powoda | Sąd I instancji błędnie odrzucił pozew z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej, | przedmiotowe orzeczenie oraz postanowienie o oddaleniu zażalenia spowodowało szkodę | polegającą na pozbawieniu powoda możliwości uzyskania w drodze procesu cywilnego | zwrotu kwoty uzyskanej przez pozwanego tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Postanowienia te w ocenie powoda były niezgodne z prawem. Pozwany w odpowiedzi na pozew domagał się oddalenia powództwa. Pozwany podzielił twierdzenia powoda o dopuszczalności drogi sądowej w zakresie roszczenia O 1 | zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu. Jednakże zdaniem pozwanego szkoda ma charakter jedynie hipotetyczny, albowiem postanowienie o odrzuceniu pozwu nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. W odpowiedzi na pozew wniesionej w dniu 30 lipca 2012r. przez pozwanego -Skarb Państwa reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego zastępowanego przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie na rzecz Skarbu Państwa-Prokuratorii Generalnej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pozwany zakwestionował roszczenie co do zasady i co do wysokości. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód : ” zakupił na terytorium Unii Europejskiej używany samochód marki Volkswagen Golf, który został zarejestrowany w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w ! w dniu 28 grudnia 2004r. pod nr rej. na który została wydana karta pojazdu. Za wydanie karty pojazdu powód uiścił w kasie Starostwa Powiatowego w ] spłatę w kwocie 500 zł. 1 —— ___— --- STRONA 19 --- =" | Sygn. akt XII C 255/12 | Dowód: postanowienie z dnia 6 grudnia 201 Ir. Sądu Okręgowego w k. 60- 67 akt I C 123/11 Pismem z dnia 24 lutego 2011r. powód skierował do Starosty Powiatu wezwanie do zapłaty, w którym domagał się od Powiatu _ kwoty 425 zł tytułem zwrotu nadpłaconej części opłaty od pojazdu w terminie 7 dni od otrzymania wezwania. Pismo zostało doręczone w dniu 1 marca 2011r. Dowód: wezwanie do zapłaty z dnia 24 lutego 201 Ir. wraz z dowodem doręczenia k7-8 akt I C 123/11 Postanowieniem z dnia 21 września 2011r. Sąd Rejonowy w I I * Wydział Cywilny odrzucił pozew nnsiny W « == ne SAR przeciwko Powiatowi sprawie o sygn. akt I C 123/11 i nie obciążył powoda kosztami zastępstwa procesowego strony pozwanej. Dowód: postanowienie z dnia 21 września 2011r. Sądu Rejonowego w k. 49 akt IC 123/11 Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011r. Sąd Okręgowy w w Wydziale xV Cywilnym Odwoławczym oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Rejonowego w P z dnia 21 września 2011r. w sprawie o sygn. akt I € | 123/11. l W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy wskazał, że w dotychczasowym stanie prawnym, w orzecznictwie wyjaśniono, że nienależnie pobrane opłaty za kartę pojazdu nie mogą być traktowane jako nadpłaty podatku podlegające szczególnemu unormowaniu w zakresie zasad i trybu ustalania nadpłaty i jej zwrotu co wyłączałoby dla ich dochodzenia drogę sądową. Roszczenia takie jako o zwrot nienależnego świadczenia . mogły być dochodzone na drodze sądowej i nie miały do niego zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. Jednakże z dniem 1 stycznia 2010r. stan prawny uległ zmianie w związku z wejściem w życie ustawy Z dnia 27 sierpnia 2009r, o finansach publicznych. W ocenie Sądu Odwoławczego prawidłowe jest stanowisko Sądu Rejonowego, że opłata za kartę pojazdu stanowi niepodatkowe należności budżetowe, o których mowa w art. 60 ust 7 ustawy o finansach publicznych. Zdaniem Sądu Odwoławczego skoro wezwanie do | zwrotu nadpłaconej części opłaty doręczono Powiatowi : . ; już po wejściu w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych, w sprawie znajdują zastosowanie jej przepisy. Moment ten wyznacza bowiem chwilę wszczęcia postępowania. Wobec tego z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej wstąpiły przesłanki uzasadniające | odrzucenie pozwu. 