Wyrok XII C 446/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2012 roku Sąd Okręgowy w

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: XII C 446/11 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 października 2012 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny w składzie następującym: po rozpoznaniu w dniu 2 października 2012 roku w Gliwicach sprawy z powództwa E. B. przeciwko Towarzystwo (...) Spółce Akcyjnej w W. o zapłatę 1. zasądza od pozwanej Towarzystwo (...) Spółki Akcyjnej w W. na rzecz powoda E. B. kwotę 90 000 (dziewięćdziesiąt tysięcy) złotych z ustawowymi odsetkami od dnia 24 maja 2011 roku do dnia zapłaty; 2. ustala odpowiedzialność pozwanej na przyszłość za skutki wypadku w dniu 12 czerwca 2010 roku; 3. umarza postępowanie w zakresie ograniczonego żądania; 4. oddala żądanie w pozostałym zakresie; 5. zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 8 117 (osiem tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu; 6. poleca Kasie Sadu Okręgowego w Gliwicach zwrócić pozwanej kwotę 356,39 (trzysta pięćdziesiąt sześć i 39/100) złotych tytułem niewykorzystanej zaliczki na wydatki. Sygn. akt XI I C 446/11 Przewodniczący: SSO Andrzej Kieć Protokolant: protokolant Łukasz Rusinek --- STRONA 2 --- UZASADNIENIE d o wyroku z dnia 16 października 2012 roku Powód E. B. wniósł o zasądzenie na swoją rzecz od pozwanego Towarzystwa (...) S.A. w W. kwoty 90.000zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną przez powoda krzywdę, wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 11 października 2010 roku i obciążenie pozwanego kosztami postępowania. Dodatkowo powód wniósł o ustalenie odpowiedzialności pozwanego na przyszłość, za szkody mogące powstać jako skutek tego zdarzenia. Na uzasadnienie swego żądania powód podał, że w dniu (...) ucierpiał w wypadku komunikacyjnym, którego sprawcą był J. G., który na skutek nieumyślnego naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym przez niedostateczną obserwację jezdni przed otwarciem drzwi samochodu, uderzył nimi w rower kierowany przez nadjeżdżającego powoda. Uderzenie spowodowało upadek powoda, w wyniku którego doznał on licznych obrażeń ciała w postaci ostrego krwiaka nadtwardówkowego okolicy ciemieniowej lewej, stłuczenia krwotocznego lewego płata czołowego, skroniowego i potylicznego, złamania piramidy kości skroniowej lewej i kości ciemieniowej lewej. Pozwana co do zasady nie kwestionuje faktu i okoliczności zaistnienia szkody, bezprawności zachowania sprawcy, jego winy i odpowiedzialności pozwanej jako ubezpieczyciela, co potwierdza fakt częściowego spełnienia przez pozwaną świadczenia w kwocie 35.000zł. Nawet w przypadku zakwestionowania powyższych okoliczności, bezprawność zachowania i wyłączna wina sprawcy szkody J. G. nie budzą wątpliwości, albowiem zostały stwierdzone prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w T… z dnia (...), w sprawie o sygnaturze VIK 1437/10. Wskutek zdarzenia doszło do naruszenia dobra osobistego powoda - zdrowia, a zdarzenie skutkowało ciężkim kalectwem. Obecny stan zdrowia powoda, złożoność doznanych przez niego obrażeń uzasadnia także ustalenie odpowiedzialności pozwanej na przyszłość za skutki wypadku. W tym stanie rzeczy powództwo jest zasadne. Pismem procesowym z dnia 25 kwietnia 2012 roku (k.172), powód ograniczył powództwo, wnosząc o zasądzenie od pozwanej kwoty 90.000zł wraz z ustawowymi odsetkami w stosunku rocznym od dnia 21 października 2010 roku. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa i zasądzenie kosztów procesu. Nie kwestionując podstaw swej odpowiedzialności podniósł, iż roszczenie jest wygórowane. Wskazał, że przyjął odpowiedzialność i spełnił świadczenie w kwocie 35.000zł tytułem zadośćuczynienia. Pozwany zakwestionował także roszczenie odsetkowe od daty 11 października 2010 roku. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu (...) powód ucierpiał w wypadku komunikacyjnym, którego sprawcą był J. G.. Wina sprawcy została stwierdzona wyrokiem Sądu Rejonowego w T… z dnia (...), w sprawie o sygnaturze VIK 1437/10. Sprawca wypadku miał zawartą umowę ubezpieczenia komunikacyjnego OC w Towarzystwie (...) S.A. w W.. Pozwany w procesie likwidacji szkody, przyznał powodowi zadośćuczynienie w wysokości 35.000zł. W wyniku wypadku powód doznał licznych obrażeń ciała w postaci ostrego krwiaka nadtwardówkowego okolicy ciemieniowej lewej, stłuczenia krwotocznego lewego płata czołowego, skroniowego i potylicznego, złamania piramidy kości skroniowej lewej i kości ciemieniowej lewej. Powód doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 60% (e. bez zmian charakterologicznych - 30%, zaburzenia mowy nieznacznego stopnia - 20%, niesłuch w zakresie 40-300Hz - 10%. W wyniku zdarzenia powód został wyeliminowany z życia rodzinnego, zawodowego i społecznego. Uraz jest szczególnie dokuczliwy z uwagi na naruszenie tkanki szczególnie wrażliwej tj. mózgowia - ośrodkowego układu nerwowego, powodując rozlane uszkodzenie z zespołem objawów klinicznych sfery psychicznej, zwane e. pourazową. Spowodował także utrzymujące się nadal utrudnione komunikowanie się z otoczeniem, zwane afazją. Wypadek uszkodził nerw VIII po lewej stronie powodując niedosłuch. Uszkodzenia mają charakter trwały i nie należy się spodziewać --- STRONA 3 --- poprawy nawet po przeprowadzonym leczeniu. Powód wymaga stałego wsparcia osób trzecich. W chwili wypadku powód był emerytem. Uzyskiwał świadczenie w wysokości 1600zł miesięcznie. Przed przejściem na emeryturę pracował w sortowni na kopalni. Obecnie utrzymuje się z emerytury w wysokości 1900zł miesięcznie. Nie otrzymuje żadnych zasiłków. Przed wypadkiem powód był czynny rodzinnie i zawodowo. Wykonywał różne prace (wycinał i rąbał drzewo, zrzucał węgiel) przy domu i w ogródku, chodził na spacery, jeździł na rowerze. Powód ciągle bierze leki przeciwbólowe. Boli go zwłaszcza lewa strona głowy, kark, szyja, kręgosłup. Ma problemy z utrzymaniem równowagi, cierpi na chwilowe utraty pamięci. W domu nic nie może robić, bo po kilku schyleniach ma zawroty głowy. Często jest senny. Samodzielnie jest w stanie obrać ziemniaki (choć odczuwa przy tym bóle lewego kciuka) i zaparzyć herbatę. Poza cierpieniem fizycznym powód doznał także cierpień o charakterze psychicznym, wynikającym z zarówno obaw o jakość dalszego życia, ale także żalu, że pewne czynności, które do tej pory powód wykonywał z upodobaniem, nie będą już możliwe do wykonania z powodu doznanego wskutek wypadku uszczerbku na zdrowiu. Powoduje to u powoda frustrację i przygnębienie. dowodu: akta szkodowe, pismo pozwanego z 22.03.20nr (k.22), pismo powoda z 13.04.20nr (k.23), pismo pozwanego z 24.05.20nr (k.24), wyrok SR w T. (k.10), dokumentacja lekarska (k.11-21, k.87-138, k.140-148), zeznania