Postanowienie XII C 359/14 O NS ZWEAY zje WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt XII C 359/14 O NS ZWEAY zje WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 27 maja 2015 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Zofia Lehmann Protokolant: — Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 r. w Poznaniu sprawy Z powództwa M W _ przebywającego w Areszcie Śledczym w Gr. | ul” G: przeciwko Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S 7 o zapłatę - I.. Powództwo oddała. II. Kosztami niniejszego postępowania obciąża powoda i w związku z tym: a. ' utrzymuje zwolnienie go z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej; b. zasądza od niego na rzecz Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa reprezentującej pozwanego kwotę 3.600,-zł z tytułu poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa. SSO Zofia Lehmann SE | EEE EEEEEEEEE"RN --- STRONA 2 --- Sygn. akt XII C 359/14 Uzasadnienie Pozwem z dnia 22 sierpnia 2013 r. skierowanym przeciwko „pozwanemu Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S owódM .W + wniósł o zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kwoty 120.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane krzywdy. Powód domagał się również zwolnienia od kosztów sądowych. Powód wskazał, że przebywał w Areszcie Śledczym w S. od dnia 31 maja 2012 r. do dnia 20 czerwca 2012 r., do którego został przetransportowany z Aresztu Śledczego w G «. Podczas pobytu w tej jednostce doznał szeregu krzywd, naruszono jego dobro osobiste w postaci godności poprzez działania organów postępowania wykonawczego, w szczególności naruszono przepisy art. 110 k.k.w. i rozporządzeń dotyczących warunków odbywania kary pozbawienia wolności i środka w postaci tymczasowego aresztowania. Powód podniósł, że jest wegetarianinem, o czym Areszt Śledczy w S * u posiadał wiedzę, a mimo tego przez około tydzień zmuszony był spożywać dietę z mięsem i jajkami kurzymi pod groźbą zastosowania wobec niego art. 116a pkt 5 k.k.w. Działania pozwanego naruszyły art. 110 k.k.w. i przepisy art. 9 i 14 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. Powód wskazał, że przekonania nie pozwalają mu na jedzenie mięsa i kurzych jaj, po zgłoszeniu tego problemu w administracji Aresztu Śledczego w S, n został zmuszony do złożenia prośby w tym przedmiocie na piśmie. Dopiero po tygodniu otrzymał dietę bezmięsną, ale z kurzymi jajami. Powód zwrócił uwagę; że poza powyższym posiłki wydawano do celi przez wąski otwór, przez'co nie widział jak podawane są posiłki i w co ubrana była osoba wydająca posiłki. Cela, w której był umieszczony nie posiadała ponadto odpowiedniej powierzchni, początkowo powód był w niej osadzony z osobą palącą tytoń, nie była również wyposażona w ciepłą wodę i odpowiednio wywietrzona. Takie warunki były dla powoda bardzo uciążliwe, gdyż choruje na tzw. zespół OBS. Oświetlenie w celi nie pozwalało na czytanie książek bez ryzyka uszkodzenia wzroku _ (k.4-6 akt). Postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2014 r. powód został zwolniony od opłaty sądowej od pozwu (k. 25-25v akt). , W odpowiedzi na pozew z dnia 20 maja 2014 r. pozwany Skarb Państwa reprezentowany -przez Dyrektora Aresztu Śledczego w S zastępowany przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa wniósł o oddalenie powództwa w całości i o zasądzenie od powoda na jego rzecz kosztów procesu, w tym na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych na podstawie art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Pozwany ocenił powództwo jako całkowicie: bezzasadne.. Pozwany - przyznał, :że powód przebywał w | ==" Areszeie Śledczymrw 8" Tod dnia 31 maja 2012'+-"do dnia 20 czerwEa 2012 r, Wskazał; Że 16 ma powodżie 7 : spoczywa ciężar dowodu okoliczności, z których wywódzi "skutki prawne. Powód nie wykazał, Jaki 'był stopień : naruszenia dóbr osobistych, czy w ogóle doznał krzywdy, jaki jest rozmiar ujemnych następstw w strefie fizycznej i | i psychicznej powoda. Powód : nie_wykazał zaistnienia i. rozmiaru uszczerbku: na zdrowiu .oraz cierpienia, - które H uzasadniałoby przyznanie zadośćuczynienia w żądanej przezeń sumie za niespełna iniesiąc pobyłu w jednostce | penitencjarnej. Powód został przetransportowany do Aresztu Śledczego w S . w dniu 31 maja 2012 r. bez ===" "określonego" rodzajudiety; pozwany nie posiadał wcześniej Zadnych informacji W zakresie przyznanej powodowi diety, informacja taka nie była zawarta ani w książeczce zdrowia osadzonego, ani. w. systemie komputerowym e Noe.Net. W dniu 1 czerwca 2012 r. (piątek) powód zwrócił się pisemnie do Dyrektora z pozwoleniem na otrzymanie : diety wegeteriańskiej, a w dniu 4 czerwca 2012 r. (poniedziałek) wniosek ten został zaopiniowany pozytywnie. Od ' i --- STRONA 3 --- dnia 5 czerwca 2012 r. powód zaczął otrzymywać dania wegetariańskie, został przyjęty przez lekarza, który dietę zatwierdził i wpisał do książeczki zdrowia powoda. Pozwany wskazał, że faktem powszechnie znanym jest dopuszczenie jajek kurzych w diecie wegetariańskiej i ujęcie ich jako produkty białkowe. Pozwany podał, że powód w czasie pobytu w pozwanej jednostce penitencjarnej nie był osadzony w warunkach przeludnienia, był osadzony w celi z osobami niepalącymi o pow. 