2 —— on) --- STRONA 20 --- T | Sygn. akt XII C 255/12 Dowód: postanowienie z dnia 6 grudnia 201 Ir. Sądu Okręgowego w - 60-67 akt JC 123/11 Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o zgromadzone w aktach sprawy dokumenty prywatne i urzędowe. Sąd dał wiarę zgromadzonym w sprawie dokumentom urzędowym i prywatnym, gdyż ich prawdziwości nie kwestionowała żadna ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. ! Sąd zważył, co następuje: Powództwo okazało się zasadne. Powód oparł swoje żądanie na treści art. 417'$2 kc w zw. z art. 424 (1b) kpc. Stosownie do treści art. 417!$2 kc jeżeli szkoda została wyrządzona przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu ich niezgodności z prawem, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. Odnosi się to również do wypadku, gdy prawomocne orzeczenie lub ostateczna decyzja zostały wydane na podstawie aktu normatywnego niezgodnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub ustawą. W myśl powołanego przepisu przesłankami odpowiedzialności są: szkoda, fakt jej wyrządzenia | przez wydanie niezgodnego z prawem prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji oraz łączący te zdarzenia związek przyczynowy. Tryb uzyskiwania orzeczenia stwierdzającego niezgodność z prawem prawomocnego orzeczenia sądu cywilnego określony został w przepisach art. 424' - 424** k.p.c. W przepisie art. 4171 $ 2 ke. ustawodawca uzależnia od przedsądu odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wydaniem niezgodnego z prawem aktu indywidualnego o charakterze władczym (prawomocne orzeczenie, ostateczna decyzja). Z art. 4171 $ 2 k.c. wynika ten skutek, że w postępowaniu odszkodowawczym sąd nie może samodzielnie dokonywać ustaleń prejudykalnych, a wystąpienie z roszczeniem odszkodowawczym powinno być poprzedzone rozstrzygnięciem właściwego organu. Jedynie w wypadku prawomocnych orzeczeń, od których skarga nie przysługuje, odszkodowania z tytułu szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem można domagać się bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi, chyba że strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych (art. 424 Ibk.p.c.). W przedmiotowej sprawie zostały zrealizowane wszystkie przesłanki warunkujące | odpowiedzialność pozwanego na podstawie powołanych przepisów. W pierwszej | | I --- STRONA 21 --- w | Sygn. akt XII C 255/12 TATA kolejności wskazać należy, że postanowienie oddalające zażalenie na postanowienie o odrzuceniu pozwu spełnia warunki określone w art. 417'$2 kc- jest prawomocne. Jednocześnie znajduje zastosowanie art. 424(1b) kpc — od orzeczenia nie przysługuje | skarga. Prawomocne orzeczenia, od których skarga nie przysługuje, to w szczególności orzeczenia wydane w sprawach egzekucyjnych (art. 7674 $ 3 kpe) i w postępowaniu upadłościowym (art. 33 ust. 3 p.u.n. i art. 223 ust. 2 p.u.n.), orzeczenia niemerytoryczne (m.in. wydawane w procesie), zarówno kończące postępowanie, jak i niekończące postępowania w sprawie (cały katalog postanowień rozstrzygających kwestie wpadkowe). W sprawie nie zachodzi przesłanka negatywna, ponieważ powód skorzystał z * przysługujących mu środków prawnych, zaskarżając orzeczenie Sądu I instancji odrzucające pozew. Natomiast powodowi nie przysługują żadne środki prawne umożliwiające wzruszenie postanowienia Sądu II instancji o oddaleniu zażalenia na niekorzystne rozstrzygnięcie. Dochodzenie odszkodowania za szkodę wyrządzoną prawomocnym orzeczeniem, ę od którego skarga nie przysługuje, możliwe jest bez uprzedniego stwierdzenia niezgodności orzeczenia z prawem w postępowaniu ze skargi. W tym przypadku niezgodność orzeczenia z prawem może być stwierdzona w ramach postępowania toczącego się w sprawie o odszkodowanie. W okolicznościach niniejszej sprawy powód domagał się od organu administracji publicznej zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu dla samochodów kupionych przez niego i sprowadzonych do Polski z terytorium innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej. Podstawą żądania od powoda powyższej opłaty był $ 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. Nr 137, poz. 1310). Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., U 6/04 (OTK-A Zb.Urz. 2006, nr 1, poz. 3), przepis ten został uznany za sprzeczny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że opłata w kwocie 500 zł w części co do kwoty 425 zł stanowi ukrytą daninę publicznoprawną, nie jest bowiem w tym zakresie ekwiwalentem jakiegokolwiek świadczenia na rzecz rejestrującego pojazd. Obowiązek świadczenia takiej i daniny mógłby być wprowadzony ustawą, a nie aktem niżej rangi. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny orzekł, że $ 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu traci moc z dniem 1 maja 2006 r. Postanowieniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 10 grudnia | 2007 r., C-134/07, w sprawie P "* >rzeciwko Gminie Miasta przepis $ 1 4 oo --- STRONA 22 --- p " Sygn. akt XII C 255/12 LI pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu został uznany za sprzeczny Z prawem unijnym. Trybunał i Sprawiedliwości uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty za wydanie karty pojazdu dla używanego pojazdu sprowadzonego do Polski z któregoś z państw Unii Europejskiej został ustalony na wyższym poziomie (500 zł) niż tożsamy obowiązek dotyczący pojazdów używanych kupionych w Polsce (75 zł), a to oznacza, że opłata pobierana za wydanie karty pojazdu dla samochodów używanych sprowadzonych do Polski miała cechy ukrytego podatku importowego, którego wprowadzenie naruszało swobodę przepływu towarów, zadeklarowaną w art. 90 TFUE. W obecnym stanie prawnym za wydanie karty pojazdu przy jego pierwszej rejestracji na terenie Polski pobierana jest opłata w kwocie 75 zł i (rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa Z dnia 28 marca 2006 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu, Dz.U. Nr 59, poz. 421). W uchwale z dnia 16 maja 2007 r., III CZP 35/07 (OSNC 2008, nr 7-8, poz. 72) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że dopuszczalna jest droga sądowa do dochodzenia roszczenia o zapłatę, którego podstawę stanowi nienależne pobranie opłaty za wydanie karty pojazdu, określonej w $ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu, o czym decyduje stwierdzenie, iż należność ta w konkretnych okolicznościach faktycznych dochodzona jest jako świadczenie pobrane przez osobę prawną bez podstawy prawnej, a dla zażądania jego zwrotu nie została przez ustawodawcę przewidziana droga postępowania przed organami administracji publicznej, w szczególności na podstawie ustawy Z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (jedn. tekst: Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Uchwała ta ukształtowała praktykę sądów powszechnych w sprawach o zapłatę kwot dochodzonych jako równowartość nienależnie pobranych świadczeń - opłat za wydanie kart pojazdów dla pojazdów sprowadzonych na teren Polski z Unii Europejskiej w okresie obowiązywania $ 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu. Podstawę prawną roszczeń zgłaszanych na tej drodze jest art. 410 $ 2 k.c. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 4 lutego 2008 r., I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008, nr 2, poz. 21) przyjął, że skierowane do organu administracji żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie $ | pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu, jest sprawą administracyjną, załatwianą w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 $ 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny zastrzegł, że przyjęcie z __——— — --- STRONA 23 --- wy Sygn. akt XII C 255/12 ob tego stanowiska nie oznacza, iż dla dochodzenia zwrotu opłaty