Teza / krótkie omówienie
zadośćuczynienie
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygnatura akt XII C 364/O9 vis' \~ 9-*Ef _ tcåtfsr WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 2 września 2010 r. Sąd Okręgowy w XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO ` Protokolant: ' po rozpoznaniu w dniu 2 września 2010 r. w sprawy z powództwa ` przeciwko o ochronę dóbr osobistych Nakaznje pozwanemu aby usunął skutki _naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez przeproszenie powoda w formie listowej na adres miejsca zamieszkania powoda, następującej treści: .Ta . „przepraszam i za uderzenie w głowę bez powodu W dniu 19.10.2008r. oraz zobowiązuje się w przyszłości do nie naruszania nietykałności cielesnej powoda”. _ Zasądza od pozwanego na cele charytatywne - SOS Wioski Dziecięce w Polsce kwotę 500 zł W terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, na adres podany do akt sprawy przez powoda. _ '- W pozostałym zakresie powództwo oddala. ' “_ Kosztarni postępowania obciąża pozwanego i z tegoftytułu zasądza od pozwanego na rzecz powoda kwotę 650 zł tytułem uiszczonej opłaty od pozwu. /-/ SSO
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt XII C 364/09 Uzasadnienie W pozwie z dnia 14 listopada 2008 roku powód ` _ _, działając samodzielnie, przeciwko pozwanemu ' wniósł o zadośćuczynienie w formie przeprosin oraz o rekompensatę finansową w wysokości 1.000 zł z przekazaniem w/w kwoty na cele społeczne u-~ tj. Stowarzyszenie SOS Wioski Dziecięce w Polsce za naruszenie w dniu 19 października 2008 roku jego dóbr osobistych - poprzez naruszenie jego nietykalności cielesnej przez pozwanego (k. 2 akt). Powód skrótowo scharakteryzował stan faktyczny, u stóp którego upatruje on służącego jemu -roszczenia za naruszenie jego dóbr osobistych (k. 2 akt). Uzupełuiając pozew, pismem procesowym z dnia 5 grudnia 2008 roku i z dnia 2 marca 2009 roku powód wniósł o zadośćuczynienie w formie przeprosin oraz o _rekompensatę finansową poprzez zasądzenie- od pozwanego kwoty 1.000 zł na cel społecmy wskazany w pozwie, jak równiez o zwrot kosztów procesu od pozwanego na jego rzecz (k. 6 akt i k. 17 akt). W odpowiedzi rio pozew z dnia 31 marca 2009 "roku, pozwany wniósł o oddalenie powództwa, uzasadniając, iż zdarzenie w dniu 19 października 2008 roku miało odmienny, od scharakteryzowanego przez powoda, przebieg, a-nadto jego rzeczywistym źródłem jest fakt skonfliktowania stron wynikły z konfliktu rodzinnego zaistniałego w związku z orzeczeniem rozwodu między nim,'a siostrą powoda _ i problemami w porozumiewaniu się pozwanego z nią co do kontaktów osobistych i opieki nad ich wspólnym małoletnim synem, (k. 19 -' 20 akt). ' Na rozprawie w dniu 5 maja 2009 roku strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska procesowe w całej rozciągłości (k. 26 - 29 akt), -uczyniły to również na rozprawie w dniu 3 września 2009 roku (k. 35 - 37 akt) oraz w dniu 10 listopada 2009 roku (k. 54 akt), w dniu 28 _stycznia 2010 roku (k. _6_3_`- 64 akt) _i w dniu 20 kwietnia 2_0l0 roku (k. 67 ~«~ 68 akt) -- a ostatecznie w dniu 2 września 2010 roku (k. 71 - 76 akt). Sąd Okręgowy ustalił, co następuje: W dniu 19 października 2008 roku około godziny 17.15 powód wrócił do swojego miejsca zamieszkania przy ul. w '. Chwilę wcześniej pod 'dom podjechał _pozwany , który odwoził do domu syna ` ` ` 1
--- STRONA 3 ---
po spotkaniu wyznaczonym decyzją sądu rodzinnego po orzeczonym rozwodzie między pozwanym, a siostrą powoda `- . Kiedy powód podjeżdzał pod do1n_zauwazył w odległości około 4 metrów od bramy wjazdowej samochód należący do pozwanego marki Fiat Stilo koloru błękitny metalik. Pozwany stał wówczas z synem Po otworzeniu bramy wjazdowej i bramy garażowej, powód wjechał samochodem do garażu, po czym opuścił samochód, aby wrócić do bramy wjazdowej i ją zamknąć. Przed bramą wjazdową stał pozwany już bez syna . _ który w międzyczasie wszedł- do domu. Wówczas powód, aby zamknąć bramę musiałisię nachylić aby zamknąć dźwignię i w-tym momencie został uderzony przez pozwanego .w prawą część głowy - pozwany uderzył powoda jeden raz. Po uderzeniu odchodząc pozwany skierował do powoda stwierdzenie, iż „dopadnie go jeszcze na mieście”, po czym poszedł do samochodu i odjechał. dowód: zeznania powodu I (lc. 72 H 74 akt) Po_ wejściu do samochodu pozwany poinformował swoją żonę , iz doszło do scysji między nim, a powodem i szarpaniny między nimi. nie widziała opisanego zdarzenia, gdyż siedząc w samochodzie (zaparkowanym za bramą wjazdową we wskazanej wyżej odległości) patrzyła przed siebie. dÄm„rjd.' relacja świadka 27 ala* i fc. 6 7 - 68 aid) _ Przedmiotowego zdarzenia, oprócz _ ` ojca powoda nikt nie widział. Í zauważył zdarzenie przez okno, gdy przebywał w pokoju. Nie _słyszał jednak słów kierowanych przez pozwanego do powoda z uwagi na to, iż okna były zamknięte. _ dowód: zeznania powodu (it. 72 - 74 akt), relacja (lc. 27--28a/trik. 71-_72akr) _ Po powyższym zdarzeniu powód najpierw zatelefonował na policję, po czym pojechał na komisariat policji, zgłosić zaistniałe zdarzenie. .Powód nie -poddał się obdukcji lekarskiej po zaistniałym incydencie. dowdd.' zeznania powoda (lc. 72 - 74 akt) Postanowieniern _ _z dnia 31_ pHŹdZiemi__ka. 2008 roku - _ odmówiono wszczęcia dochodzenia w sprawie naruszenia nietykalności cielesnej powoda, z uzasadnieniem, iż czyn, którego się dopuszczono wobec niego nie wyczerpuje znamion czynu z art. 157 § I k.k. ściganego z oskarżenia publicznego, a jedynie znamiona przestępstwa z art. 157 § 2__k.k., które jest czynem ściganym z oskarżenia prywatnego. _ _ posianowierne z dnia 3] października 2008 roku o odmowie wszczęcia dochodzenia, Dr. 4026/08 (iz. 3 ~ 3¬.~ an) _ 2
--- STRONA 4 ---
Powód- liczy 30 lat., jest ekonomistą i pracuje w stacji kontroli pojazdów. Uzyskuje wynagrodzenie w kwocie ok. 2.000 zł netto, jest żonaty, posiada 6- miesięczną córkę (zeznania powoda _ t; k, 72 _ 74 ¿11<r)_ Pozwany " liczy 34 lata, jest technikiem mechanikiem, prowadzi jednoosobową działalność gospodarcząi osiąga dochód w kwocie ok. 2.000 -- 2.500 zł netto miesięcznie. Ze związku małżeńskiego z - posiada syna na rzecz którego uiszcza alimenty w kwocie 400 zł miesięcznie. Jest to jedyne dziecko pozwanego, ze związku małżeńskiego z _ nie posiada dzieci (zeznania pozwanego '_ _ k. 74 - 76 akt). -'n Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie następujących dowodów: _ _ postanowienia z dnia 31 pażdziernika 2008 roku o odmowie wszczęcia dochodzenia, Ds. 4026/08 (k. 3 -- 3y akt), historii rachunku bankowego (k. 44 - 46 akt), faktury VAT (k. 47 akt), zeznań świadków: (k. 27 akt i k. 67 - 68 akt) -- w przeważającej części, ' - fk. 27 -~ 28 akt i k. 71 - 72 akt) -~ zasadniczo w całości, (k. 35 - 36 akt) - co do zasady w całości, "" (k. 36 akt) - zasadniczo w całości, k. 63 - 64 akt) - również zasadniczo w całości, _ 1 (k. 64 akt) - zasadniczo w całości, ` jak również na podstawie zeznań powoda (k. 72 - 74 a_kt) - w całości uznanych- za wiarygodne i zeznań pozwanego ' (k. 74 -› 76 akt) - w części uznanych za wiarygodne _ Ocena dowodów uzyskanych w niniejszym postępowaniu: Dokunienty _u_r_z_ędowe__zg_romadzone w aktach _niniejszego _postępowania a _wskazane wyżej w niniejszym uzasadnieniu, uznano za wiarygodne w całości - zostały sporządzone w odpowiedniej formie przez uprawnio_ne__do tego organy i' w ramach ich kompetencji 244 § l kĹp.c., zgodnie z treścią którego dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organypaństwowe w zakresieich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone). |- 1 _ 3
--- STRONA 5 ---