9,02m*. Pozostałe warunki bytowe w niej panujące były właściwe i zgodne z - obowiązującymi przepisami m.in. w zakresie konstrukcji i ochrony okien budynków, dostępu bieżącej wody do celi. Pozwany zakwestionował ponadto wysokość żądanego pozwem zadośćuczynienia (k. 31-35 akt). W piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2014 r. powód podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie (k. 47-51 akt). Sąd Okręgowy ustalił następujący stan faktyczny: Powód M został w dniu 31 maja 2012 r. przetransportowany z Aresztu Śledczego w G do Aresztu Śledczego w S i przebywał w nim do dnia 20 czerwca 2012 r. Przez cały okres pobytu w Areszcie Śledczym w S 1 od dnia 31 maja 2012 r, do dnia 20 czerwca 2012 r. był osadzony w 3-osobowej celi nr 20 o pow. 9,02m?. Przez cały okres pobytu w Areszcie Śledczym w S powód przebywał z osobami niepalącymi. Dowód: informacja o pobytach i orzeczeniach z dnia 15 maja 2014 r. (k. 38 akt), zeznania świadka D: Oo .(k 61 aki) Pismem z dnia I czerwca 2012 r. powód zwrócił się do Dyrektora Aresztu Śledczego w S z prośbą o pozwolenie na otrzymywanie diety wegetariańskiej o symbolu „Pw”. Z uwagi na to, że był to piątek, wniosek ten został rozpoznany pozytywnie w dniu 4 czerwca 2012 r. w poniedziałek, Od dnia 5 czerwca 2012 r. powód zaczął otrzymywać wyżywienie wegetariańskie, został ponadto przyjęty przez lekarza, który zatwierdził decyzję o diecie i odnotował ją w książeczce zdrowia powoda. Dowód: pismo powoda z dnia ] czerwca 2012 r. (k. 39 akt), zestawienie na k. 40 akt, dokumentacja lekarska dotycząca powoda (k. 41, 52 akt), zeznania świadka D ) € 61 akt) Porcje wyżywienia wydawane w pozwanej jednostce penitencjarnej są dostarczane z Zakładu Karnego we W: * - Dla norm.Pwl (bezmięsna) i Pw2 (bezmięsna, bezrybna) w jadłospisach są ujęte jajka-jako produkty białkowe. : „Dowód: notatka służbowa z dnia 15 maja 2014 r. (k. 42 akt), zeznania świadka D O' '(kó6lak) Podczas pobytu w Areszcie Śledczym w G._ 1 powód zgłaszał pisemnie administracji tej jednostki fakt niespożywania jajek kurzych. Dowód: pismo powoda z dnia 17 maja 2012 r. (k. 53 akt), zeznania powoda (k. 113 akt) ==——"—""""T"U powoda stwierdzono obturacyjny bezdech senny, postać umiarkowaną zależną od pożydji Dowód: dokumentacja lekarska dotycząca powoda (k 41, 52 akt) | RE : Powód liczy 45 lat, z zawodu jest informatykiem. Dowód: zeznania powoda (k. 113 akt) - h | 777 Wczasie pobytu powoda w pozwanej jednostce penitencjarnej powód nie składał żadnych wniosków, skarg i | próśb. Powód w szczególności nie skarżył się w czasie pobytu w tej celi, aby którykolwiek ze współosadzonych palił tytoń" Jego pobyt w tej jednostee wiązał się wyłącznie z' czynnościami procesowyrmi przed Sądem Rejonowym w E o : Wszyscy wydający posiłki są ubrani na biało — fartuch, spodnie, stosowne obuwie. Posiadają odpowiednie : badania pracownicze i lekarskie — w tym BHP i sanitarne. : --- STRONA 4 --- Dowód: zeznania świadka Doroty Olszak (k. 61 akt) Powyższy stan faktyczny Sąd Okręgowy ustalił na podstawie następujących dowodów: i - dokumentów urzędowych, tj. informacji o pobytach i orzeczeniach z dnia 15 maja 2014 r. (k. 38 akt), pisma powoda z dnia 1.czerwca 2012 r. (k. 39 akt), zestawienia na k. 40 akt, dokumentacji lekarskiej dotyczącej powoda (k. 41, 52 akt), notatki służbowej z dnia 15 maja 2014 r. (k. 42 akt), pisma powoda z dnia 17 maja 2012 r. (k. 53 akt), postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w G zdnia 21 marca 2014 r. (k. 55 akt), - zeznań świadka D O. :(k.61 akt), - zeznań powoda M |, W. 7 . 113 akt) Dokumenty urzędowe zawarte w aktach sprawy, a za takie uznać należy orzeczenia sądowe Sąd ocenił jako wiarygodne. Odpowiadały one dyspozycji art. 244 $ 1 k.p.c., zgodnie z treścią którego dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie | - art. 245 k.p.c. Charakter dokumentów prywatnych miały pisma powoda adresowane do administracji zakładu karnego. Sąd również ocenił je jako wiarygodne. Autentyczność dokumentów prywatnych i urzędowych oraz prawdziwość treści dokumentów urzędowych nie była kwestionowana przez żadną ze stron w oparciu o treść art. 232 k.p., w zw. z art. 252 k.p.c. i art. 253 k.p.c. Także Sąd nie znalazł podstaw do tego, aby uczynić to z urzędu. Wszystkie te dokumenty okazały się przydatne przy dokonywaniu istotnych ustaleń faktycznych w sprawie. Żadna ze stron nie kwestionował treści kserokopii dokumentów znajdujących się w aktach sprawy co pozwoliło na potraktowanie tych kopii jako dowodów pośrednich istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. Stan faktyczny, który legł u stóp niniejszej sprawy, był w zdecydowanej mierze niesporny. Nie, ulegało wątpliwości, iż powód przebywał w podanym wyżej okresie w pozwanej jednostce penitencjarnej. Spór między stronami dotyczył warunków odbywania kary - „jakości” jej odbywania, a mianowicie zapewnienia powodowi wyżywienia zgodnego z jego przekonaniami, umieszczenia go w przeludnionej ciasnej celi z osobami-palącymi, ponadto niezapewnienia mu w celi bieżącej ciepłej wody, dostatecznego dopływu powietrza i światła dziennego oraz niczapewnienia w niej właściwego oświetlenia. Warunki te zdaniem powoda naruszyły jego dobro — godność osobistą, stanowiły dla niego torturę i represję. Co do