ma być niedopuszczalna / droga postępowania przed sądem powszechnym. O dopuszczalności drogi postępowania 1 przed sądem powszechnym decyduje przede wszystkim wskazana przez powoda podstawa | roszczenia, nie zaś to, czy ono rzeczywiście istnieje. Stwierdzenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, że w oznaczonym zakresie powstaje obowiązek administracyjny nie wyłącza dochodzenia przez stronę roszczenia o zapłatę w zakresie tego obowiązku, jeżeli organ nie zwróci świadczenia. Powyższe prowadzi do wniosku, że roszczenie o zwrot opłaty jako roszczenie o zwrot świadczenia nienależnego może być dochodzone przed sądem powszechnym, a | * domaganie się takiego zwrotu na drodze administracyjnej może przebiegać równolegle do | drogi sądowej. Stanowisko o dopuszczalności drogi sądowej w przedmiotowych sprawach | miało w orzecznictwie Sądu Najwyższego charakter utrwalony i stabilny (tak m.in. l Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25 listopada 201 Ir. III CZP 67/11, uchwała z dnia 6 czerwca 2012r. III CZP 24/12, uchwała z dnia 16 maja 2007 r. II CZP 35/07). Kluczowe jednak dla ustalenia w niniejszej sprawie dopuszczalności drogi sądowej miało ustalenie, czy zmiana przepisów po dniu 1 stycznia 2010r. wpłynęła na właściwość organów rozpoznających roszczenia o zwrot nienależnych opłat za wydanie kart pojazdów. Zważyć trzeba, że obowiązujące od 1 stycznia 2010r. przepisy nowej ustawy o finansach publicznych dotyczące trybu rozstrzygania w zakresie niepodatkowych należności budżetowych nie mogą mieć zastosowania do czynności dokonanych na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego, W tym także do czynności zwrotu opłaty pobranej przed wejściem w życie tej ustawy. Dodatkowo należy wskazać na art. 115 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241 ze |: zm.), zawierający normę intertemporalną, według której do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i nie zakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta nie może się odnieść do spraw zakończonych przed dniem 1 stycznia 2010 r., jak jednak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie sądowo- administracyjnym, brak jednoznacznego stanowiska ustawodawcy co do tego, jakie przepisy należy stosować do zdarzeń mających miejsce przed wejściem w życie nowych przepisów nie oznacza istnienia luki prawnej, a regułą nie może być automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do zdarzeń prawnych, mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. Sprzeciwia się temu zasada nie | działania prawa wstecz, mająca umocowanie w art. 2 Konstytucji, a kwestia przyznania | 6 --- STRONA 24 --- Sygn. akt XII C 255/12 w | pierwszeństwa zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych albo zasadzie | bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i | charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod | uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, Nr 3, poz. 71 oraz uchwała składu pięciu sędziów NSA z dnia 20 października 1997 r., FPK 11/97, ONSA 1998, Nr 1, poz. 10). Wskazana argumentacja prowadzi do wniosku, że mimo iż od dnia 1 stycznia 2010 r. opłata za wydanie karty pojazdu, o której jest mowa w powołanej wcześniej ustawie Prawo Yo ruchu drogowym, stanowi wyraźnie w rozumieniu art. 60 pkt 7 u.f.p. środki publiczne będące niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publiczno-prawnym, to nie ma to zastosowania do opłat nienależnie pobranych przed tą datą i podlegających zwrotowi. Nie będą to nadpłaty w myśl przepisów Ordynacji podatkowej (art. 72), gdyż takimi się stały dopiero po dniu 1 stycznia 2010 r., lecz świadczeniami pieniężnymi pobranymi bez podstawy prawnej. Wskazane rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2003 r. zostało zakwestionowana przez powołane orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości 1 Unii