Dokumenty prywatne (o których stanowi przepis art. 245 k.p.c., zgodnie z treścią którego dokument prywatny stanowi dowód tego., ze osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie) zostały uznane również jako wiarygodne - strony nie kwestionowały ich treści i autentyczności, oraz nie znaleziono podstaw, aby podważać ich moc dowodowąi wiarygodność z urzędu. Stąd stały się podstawą powyższych ustaleń. Sąd Okręgowy uznał zatem za wiarygodne wszystkie powołane wyżej dokumenty urzędowe i dokumenty prywatne, znajdujące się w aktach sprawy. " Autentyczność dokumentów prywatnych i urzędowych, jak również prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania w oparciu o treść art. 232 k.p.c. w zw. z art._252 k.p.c. i art. 253 k.p.c., a i Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. _ ' _ Tym-samym okazały się one istotne dla potrzeb rozstrzygnięcia tego sporu. Fakt, iż żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii dokumentów znajdujących się w. aktach sprawy pozwolił na potraktowanie tychże kserokopii jako dowodówpośrednich istnienia doktunentów o treści im odpowiadającej. _ Odnosząc się do zeznań świadków _ (k. 27 akt i k.` 67 -- 68 akt) uznano ją za wiarygodną w części, w której znajduje ona odzwierciedlenie w dowodach uznanych za wiarygodne i spójne. Dano wiarę jej słowom, iż nie widziała ona zdarzenia w dniu 19 pażdziernika 2008 roku około godziny 17.15 przed domem powoda, a nadto, iz wspólnie z pozwanym odwiozła jego syna do domu powoda. Podniosła, iż nie widziała co działo się na posesji, po tym jak pozwany odprowadził syna a jedynie pozwany 'L opowiedział jej, co działo się po odprowadzenia syna, i że doszło między nimi do szarpaniny. Zeznająca podkreśliła, iż zdarzenie owo zna jedynie z przekazu pozwanego, który wrócił do samochodu zdenerwowany, po czym wspólnie "nim odjechali. Tę część relacji uznano za wiarygodną o tyle, o ile ma. ona odzwierciedlenie w analizie akt sprawy uznanych za wiarygodne i logiczne oraz spójne. W dalszej części swoich zeznań podniosła, iż pozwany nigdy_r_1ie__był__agr_esyvn1y i ni_ę___to_c_zy_ły się wobec niego sprawy karne o pobicie. W ocenie organu orzekającego, fakt, iz komuś. przypisuje się określone cechy charakteru i określa się np. mianem osoby spokoj_nej i grzecznej nie stanowi wystmczającej podstawy do uznania, iż taka osoba nie mogła naruszyć dóbr osobistych innej osoby. Jeśli chodzi o uzupełniającą wypowiedz _ (k. 67 - 68 akt), to należy napisać, iż dano j_ej wiarę-co do tejże wypowiedzi' zasadniczo w całości. Podtrzymała ona swoje słowa o tym; iż nie widziała co działo się między powodem, a pozwanym.. gdyż zdarzenie owo miało miejsce z tyłu __ « 4
--- STRONA 6 ---
samochodu, ona zaś siedziała w samochodzie i patrzyła przed siebie- 'o tym wie jedynie z przekazu pozwanego. Także tę relację Sąd orzekający był zobligowany oceniać ostrożnie, bowiem zeznająca miała niewątpliwie interes w przedstawianiu okoliczności na korzyść strony pozwanej, jako osoby bliskiej zeznającej. Wobec tego., iz większość relacjonujących, poza ojcem powoda, podniosła, iż nie widziała przebiegu owego zdarzenia, jak i wobec tego, iż zarzuty pozwanego kierowane wobec wypowiedzi ` uzna;-10 za niezasadne, przebieg tychże wydarzeń ustalono w oparciu o wypowiedź powoda i jego ojca. co do relacji * = _ _ __ (1<..27 _ 28 na 1 1<_ 71 _ 72 au) ra oceniono ją jako wiarygodną zasadniczo w całości, albowiem ma ona" potwierdzenie w relacjach świadków uznanych za wiarygodne i stanowiących podstawę poczynionych ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Organ orzekający był zobligowany do ostroznej oceny jej relacji, podobnie jak i relacji pozostałych świadków, gdyz kazdy z zeznających jest osobą bliską jednej ze stron, a zatem zachodziło podejrzenie, iż będzie próbował przedstawiać okoliczności faktyczne niniejszej sprawy w korzystnym świetle dla osoby jemu bliskiej. Stąd tez, jak już to zaznaczono, każdą wypowiedź Sąd był obowiązany oceniać ostrożnie, mając nadto na uwadze, iż podłożem konfliktów między stronami są niezgodności, konflikty rodzinne narosłe w związku z orzeczonym rozwodem między siostrą powoda, "a pozwanym. Dano jej wiarę co do słów, aby nie była ona obserwatorem zdarzenia z dnia 19 pażdziernika 2008 roku, co do słów, iż zamieszkuje w tym samym domu, co powód, który jest jej bratem, a nadto co do słów, iż zdarzenie z dnia 19 pazdzier-nika2008 roku zna jedynie z relacji powoda, który wrócił do domu i powiedział, iż został uderzony przez pozwanego (jakkolwiek zeznająca użyła określenia, iż powód został pobity przez pozwanego, to niespornym było -- sam na to wskazał zresztą powód - iż chodziło o jedno