tych niedogodności, jakich doznawać miał powód będąc umieszczonym w tej jednostce uznać trzeba, iż nie. zostały one przez niego wykazane, a zeznania powoda w tym aspekcie jawią się jako niewiarygodne. Pozwany. wykazał, że wszystkie podejmowane. wobec powoda działania | O wiązanie z jego' pobytem” W W/W JednOSiS az WarMkIpoByR W miej-MIEŚCIY się W granicach zakreślonych 77! przepisami regulującymi warunki odbywania kary pozbawienia wolności i środka w postaci tymczasowego | | aresztowania. Jak wynika z zeznań świadka, powód wczasie pobytu w tej jednostce nie składał jakichkolwiek skarg i | wniosków na warunki jej odbywania. Jeśli chodzi o wyposażenie cel. w. przedmioty codziennego użytku i bieżącą wodę, to ustalić należało, że pozwany kwestie ie rozwiązuje zgodnie z przepisami przywołanych wyżej rozporządzeń | | regulujących warunki odbywania kary pozbawienia wolności i środka w postaci tymczasowego aresztowania w i = zakładach Karnych7i"aresztach śledczych. Okolicznością niesporną są dokonywane raz W roku wizytacje przez TE" sędziego penitencjarnego, z których sporządzane są sprawozdania wizytacyjne, Obowiązek. ich przeprowadzenia ; wynika m.in. z postanowień k.k.w, Podane zatem przez powoda fakty dotyczące ponadstandardowych dolegliwości, H jakich doświadczać miał w tej jednostce penitencjarnej należy uznać za wymyślone przez niego w celu zwiększenia --- STRONA 5 --- prawdopodobieństwa korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia sporu. Powyższe nakazywało ocenić zeznania powoda jako w znikomej tylko części wiarygodne tym bardziej, że powód składając zeznania w zasadzie powtórzył to, co napisał w pozwie i piśmie procesowym z dnia 11 czerwca 2014 r. Sąd z.uwagi na zasady rządzące postępowaniem i cywilnym nie mógł ponadto wyręczać powoda w poszukiwaniu dowodów potwierdzających fakty, z których powód : wywodził.pozytywne dla siebie skutki prawne. Brak było podstaw do. tego, aby zobowiązywać pozwanego do podawania imion i nazwisk osób, z którymi powód przebywał w podanym wyżej czasie w celi nr 20, a które wg powoda miały potwierdzić podnoszone przez niego okoliczności. Do sytuacji procesowej powoda miał pełne zastosowanie art. 6 k.c. o rozkładzie ciężaru dowodu w postępowaniu cywilnym. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powództwo okazało się niezasadne. Na wstępie poniższych rozważań należy odnieść się do kwestii formalnej, jaką jest zastępstwo procesowe strony pozwanej. Powód wystąpił z pozwem do Sądu Okręgowego w Poznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. (data wpływu pozwu do administracji zakładu karnego; k. 7 akt), a więc w dacie, w której obowiązywały już przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa wskazujące, że obowiązkowe zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przed Sądami Okręgowymi wykonuje wyłącznie Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa (art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, opubl. Dz.U. 2005 r., Nr 169, poz. 1417 ze zm.). W związku z tym pozwany reprezentowany przez stafio, fisci - Dyrektora Aresztu Śledczego wSz «był prawidłowo zastępowany w niniejszej sprawie. K Powód nie wykazał zasadności swoich żądań w świetle art. 6 k.c., a to nakazywało ich oddalenie. Przede wszystkim powód nie wykazał w myśl art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c., aby doszło do uchybień w zakresie zapewnienia mu diety wegetariańskiej, jak również aby przebywał w celach niespełniających odpowiednich warunków bytowych co do powierzchni, dostępu światła, wyposażenia w bieżącą wodę, wreszcie aby przebywał z niej z osobami palącymi. Powód wywodził, że nie zapewniono mu co najmniej 3m powierzchni celi mieszkalnej, narażony był na przebywanie z palącymi wyroby tytoniowe, co było szkodliwe dla jego stanu zdrowia. Powód nie wykazał, aby dolegliwości związane z realizowaniem wobec niego środka w postaci tymczasowego aresztowania -- były tego rodzaju, że naruszały jego dobra osobiste w postaci godności i czci osobistej. Jakkolwiek powód nie sformułował dokładnie podstaw prawnych swoich roszczeń, to jednak nie budziło wątpliwości, że domaga się on zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych i doznaną przez to krzywdę. Oznacza to, że podstawami prawnymi jego żądań są art. 23 i 24 k.o. w zw. zart. 448 k.e. - z jednoczesnym odwołaniem się do postanowień ratyfikowanych przez. RP. umów międzynarodowych wyznaczających standardy traktowania osób osadzonych w zakładachi karnych i aresztach śledczych. TZ 'Art24 Kc; udziela ochrony dobrońi osobistym Z art 23 K.c.; W tym zdrowiu, godności, czci osobistej, Prawi s 746 prywalności i intymności w razie bezprawności ich naruszenia, które to domniemanie art. 24 $ 1 k.c, statuuje. Przepis ten stanowi o tym, iż ten, czyje dobro osobiste zostaje (chociażby) zagrożone cudzym działaniem może żądać | w zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razić dokońańego naruszenia może on także żądać, - : "7 "żeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w | szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Jest to domniemanie prawne | = Wzrusżale; ustanowiońe przez ustawodawcę na Korzyść występującego z roszczeniem o ochronę dóbr osobistych, a e! które to domniemanie może obalić pozwany, podejmując skuteczną inicjatywę dowodową. Przepis art. 24.