świadków H. B. (k.66-67), A. F. (k.64-66), zeznania powoda (k.153-154), opinia biegłego (k.177-179). Powyższy stan faktyczny sąd ustalił w oparciu o powołane powyżej dowody. Analizując zebrany materiał dowodowy sąd w całej rozciągłości dał wiarę opinii biegłego z zakresu medycyny. Opinia jest rzetelna, jednoznaczna, kompleksowa i oparta o szczegółową dokumentację medyczną oraz badanie powoda. Biegły w oparciu o posiadaną przez siebie specjalistyczną wiedzę wydał kompleksową opinię dotyczącą stanu zdrowia powoda, jak również określił w jakim stopniu zdarzenie przyczyniło się do jego aktualnego stanu zdrowia oraz szczegółowo określili możliwości podjęcia pracy przez powoda. Opinia ta nie została przez strony zakwestionowana. Sąd dał wiarę dowodom z dokumentów jako nie kwestionowanym przez strony postępowania. Sąd dał również wiarę zeznaniom powoda (k.153-154) i świadków H. B. (k.66-67) oraz A. F. (k.64-66), w zakresie jego bólu i dolegliwości spowodowanych wypadkiem oraz frustracji związanej z brakiem normalnego funkcjonowania w środowisku albowiem były zgodne, logiczne wzajemnie się potwierdzały i uzupełniały a przez to były wiarygodne. Sąd zważył, co następuje: Powód oparł swe roszczenie na przepisie art. 445kc, zgodnie z którymi w razie uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, naprawienie szkody obejmuje wszystkie wynikłe z tego powodu koszty, a sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę pieniężną tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Sama zasada odpowiedzialności pozwanego jest bezsporna, sporna jest natomiast wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. O rozmiarze należnego zadośćuczynienia decyduje rozmiar doznanej krzywdy, albowiem zadośćuczynienie ma na celu naprawienie szkody niemajątkowej, wyrażającej się doznaną krzywdą w postaci cierpień fizycznych i psychicznych. Niedający się ściśle wymierzyć charakter krzywdy sprawia, że ustalenie jej rozmiaru, a tym samym wysokości zadośćuczynienia zależy od oceny sądu. Przepisy prawa co prawda nie określają kryteriów, jakimi sąd winien kierować się ustalając wysokość zadośćuczynienia, ale niewątpliwie ocena sądu winna się opierać na całokształcie okoliczności sprawy. Z kolei przy ustalaniu rozmiaru cierpień powinny być uwzględniane zobiektywizowane kryteria oceny, odniesione do indywidualnych okoliczności danego wypadku. Oceniając rozmiar doznanej krzywdy trzeba wziąć pod uwagę całokształt okoliczności, a w tym: stopień cierpień zarówno psychicznych jak i fizycznych, intensywność tych cierpień i czas ich trwania, nieodwracalność następstw wypadku (kalectwo, oszpecenie), rodzaj wykonywanej pracy, szanse na przyszłość, poczucie nieprzydatności społecznej, bezradność życiową oraz innego podobnego rodzaju czynniki. --- STRONA 4 --- Z uwagi na fakt, że zadośćuczynienie pełni funkcję kompensacyjną, przyznana suma pieniężna ma stanowić przybliżony ekwiwalent poniesionej szkody niemajątkowej. Powinna zatem wynagrodzić doznane cierpienia fizyczne i psychiczne oraz ułatwić przezwyciężanie ujemnych przeżyć, aby w ten sposób przynajmniej częściowo przywrócona została równowaga zachwiana na skutek popełnienia czynu niedozwolonego (tak SN w wyroku z dnia 9 listopada 2007 roku, VCSK 245/07, LEX nr 369691). Ponadto zadośćuczynienie, choć niewątpliwie zawiera w sobie funkcję represyjną, nie jest karą, lecz