uderzenie w twarz). Dano jej także wiarę co do słów, iz nie wiedziała ona, czy jej rodzice zauważyli owo zdarzenie i gdzie byli podczas owego zdarzenia, jak i co do słów, iż nie widziała ona owego zdarzenia, a jedynie usłyszała o powyższym od powoda i od syna " którego pozwany w owym dniu przywiózł ze spotkania. Co do rzeczywistego przebiegu z_'c_l_a_rze_nia, to_ dano wiarę _wcałości słowom powoda o tym, jak w istocie zachował się pozwany. Tę część wypowiedzi uznano za wiarygodną, albowiem ma ona potwierdzenie w analizie dowodów uznanych za -w pełni wiarygodne. Uznano nadto za wiarygodne jej słowa, iż nigdy "wcześniej nie doszło do podobnych zdarzeń międzyjej bratem, a_ pozwanym, jak i_o tym, iż powód nie poddawał się obdukcji lekarskiej w związku ze zdarzenliiem z owego dnia oraz o tym, iż powód udał się na komisariat policji po owym zdarzeniu. Jeśli chodzi o uzupełniającą relację świadka (k. 71 - 72 akt). dano wiarę" jej słoworn, aby nigdy po owym _ O 1 ~ 5
--- STRONA 7 ---
zdarzeniu nie poszukiwała- informacji w miejscu zamieszkania rodziców pozwanego o negatywne i agresywne zachowania pozwanego - w związku z sugesti ą pozwanego, iż miała to ona uczynić. Z analizy relacji pozostałych świadków nie wynika, aby zeznająca miała na potrzeby spraw sądowych poszukiwać informacji o pozwanym i o tym, aby miał-się on zachowywać agresywnie, czy wulgarnie wobec innych osób. Analizując wypowiedź świadka Z nie znaleziono jakichkolwiek podstaw do jej zakwestionowania, w kontekście zarzutów pozwanego, iż podawała ona nieprawdziwe dane o nim W miejscu zamieszkania jego rodziców i powodowi. . Oceniając wypowiedź (k. 35 -- 36 akt) uznano ją za wiarygodną w zdecydowanej części. Wobec tego, iż jest -on osobą bliską powodowi organ orzekający również zobligowany był do dokonania ostrożnej jej oceny. Zasadniczo dano jemu wiarę co do słów charakteryzujących przebieg zajścia w dniu 19 października 2008 roku, jakkolwiek ostrożnie oceniono jego słowa, aby pozwany podjechał pod ich dom położony przy ul. _ jedynie z synem __ 1' - całość materiału dowodowego daje podstawy do uznania, iż pozwany odwoził syna w towarzystwie swojej żony, . ` ` ` ' Dano też jemu wiarę, iż po zdarzeniu powód pojechał na komisariat policji, a nadto, iż nie poddał się badaniu lekarskiemu na okoliczność zdarzenia i ewentualnie doznanych obrażeń ciała; Wypowiedź zeznającego w znacznej mierze koresponduje z wypowiedzią powoda, której dano wiarę w najistotniejszych szczegółach zajścia w dniu 19 pażdziernika 2008 roku. Co do okoliczności_rozbieżności w zeznaniach świadka odnośnie koloru samochodu, jakim podjechał pozwany pod dom powoda, organ orzekający uznał, iż nie jest to okoliczność decydująca o podwazeniu mocy dowodowej' tejże wypowiedzi, tak, jak to zasugerował pozwany (zeznający wskazał, iż samochód jest w kolorze szarym., pozwany podkreślał, iż ma on kolor błękitny metalik; k. 47 akt - kwestią jedynie ocenną jest, czy jest to rozbieżność istotna, czy też nie; w ocenie organu orzekającego, rozbieżność w -tej że kwestii jest niewielka i nie może podważyć co do zasady całej mocy dowodowej wypowiedzi świadka). Analizując tę wypowiedz na tle pozostałych relacji świadków nie znaleziono przesłanek do jej zakwestionowania w_ świetle zarzutów pozwanego podawania _nieprawdziwych informacji na temat zajścia w dniu 19 pażdziernika 2008 roku. Uzupełniające przesłuchanie świadka nie było możliwe z uwagi na śmierć zeznającego, wobec czego ocenie podlegały tylko te zeznania, złożone przez niego w dniu 3 września 2009- roku, na tle zeznań pozostałych świadków. Należy mieć na uwadze, iż zeznania świadków były w istocie jednym materiałem dowodowym przedstawionym przez spome strony. Wbrew zarzutom pozwanego wypowiedź _ _ . 1 jawi się jako logiczna i spójna oraz konsekwentna. ` " 6 ¬¬
--- STRONA 8 ---