$ 1 k.c. stanowi ponadto, iż na żasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego : lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny. Postanowienie to uzupełnia art. 448 k.c. : --- STRONA 6 --- mówiący o tym, iż w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków | potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. Przepis ten zawiera normę prawną, w myśl której w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać osobie pokrzywdzonej naruszeniem-odpowiednie zadośćuczynienie, ale nie jest do tego zobligowany. Zadośćuczynienie pieniężne, przy spełnieniu się pozostałych przesłanek w tym przepisie wyrażonych, jest więc jedynie fakultatywną instytucją, nie zaś obligatoryjną. Jednym z podstawowych obowiązków nowożytnego państwa prawa jest zagwarantowanie humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Odnosząc się do podstawy prawnej roszczeń powoda, obok postanowień k.c. o ochronie dóbr osobistych, należy jej upatrywać w postanowieniach ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz.U. z. 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.), zawartej przez państwa członkowskie Rady Europy w dniu 4 listopada 1950 r., która znajduje bezpośrednie zastosowanie w krajowym porządku prawnym. Powód na tę podstawę prawną również się powołał, mówiąc o niegodnym jego traktowaniu naruszającym jego wolność sumienia i przekonań. Art. 87 ustawy zasadniczej zawiera katalog źródeł powszechnie obowiązującego prawa RP; są nimi Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy imiędzynarodowe oraz rozporządzenia. Zgodnie z art. 91 ust, 1 ustawy zasadniczej, ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi - część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy. Powoływana Konwencja, stosowana bezpośrednio w obowiązującym porządku prawnym, podpisana przez RP w dniu 26 listopada 2001 r., ratyfikowana w dniu 19 stycznia 1993 r. (od tego dnia obowiązuje w polskim porządku prawnym) zawiera postanowienia dotyczące zakazu tortur, niehumanitarnego traktowania, poszanowania godności człowieka, jego wolności sumienia i przekonań — również religijnych. Zgodnie z treścią jej art. 3, nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Przywołane przez powoda art. 9 i 14 Konwencji zapewniają ochronę wolności sumienia oraz przekonań. Swobody sumienia i wolności przekonań nie uchyla fakt osadzenia osoby fizycznej w jednostce penitencjarnej. Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych - * i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U. z 1977 r., Nr 38, poz. 167 i.169), każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Te normy prawa międzynarodowego znajdują swoje odpowiedniki. w art. 40, i 41. ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie one w sposób niewątpliwy. nakładają na władzę publiczną obowiązek | zapewnienia osobom. osadzonym w jednostkach penitencjarnych humanitarnych warunków odbywania kary m —— pożbawieńia wolności, nienarnszających godności Tdzkiegj =" SCT Za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy "| publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna | == wykonująca tę władzę z mocy. prawa (art. H7s1 ke.). Art. 77 ust. 1 Konstytucji stanowi, iż każdy. ma prawo do _ sł wynagrodzenia szkody, jaka została wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. i Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 grudnia 2001 r. (SK 18/00) zwrócił uwagę na konieczność przyjęcia i 77777 owegó rozumienia art: 417 Ke dostosowanego do postanowień Konstytucji RP z dnia * 2'Kwieinia 1997 r. tak, aby ==" jego stosowanie nie ograniczało możliwości dochodzenia odszkodowań za bezprawne działanie bądź zaniechanie ne funkcjonariuszy publicznych. Trybunał Konstytucyjny wywiódł, iż przewidziana w art. 417. $ 1 ke. : odpowiedzialność dotyczy szkody wyrządzonej przez niezgodne z prawem zachowanie funkcjonariusza przy ' --- STRONA 7 --- wykonywaniu powierzonej mu czynności, nie zaś przez zachowanie zawinione. Chodzi tu o obiektywną „niezgodność z prawem” rozumianą zgodnie z Konstytucyjnym ujęciem źródeł prawa, jako uchybienie obowiązkom przewidzianym w źródłach prawa (art. 77 ust. 1 i art. 87-94 Konstytucji). Wywody Trybunału ze względu na ich wartość jurydyczną zostały zaaprobowane w orzecznictwie (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 r., | I CKN 581/99, OSNC 2002 r., nr 10, poz. 128 i z dnia 26 kwietnia 2006 r., V CSK 195/05, MoP 2006 r., nr 10, s. 513), niemniej jednak wymagają opatrzenia ich w realiach niniejszej sprawy pewnym zastrzeżeniem - o czym będzie mowa niżej. Zgodnie z przywołanym przez powoda w pozwie przepisem art. 110 $ 2 zd. 1 k.k.w., pow. 3m? stanowi minimalny metraż celi mieszkalnej, jaka powinna przypadać na jednego skazanego odbywającego karę pozbawienia wolności. Przepis ten wyznacza więc jeden zelementów służących zapewnieniu humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności. Zaznaczyć zaś trzeba, że 'tylko w takich warunkach możliwe jest zagwarantowanie, że wykonywanie tej kary odbywać się będzie przy poszanowaniu godności osób, wobec których jest ona stosowana. Innymi słowy w/w przepis, określając minimalną powierzchnię celi mieszkalnej jako jeden z warunków humanitarnego wykonywania kary pozbawienia wolności, służy ochronie godności osób ją odbywających. Dlatego jego naruszenie wprost w tę godność godzi. Prawdą jest jednak, iż sam fakt przeludnienia może nie być wystarczającą przesłanką do przyjęcia faktu naruszenia dobra osobistego, jeśli inne okoliczności związane z wykonywaniem kary, w jakimś odpowiednim stopniu rekompensowałyby tę niedogodność. W rozpatrywanej sprawie powód podnosił okoliczność umieszczenia go w celi przeludnionej, jednak faktu tego nie wykazał. Okoliczność, że cela jest mała i niewygodna nie może mieć decydującego znaczenia, jeśli w celi tej zapewniono odpowiedni metraż powierzchni na jednego osadzonego. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że powód przebywał w Areszcie Śledczym w S przez okres 21 dni. Godność. jest tym elementem psychiki człowieka, który konkretyzuje się w poczuciu własnej wartości i oczekiwaniu szacunku ze strony innych ludzi. Stanowi ona bardzo ważny element psychiki ludzkiej, dlatego jest jednym z najistotniejszych dóbr osobistych człowieka. Z tego powodu korzysta ona z ochrony na poziomie konstytucyjnym. Zgodnie z treścią art. 30 ustawy zasadniczej, przyrodzona i niezbywalna godność człowieka jest nienaruszalna, a jej poszanowanie i ochrona jest obowiązkiem władz publicznych. Uznanymi przez orzecznictwo dobrami osobistymi są ponadto prawo do prywatności i intymności. - . Przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, decydujące znaczenie ma nie subiektywne odczucie danej osoby, ale to, jaką reakcję wywołuje naruszenie w racjonalnym społecznym odbiorze, Należy więc przyjmować . koncepcję obiektywną naruszenia dobra osobistego w kontekście całokształtu okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 października 2001 r., V CKN 195/01, LEX nr 53107). Taka obiektywna ocena prowadzi na gruncie tak ustalonego stanu faktycznego do wniosku, że nie doszło do | naruszenia godności powoda; Z dokonanych w sprawie ustaleń nie' wynika; aby przebywał om W celi przeliianionej; RSE jie spełniającej wymogu 3m! na jedną osobę osadzoną. Powód nie wykażał również stosownie do art: 6 k.c, że | osadzono go z osobami palącymi, co miało negatywne skutki dla jego zdrowia. Także działanie pozwanego podjęte ____._ po zaloszeniu przez powod, 2 ie spożywa mięsa awio się ako w pen prawidłowe Wniosek powoda o zmianę : diety rozpatrzono pozytywnie, powód został poddany ponadto badaniu Jekarskiemu i lekarz dietę tę zaopiniował oraz | dokonał stosownych wpisów w książeczce zdrowia powoda. Jednocześnie powód nie wykazał, że został zmuszony ======"""do pisemnego wnioskowania o zmianę diety; pozwany zaś wiedział o tym; że powód jest wegetarianinem. Nie jestież 7 =: tak, że powód przez tydzień został pozbawiony odpowiedniego wyżywienia. Twierdzenia te Sąd finalnie ocenił jako : opracowane na użytek sprawy, jednak nie wykazane stosownie do art. 6 k.c. Podawanie powodowi jajęk kurzych, kwestionowane przez powoda, nie może być uznane za „wykroczenie” przeciwko jego dobrom osobistym, gdyż : i --- STRONA 8 --- powód nie był zmuszany przez funkcjonariuszy służby więziennej do ich jedzenia, a bynajmniej takiej okoliczności w ogóle nie podniósł. Mieć trzeba na uwadze, że powód przebywał w tej jednostce przez około 21 dni, a zatem trudno uznać, aby przez tak krótki czas doszło w stosunku do jego osoby do tak daleko idących naruszeń jego dóbr, noszących znamiona represji psychicznej i fizycznej. Wbrew twierdzeniom powoda, postanowienie o poddaniu go ! badaniom psychiatrycznym w toku postępowania przygotowawczego nie przesądza samo przez się o tym, że powód cierpi na depresję. W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że powód jedynie skarżył się na kłopoty z koncentracją, zaburzenia adaptacyjne. Brak jednak podstaw do przyjęcia w niniejszej sprawie, że powód choruje na depresję, a niedogodności związane z umieszczeniem go w pozwanej jednostce penitencjarnej stan ten pogłębiły, Formy ochrony dóbr osobistych wyznaczają art. 24 k.c. i art. 448 k.c. Ponieważ spośród kilku roszczeń przewidzianych w art. 24 k.c. powód wybrał roszczenie o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, należało rozważyć, jakie są przesłanki powstania tego roszczenia. Wbrew temu, co mogłaby sugerować treść art. 24 k.c., jest nią nie tylko bezprawne, ale także zawinione działanie sprawcy naruszenia dobra osobistego (tak m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CK 805/04, LEX nr 177221 i zdnia 19 stycznia 2007 r., III CSK 358/06, * LEX nr 277289). Należy zaznaczyć, że wina pozostaje przesłanką odpowiedzialności także wtedy, gdy do naruszenia dobra osobistego dojdzie. w wyniku niezgodnego z prawem działania lub zaniechania funkcjonariusza Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przy wykonywaniu władzy publicznej, o którym mowa w art. 417 ke. Jest to konsekwencją faktu, że art. 448 k.c. stanowi samodzielną i odrębną od art. 417 k.c, podstawę odpowiedzialności, odnoszącą się wyłącznie do naruszenia dóbr osobistych. Poglądu, że wina nie jest warunkiem odpowiedzialności Skarbu Państwa za naruszenie dóbr osobistych nie można zatem wywodzić z art. 77 ust. 1 Konstytucji, gdyż materia art. 448 k.c. w ogóle nie dotyczy kwestii, o których mowa wart. 77 