Europejskiej, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego. Z tych względów | zostały one zakwalifikowane do świadczeń nienależnych, będących postacią bezpodstawnego wzbogacenia, dochodzonych na gruncie przepisów obowiązujących przed dniem wejścia w życie nowej ustawy o finansach publicznych na drodze sądowego procesu cywilnego (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2012r. III CZP 24/12). W świetle powyższych rozważań stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy w . w Wydziale XV Cywilnym Odwoławczym, wydając postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pozwu, niewłaściwie zastosował powołane wyżej przepisy i naruszył zasadę lex retro non agit. Sąd zastosował bowiem przepis, który ze względu na wskazaną wyżej zasadę nieretroaktywności prawa, nie mógł mieć zastosowania do stanów faktycznych mających miejsce przed jego wejściem w życie, W konsekwencji orzeczenie to jest niezgodne z prawem. Na skutek niezgodności z prawem postanowienia o odrzuceniu pozwu strona powodowa poniosła szkodę, która polegała na nieuzyskaniu zwrotu kwoty 425 zł. Kwotę tę niesłusznie pobrał od powoda organ administracji. Odrzucenie pozwu spowodowało szkodę polegającą na pozbawieniu możliwości uzyskania przez powoda w drodze procesu cywilnego zwrotu kwoty uzyskanej przez Powiat P tytułem bezpodstawnego wzbogacenia. Ponadto na poniesioną szkodę składają się odsetki i koszty sądowe w łącznej | kwocie 197 zł poniesione w tym postępowaniu sądowym. Koszty te obejmują: opłatę od | A (NN y --- STRONA 25 --- | Sygn. akt XII C 255/12 0 | pozwu W kwocie 30 zł, opłatę od zażalenia w kwocie 30 zł, opłatę skarbową od | pełnomocnictwa-17zł, koszty zastępstwa procesowego za obie instancje w wysokości 120 zł ($6 pkt 1 oraz $12 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 |. września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez ' Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu -Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.) Poniesiona przez powoda szkoda pozostaje w adekwatnym związku przyczynowym z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem i obejmuje rzeczywisty uszczerbek w majątku powoda związany z brakiem zwrotu opłaty i poniesionymi kosztami procesu. *. Podnieść należy, że pełne odszkodowanie może powód uzyskać tylko w tym procesie. Nie ma szans na uzyskanie utraconych kosztów procesu z pierwotnej sprawy zakończonej | odrzuceniem pozwu w innym postępowaniu, w szczególności w powództwie przeciwko | Powiatowi Nowotomyskiemu. | Z uwagi na powyższe, na podstawie wyżej cytowanych przepisów, Sąd zasądził od l pozwanego na rzecz powoda kwotę 622 zł. Sąd zasądził odsetki na rzecz powoda na podstawie art. 481 $ 1 i 2 kee., zgodnie z którym, jeżeli dłużnik spóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel , może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie ponosił żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności. Zgodnie z art. 455 kc roszczenie w zakresie kwoty 425 zł stało się wymagalne z upływem terminu wskazanego w wezwaniu organu administracji do zapłaty, zatem dłużnik pozostawał w opóźnieniu od dnia 9 marca 201 Ir. Roszczenie odsetkowe wobec pozwanego znajduje uzasadnienie w treści art. 361$2 kc, zgodnie z którym w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które + poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Sąd orzekł o kosztach procesu mając na względzie art. 98 k.p.c. i na tej podstawie obciążył kosztami postępowania w całości pozwanego i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 229 złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Na koszty procesu złożyły się opłata od pozwu w kwocie 32 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 180 zł ($6 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu -Dz. U. z dnia 3 października 2002 r.) I! SSO Jacek Musielak : 8 _ ___ .V. --- STRONA 26 --- Sygn. akt XII C 481/12 ja KN ŻAL. SARA 