Teza / krótkie omówienie
wniosku
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygnatura akt XII C 231/18
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Poznań, dnia 30.09.2020 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie:
Przewodniczący: Sędzia del. Agnieszka Wodzyńska-Radomska
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawny w dniu 30.09.2020 r. w P.
sprawy z powództwa G. L.
przeciwko Skarbowi Państwa - Prezes (...) w P., Skarbowi Państwa - Komendant
Wojewódzki P. w P.
o ochronę dóbr osobistych i zapłatę
I.
oddala powództwo w całości;
IL
na podstawie art. 102 k.p.c. nie obciąża powódki kosztami postępowania,
II.
przyznaje adwokat J. P. od Skarbu Państwa — Sądu Okręgowego w P. wynagrodzenie w
kwocie 8.856,00 zł (osiem tysięcy złotych zero groszy) w tym Vat z tytułu kosztów
pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu,
W.
kosztami sądowymi powstałymi w sprawie i tymczasowo wydatkowanymi ze środków
Skarbu Państwa obciąża Skarb Państwa- Sąd Okręgowy w PP;
Sędzia del. Agnieszka Wodzyńska-Radomska
UZASADNIENIE
W dniu 19 września 2016 r. powódka G. L. wniosła do Sądu Rejonowego (...) w P, pozew
przeciwko Skarbowi Państwa — Prezesowi Sądu Okręgowego w P. oraz Policji Miejskiej w P.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie za spowodowanie, trwałego uszczerbku na zdrowiu,
doprowadzenie do upadku i uszkodzenie na trwałe odcinka szyjnego kręgosłupa, konieczność
noszenia kołnierza ortopedycznego (k. 2).
--- STRONA 2 ---
W oświadczeniu z dnia 2 listopada 2016 r. Sędzia Sądu Rejonowego D. S. wniósł o wyłączenie
go od orzekania w przedmiotowej sprawie (k. 16). Postanowieniem Sądu Rejonowego (...) w
P. zdnia 30 listopada 2016 r. wniosek o wyłączenie sędziego został oddalony (k. 19).
Pismem z dnia 27 grudnia 2016 r. powódka doprecyzowała, iż domaga się od pozwanych
solidarnie kwoty 50.000,00 zł za utracone zdrowie, konieczność noszenia gorsetu i niemożność
wyleczenia choroby, Obok pozwanego Skarbu Państwa — Prezesa S. O. w P. oznaczyła
drugiego z pozwanych, jako: Skarb Państwa — Komendanta Miejskiego Policji (k. 25).
Postanowieniem z dnia 23 lutego 2017 r. powódka została zwolniona od kosztów sądowych w
całości i ustanowiono dla niej pełnomocnika z urzędu (k. 45).
Na rozprawie w dniu 17 lipca 2017 r. powódka podtrzymała swoje stanowisko procesowe.
Pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa - Komendy Miejskiej Policji oraz pełnomocnik
pozwanego Skarbu Państwa — Prezesa S. O. w P. wnieśli o oddalenie powództwa w całości.
Ponadto strony zgodnie wniosły o wyłączenie sędziego od rozpoznania niniejszej sprawy,
mając na względzie dobro wymiaru sprawiedliwości oraz fakt, że w analogicznych sprawach
Sąd w tym składzie został wyłączony od rozpoznania spraw z udziałem powódki, a wniosek
zgłoszony przez strony jest przy tym zbieżny z wnioskiem Sędziego wyrażonym w
oświadczeniu (k. 71-73).
Postanowieniem Sądu Rejonowego (...) w P. z dnia 4 sierpnia 2017 r. w przedmiocie wniosku
o wyłączenie sędziego wyłączył od rozpoznania niniejszej sprawy Sędziego Sądu Rejonowego
D.Ś. (k. 77).
Na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. powódka oraz pełnomocnik pozwanego Skarbu
Państwa — Prezesa S.O. w P. podtrzymali swoje dotychczasowe stanowiska.
Sąd postanowił wezwać do udziału w sprawie jako kolejne staftio fisci Skarbu Państwa
Komendę Wojewódzką Policji w P. reprezentowaną przez Komendanta Wojewódzkiego Policji
w P.. Pełnomocnik pozwanego Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Policji w P.
reprezentowanej przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. oraz pełnomocnik pozwanego
Skarbu Państwa — Komendanta Miejskiego Policji w P. zgodnie wnieśli o zwolnienie od udziału
w sprawie w charakterze sfafio fisci Skarbu Państwa — Komendanta Miejskiego Policji w P..
Sąd postanowił zwolnić od udziału w sprawie Skarb Państwa — Komendanta Miejskiego Policji
wP. (k. 125-128).
