Postanowienie XII C 41/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach

--- STRONA 1 --- Sygn. akt: XII C 41/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 26 maja 2015 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSO Andrzej Kieć Protokolant: protokolant sądowy Łukasz Rusinek po rozpoznaniu w dniu 26 maja 2015 roku w Gliwicach sprawy z powództwa H. K. przeciwko J. J. (1) o zapłatę 1. oddala powództwo; 2. przyznaje adwokatowi M. F. ze Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 4428 (cztery tysiące czterysta dwadzieścia osiem) złotych w tym podatek VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt XII C 41/14 UZASADNIENIE Powód H. K. wniósł o zasądzenie na jego rzecz od pozwanego J. J. (1) kwoty 85 000 zł. z ustawowymi odsetkami od dnia (...)tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych poprzez fałszywe oskarżenia i pomówienie go oraz znajomych o popełnienie szeregu przestępstw w toku przesłuchania go w charakterze podejrzanego przez funkcjonariuszy policji w dniu (...) w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S. Powód wskazał, iż razem z pozwanym byli współpodejrzanymi w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach sygnatura V Ds 112/11 (wyłączonej ze sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S). W czasie spornego przesłuchiwania pozwanego pomówił on powoda o kradzież samochodu marki Ż. na szkodę (...)w B., o kradzież lin telekomunikacyjnych i insynuował dawanie łapówek lekarzom za przyjęcie do szpitala powiatowego w Z. a fakty takie nigdy nie mialy miejsca z ich udziałem. Pozwany fałszywie oskarżał go z chęci zemsty za ich osobiste spory oraz dług finansowy. Wskutek działania pozwanego doszło do naruszenia dóbr osobistych powoda takich jak dobre imię, cześć oraz wizerunek, jakim cieszy się w społeczeństwie. Pozwany J. J. (1) wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany zaprzeczył by dopuścił się bezprawnego naruszenia dóbr osobistych powoda. Podniósł, iz powód nie wykazał negatywnego skutków i konsekwencji rzekomego naruszenia --- STRONA 2 --- dóbr osobistych. Nadto podniósł, iz powód nie może się domagać obrony dóbr osobistych innych osób. Wskazał również, że powód również pomawia go inne osoby o popełnianie przestępstw. Stan faktyczny: Powód z pozwanym poznali sie w (...) r. w Areszcie Śledczym w C.. Po opuszczeniu placówki (powód w (...), pozwany w styczniu (...)), zaczęli się spotykać, pozwany przyjeżdżał do powoda. Pozwany pożyczał powodowi pieniądze. Dobre relacje utrzymywali do kwietnia (...) tj do czasu aresztowania pozwanego. W tamtym czasie poróżnili się na tle rozliczeń finansowych. Obecnie strony są skłócone o duzym stopniu nasilenia. Powód i pozwany zostali skazani w sprawie sygn XXI K 107/10 Sądu Okręgowego w Katowicach na kary pozbawienia wolności (powód karę 13 lat za czyn z art. 280 kk). Obecnie przeciwko powodowi i pozwanemu jako oskarżonym toczy się postępowanie przed Sądem Okręgowym w Katowicach pod sygnaturą VK 263/10, oskarżeni są o zabójstwo. W toku sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S, pozwany w dniu 15.02.2010r. został przesłuchany w charakterze podejrzanego. W czasie spornego przesłuchiwania pozwanego wyjaśnił on m.in., iż wraz z H. K. dokonali kradzieży przewodów telekomunikacyjnych, iż „ te przewody zabrał i sprzedał K. nigdy nie dał nam za nie pieniędzy bo potrzebował ich na łapówkę dla lekarza; w tym dniu K. spieszył się do szpitala w Z. gdzie miał być przyjęty na oddział”, iż, „w roku (...) lub (...)razem z H. K. w miesiącu lipcu lub sierpniu dokonaliśmy kradzieży samochodu Ż.; kradziezy dokonaliśmy w miejscowości B. lub zaraz obok z (...) OSP w B. nigdy nie dokonało zgłoszenia w organach ścigania kradzieży na ich szkodę samochodu marki Ż.. Ze sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S została wyłączona sprawa, którą dalej prowadziła Prokuratura Okręgowa w Katowicach pod sygnaturą V Ds 112/11. Sprawa ta zakończyła się skierowaniem do sądu aktu oskarżenia, w którym oskarżono m.in. J. J. (1) i H. K. o popełnienie szeregu przestępstw. Sprawa trafiła do Sądu Rejonowego w Zawierciu i toczyła się pod sygnaturą IIK 402/13 (poprzednio VI K 157/13). W dniu 2 lipca 2013r. ze sprawy tej wyłączono do odrębnego rozpoznania sprawę m.in. oskarżonego H. K.. Sprawa przeciwko niemu aktualnie jest w toku i toczy się przed Sądem Rejonowym w Zawierciu pod sygn IIK 743/13. Wobec oskarżonego J. J. (1) w sprawie sygnatura IIK 402/13 zapadł w dniu(...) wyrok skazujący, w którym m.in. został on uznany winnym tego, iż: • w nocy z (...)., działając wspólnie i w porozumieniu H. K., dostał się do sklepu, skąd dokonał zaboru w celu przywłaszczenia, • w nocy z (...)., działając wspólnie i w porozumieniu H. K., dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pojazdu P. (...), • w nocy z (...), działając wspólnie i w porozumieniu H. K., dostał się do sklepu, skąd dokonał zaboru w celu przywłaszczenia, • w okresie od (...)działając wspólnie i w porozumieniu H. K., dostał się do wnętrza magazynu pasz, skąd dokonał zaboru w celu przywłaszczenia, • w marcu(...), działając wspólnie i w porozumieniu H. K., usiłował dostać sie do wnętrza baru, zamierzając dokonać zaboru pieniędzy, • w dniu (...) działając wspólnie i w porozumieniu H. K., dostał się do wnętrza zajazdu, skąd dokonał zaboru w celu przywłaszczenia, • w okresie pomiędzy (...), działając wspólnie i w porozumieniu H. K., dokonał zaboru w celu przywłaszczenia pieniędzy. --- STRONA 3 --- Tym samym wyrokiem J. J. (1) został uznany równiez winnym czynu z art. 234Kk w stosunku do pokrzywdzonych M. W. i P. S. (fałszywe oskarżenie). Na skutek zawiadomienia powoda o popełnieniu przestepstwa przez J. J. (1) na szkodę powoda i innych osób, Prokuratura Rejonowa w Tarnowskich Górach wszczęła postępowanie przygotowawcze o sygn. 3 Ds 393/13. Według zawiadamiającego H. K., J. J. (1) w toku składanych wyjaśnień w sprawie o sygn.V Ds 112/11 prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach fałszywie oskarżył jego, A. G. orazj. P. o dokonanie kradzieży samochodu m-ki Ż. należącego do (...) Postępowanie w sprawie 3 Ds 393/13 zostało zakończone postanowieniem Prokuratora z dnia (...) o umorzeniu dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. – wobec braku znamion czynu zabronionego. Na postanowienie to H. K. złożył zażalenie i w dniu (...). Sąd Rejonowy w Tarnowskich Górach w sprawie sygn II Kp 35/14 postanowił na mocy art. 437 § 1 k.p.k. I art. 465§ 1 i 2 k.p.k. nie uwzględnić zażalenia i utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Przeciwko powodowi H. K. nie toczyło się postępowanie karne na skutek zawiadomienia organów ścigania przez J. J. (1) związane z podejrzeniem kradzieży samochodu marki Ż. na szkodę (...) w B. oraz kradzież lin telekomunikacyjnych. Dowody: z dokumentu znajdującego się na karcie 59 akt Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach 3 Ds 393/13 w postaci protokołu przesłuchania świadka J. P. oraz z dokumentu z tych akt na k. 22, tj. pisma Komisariatu Policji w S. z 1 sierpnia 2012 roku; z dokumentów znajdujących się w aktach Prokuratury Rejonowej Katowice-Południe w K., sygn. 3 Ds 697/13 w postaci protokołu przesłuchania J. J. (1) i protokołu przesłuchania świadka A. D. (k. 264-269 akt sprawy XIIC 41/14); z protokołu przesłuchania J. J. (1) z 15 lutego 2010 roku w sprawie VI Ds 79/06 (k.132-133), pismo Komisariatu Policji w S. z 1 sierpnia 2012 roku (k.135), pisma Prokuratury Okręgowej w Katowicach z 18 września 2013 roku (k.134), protokołu przesłuchania J. J. (1) w dniu 16 czerwca 2011 roku w sprawie VI Ds 79/06 (k.173-175), protokołu przesłuchania J. M. z 22 sierpnia 2011 roku w sprawie VI ds 79/06 (k.181-182); z przesłuchania stron (e- protokół k. 313); niesporne akta Prokuratury Rejonowej w Tarnowskich Górach sygn 3 Ds 393/13 a z nich postanowienie PR z (...) postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowskich Górach z dnia (...) sygn. II Kp 35/14; niesporne akta Sądu Rejonowego w Zawierciu sygn IIK 402/13 a z nich w szczególności wyrok z dnia (...) Ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego za podstawę przeprowadzenia rozważań prawnych sąd dokonał zgodnie z art. 233 § 1 k.p.c. Dokumenty w oparciu o które sąd dokonał swych ustaleń były niesporne, ich prawdziwość nie została zaprzeczona – mogły zatem stanowić podstawę ustaleń. Dowodowi z przesłuchania stron w przyjętym zakresie sąd dał wiarę albowiem były zgodne i pokrywały się. Sąd nie dał wiary zeznaniom powoda w zakresie, iz celem wyjaśnień pozwanego złozonych w dniu (...) przed Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach w sprawie o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S, było naruszenie dóbr osobistych powoda oraz, że skutkiem tego została mu wyrządzona krzywda albowiem były nieprzekonujące, nielogiczne, nie potwierdził ich pozostały materiał dowodowy. W ocenie sądu trudno uznać, by celem pozwanego było naruszenie dóbr osobistych powoda w sytuacji gdy pozwany w wyjaśnieniach równiez sam przyznawał się do popełnienia szeregu czynów, za które został później skazany wyrokiem z dnia (...) w sprawie sygnatura IIK 402/13 SR w Zawierciu. Pozostałe wnioski dowodowe zgłoszone przez strony Sąd oddalił /k.311/, opierając się na art. 227 k.p.c. i 217 § 3 k.p.c. Wnioskowane dowody, w tym zeznania wnioskowanych świadków i dowód z opinii biegłego psychologa i psychiatry, powołane zostały w celu wykazania faktów nie mających istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Nadmienić należy, iz okoliczność, że strony są skonfliktowane a tłem konfliktu są nieporozumienia finansowe wynikała z przesłuchania stron. Przeprowadzanie tych dowodów nie miałoby w ustalonym stanie faktycznym sprawy żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, a skutkowałoby wyłącznie zbędnym przedłużaniem czasu postępowania. --- STRONA 4 --- Sąd zważył, co następuje: Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie. Powód nie wykazał by pozwany dopuścił sie bezprawnego naruszenia jego dóbr osobistych, skutkującego zasądzeniem z tego tytułu zadośćuczynienia. Powód dochodził roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych w postaci prawa do dobrego imienia, czci i wizerunku, jakie miały zostać naruszone w toku składania przez pozwanego wyjaśnień podczas przesłuchania go w charakterze podejrzanego przez funkcjonariuszy policji w dniu(...) w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S. Powód wskazał, iż razem z pozwanym byli współpodejrzanymi w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Okręgową w Katowicach sygnatura V Ds 112/11 (wyłączonej ze sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S). W czasie spornego przesłuchiwania pozwanego, miał on pomówić powoda o kradzież samochodu marki Ż. na szkodę (...) w B., o kradzież lin telekomunikacyjnych i insynuować dawanie łapówek lekarzom za przyjęcie do szpitala powiatowego w Z.. Wyjaśnić należy, iż odpowiedzialność za naruszenie tego rodzaju dóbr uregulowana jest w sposób odrębny w art. 23, 24 i 448 k.c. Przy tak określonych podstawach, odpowiedzialność deliktowa powstaje wówczas, gdy spełnione są łącznie jej trzy ustawowe przesłanki: bezprawność działania lub zaniechania sprawcy , szkoda oraz normalny związek przyczynowy między bezprawnym zachowaniem sprawcy, a szkodą. Tak więc na powodzie spoczywał z mocy