9 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 maja 2012 r Sąd Okręgowy w XII Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący: SSO Katarzyna Krzymkowska Protokolant: Agnieszka Nowak po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. w | na rozprawie sprawy z powództwa: przeciwko: Skarbowi Państwa — Prezesowi Sądu Okręgowego o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego sędzia: K. Krzymkowska _ ——©m©m€m9€Ń$CcC wy --- STRONA 27 --- | XIIC 481/12 UZASADNIENIE Powodowie i wnieśli o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego w na swoją rzecz kwoty 622 zł wraz z odsetkami ustawowymi od kwoty 425.00 zł od dnia 5.07.2011 roku i kosztami postępowania. Jako podstawę roszczenia wskazali art. 417! $ 2 kc i art. 424!* kpe podnosząc, że ponieśli szkodę majątkową w wyniku wydania przez sąd prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem. Podnieśli przy tym, że chodzi o prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w z dnia 8 listopada 2011 roku w sprawie XV Cz 1562/11, w którym sąd ten oddalił zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego W z dnia 2.09.2011 roku w sprawie I C 342/11 o odrzuceniu pozwu. Powodowie wskazali, że od tego orzeczenia nie przysługiwała już dalsza droga odwoławcza oraz opisali w uzasadnieniu pozwu dlaczego ich zdaniem powyższe orzeczenie jest niezgodne z prawem. Wysokość świadczenia dochodzonego w niniejszym procesie stanowi zdaniem powodów ich szkodę jaką ponieśli na skutek wydania powyższego orzeczenia. Kwota 425 zł jest to zdaniem powodów kwota jaką pobrał od nich organ administracji i niesłusznie się nią wzbogacił, a kwoty której strona powodowa nie odzyskała ze względu na odrzucenie pozwu, co zamknęło możliwość dochodzenia roszczenia, kwota 197 zł stanowi wysokość kosztów jakie powodowie ponieśli w postępowaniu przed sądem oraz od 5.07.2011 roku powodowie dochodzą odsetek ustawowych od daty wymagalności roszczenia od kwoty 425 zł. Pozwany Skarb Państwa — Prezes Sądu Okręgowego w — działający przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie od powodów na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Zdaniem pozwanego zakwestionowane orzeczenie sądu nie może być uznane za niezgodne z prawem oraz pozwany zaprzeczył, aby w wyniku wydania tego orzeczenia nastąpiła szkoda w majątku powodów wskazując, że orzeczenie sądu o odrzuceniu pozwu nie wy powiada się 0 roszczeniu powodów, a skutkuje powstaniem obowiązku organu administracyjnego rozpoznania sprawy. Zdaniem pozwanego, jeżeli więc roszczenie powodów istniało to istnieje nadal i powodowie mogą go dochodzić w toku postępowania administracyjnego. Sąd ustalił co następuje: Powodowie i w postępowaniu cywilnym przed Sądem Rejonowym w w sprawie I C 342/11 domagali się od pozwanego Powiatu zapłaty kwoty 425 zł | ____—wę _ Z... --- STRONA 28 --- wraz z odsetkami ustawowymi od dnia 5.07.2011 roku oraz kosztami postępowania. Postanowieniem z dnia 2.09.2011 roku sąd odrzucił pozew. Postanowienie to zostało zaskarżone przez powodów i po rozpoznaniu zażalenia Sąd Okręgowy W postanowieniem z dnia 8.1 1.2011 roku oddalił zażalenie. W uzasadnieniu sądy I i II instancji szeroko wyjaśniły przyczyny, dla których uznały, iż droga sądowa nie była dopuszczalna dla dochodzenia przedmiotowego roszczenia. Sądy wskazały, że dla dochodzenia przedmiotowego roszczenia właściwa jest droga postępowania administracyjnego, którą uznały za otwartą dla powodów. Sądy uznały, że wniosek skierowany przez powodów do organu administracji o zwrot opłaty faktycznie zainicjował postępowanie administracyjnie niezależnie od tego, czy organ we właściwy sposób to pismo zakwalifikował. Z treści pozwu w niniejszym postępowaniu nie wynika, aby powodowie popierali swoje roszczenia na drodze postępowania administracyjnego. okoliczności niesporne, treść pozwu, wezwania do zapłaty, orzeczeń wraz z uzasadnieniami w aktach