W odpowiedzi na pozew z dnia 20 listopada 2017 r. pozwany Skarb Państwa - Komenda
Wojewódzka Policji w P. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Pozwany wskazał, że w
dniu 23 stycznia 2015 r. funkcjonariusze Sekcji Policji Sądowej interweniowali w sekretariacie
Prezesa Sądu przy ul. (...) w P. wobec awanturującej się przebywającej tam powódki, która
dobrowolnie nie chciała opuścić sekretariatu. Funkcjonariusze po wylegitymowaniu powódki
asystowali jej bez użycia jakiejkolwiek siły aż do windy i na tym interwencję zakończyli.
Pozwany dalej wskazał, że powódka zgłosiła się do pomieszczeń Policji Sądowej żądając
wezwania pogotowia, gdyż na skutek zmuszenia jej do opuszczenia sekretariatu sądu Źle się
czuje, w przeciwnym razie po wyjściu z sądu przewróci się i zrobi sobie krzywdę. Dyspozytor
pogotowia odmówił wysłania do powódki załogi pogotowia ze względu na brak zaistnienia ku
temu podstaw. Pozwany wskazał, że w powyższych okolicznościach brak uzasadnienia do
przypisania funkcjonariuszom Policji bezprawnego działania lub zachowania, a także brak jest
--- STRONA 3 ---
adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy zachowaniem tych funkcjonariuszy, a
upadkiem powódki i doznaniem przez nią dolegliwości opisanych w pozwie (k. 133-135).
W piśmie procesowym z dnia 29 grudnia 2017 r. pełnomocnik powódki wskazał, iż precyzuje
żądanie pozwu i wnosi o:
l:
zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwoty 50.000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia,
%
nakazanie pozwanym przeproszenia powódki w związku z naruszeniem jej dóbr osobistych
poprzez:
a.
wysłanie do niej listu poleconego zawierającego przeproszenie za zachowanie policjantów
wobec powódki w dniu 23 stycznia 2015 r. na terenie Sądu Rejonowego (...) w Poznaniu,
b.
opublikowanie przeprosin w G (...) zawierającym przeproszenie za zachowanie
policjantów wobec powódki w dniu 23 stycznia 2015 r. na terenie Sądu Rejonowego (...) w P.,
3.
zasądzenie od pozwanych solidarnie, ewentualnie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika
powódki adw. J. P. kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, które nie zostały
opłacone nawet w części.
W uzasadnieniu wskazano, że w związku z przebiegiem zdarzenia doszło do naruszenia dóbr
osobistych powódki w postaci zdrowia, nietykalności cielesnej oraz dobrego imienia.
Zachowanie policjantów wobec powódki w dniu 23 stycznia 2015 r. na terenie Sądu
Rejonowego (...) w P. wychodziło poza przyjęte normy i spowodowało u powódki uraz
kręgosłupa. Pełnomocnik powódki podniósł, że sposób potraktowania powódki przez
policjantów w dniu 23 stycznia 2015 r. naruszył jej nietykalność cielesną, a także jej dobre
imię, w związku z tym powódka domaga się stosownego przeproszenia, W końcowej części
uzasadnienia wskazano, że mimo upływu 3 lat od przedmiotowego zdarzenia powódka cały
czas odczuwa jego skutki — odczuwa silne bóle w kręgosłupie szyjnym, zmuszona jest zażywać
środki przeciwbólowe, nosi kołnierz ortopedyczny (k. 155-156).
Z uwagi na treść zmodyfikowanego stanowiska powódki postanowieniem z dnia 4 stycznia
2018 r. Sąd Rejonowy (...) w P. stwierdził swoją niewłaściwość rzeczową i sprawę przekazał
do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. jako właściwemu rzęczowo (k. 167).
Pismem z dnia 17 kwietnia 2018 r. pozwani reprezentowani wspólnie przez Prokuratorię
Generalną Rzeczypospolitej Polskiej, wnieśli o:
--- STRONA 4 ---
1,
oddalenie powództwa,
2,
ustalenie prawidłowej reprezentacji Skarbu Państwa i wskazanie, że pozwanym w niniejszej
sprawie jest Skarb Państwa — Komendant Woj ewódzki Policji w P.,
CH
zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego na
rzecz Skarbu Państwa — Prokuratorii Generalnej rzeczypospolitej Polskiej według norm
przepisanych.
'W piśmie wskazano, że w niniejszej sprawie powódka wiąże swoje roszczenie z zachowaniem
funkcjonariuszy Policji, a zatem prawidłowe oznaczenie strony pozwanej to Skarb Państwa —
Komendant Wojewódzki Policji w P. — powódka w żaden sposób nie wskazała roszczeń
związanych z reprezentantem Skarbu Państwa, jakim jest Prezes Sądu Okręgowego w P..