Odnosząc się do słów _ › (k. 36 akt) uzna-no je za wiarygodne zasadniczo w całości, podobnie, jak zeznania Również tę relację organ orzekający zobligowany_ był oceniać ostrożnie z uwagi na to, iż _zeznający jest bratem pozwanego, a zatem zachodziła sugestia, iz-będzie on relacjonować zdarzenia w korzystnym dla pozwanego świetle. Z uwagi na brak wiedzy o istotnych okolicznościach niniejszej sprawy jego wypowiedź można określić jako mniej przydatną dla potrzeb niniejszego sporu. Dano jemu wiarę co do słów, iż nie był on świadkiem zdarzenia z dnia 19 pażdziernika _2008 roku, nie zna jego przebiegu -- bowiem pozwany nie przedstawił jemu wersji wydarzeń w dniu 19 pażdziemika 2008 roku, a jedynie poinformował o wniesieniu przeciwkołniemu powództwa cywilnego o ochronę dóbr osobistych. Nadto wskazał, iż pozwany nigdy nie był wobec niego agresywny, a co do ewentualnego pobicia przez pozwanego _ nie może on potwierdzić, iz rzeczywiście toczyło się postępowanie sądowe przeciwko pozwanemu (świadek owej okoliczności stanowczo zaprzeczył w swoich zeznaniach) - w .związku z tym tę ostatnią okolicznośćloceniono jako niemającą znaczenia dla niniejszej sprawy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest bowiem kwestia, czy zachowanie pozwanego można ocenić w kategorii naruszenia dóbr osobistych, a nie rozważenie wcześniejszych zachowań pozwanego wobec osób trzecich, czy członków swojej rodziny tudzież jego cech charakteru, które w ocenie jego bliskich (w szczególnościjego żony i matki) nie pozwalałby jemu na zachowanie zarzucane jemu przez powoda. -. Oceniając kolejną relację . ` (k. 63 - 64 akt) należy ją określić jako, co do zasady, wiarygodną w całości. Podobnie, jak i zeznania poprzednich świadków, konieczna była ostrożna ocena jej wypowiedzi, bowiem jest ona osobą bliską pozwanemu (jest jego matką), a zatem zachodziło podejrzenie, iz może przedstawiać pewne okoliczności faktyczne w korzystnym świetle z punktu widzenia interesów pozwanego. Dano wiarę jej słowom, iż nie była obserwatorem zdarzenia' z dnia 19 października 2008 roku przy ul. _. nadto, iż wcześniej nigdy nie doszło do zdarzenia, w którym strony szarpały się bądż biły. Dano nadto wiarę jej słowo, aby w listopadzie 2008 roku podczas rodzinnego obiadu pozwany wspomniał jej, iz doszło do zdarzenia przed domem państwa *` " W tejże części nie znaleziono jakichkolwiek przesłanek, aby wypowiedź zeznającej podważyć i zak_westionować,_ gdyż ma .ona__-_.odzwierciedlenie w dowodach uznanych za wiarygodne i spójne i uczynionych podstawą poczynionych ustaleń faktycznych. Co do drugiej części jej wypowiedzi, odnoszącej się do cech charakteru pozwanego, czy jego zachowania w relacjach z rodzeństwem, 'czy innymi ludźmi, należy napisać, iż okoliczność posiadania przez pozwanego cech charakteru, o jakich zeznająca wskazała, nie może stanowić .Ę W n 7
--- STRONA 9 ---
samo przez się, iż nie mógł on naruszyć dóbr osobistych innej' osoby, w tym powoda. Będzie jeszcze o tym mowa niżej, iż nie mogą one stanowić okoliczności ekskulpującej pozwanego od odpowiedzialności za naruszenie dobra osobistego powoda. Fakt, iż pozwany nigdy nie bił się np. z bratem, czy innymi ludźmi nie może oznaczać, iz nie mógł on naruszyć dóbr osobistych powoda. Ostatnią, krótszą wypowiedź (k. 64 akt) oceniono jako wiarygodną zasadniczo w całości. Dano jemu wiarę co do słów, aby nie był świadkiem zdarzenia z dnia 19-pażdziernika 2008 roku, jak również, aby niepamiętał, czy w listopadzie 2008 roku ktoś przyszedł do bloku, w którym mieszkają rodzice pozwanego i się o pozwanego dopytywał. Dano też jemu wiarę co do słów, iż nigdy pozwany nie był agresywny wobec niego i nigdy jego nie pobił - z jednoczesnym istotnym zaznaczeniem, iż fakt, ze pozwany jest tak oceniany przez świadka i pozostaje z nim w prawidłowych, grzecznościowych i uprzejmych .relacjach nie może wykluczyć tego, iż doszło do incydentu między powodem, a pozwanym. Dla organu orzekającego nie może mieć decydującego znaczenia określanie przez powołanych przez pozwanego świadków., iż jest on osobą spokojną i niekonfliktową, gdyż prowadziłoby to w konsekwencji do uznania (obarczonego błędem), iż osoba oceniana przez innych jako spokojna, bądż kulturalna nigdy nie mogłaby dopuścić się naruszenia dóbr osobistych innej osoby. Przy badaniu, czy doszło do naruszenia dóbr osobistych danej osoby fizycznej cechy charakteru osoby, która miała się dopuścić ich naruszenia nie są brane pod uwagę-.. bowiem nie mogą one stanowić okoliczności ekskulpującej od odpowiedzialności za owo naruszenie. 