sprawy I C 342/11 Sądu Rejonowego w ( k. 2-4, 7-11, 29-33) Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie był sporny pomiędzy stronami i wynikał z treści powołanych dokumentów oraz twierdzeń pozwu. Sporna była ocena prawna zaistniałej sytuacji. Sąd zważył co następuje: Powodowie zasadności swojego roszczenia o odszkodowanie upatrywali w treści art. 424 ' kpc wskazując, że od powyższego prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w w sprawie XV Cz 1562/11 z dnia 8.11.2011 roku nie przysługuje skarga o stwierdzenie jego niezgodności z prawem. Powodowie podnieśli, że na skutek wydania powyższego orzeczenia ponieśli szkodę majątkową w postaci utraty możliwości odzyskania części opłaty za wydanie karty pojazdu oraz szkodę majątkową w postaci poniesienia kosztów postępowania w sprawie cywilnej. Zgodnie z art. 424' kpc warunkiem domagania się stwierdzenia niezgodności Z prawem prawomocnego orzeczenia sądu jest poniesienie przez stronę szkody. W pierwszej kolejności należy więc ustalić — zgodnie z art. 361 $ 11 2 kc, czy pomiędzy zdarzeniem , Z którym powodowie wiążą powstanie szkody w ich majątku ( wydaniem w/w prawomocnego orzeczenia sądu) a uszczerbkiem w ich majątku, zachodzi związek przyczynowy, gdyż dłużnik ponosi odpowiedzialność jedynie za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. | =—=—--,_< "<-> --- STRONA 29 --- Biorąc pod uwagę treść w/w prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w H a w szczególności jego szczegółowego uzasadnienia, odsyłającego wprost stronę powodową na drogę postępowania administracyjnego, należy uznać, że strona powodowa powinna w pierwszej kolejności skorzystać ze wskazanej drogi postępowania administracyjnego, które zostało wskazane jako właściwe do rozpoznania roszczeń powodów. Zaznaczyć przy tym trzeba, że żądanie powodów nie zostało rozpoznane merytorycznie przez sąd powszechny, czyli, że sąd powszechny nie wypowiedział się o jego zasadności lub niezasadności pod względem materialnoprawnym. Sąd Okręgowy w w uzasadnieniu postanowienia z dnia 8.11.2011 roku w sprawie XV Cz 1562/11 jak i Sąd Rejonowy w w postanowieniu z dnia 2.09.2011 roku w sprawie I © 342/11 szczegółowo opisały sytuację prawną powodów jeśli chodzi o zainicjowaną już drogę postępowania administracyjnego. Jako podanie o zwrot opłaty sąd I instancji potraktował wniosek powodów o zwrot opłaty skierowany do właściwego organu administracji ( pismo do Starosty z dnia 21.06.2011 roku — odpis k. 7 akt 1 C 342/11 Sądu Rejonowego w ). Sądy obu instancji w swoich uzasadnieniach opisały drogę postępowania organu administracji z podaniem strony, w powołaniu na art. 61 $ 3 kpa, wskazując, że wszczęcie postępowania administracyjnego o zwrot nadpłaty opłaty za kartę pojazdu nastąpiło wraz z doręczeniem organowi administracji wezwania powodów do uiszczenia nadpłaty ( 27.06.2011 roku). To przesądza o niedopuszczalności drogi sądowej z uwagi na treść przepisów ustawy Z dnia 27.08.2009 roku o finansach publicznych. Sądy nie stwierdziły prawomocnego zwrotu tego podania. Sądy nie znalazły więc podstaw do zastosowania art. 199! kpe w niniejszej sprawie, gdyż brak było prawomocnego orzeczenia organu administracji lub sądu administracyjnego oO uznaniu swojej niewłaściwości. W konsekwencji należy uznać, że Sąd Okręgowy w we wskazanym wyżej postanowieniu o oddaleniu zażalenia na odrzuceniu pozwu jak również sąd I instancji, oznaczyły jasno drogę postępowania administracyjnego dla powodów, którą powodowie mogli i powinni zrealizować dla odzyskania dochodzonego świadczenia. Sąd Rejonowy w wskazał nawet na uprawnienie powodów do wniesienia skargi na bezczynności organu administracji. Z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby powodowie podjęli chociażby próbę realizacji tej drogi. Droga ta, zdaniem sądu, była konieczna dla dochodzenia roszczeń w niniejszym postępowaniu tym bardziej, że zgodnie z art. 66 $ 