Ponadto podkreślono, że podstawowym do ustalenia pozostaje przebieg interwencji Policji po
zgłoszeniu dokonanym w związku z zachowaniem powódki w sekretariacie Prezesa Sądu
Rejonowego (...) w Poznaniu, a w ocenie pozwanego powódka, wskazując na zachowanie
Policji, nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów wskazujących, że zachowanie to było
niezgodne z obowiązującymi przepisami, Brak bezprawności skutkować powinien oddaleniem
powództwa i nie ma konieczności przeprowadzania postępowania dowodowego w pozostałym
zakresie (k. 231-232).
Złożonym na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. pismem z dnia 6 sierpnia 2018 r. wniosła o
nieobciążanie jej kosztami procesu ze względu najej sytuację materialną, zdrowotną i życiową
(k. 282).
Na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2018 r. powódka wniosła jak dotychczas, w szczególności jak
w piśmie z dnia 29 grudnia 2017 r. (k. 291-293).
Pismem z dnia 23 sierpnia 2018 r. strona powodowa - ponad żądanie określone w piśmie z dnia
29 grudnia 2017 r. — wniosła o zasądzenie odszkodowania z tytułu kosztów leczenia i
rehabilitacji powstałych w związku ze szkodą z dnia 23 stycznia 2015 r., wskazując, że
szczegółowe wyliczenie tych kosztów powódka przedstawi do terminu rozprawy. J' ednocześnie
pełnomocnik powódki wskazał, że powódka, w przypadku przegrania sprawy, wnosi o
nieobciążanie jej kosztami procesu z uwagi na trudną sytuację finansową (k. 315).
Pismem z dnia 8 października 2018 r. powódka wskazała wysokość żądanego odszkodowania
na kwotę 20.000,00 zł (k. 343), podając, że kwota odszkodowania obejmuje koszty zakupu
kołnierza ortopedycznego, leków, rehabilitacji, bandaży, płynów, a także koszty dojazdów do
lekarzy i do sądów, papieru do pisania pism sądowych, tuszu do kserokopiarki oraz opłat
pocztowych (k. 344).
Pismem z dnia 21 listopada 2018 r, powódka ponownie wniosła o nieobciążanie jej kosztami
postępowania (k. 376).
--- STRONA 5 ---
Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. pełnomocnik powódki wskazał, że żądanie powódki zawarte
w piśmie z dnia 8 października 2018 r. jest nowym żądaniem, zgłoszonym obok żądania
zasądzenia zadośćuczynienia w kwocie 50.000,00 zł oraz obok żądań związanych z ochroną
dóbr osobistych. Strona powodowa sprecyzowała, że oprócz żądań określonych w piśmie
procesowych z dnia 29 grudnia 2017 r. powódka wniosła także o:
1:
zasądzenie od pozwanych solidarnie na rzecz powódki kwoty 20.000,00 zł wraz z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od dnia 8 października 2018 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania
za poniesione przez powódkę koszty leczenia, rehabilitacji, koszty dojazdów oraz koszty
korespondencji w związku z wypadkiem z dnia 23 stycznia 2015 r.,
2
zasądzenie od pozwanych solidarnie, ewentualnie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika
powódki kosztów pomocy prawnej udzielonej powódce z urzędu, które nie zostały opłacone
nawet w części — przy uwzględnieniu aktualnej wartości przedmiotu sporu.
Pełnomocnik powódki argumentował, że wszystkie poniesione przez powódkę koszty mają
związek z urazem kręgosłupa szyjnego doznanym przez powódkę w wypadku z dnia 23
stycznia 2015. Jako podstawę prawną żądania wskazano art. 444 k.e. (k. 403-404).
Pismem z dnia 20 maja 2019 r. powódka ponownie wniosła o nieobciążanie jej kosztami
postępowania (k. 462).
Na rozprawie w dniu 21 maja 2019 r. powódka wniosła jak dotychczas (k. 473-475).
Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. (k. 554-555a) powódka złożyła wniosek o wyłączenie
sędziego (k. 550).
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2019 r. Sąd oddalił wniosek powódki o wyłączenie sędziego
(k. 562-563).
Postanowieniem z dnia 10 czerwca 2020 r. Sąd na podstawie art. 15 zzs? ustawy z dnia 2 marca
2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i
zwalczaniem (...)19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
zamknąć rozprawę w celu wydania wyroku na posiedzeniu niejawnym (k. 600).