ust. 1. Ten ostatni przepis Konstytucji nie określa bowiem samodzielnie podstaw przyznania rekompensaty pieniężnej z tytułu doznanej krzywdy moralnej (w tym zakresie rozważania zawiera uzasadnienie powołanego wyroku Sądu Najwyższego zdnia 15 czerwca 2005 r., IV CK 805/04 oraz wyroków Trybunału Konstytucyjnego: z dnia 7 lutego 2005 r., SK 49/03, OTK-A 2005/2/13 i z dnia 23 września 2003 r., K 20/02, OTK-A 2004/7/76). Odpowiedzialność pozwanego w niniejszej sprawie mogła więc. wynikać tylko ' z zachowania bezprawnego i zawinionego. Bezprawnym jest każde działanie naruszające dobro osobiste, jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych okoliczności usprawiedliwiających je. Do okoliczności wyłączających bezprawność naruszenia dóbr osobistych na | ogół zalicza się działanie w ramach porządku prawnego, tj. działanie dozwolone przez obowiązujące przepisy prawa, | wykonywanie prawa podmiotowego, zgodę pokrzywdzonego oraz działanie w ochronie uzasadnionego interesu. | Sąd na gruncie uzyskanego materiału dowodowego nie mógł poczynić ustalenia, że miało miejsce działanie __ > pozwanego, polegające na umieszczeniu powoda w celi, która nie spełniała wymogu określonego przez art. 110 $ 2 | =" kikowzw trybie art; 110'$ 2b 1. $ 2c'k;k.w; Umieszczenie w celi nie spełniającej wymogu 3m? na jednego osadzonego 7 " "Gnichamia postępowanie określone W art. 110 kkw., może bowiem nastąpić tylko na podstawie decyzji dyrektora | jednostki penitencjarnej i ze wskazaniem czasu, na jaki osadzenie to może nastąpić. Osoba mająca przebywać w | takich warunkach ma możliwość zaskarżenia takiej decyzji. Powód w uzasadnieniu pozwu W. ogóle nie podniósł, aby | wydana została wobec niego taka decyzja i aby była ona przez niego kwestionowana w ustawowym trybie. Nie : można załem mówić o jakimkolwiek bezprawnym postępowaniu pozwanego na tym tle, które rodziłoby i ———=="odpowiedzialność Todszkodowawczą” wobec powóda:- Wobec stwierdzenia, żenie doszło do "kiego" dzkiiania "ES: pozwanego wobec powoda nie można mówić o jakiejkolwiek winie pozwanego. Bi Wina może przybrać postać umyślną albo nieumyślną. Odpowiedzialność cywilna wiąże się z każdą postacią . | winy, a więc również z najlżejszym niedbalstwem. Niedbalstwem jest brak należytej staranności. Zgodnie z art. 355 $ 5 --- STRONA 9 --- 1 k.e., należytą starannością jest staranność ogólnie wymagana w stosunkach danego rodzaju. Ustawa stawia więc wymóg zobiektywizowania oceny zachowania dłużnika. Następuje to przez skonstruowanie -na podstawie przepisów prawa, zasad współżycia społecznego, pragmatyk zawodowych, reguł deontologii, zwyczajów lub innych relewantnych kryteriów- modelu należytej staranności, dostosowanego do stosunków danego rodzaju, a następnie skonfrontowanie tego modelu z rzeczywistym zachowaniem dłużnika. Niedbalstwo będzie miało miejsce wówczas, gdy dana osoba zachowa się w sposób odbiegający na niekorzyść od danego obiektywnego wzorca. Dyrektor jednostki penitencjarnej nie ma żadnego wpływu na liczbę skazanych kierowanych do zakładu karego, celem odbycia kary pozbawienia wolności i nie może odmówić ich przyjęcia. Podobnie jest w przypadku aresztów śledczych, do których kierowane są osoby tymczasowo aresztowane. Brak winy po jego stronie w tym aspekcie nie oznacza automatycznie braku winy Skarbu Państwa, ta może bowiem wynikać również z zachowań innych niż dyrektor jednostki penitencjarnej funkcjonariuszy państwowych. Równocześnie państwo, na mocy przytoczonych wyżej przepisów prawa międzynarodowego i Konstytucji ma obowiązek takiego zorganizowania systemu penitencjarnego, aby skazani odbywali, karę w warunkach humanitarnych. Jeśli tego nie czyni, mamy do czynienia co najmniej z winą organizacyjną po stronie najwyższych organów władzy publicznej odpowiedzialnych za funkcjonowanie i finansowanie więziennictwa. Oczywiście mogą zdarzyć się sytuacje wyjątkowe, niespodziewane i niemożliwie do przewidzenia, kiedy w krótkim czasie następuje tak poważny wzrost liczby więźniów, że możliwe do podjęcia działania nie pozwalają szybko zaradzić powstałej sytuacji. W takich okolicznościach nie może być mowy o winie organizacyjnej. Mówiąc o powyższym należy mieć na uwadze pogląd wyrażony w postanowieniu z dnia 20 kwietnia 2010 r. (I CSK 553/09), w którym Sąd Najwyższy odniósł się do kwestii przeludnienia oraz warunków bytowych w celach w następujący sposób: „Niniejsza skarga dotyczy naruszenia dóbr osobistych osadzonego w związku z przebywaniem w przeludnionej celi. Orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż takie sprawy mają szczególny wymiar. Jednakże z. orzecznictwa tego płynie wniosek, który nie budzi wątpliwości, iż nie dochodzi do naruszenia dóbr osobistych, a zwłaszcza godności, jak chce skarżący, automatycznie przez to, że przypada mu w celi mniej niż 3m* powierzchni. Naruszenie tej normy jest ważną okolicznością, jednakże dopiero kumulatywnie, w związku z innymi okolicznościami, pozwala na podstawie oceny indywidualnych przypadków potwierdzić czy doszło do naruszenia dóbr osobistych osadzonego”. Powyższe oznacza zatem, że nie można zasądzić na rzecz osadzonego żadnego odszkodowania (zadośćuczynienia), jeżeli zachodzi jedynie fakt przeludnienia w celach, a pozostałe warunki bytowe są właściwe i zgodne