art. 6 k.c. ciężar udowodnienia, że swym działaniem pozwany istotnie naruszył jego dobra osobiste i jakie. Ponadto strona dochodząca zadośćuczynienia pieniężnego z tytułu naruszenia dobra osobistego zobowiązana jest udowodnić okoliczność doznania krzywdy wskutek takiego naruszenia. Należy przy tym mieć na względzie, że nie każde naruszenie dobra osobistego rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. Jego przyznanie zależy od wielu różnych okoliczności. Regulacja ustawowa stwarza natomiast domniemanie działania sprawcy naruszenia dobrego imienia w sposób bezprawny. To na pozwanym ciążył więc obowiązek obalenia tego domniemania. Konstrukcję z art. 24 k.c. stosuje się bowiem także w odniesieniu do roszczeń opartych na art. 448 k.c. Powód nie wykazał przesłanek odpowiedzialności pozwanego, w szczególności by w sposób bezprawny naruszył on jego dobra osobiste i by skutkiem tego naruszenia doznał krzywdy. Pozwany będąc przesłuchiwany charakterze podejrzanego w dniu (...)w sprawie prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w Tarnowskich Górach o sygnaturze akt VI Ds 79/06/S. miał prawo wyjaśniać okoliczności popełnienia swych czynów, mógł korzystać z prawa do obrony. Podkreślić przy tym należy, iż w swych wyjaśnieniach równiez sam przyznawał się do popełnienia szeregu czynów, za które został później skazany wyrokiem z dnia (...) w sprawie sygnatura IIK 402/13 SR w Zawierciu. Bezpośrednim celem jego wyjaśnien nie było zatem szkodzenie powodowi. Jakkolwiek możliwe jest pojęciowo naruszenie czyichś dóbr osobistych w toku przesłuchiwania go w postępowaniu, to możliwe to byłoby wówczas gdyby w sposób oczywisty i celowy było ukierunkowane na dokonanie naruszenia. Takie okoliczności nie zaistniały, a w każdym razie nie zostały wykazane. Warto przy tym zaznaczyć, iż podejrzany ma w ramach prawa do obrony możliwość podejmowania wszelkich dozwolonych prawem działań. Wskazać należy, iż składanie wyjaśnień przez podejrzanego w postępowaniach sądowych i przygotowawczych (jak również zeznania świadka) jest działaniem w ramach porządku prawnego, nawet jeśli podawane fakty obiektywnie nie są prawdziwe lub prawdziwości których nie można udowodnić. Zeznający nie może być, co do zasady, obciążany konsekwencjami swych zeznań, nawet jeśli jego spostrzeżenia nie znajdą potwierdzenia w faktach, będąc jedynie projekcja jego przekonań co do takiego a nie innego stanu rzeczy (por.wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2015r., VI Ca 232/14, Lex nr 1651796). Powód nie wykazał również by w wyniku wyjaśnień pozwanego doznał krzywdy. Treść wyjaśnień pozwanego nie była upubliczniana, była dostępna jedynie organom ścigania. Brak zatem ich negatywnego oddziaływania, zwłaszcza biorąc --- STRONA 5 --- pod uwagę, iż powodowi organy ścigania nie postawiły zarzutów dotyczących spornych czynów. Krzywda musi byc obiektywna a nie istniejąca w subiektywnym odczuciu. Uprawnionym do ochrony dóbr osobistych jest sam pokrzywdzony, nie jest możliwe zatem co do zasady, dochodzenie ochrony dóbr osobistych naruszonych innym osobom. Biorąc wszystko powyższe pod uwagę, powództwo podlegało oddaleniu. Na podstawie §20 w zw. z §19 pkt 1 i §6 pkt 6 w zw. z §2 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (t.jedn. Dz.U. 2013 poz. 461) sąd postanowił o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi ustanowionemu dla powoda z urzędu. Mając na uwadze niezbędny i uzasadniony nakład pracy wykonanej przez adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sąd uznał, że kwota w stawce minimalnej dla wartości przedmiotu sporu – 3 600 zł., powiększona o podatek VAT w aktualnie obowiązującej stawce, będzie do tego adekwatna. SSO Andrzej Kieć (...) 1. (...) 2. (...) (...) (...) 3. (...) (...) (...) 4. (...) 5. (...) (...)