Pismem z dnia 25 czerwca 2020 r, powódka wniosła sprzeciw wobec skierowania sprawy na
posiedzenie niejawne, domagając się przeprowadzenia rozprawy (k. 605).
Strona pozwana pismem z dnia 22 czerwca 2020 r, wskazała, że podtrzymuje swoje stanowisko
procesowe zawarte w odpowiedzi na pozew (k. 609).
Pismem z dnia 29 czerwca 2020 r. powódka ponownie wniosła o nieobciążanie jej kosztami
procesu (k. 611).
Pismem z dnia 29 czerwca 2020 r, pełnomocnik powódki wskazał, że w całości podtrzymuje
dotychczasowe stanowisko w sprawie i zgłoszone wnioski dowodowe, wnosząc jednocześnie
--- STRONA 6 ---
o otwarcie rozprawy na nowo, wyznaczenie terminu rozprawy i rozpoznanie sprawy w tym
wydanie wyroku na rozprawie (k. 635).
Postanowieniem z dnia 30 września 2020 r. Sąd oddalił wniosek powódki o otwarcie rozprawy
na nowo i przeprowadzenie dowodu z uzupełniającego przesłuchania powódki (k. 637).
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 23 stycznia 2015 r. powódka G. L. udała się do siedziby Sądu Rejonowego (...) w
Poznaniu, aby dowiedzieć się, czy rozprawa W sprawie z jej powództwa pod sygn. akt (...)
wyznaczona na dzień 22 stycznia 2015 r., została odroczona z uwagi na złożone przez powódkę
w dniu 20 stycznia 2015 r. zaświadczenie lekarskie wystawione przez biegłego lekarza
sądowego J. D., stwierdzające niemożność stawienia się przez powódkę na posiedzeniu. Po
uzyskaniu informacji o nieodroczeniu rozprawy i wydaniu w sprawie wyroku oddalającego jej
powództwo, powódka zdenerwowała się i udała się do gabinetu Prezesa Sądu Rejonowego (...)
wP. w celu uzyskania wyjaśnień.
/dowód: zaświadczenie lekarskie nr (...) — k. 383, zeznania świadka J. D. — k. 473, przesłuchanie
powódki — k. 386-387, kopia wyroku w sprawie (...) Sądu Rejonowego (...) w Poznaniu -k. 552/
Prezes Sądu Rejonowego (...) w P. oświadczył, iż nie przyjmie powódki z uwagi na fakt, że nie
pozwalają na to wcześniej zaplanowane czynności (inne spotkanie), a poza tym dzień 23
stycznia 2015 r. nie był dniem dyżurów Prezesa Sądu. G. L. wykazywała rozemocjonowanie,
zachowywała się głośno, nie przyjmowała do wiadomości ww. tłumaczeń i nie chciała opuścić
pomieszczenia. Z uwagi na powyższe Prezes Sądu poprosił pracownika sekretariatu — E. P. o
wezwanie policji sądowej. Zgłoszenie odebrał pełniący nadzór funkcjonariusz policji sądowej
-A.S..
/dowód: zeznania świadka E. P. — k. 291v, zeznania świadka A, 8. —k. 291v, zeznania świadka
B. K. —- k. 292-292/
Na miejsce udali się funkcjonariusze policji sądowej B. K., N. Z.i A. K., którzy pouczyli
powódkę i przekonywali ją, by opuściła budynek sądu. Gdy powódka uspokoiła się i opuściła
pokój Prezesa Sądu, funkcjonariusze wylegitymowali ją, a następnie towarzyszyli powódce
przy zejściu na parter i na tym zakończyli interwencję.
/dowód: zeznania świadka B. K. — k. 292-292v, zeznania świadka N. Z. — k. 292v, zeznania
świadka A. K. — k. 385-386/
Podczas interwencji funkcjonariusze policji sądowej nie używali wobec powódki słów
wulgarnych czy niegrzecznych ani przemocy fizycznej. Funkcjonariusze stosowali się do w
tym zakresie do procedur.
/dowód: zeznania świadka E. P. — k. 291v, zeznania świadka A. 8. — k. 291v-292, zeznania
świadka B. K. —k. 292-292v, zeznania świadka N. Z. —k. 292v, zeznania świadka A, K. — k, 385-
386/
Po chwili powódka zgłosiła się do pomieszczenia policji sądowej, domagając się wezwania
karetki pogotowia i podając, że Źle się czuje. A. S. skontaktował się z dyspozytorem pogotowia
ratunkowego i poprosił powódkę, by sama wytłumaczyła, co jej dolega. Podczas rozmowy
--- STRONA 7 ---
powódka krzyczała na dyspozytora, a po odmowie przysłania karetki powódka — pobudzona i
zdenerwowana — wyszła z pomieszczenia, trzaskając drzwiami i udała się w kierunku wyjścia.