'x Odnosząc się do zeznań powoda _ - (k.' 72 - 74 akt) oraz zeznań pozwanego J (k. 74 - 76 akt), należy napisać, iż Sąd orzekający jedynie wypowiedź powoda w całości uznał za wiarygodną, zaś wypowiedź pozwanego jedynie w części. Każda ze stron przedstawiła niejako swoją wersję wydarzeń w dniu 19 października 2008 roku po godzinie 17.00, mających miejsce przy ul. . w ' Jednocześnie analiza materiału dowodowego w postaci relacji świadków, gdyż dowód ze- świadków był jedynym dowodem, o który wnioskowały strony, pozwala na uznanie wiarygodności wersji przedstawionej przez powoda, iz doszło do naruszenia jego nietykalności cielesnej poprzez uderzenie jednokrotne jego przez pozwanego w twarz. W dużej części. przebieg zdarzenia opisany przez powoda potwierdzają 'słowa jego iojca, pozostali świadkowie podnieśli, iż nie byli obserwatorami zdarzenia w związku z czym nie mogą się wypowiedzieć na temat tego, jaki miało ono przebieg. W ocenie organu ~ 3
--- STRONA 10 ---
orzekającego, relacja powoda jawi się jako spójna, konsekwentna, logiczna i ma pełne odzwierciedlenie w analizie dowodów uznanych za wiarygodne, uczynionych podstawą ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, "cześć, swoboda sumienia, nazwisko " lub pseudonim, wizerunek, 'tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochrona prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach. Cywilnoprawną ochronę dóbr osobistych określa art. 24 § l k.c., z którego wywodzi się domniemanie bezprawności naruszenia. Mówi on, iż ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności złożyła oświadczenie_odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na-wskazany cel społeczny. Dodatkowo, art. 24 § 2 k.c. wskazuje, iż jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego została wyrządzoną szkoda majątkowa, poszkodowany może żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych. Przepisy -powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim oraz w prawie wynalazczym (art. 24 § 3 k.c.). Wprowadzone w art. 24 § 1 k.c. domniemanie bezprawności dotyczyzachowania się sprzecznego z normami prawa lub zasadami współżycia społecznego, bez względu na winę lub nawet świadomość sprawcy. Z treścią art. 24 § 2 kic. koresponduje art. 448 k.c., mówiący, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutkównaruszenia. Przepis art. 448 k.c. umieszczony w Tytule V1 ,,Czyny niedozwolone” Księgi trzeciej k.c. „Zobowiązania” znajdzie zastosowanie, jeżeli zostanie wykazana wina osoby .dokonującej naruszenia - poprzedza jego bowiem w systematyce kodeksu cywilnego postanowienie art. 415 k.c. mówiącego, _iż kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę., obowiązany jest do jej ~ “ 9,9
--- STRONA 11 ---
naprawienia. Podstawą zadośćuczynienia nie jest zatem jedynie przepis art. 24 § l zd. 3 kc., ponieważ odsyła on jednoznacznie do „zasad przewidzianych w kodeksie”, czyli w szczególności do art. 445 k.c. i 443 k.c. Zatem, spośród pięciu roszczeń służących ochronie dóbr osobistych: o ustalenie, o zaniechanie naruszeń, o usunięcie skutków naruszenia, o zadośćuczynienie i o zapłatę sumy na cel społeczny, dla dochodzenia dwóch ostatnich wymaganajest dodatkowo przesłanka winy podmiotu dokonującego naruszenia. Zdaniem Sądu orzekającego, zgrornadzony materiał dowodowy w niniejszym procesie pozwala mówić o tym, iż pozwany poprzez uderzenie powoda w dniu 19 pażdziernika 2008 roku przed miejscem zamieszkania powoda przy ul. w ± naruszył dobro osobiste powoda, jakim jest cześć i nietykalność osobista powoda. Niespornym w niniejszej sprawie jest to, iż relacje między stronami i rodzinami stron nie należą do najpoprawniejszych, z uwagi na konflikt rodzinny, jaki pojawił' się on w związku z rozwiązaniem małżeństwa pozwanego z siostrą powoda, " Jakkolwiek spome strony zaprzeczyły, aby wcześniej miało miejsce podobne zdarzenie do tego z dnia 19 