sposobem naprawienia krzywdy. Chodzi tu o krzywdę ujmowaną jako cierpienie fizyczne, a więc ból i inne dolegliwości oraz cierpienia psychiczne, czyli negatywne uczucia przeżywane w związku z cierpieniami fizycznymi lub następstwami uszkodzenia ciała, czy rozstroju zdrowia w postaci np. zeszpecenia, wyłączenia z normalnego życia itp. Celem zadośćuczynienia jest przede wszystkim złagodzenie tych cierpień. Winno ono mieć charakter całościowy i obejmować wszystkie cierpienia fizyczne i psychiczne, zarówno już doznane, jak i te, które zapewne wystąpią w przyszłości (a więc prognozy na przyszłość). Przy ocenie więc "odpowiedniej sumy" należy brać pod uwagę wszystkie okoliczności danego wypadku, mające wpływ na rozmiar doznanej krzywdy (wyrok SN z 3 lutego 2000 r. I CKN 969/98 LEX nr 50824). Powód na skutek wypadku niewątpliwie doznał poważnych obrażeń ciała, które połączone były z dolegliwościami bólowymi. Przebył długotrwałe leczenie i rehabilitację. Doznane przez powoda cierpienia uzasadniały ustalenia znacznego uszczerbku na zdrowiu stwierdzonego przez biegłego na 60%. Jak ustalono wyżej, bezpośrednio po wypadku natężenie cierpień fizycznych było znaczne. Uraz powoda jest szczególnie dokuczliwy z uwagi na naruszenie mózgowia - ośrodkowego układu nerwowego, powodując rozlane uszkodzenie z zespołem objawów klinicznych sfery psychicznej, zwane e. pourazową. Spowodował także utrzymujące się nadal utrudnione komunikowanie się z otoczeniem, zwane afazją. Wypadek uszkodził nerw VIII po lewej stronie powodując niedosłuch. Uszkodzenia mają charakter trwały i nie należy się spodziewać poprawy nawet po przeprowadzonym leczeniu. Powód wymaga stałego wsparcia osób trzecich. W chwili wypadku powód był emerytem. Uzyskiwał świadczenie w wysokości 1600zł miesięcznie. Przed przejściem na emeryturę pracował w sortowni na kopalni. Obecnie utrzymuje się z emerytury w wysokości 1900zł miesięcznie. Nie otrzymuje żadnych zasiłków. Przed wypadkiem powód był czynny rodzinnie i zawodowo. Wykonywał różne prace (wycinał i rąbał drzewo, zrzucał węgiel) przy domu i w ogródku, chodził na spacery, jeździł na rowerze. Obecnie powód nie może wykonywać tych czynności, co ma wpływ na jakość jego życia. W domu nic nie może robić, bo po kilku schyleniach ma zawroty głowy. Często jest senny. Samodzielnie jest w stanie obrać ziemniaki (choć odczuwa przy tym bóle lewego kciuka) i zaparzyć herbatę. Powód ciągle bierze leki przeciwbólowe. Boli go zwłaszcza lewa strona głowy, kark, szyja, kręgosłup. Ma problemy z utrzymaniem równowagi, cierpi na chwilowe utraty pamięci. Poza cierpieniem fizycznym powód doznał zatem także cierpień o charakterze psychicznym, wynikającym z zarówno obaw o jakość dalszego życia, ale także żalu, że pewne czynności, które do tej pory powód wykonywał z upodobaniem (jazda na rowerze, spacery, prace w ogródku), nie będą już możliwe do wykonania z powodu doznanego wskutek wypadku uszczerbku na zdrowiu. Powód z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością nie będzie już mógł nigdy wykonywać pracy zawodowej. Powoduje to u powoda frustrację i przygnębienie. Analizując doznane przez powoda obrażenia pozostające w związku przyczynowym ze zdarzeniem sąd uznał, że zasądzona tytułem zadośćuczynienia kwota 90.000 zł jest kwotą, która w sposób adekwatny wyrówna powodowi doznane krzywdy, biorąc pod uwagę już wypłaconą kwotę 35.000,00 