Powódka nie miała objawów, wskazujących na to, że źle się czuje, w tym utraty świadomości.
Odpowiadała na pytania, zachowywała się energicznie, krzyczała.
/zeznania świadka A. 8. — k. 291v-292, zeznania świadka B. K. — k. 292-292y, zeznania świadka
A. K.— k. 385-386/
Po opuszczeniu budynku, podczas gdy powódka szła drogą prowadzącą z sądu na przystanek
tramwajowy, źle się poczuła, zemdlała i upadła. Powodem upadku był ból nogi i problemy
neurologiczne, które stwierdzono u powódki jeszcze przed zdarzeniem. W wyniku upadku
powódka doznała urazu odcinka szyjnego kręgosłupa oraz naderwania więzadeł odcinka
szyjnego kręgosłupa. Po wypadku pojawiło się także drżenie głowy i mimowolne ruchy głowy.
/dowód: karta informacyjna ze Szpitalnego Oddziału Ratunkowego — k. 4, skierowanie do
poradni ortopedycznej — k. 5, informacja dla lekarza kierującego — k. 346, skierowanie do
poradni neurologicznej — k. 347, zaświadczenie (...) -k. 383, zeznania świadka J. D. — k. 473,
przesłuchanie powódki — k. 386-387/
'W związku z urazem kręgosłupa szyjnego powódka poniosła koszt zakupu dwóch kołnierzy
ortopedycznych w wysokości 30,00 zł i 35,00 zł. Na zakup leków od 2015 r. powódka
miesięcznie przeznacza kwotę około 200,00 zł, a na maści i bandaże niezbędne do rehabilitacji
— kwotę 100,00 zł miesięcznie. Powódka do dzisiaj odczuwa skutki upadku, miewa
dolegliwości bólowe w kręgosłupie szyjnym, jest zmuszona brać środki przeciwbólowe, została
też skierowana na zabiegi fizjoterapeutyczne, a także cały czas nosi kołnierz ortopedyczny, aby
ustabilizować kręgosłup szyjny.
/dowód: skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne — k. 157, paragon fi skalny za zakup
kołnierza ortopedycznego — k. 345, dowody zakupu leków — k. 350, 354,363, przesłuchanie
powódki — k. 387/
A.S,B.K,N. Z.i A. K. są funkcjonariuszami Sekcji Policji Sądowej Wydziału Konwojowego
Komendy Wojewódzkiej Policji w P..
(fakt bezsporny/
Zainstalowane w Sądzie Rejonowym (...) w P.rejestratory kamer monitoringu wideo działają w
trybie ciągłego zapisu wideo, polegającego na ciągłym zapisie obrazów wideo z podłączonych
kamer w taki sposób, że najstarsze nagrania wideo zastępowane są (nadpisywane) nowszymi w
trybie zamkniętego cyklu. Wielokrotne nadpisanie nagrań wideo uniemożliwia ujawnienie
zapisu wideo z archiwalnych nagrań. Obraz z zapisu kamer z dnia 23 stycznia 2015 r.,
przechowywany na dysku zewnętrznym, został utracony podczas zapisu obrazów w innej
sprawie,
/dowód: pismo z dnia 9 października 2017 r. —k, 99v, pismo z dnia 10 grudnia 2018 r. - k, 420,
pismo biegłego sądowego J. B. z dnia 12 listopada 2019 r. — k. 526/
Dokonując ustaleń stanu faktycznego Sąd miał na uwadze, że każda ze stron w procesie
cywilnym ma obowiązek wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzi
skutki prawne (art. 232 k.p.c.) oraz wypowiedzenia się co do twierdzeń strony przeciwnej
--- STRONA 8 ---
dotyczących okoliczności faktycznych (art. 210 $ 2 k.p.c.), a nadto kierował się obowiązującą
w procesie cywilnym zasadą wyrażoną w art. 230 k.p.c., iż gdy strona nie wypowie się co do
twierdzeń strony przeciwnej o faktach, Sąd — mając na uwadze wyniki całej rozprawy — może
te fakty uznać za przyznane, przy czym zgodnie z art. 229 k.p.c. fakty przyznane nie wymagają
dowodu.
Sąd dał wiarę dokumentom i kopiom dokumentów, z których dowód został przeprowadzony,
albowiem nie były one kwestionowane przez żadną ze stron, a i Sąd nie znalazł podstaw do ich
zakwestionowania z urzędu. Fakt, że żadna ze stron nie kwestionowała treści kserokopii
dokumentów znajdujących się w aktach sprawy pozwolił na potraktowanie tychże kserokopii
jako dowodów pośrednich istnienia dokumentów o treści im odpowiadającej. Dokumenty
prywatne korzystały z domniemania określonego w art. 245 k.p.c.