pażdziernika- 2008 roku to logicznym i naturalnym jest, iż stosunki te po rozwiązaniu ich małżeństwa nie układają się najlepiej, czego chociażby przykładem jest, iż kontakty osobiste pozwanego 'z synem są uregulowane orzeczeniem sądowym, a nie odbywają się _ w drodze dobrowolnie czynionych przez rozwiedzione osoby ustaleń (okoliczność niesporna). Na tle relacji świadków i stron, gdyż one były zasadniczo jedynym materiałem dowodowym wyraźnym jest, iż zdarzenie w dniu 19 października 2008 roku wynika z napiętych stosun'kó'w między rodzinami stron. - Jak już wskazano wyżej, ocena materiału dowodowego, a w szczególności relacji świadków, z których- zasadniczo jedynie ojciec powoda wskazuje, iż zaobserwował zdarzenie przed domem powoda i jego rodziny '- pozostali świadkowie zawnioskowani i przez powoda, i przez pozwanego zgodnie zeznali, iż nie byli obserwatorami zdarzenia - prowadzi do ustalenia, iż pozwany bez powodu naruszył nietykalność osobistąi cześć powoda poprzez jednorazowe uderzenie jego w twarz. Okoliczność, iż nie toczyło się postępowanie karne przeciwko pozwanemu nie stoi obecnie na przeszkodzie ustaleniu przez sąd cywilny, iż doszło do Scharakteryzowanego przez powoda" zdarzenia. Sąd cywilny rozpoznający sprawę _ o .naruszenie dóbr osobistych nie jest ograniczony wynikiem postępowania karnego (w tejże sytuacji odmową wszczęcia postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia) i może czynić samodzielne ustalenia w tejże kwestii, czy i jak doszło do naruszenia dobra osobistego powoda. Wobec tego, iż art. 24 § 1 k.c. czyni odstępstwo od art. 6 k.c.' w zakresie- rozkładu ciężaru dowodu, i powód `korzysta_ z domniemania ~ 4 ~ 10
--- STRONA 12 ---
bezprawności naruszenia, na pozwanym spoczywa ciężar obalenia w/w domniemanie poprzez wykazanie, iż naruszenie owo nie było bezprawne. Pozwany nie uczynił jednak nic w kierunku obalenia owego domniemania. Mając zaś na uwadze relacje stron i świadków, w oparciu, o które poczyniono ustalenie, iż doszło do naruszenia dobra osobistego powoda, uznano za zasadne jego żądanie złożenia oświadczenia o odpowiedniej treści i formie przez jego przeciwnika procesowego. _ Co do zaś drugiego żądania powoda, tj." zasądzenia określonej kwoty pieniężnej na wskazany cel społeczny, to, jak wskazano to już wyżej, roszczenia tego dotyczy art. 448 k.c'. A zatem, na powodzie spoczywał ciężar wykazania, iż działanie pozwanego było zaw-inione. Domniemanie bezprawności naruszenia z art. 24 § 1 k.c. nie obejmuje bowiem zarazem domníeman-ia winy dopuszczającego się naruszeń. W ocenie Sądu orzekającego, powód wykazał, iz działanie pozwanego było zawinione, podyktowane wrogościąi niechęcią wobec osoby powoda. Zatem, co do ciężaru dowodu pokrzywdzony żądający n`a podstawie art. 448 k.o.- kompensaty krzywdy nie musi dowodzić bezprawności- naruszenia dobra osobistego. Wobec brzmienia art. 24 §- 1 k.c. to ewentualnie adresat roszczeń musiałby dowieść braku bezprawności naruszeń (por. wyrok SN z 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06, OSNC 2008, nr 1, poz. 13). Natomiast na pokrzywdzonym spoczywa ciężar dowodu winy, chociażby w najlżejszej postaci, ponieważ przesłanką zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie dóbr osobistych jest krzywda wyrządzona z winy umyślne] lub nieumyślnej, niekoniecznie wskutek rażącego riiedbalstwa. Reguła ta znajduje 'także zastosowanie do żądania odpowiedniej sumy-pieniężnej na wskazany cel społeczny (por. wyrok SN z 24 stycznia 2008 r., I CSK 319/07, LEX nr 448025). Jednocześnie na organie orzekającym spoczywał obowiązek oceny, jaka kwota pieniężna będzie kwotą dostatecznie oddzialywującą na pozwanego tak, aby nie dopuszczał się on dalszych naruszeń wobec powoda. Po dokonanej ocenie stanu faktycznego, ustaleniu, iż był to jednorazowy incydent, nadto nigdy wcześniej do podobnych incydentów między stronami nie dochodziło (okoliczność zgodnie przez strony potwierdzona) uznano, iż kwotą, która odniesie skutek represyjny i wychowawczy wobec pozwanego będzie kwota 500 zł. Jest to kwota odpowiednia do stopnia naruszenia dobra osobistego powoda, jakim jest jego nietykalność osobista i cześć,_nad_to proporcjonalna _do stopnia zawinienia, jak i stopnia inter1sywności-- i agresjildziałania pozwanego. Jest ona nadto proporcjonalna do osiąganych przez pozwanego dochodów, wywierająca właściwą dolegliwość za dokonane naruszenie w jego sferze majątkowej - tzw. nie wywierająca nadmiernej represji w .tejże sferze. Istotne znaczenie ma tutaj jednorazowość działania pozwanego., fakt, iż był to incydent jednorazowy, ~ ~ 1 1