4 kpa organ administracji nie może zwrócić podania strony Z tej przyczyny, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, jeżeli w danej sprawie sąd uznał się za niewłaściwy. __— — --- STRONA 30 --- W końcu oceniając zarzuty powodów co do niezgodności z prawem wydanego przez Sąd Okręgowy W w sprawie XV Cz 1562/11 postanowienia o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pozwu Z uwagi na niedopuszczalność drogi sądowej należy mieć na uwadze stanowisko wyrażone przez Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 2.12.2010 roku w sprawie I CNP 4/10, gdzie stwierdził, że „ niezgodność wyroku z prawem w rozumieniu art. 424.1] $ 1 KPC, powodująca powstanie odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa, musi mieć charakter kwalifikowany, elementarny i oczywisty, tylko bowiem w takim przypadku wyrokowi sądu można przypisać cechy bezprawności. Wybór przez sąd orzekający w sprawie jednej z możliwości interpretacji przepisów prawa, nawet jeśli okaże się ona nieprawidłowa, nie oznacza niezgodności wyroku z prawem w rozumieniu przepisu art, 424[1] $ 1 KPC. Stwierdzenie bezprawności prawomocnego wyroku nie może nastąpić bez sięgnięcia do istoty władzy sądowniczej, polegającej na tym, iż sędzia orzeka w warunkach niezawisłości, w sposób bezstronny, kierując się nie tylko obowiązującym prawem, ale także własnym sumieniem i przysługującą mu swobodą w ocenie prawa i faktów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia.” Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy i oceny wskazanego postanowienia Sądu Okręgowego w należy stwierdzić, że sąd wszechstronnie ocenił stan faktyczny oraz prawny i dokonał interpretacji wybierając określone rozstrzygnięcie szeroko je uzasadniając. Jednocześnie wyraźnie określił drogę postępowania administracyjnego jako właściwą dla dochodzenia roszczeń powodów. Należy zaznaczyć, że sąd w postępowaniu cywilnym nie jest związany podstawą prawną roszczenia, na którą powołują się powodowie, ale po ustaleniu podstawy faktycznej roszczenia obowiązkiem sądu jest zastosowanie właściwych przepisów prawa. W szczególności przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu ( świadczenie nienależne) wskazywane jako podstawa dochodzonego roszczenia przez powodów nie znajdują zastosowania w sytuacji, gdy sąd ustali, że roszczenie znajduje podstawę w innym stosunku prawnym. W rezultacie sąd uznał, że Sąd Okręgowy w wydając kwestionowane przez powodów postanowienie o oddaleniu zażalenia na postanowienie o odrzuceniu pozwu nie zamknął powodom drogi do dochodzenia roszczenia na drodze postępowania administracyjnego jak również szczegółowo uzasadnił swoje stanowisko. Tym samym brak jest podstaw do uznania powyższego orzeczenia za jednoznacznie niezgodne z prawem, tym bardziej, że strona powodowa nie wykazała, aby z tego powodu poniosła szkodę w rozumieniu art. 424 "kpc. Zachodziły więc podstawy do oddalenia powództwa. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 98 $ 1- 4 kpe, ar. 99 kpe w zw. z art. 11 ust 3 ustawy z dnia 8.07.2005 roku o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa ( Dz. U. nr 0 _—-0ć-.. --- STRONA 31 --- | 169,poz.1417 z późn. zm.) i $ 6 pkt 2 Rozp. Min. Spr. w sprawie opłat za czynności adwokackie ( Dz. U. nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). sędzia: K. Krzymkowska (©

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Nydział#XII C 462/2012/15 ZŁ Ss RY ZA esczł wy WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań#art. 424 k.p.c.#art. 98 k.p.c.#art. 11 ust.#art. 232 k.p.c.#art. 252 k.p.c.#art. 417 k.c.#art. 60 pkt 7 ustawy#art. 424 Pk.p.c.#art. 424 bkpe#art. 13 ust.#art. 13 ust. 1 ustawy#art. 60 ust#art. 424 Ibk.p.c.#art. 33 ust. 3 p.u.n.#art. 223 ust. 2 p.u.n.#art. 77 ust. 4 pkt#art. 92 ust.#art. 217 Konstytucji.#art. 90 TFUE.#art. 115 ust. 1 ustawy#art. 2 Konstytucji#art. 60 pkt 7 u.f.p.#art. 455 kc#art. 11 ust