W ocenie Sądu na przymiot pełnej wiarygodności zasługują zeznania wszystkich
przesłuchanych w sprawie świadków. W szczególności zeznania funkcjonariuszy policji
sądowej, który brali udział w interwencji w dniu 23 stycznia 2015 r., nie budziły zastrzeżeń
sądu, były szczere, spontaniczne, wzajemnie się uzupełniały, znalazły też potwierdzenie w
zeznaniach świadka E. P.. Te zeznania Sąd uczynił podstawą ustaleń faktycznych w sprawie.
Za wiarygodne Sad uznał także zeznania świadka J. D., który potwierdził fakt sporządzenia
zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia powódki, choć tylko w niewielkim stopniu
przyczyniły się do odtworzenia zdarzenia, w związku z którym powódka domagała się ochrony
sądowej.
Za wiarygodne Sąd uznał także zeznania powódki w zakresie, w którym wskazywała na
powody wizyty w SądzieP. G.i1J. w P. w dniu 23 stycznia 2015 r. oraz na doznane obrażenia
wskutek upadku, który miał miejsce poza siedzibą sądu, a także koszty ponoszone w związku
z dolegliwościami zdrowotnymi. Okoliczności te wynikają także z przedłożonych przez stronę
dokumentów prywatnych i kserokopii dokumentów. Niewiarygodne i gołosłowne okazały się
natomiast twierdzenia powódki co do zastosowanej wobec niej przez funkcjonariuszy policji
sądowej przemocy fizycznej i kierowaniu wobec niej wyrażeń obraźliwych. Twierdzenia
powódki w tym zakresie nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy.
Powódka emocjonalnie podchodziła do oceny interwencji z jej udziałem, przy czym zarzuty
powódki co do wpływu przedmiotowego zdarzenia na pogorszenie się stanu jej zdrowia, a tym
samym związku przyczynowego pomiędzy interwencją policji a upadkiem powódki, nie zostały
nawet uprawdopodobnione
'W zakresie wnioskowanych dowodów dotyczących nagrań z monitoringu z budynku sądu,
wskazać trzeba, że z uwagi na:
informację uzyskaną z pisma z dnia 10 grudnia 2018 r. (k. 420), że nagranie z sądowych
kamer z dnia 23 stycznia 2015 r. nie zostało zachowane,
informację uzyskaną z pisma z dnia 9 października 2017 r. (k. 99v), iż ww. zapis z
kamer, przechowywany na dysku zewnętrznym, został utracony podczas
zabezpieczenia zapisu obrazów w innej sprawie oraz
--- STRONA 9 ---
szczegółową informację uzyskaną od biegłego sądowego z zakresu informatyki J. B. w
piśmie z dnia 12 listopada 2019 r. (k.526), że nie jest możliwe odzyskanie ww. nagrań
wideo z monitoringu,
a więc wobec braku możliwości uzyskania danych, które mogłyby zostać poddane analizie, tj.
obrazu z kamer monitoringu z dnia 23 stycznia 2015 r., Sąd pominął wnioskowany przez stronę
powodową dowód z opinii biegłego z dziedziny technologii informatycznych w celu
odzyskania danych z nagrań z monitoringu i w konsekwencji dowód z zapisu z kamer
monitoringu z siedziby Sądu Rejonowego (...) w P.z dnia 23 stycznia 2015 r. - w oparciu o art.
235? k.p.c. z uwagi na niemożliwość przeprowadzenia ww. dowodów.
Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek powódki o wyznaczenie innego biegłego spoza
województwa (...) w celu zlecenia mu odczytania nagrań z monitoringu, ponieważ biegły J. B.
w sposób jednoznaczny i klarowny wskazał na niemożliwość odzyskania nagrań oraz
szczegółowo wytłumaczył i uzasadnił przyczyny tej niemożności, czemu Sąd dał przymiot
pełnej wiarygodności.
Sąd pominął także wnioski powódki o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza z
dziedziny neurologii i ortopedii, zwrócenie się do placówek medycznych o przesłanie
dokumentacji medycznej powódki, a także o przeprowadzenie dowodu z konfrontacji
świadków E. P. i A. S. i dowodu z zeznań świadka A. M. i „osoby pełniącej funkcję
Wiceprezesa Sądu Rejonowego (...) w Poznaniu w dacie zdarzenia” — gdyż w ocenie sądu
dowody te zmierzały jedynie do przedłużenia postępowania i były nieprzydatne.