z przepisami prawa, a ponadto są realizowane uprawnienia więźniów co do zajęć kulturalno-oświatowych i sportowych. Zatem możliwość naruszenia dóbr osobistych osadzonego (odbywającego karę izolacyjną w przeludnionej celi) należy dopiero wówczas upatrywać, * gdy zachodzą. dodatkowe _okoliczności świadczące o.. niezapewnieniu - elementarnych warunków | "egzystencji stwarzających zwiększone dolegliwości czy' cierpienia ponad te; które śą związane z ódbywańiem kary w CT” aninkach izolacji przy zapewnieniu takich standardów, które są zgodne z przepisami dotyczącymi odbywania kary pozbawienia wolności. | Sąd przychyla się także do argumentacji przedstawionej przez Sąd Najwyższy w sprawie o sygni akt V CSK | 7 Ti. Sąd Najwyższy rozpoznający skargę kasacyjną przychylił się do poglądu, iż „chociaż osadzenie w celach | | skazanego poniżej normy 3m* było bezprawne, to jednak nie ma podstaw do zasądzenia na rzecz skazanego ——————zadość uczynienia z-art:"448 "kc; skoro7osadzony'W-niehnie" wykazał; aby "przejściowe przebywanie w oiasnych — celach wywołało u niego negatywne skutki psychiczne i fizyczne powodujące poczucie krzywdy, jak i nie dowiódł, : że inne niedogodności w czasie odbywania kary pozbawienia wolności miał cechy dręczenia lub upokarzania”. Sąd i Najwyższy stanął na stanowisku, iż nie każde naruszenie dóbr osobistych rodzi prawo do żądania zadośćuczynienia. ' --- STRONA 10 --- Samo umieszczenie w celi o powierzchni mniejszej niż 3m? na osadzonego nie przesądza niejako „automatycznie” o zasadności roszczenia o zadośćuczynienie, lecz jego przyznanie zależy od wielu okoliczności, a w szczególności od długotrwałości przebywania w przeludnionej celi, uciążliwości z tym związanych oraz pozostałych warunków odbywania kary izolacyjnej, które mogą zwiększać poczucie krzywdy lub je osłabiać, a nawet sprawiać, że w ogóle nie powstało. Zatem nie każde naruszenie.dóbr osobistych rodzi prawo do zadośćuczynienia, a nawet.w razie istniejącego naruszenia tych dóbr Sąd nie ma obowiązku zasądzenia zadośćuczynienia pieniężnego, jest ono'bowiem instrumentem jedynie fakultatywnym. Naruszenie godności człowieka z natury rzeczy rodzi u niego negatywne przeżycia psychiczne, które nie muszą być wcale uświadamiane sobie przez niego jako naruszenie jego godności, ale na przykład jako nieusprawiedliwione pozbawienie go przysługujących mu praw. Doznania przez powoda krzywdy w realiach niniejszej sprawy nie można także wywodzić z innych uciążliwości, jakie towarzyszyły mu w czasie pobytu w jednostce penitencjarnej pozwanego. W ustalonym stanie faktycznym nie można bowiem mówić o istnieniu normalnego związku przyczynowego z art. 361 $ 1 k.c, między jeszcze innymi zachowaniami pozwanego (niepolegającymi na umieszczeniu powoda w celi przeludnionej), które należałoby określić mianem bezprawnych i zawinionych, a naruszeniem godności inicjatora tego procesu. Powód nie wykazał ponadto, aby doznał krzywd przez to, że w oknach budynków zamontowane były kraty ochronne lub inne zabezpieczenia techniczno-ochronne. Obowiązek ich montażu wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 października 2003 r, w sprawie sposobów ochrony jednostek organizacyjnych Służby Więziennej (Dz.U. 2003 r., Nr 194, poz. 1902). Teren jednostki penitencjarnej z uwagi na swą funkcję musi być odpowiednio zabezpieczony zarówno przed dostępem nieupoważnionych osób trzecich, jak i przed ewentualnymi ucieczkami osób osadzonych. Na stosowanie przesłon okiennych zezwala $ 77 pkt 1 lit. g) cyt. Rozporządzenia. W każdej jednostce penitencjarnej przeprowadza się przeglądy stanu i potrzeb zabezpieczeń techniczno-ochronnych w tym również przesłon ochronnych. Zamontowane przesłony zapewniają odpowiednią ilość światła dziennego i dopływ świeżego powietrza. Pozwany nie ma możliwości zaniechania stosowania tego typu zabezpieczeń tylko dlatego, że są one w ocenie osadzonych dokuczliwe dla nich. Pozwany nie ma obowiązku zapewnić w każdej celi dostępu do ciepłej bieżącej wody. Powyższe wynika z zapisów $ 30 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 sierpnia 2003 r. w-sprawie regulaminu organizacyjno-porządkowego wykonywania kary pozbawienia wolności (Dz.U. 2003 r., Nr 152, poz. 1493). Pozwany ma obowiązek zapewnienia osadzonym ciepłej kąpieli raz w tygodniu chyba, że lekarz wydał inne zalecenie z uwagi na stan zdrowia. Nie ma natomiast przepisu, który obligowałby pozwanego do zapewnienia ciepłej bieżącej wody w każdej celi. | 7 Reasumując pozwany wykorzystał przysługującą mu inicjatywę dowodową i wykazał, iż jego działanie nie | — nosiło znamion'działania bezprawnego obalając tym samym domniemanie z 'art24 $ 1 kie. i zawiniońego. W żaden z 1 sposób nić można uznać, że powód wykazał doznanie krzywdy w sferze swoich dóbr osobistych, warunkującej -- "| cywilnoprawną odpowiedzialność odszkodowawczą pozwanego z powodu zachowań opisanych w pozwie, | W niniejszej sprawie formalnie nie zaszły zatem przesłanki do rozważenia odpowiedzialności pozwanego za | "77 "krzywdę powoda określone przez art. 24 $ 1 k.c. w zw. zart. 448- ke. Na margiesie sąd pragnie podnieść, iż także żądana przez powoda forma rekompensaty krzywdy nie była ="="r777uzasadniona: Kodeks cywilny kładzie nacisk przede wszystkim nia naprawienie Krzywdy