--- STRONA 13 ---
który nie miał miejsca zarówno wcześniej, jak i nie powtórzył się. Na tle niniejszej sprawy nie przychylono się natomiast do linii procesowej pozwanego, w której podnosił on, iz jest oceniany przez bliskich i innych jako osoba spokojna i uprzejma w związku z czym nie mógł on naruszyć- dóbr osobistych powoda (tak zeznali w szczególności jego bliscy, zawnioskowani przez niego na świadków wskazujący, iż nie mógłby on nikogo uderzyć z uwagi na posiadane cechy charakteru). Jak już wskazano wyżej, badaniu organu orzekaj ącego podlega na gruncie tego rodzaju sprawy konkretny incydent, jaki miał miejsce w dniu 19 pażdziernika 2008 roku, a nie cechy charakteru pozwanego, które miałyby przesądzać o tym, iż nie mógł on podjąć się nagannych zachowań wobec powoda. Mając powyższe okoliczności na uwadze, dokonane ustalenia stanu faktycznego, ocenę dowodów, jak i treść powołanych wyżej przepisów, nakazano pozwanemu, aby usunął skutki naruszenia dóbr osobistych powoda poprzez przeproszenie powoda w formie listownej na adres miejsca zamieszkania powoda, następującej treści: ,,Ja' 'przepraszam za uderzenie w głowę bez powodu w dniu 19 pażdziernika 2008 roku oraz zobowiązuję się w przyszłości do nienamszania nietykalności cielesnej powoda”, _g_ czym orz_eczono__w__ punkcie sentencji niniejszego, orzeczenia, a nadto, zasądzono od pozwanego na cele charytatywne - SOS Wioski Dziecięce w Polsce kwotę`500 zł w terminie 1 miesiąca od uprawomocnienia się wyroku, na adres podany do akt sprawy przez powoda, Q czym o_rzecz_o_no_ _w pi,1_1fikcie__2___sentencj_i_ nini_ej_szego _orz_eczenia. Konsekwentnie, powództwo oddal_ono_ w pozostałej części (tj. w szczególności w części żądania przewyższającego kwotę 500 zł), o orzeczono w Pllnlficie 3_§entencji__niniejszego orzeczenia." Koszty niniejszego postępowania. - O kosztach niniejszego postępowania. orzeczono w punkcie 4 sentencji niniejszego wyroku. _ Objęły one rozsn"zygm`ę_cfe o opłacie sądowej odpozwu. Wobec tego, iż powód wygrał sprawę w całości, w oparciu o .treść art. 98 § 1 i § 3 k.p.c. (zasada odpowiedzialności za wynik sprawy, zasada zwrotu kosztów niezbędnych i celowych), kosztami przedmiotowego postępowania obciążonopozwanego w całości i z tego tytułu zasądzono od pozwanego na rzecz powoda kwotę 650 .zl tytułem _uiszczonej opłaty sądowej od pozwu (ustaloną, jeśli chodzi o roszczenie majątkowe, zgodnie z treścią art. 13 obowiązującej w chwili wniesienia pozwu ustawy z dnia 28 lipca 2005 roku o kosztach sądowych w. sprawach cywilnych (opubl. w Dz. U. z 2005 roku, Nr 167, poz. 1398, ze zm.): ` ~ ' 12
--- STRONA 14 ---
opłatę stosunkową pobiera się w sprawach o prawa majątkowe; wynosi ona 5 % wartości przedmiotu sporu lub przedmiotu zasl<arżenia_.. _jednak nie mniej niz 30 złotych i nie więcej niz 100.000 złotych; a, jeśli chodzi o roszczenie niemajątkowe, ustaloną zgodnie z treścią art. 26 ust. 1 punkt 3 obowiązującej w chwili wniesienia pozwu ustawy z dnia 28 'lipca 2005 roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (opubl. w Dz. U. z 2005 roku, Nr 167, poz. 1398, ze zm.): opłatę stałą w kwocie 600 zł pobiera się od pozwu o ochronę dóbr osobistych); powód w całości opłatę tę uiścił. /-f SSO . 13
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w#XII C 364/O9 vis#art. 245 k.p.c.#art. 232 k.p.c.#art. 253 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 2 k.c.#art. 24 § 3 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 § 2 kic.#art. 448 k.c.#art. 415 k.c.#art. 445 k.c.#art. 6 k.c.#art. 448 k.c#art. 448 k.o.#art. 13 obowi#art. 26 ust. 1 punkt