Sąd nie przychylił się także do wniosku pełnomocnika powódki o otwarcie rozprawy na nowo,
wyznaczenie terminu rozprawy i przesłuchanie uzupełniające powódki. W sprawie nie pojawiły
się żadne nowe okoliczności, które uzasadniałyby powyższe żądanie, Powódka natomiast w
sprawie była przesłuchiwana. Wniosek ten uznać należało zatem za nieuzasadniony i
prowadzący do ewidentnego przedłużania postępowania, czemu Sąd ma obowiązek
przeciwdziałać.
Sąd zważył, co następuje:
Powództwo nie zasługiwało na uwzględnienie.
Powódka G. L. domagała się odszkodowania i zadośćuczynienia za spowodowanie trwałego
uszczerbku na zdrowiu oraz przeproszenia powódki w związku z naruszeniem jej dóbr
osobistych w postaci zdrowia, nietykalności cielesnej oraz dobrego imienia przez
funkcjonariuszy Sekcji Policji Sądowej Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej
Policji w P..
Odpowiedzialność Skarbu Państwa w takiej sytuacji przewiduje także przede wszystkim
kodeks cywilny w art. 417 $ 1 k.c., zgodnie z którym za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z
prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi
odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba
prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa.
--- STRONA 10 ---
Z. ponoszenia odpowiedzialności za szkody wyrządzone przez policjantów określa ustawa z
dnia z dnia 7 maja 1999 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy Policji, Straży
Granicznej, (...) Marszałkowskiej, (...) Skarbowej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej
Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji
Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego i Centralnego
Biura Antykorupcyjnego (dalej u.o.m.). W art. 9 ust. 1 u.o.m. przyjęto, że w razie wyrządzenia
szkody osobie trzeciej przez funkcjonariusza przy wykonywaniu obowiązków służbowych,
wyłącznie obowiązany do naprawienia szkody, na zasadach określonych przepisami kodeksu
cywilnego, jest Skarb Państwa reprezentowany przez Organ lub jednostkę, w których ten
funkcjonariusz pełnił służbę w chwili wyrządzenia szkody.
Odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że powódka G. L. domagała
się ochrony prawnej w związku ze szkodą, której doznać miała ze strony A. S., BK, N. Z. i
A. K. — funkcjonariuszy Sekcji Policji Sądowej Wydziału Konwojowego Komendy
Wojewódzkiej Policji w P.. Z powyższego wynika, iż legitymację bierną w niniejszej sprawie
posiada Skarb Państwa — Komendant Wojewódzki Policji w P..
Powódka wskazując jako pozwanego Skarb Państwa -Sąd Okręgowy w P. winna wykazać
roszczenia wobec tego podmiotu, jedna w żaden sposób nie wskazała roszczeń związanych z
reprezentantem Skarbu Państwa, jakim jest Prezes S. O. w P.. Tym samym powództwo wobec
Skarbu Państwa — Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu należało oddalić jako bezzasadne.
Przechodząc do dalszych rozważań co do ewentualnej odpowiedzialności pozwanego Skarbu
Państwa — Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., wskazać trzeba, że przy
odpowiedzialności deliktowej Skarbu Państwa wynikającej z art. 417 k.c. należy wykazać
istnienie łącznie trzech przesłanek, tj. bezprawności działania (zaniechania) sprawcy,
wystąpienie szkody oraz normalnego związku przyczynowego pomiędzy bezprawnym
zachowaniem sprawcy a szkodą. Ciężar dowodu co do tych wszystkich przesłanek spoczywa
na poszkodowanym.
Skarb Państwa ponosi na podstawie art. 417 $ 1 k.c. odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną
przez niezgodne z prawem działania funkcjonariusza państwowego przy wykonywaniu
powierzonej mu czynności, przy czym odpowiedzialność ta nie jest uwarunkowana
stwierdzeniem winy funkcjonariusza (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2002 r., I
CKN 581/99). Wobec ustalonego wyżej rozumienia przesłanek odpowiedzialności Skarbu
Państwa za szkody wyrządzone przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej,
nie budzi wątpliwości, że „wina funkcjonariusza” nie mieści się w kręgu koniecznych
przesłanek odpowiedzialności organów władzy publicznej. Wystarczającą przesłanką pozostaje
niezgodność z prawem działania organów władzy publicznej, co oznacza związanie
odpowiedzialności z przesłanką obiektywną tj. bezprawnością zachowania sprawcy szkody.