przez zastosowanie środków == ochrony niemajątkowej, które są ukierunkowane na usunięcie jej skutków. Wynika to z treści art. 24 k.c., w którym : w razie dokonanego naruszenia dóbr osobistych wskazuje się przede wszystkim na możliwość żądania ażeby osoba, : która dopuściła się naruszenia, dopełniła niezbędnych czynności w szczególności złożyła oświadczenie ! --- STRONA 11 --- w odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie, możliwość zaś żądania zadośćuczynienia pieniężnego wskazana jest w tym przepisie jako uzupełniające roszczenie, stanowiące formę dodatkowego zrekompensowania krzywdy. Powód w żadnej mierze nie wykazał nie tylko słuszności swojego roszczenia co do zasady, ale też nie wykazał wysokości żądanego zadośćuczynienia, które to ciężary dowodowe spoczywały na nim w myśl art. 6 k.c. Przy ocenie wysokości żądania o zapłatę zadośćuczynienia za doznaną krzywdę spowodowaną naruszeniem dóbr osobistych należy mieć na uwadze rodzaj dobra, które zostało naruszone oraz charakter, stopień nasilenia i długość okresu doznawania przez pokrzywdzonego ujemnych przeżyć psychicznych spowodowanych naruszeniem (krzywda). Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel, który zamierzała osiągnąć, podejmując działanie naruszające te dobra i ewentualną korzyść majątkową, jaką w związku z tym działaniem uzyskała lub spodziewała się uzyskać. Jednocześnie przypomnieć należy, że zakres krzywdy należy oceniać nie według subiektywnego odczucia pokrzywdzonego, ale według miar zobiektywizowanych, odwołujących się nie tylko do tych odczuć, ale przede wszystkim do obiektywnego postrzegania tej krzywdy w odbiorze społecznym. Powód winien był wykazać działanie (lub zaniechanie) sprawcy „krzywdy niemajątkowej, zaistnienie tej krzywdy w sferze jego interesów oraz związek przyczynowy między tą krzywdą, a działaniem (lub zaniechaniem) sprawcy. Nadto udowodnić winę sprawcy; tę ostatnią dlatego, iż przesłanką odpowiedzialności przewidzianej w art. 448 k.c. jest nie tylko bezprawne, ale i zawinione działanie sprawcy krzywdy. To powoda obciążał dowód wykazania określonego zdarzenia, czego nie uczynił mimo dysponowania pełną inicjatywą dowodową, pozwanego zaś dowód, iż jego działanie nie było bezprawne i zawinione. Powyższe pozwany uczynił - domniemanie bezprawności zachowania skutecznie obalając. Powód w żaden sposób nie wykazał również, aby dolegliwości te zadawane mu były w sposób celowy, z premedytacją, aby miał być on gorzej traktowany od innych osadzonych w jednostkach penitencjarnych pozwanego tudzież dyskryminowany ze względu na przekonania czy przyjęty system wartości. Nie można mówić, iż był on nieludzko traktowany, bity, wulgarnie wyzywany, głodzony, aby w sposób celowy i uporczywy był źle i niegodnie traktowany przez funkcjonariuszy publicznych. Powodowi zapewniono żądane wyżywienie wegetariańskie, Powód w czasie 21-dniowego pobytu u pozwanego nie składał ponadto żadnych skarg i wniosków w trybie przewidzianym przepisami k.k.w. Zwraca ponadto uwagę okoliczność, że powód wystąpił z przedmiotowym pozwem po ponad roku od zdarzeń, które uczynił podstawą faktyczną swych żądań. W oparciu o całościową analizę materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie może ulegać wątpliwości, iż powód nie wykazał, aby w okresie objętym pozwem jego pobytowi u pozwanego towarzyszyły w/w dolegliwości naruszające jego dobra „osobiste, a to sprawia, że powództwo. podlega oddaleniu (pkt I sentencji wyroku). : Ę =="""O kosztach postępowania orzeczono w pkt IF sentencji orzeczenia; Na koszty te' składały się opłata sądowa = "od pozwu i koszt procesowego zastępstwa pozwanego. : Wobec tego, iż powód przegrał niniejszą sprawę na podstawie art. 98 $ 1 i $ 3 k.p.e. w zw. z $ 6 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych 7 Graz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z | urzędu (t.jedn. Dz.U. 2013 r., poz. 490 ze zm.) i art. 11 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej | ==="""""Skarbu- Państwa" (jedn: Dz.U:-2010;Nr90;"poz:"594" ze" zm.) zasądzono7 od: powoda” narzeczSkarbu'Państwa="""" -— Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa kwotę 3.600 zł z tytułu zwrotu poniesionego przez pozwanego kosztu jego ' procesowego zastępstwa. Z uwagi na to, że sytuacja finansowa powoda jest trudna (brak zatrudnienia w jednostce penitencjarnej) i korzystał on z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów sądowych w części dotyczącej opłaty sądowej : --- STRONA 12 --- od pozwu Sąd zdecydował się na utrzymanie tego zwolnienia. Wysokość tej opłaty wynikała z art. 13 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (opubl. Dz.U.2005 r., Nr 167, poz. 1398 ze zm.). Powód wnosząc przedmiotowy pozew winien był liczyć się z tym, że w razie przegrania zainicjowanego i przez siebie postępowania będzie zobligowany do zwrotu przeciwnikowi procesowemu kosztów jego procesowego ! zastępstwa. Ze względu na to, iż powód korzystał ze zwolnienia od kosztów sądowych, które utrzymano orzeczeniem kończącym etap I instancji, zbyt dalekim byłoby korzystanie przez niego z kolejnego jeszcze przywileju w postaci nieobciążania jego kosztami zastępstwa pozwanego tylko dlatego, iż jego sytuacja finansowa jest trudna. /-/ SSO Zofia Lehmann ! l | | H i