złotych tytułem zadośćuczynienia. Mając na uwadze wyżej wskazane nasilenie cierpień, długotrwałość choroby, rozmiar kalectwa, trwałość następstw zdarzenia oraz konsekwencje uszczerbku na zdrowiu w dziedzinie życia osobistego (zubożenie życia towarzyskiego, konieczność zarzucenia planów życiowych, rezygnacja z pracy) należy uznać zasądzoną kwotę za słuszną, adekwatną oraz godziwą - umożliwiającą w ocenie Sądu przystosowanie się do życia w nowej rzeczywistości. Biorąc powyższe pod uwagę orzeczono jak w punkcie 1 sentencji na podstawie art. 445 par. 1 kc. Ze względu na charakter zmian pourazowych, stopień złożoności urazów i obecny stan zdrowia powoda, który w przyszłości --- STRONA 5 --- może ulegać mianie, ustalono odpowiedzialność pozwanego na przyszłość za skutki wypadku, jakiego doznał powód w dniu (...), orzekając jak w punkcie 2 wyroku. Odnośnie przedziału odsetkowego za okres od 11.10-21.10.2010r, sąd umorzył postępowanie na zasadzie art. 203 k.p.c w związku z art. 355§1 k.p.c., mając na względzie fakt, że powód ograniczył roszczenie w tym zakresie. Sąd oddalił żądanie powoda zasądzenia odsetek za okres od 21.10.2010r-23.05.2011r. Z korespondencji przedprocesowej, zawartej w aktach szkodowych wynika, że powodowi początkowo przyznano zadośćuczynienie w wysokości 35.000zł. Powód w piśmie z dnia 13 kwietnia 2011 roku uznał proponowaną sumę zadośćuczynienia za nieadekwatną do rozmiaru poniesionych cierpień. Ostateczne żądanie powód sprecyzował na kwotę 125.000zł i wezwał pozwanego do zapłaty pozostałej części roszczenia w wysokości 90.000zł, nie później niż w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Powód nie wykazał ażeby wcześniej, przed pismem z dnia 13 kwietnia 2011r., wezwał pozwanego stanowczo do zapłaty a w konsekwencji by wcześniej nastąpiła wymagalność świadczenia. Wymagalność taka istniała natomiast w dniu 24 maja 2011r, co wynika z pisma pozwanego z tej daty. Biorąc powyższe pod uwagę należało uznać, iż pozwany był w opóźnieniu co do dochodzonego roszczenia od dnia 24 maja 2011 roku, zatem na zasadzie art.481kc w zw. z 817§1kc, zasądzono odsetki od tej właśnie daty. O kosztach procesu, stosownie do jego wyniku, orzeczono po myśli art. 98 kpc, zasądzając od pozwanej na rzecz powoda kwotę 8117zł. Na kwotę tę składają się opłata od pozwu w wysokości 4500zł oraz koszty zastępstwa procesowego według taryfy wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 3617zł. Sąd, stosownie do art. 80ust.1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2005r, nr 167, poz.1398), zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie różnicę między opłatą pobraną a opłatą należną, nakazał zwrócić pozwanej ze Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Gliwicach kwotę 356,39zł, tytułem niewykorzystanej nadwyżki na poczet wynagrodzenia biegłego. W dniu 14.03.2012r pozwany wpłacił kwotę 600zł tytułem zaliczki na poczet wynagrodzenia biegłego. Z kwoty tej przyznano biegłemu wynagrodzenie za sporządzoną opinię w wysokości 198,38zł (k.180), oraz zwrot placówkom medycznym kosztów dostarczonej do sądu dokumentacji medycznej powoda w kwotach: 14,71zł, 16,24zł, 7,85zł, 6,43zł (k.156-159) łącznie w kwocie 45,23zł. Z uiszczonej przez pozwanego zaliczki wykorzystano zatem kwotę 243,61zł, co oznacza, że niewykorzystana zaliczka w wysokości 356,39zł winna zostać pozwanemu zwrócona. SSO Andrzej Kieć