Pojęcie „działanie niezgodne z prawem” ma ugruntowane znaczenie, W kontekście regulacji
konstytucyjnej należy je rozumieć jako zaprzeczenie zachowania uwzględniającego nakazy i
zakazy wynikające z normy prawnej. Nie jest istotne, czy działanie to było subiektywnie
zawinione. Pojęcie to jest węższe niż tradycyjne ujęcie bezprawności na gruncie prawa
cywilnego, które obejmuje obok naruszenia przepisów prawa również naruszenie norm
moralnych i obyczajowych, określanych terminem "zasad współżycia społecznego” lub
"dobrych obyczajów”. W szczególności nieprawidłowość w działaniu władzy publicznej może
przybrać postać naruszeń konstytucyjnych praw i wolności, konstytucyjnych zasad
funkcjonowania władzy publicznej, uchybień wymaganiom określonym w ustawach zwykłych,
--- STRONA 11 ---
aktach wykonawczych (uchybienia w sferze prawa materialnego i procesowego), jak i uchybień
normom pozaprawnym, w różny sposób powiązanym z normami prawnymi. Jest oczywiste, że
nie wszystkie te nieprawidłowości można kwalifikować jako przejaw bezprawności (wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 20 marca 2015 r. II CSK 218/14)..
Konkludując, w sferze odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za niezgodne z
prawem działanie władzy publicznej, przesłanka bezprawności oznacza naruszenie przez
władzę publiczną przepisów prawa, przy czym nie każde naruszenie prawa będzie stanowiło
podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej, ale jedynie takie, które stanowiło warunek
konieczny do powstania szkody i którego normalnym następstwem w danych okolicznościach
jest powstanie szkody (uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 26
kwietnia 2006 r., III CZP 125/05).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, analizując przebieg interwencji z
udziałem powódki w dniu 23 stycznia 2015 r., nie sposób zarzucić pozwanemu bezprawności
działania. Powódka nie wykazała w najmniejszym nawet stopniu, aby działania
funkcjonariuszy policji podjęte w toku zdarzenia były bezprawne, tj. aby funkcjonariusze
naruszyli jakąkolwiek normę prawną. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6
kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 1990 Nr 30 poz. 179) do jej podstawowych zadań należy
m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, w tym zapewnienie spokoju w
miejscach, inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu
przestępstw, czy też kontrola przestrzegania przepisów porządkowych i administracyjnych
związanych z działalnością publiczną lub obowiązujących w miejscach publicznych.
W tym miejscu przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu
spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przepis powyższy jest wyrazem
zasady kontradyktoryjności, zgodnie z którą materiał procesowy i podstawę rozstrzygnięcia
stanowią dowody i twierdzenia przedstawione przez strony postępowania. Problematyka
ciężaru dowodu polega na ustaleniu, na kim — wrazie istnienia sporu między stronami stosunku
prawnego spoczywa obowiązek udowodnienia faktu mających znaczenie dla rozstrzygnięcia
sprawy. Ten, kto powołując się na przysługujące mu prawo, żąda czegoś od innej osoby, jest
obowiązany udowodnić fakty (okoliczności) uzasadniające to żądanie, ten zaś kto odmawia
uczynienia zadość żądaniu, a więc neguje uprawnienie żądającego, jest obowiązany udowodnić
fakty wskazujące na to, że uprawnienie żądającemu nie przysługuje. Strona, która nie
przytoczyła wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń, ponosi ryzyko
niekorzystnego dla siebie rozstrzygnięcia, o ile ciężar dowodzenia co do tych okoliczności na
niej spoczywał, zaś sąd powinien wyciągnąć ujemne konsekwencje z braku udowodnienia
faktów przytoczonych na uzasadnienie żądań lub zarzutów (wyrok SA w Białymstoku z dnia
28 lutego 2013 r., ACa 613/12, LEX nr 1294695).
Bacząc na powyższe stwierdzić trzeba, że brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, iż
zachowanie funkcjonariuszy wobec powódki przekroczyło ramy dozwolone przez prawo -
podejmowane przez funkcjonariuszy działania były działaniami standardowymi w tego typu
sytuacjach. W niniejszej sprawie bezspornym jest, funkcjonariusze policji sądowej
przeprowadzili interwencję wobec znajdującej się w gabinecie Prezesa Sądu Rejonowego
Poznań - Grunwald i Jeżyce w Poznaniu powódki, która to interwencja polegała na
wylegitymowaniu jej i odprowadzeniu na parter budynku. Analizując zgromadzony materiał
dowodowy Sąd doszedł do przekonania, że interwencja funkcjonariuszy policji
przeprowadzona była poprawnie, Żaden z nich nie zastosował wobec powódki przemocy ani
słów obelżywych. Co więcej, obecna podczas interwencji E. P. zeznała, że funkcjonariusze
--- STRONA 12 ---
zastosowali się do wszelkich procedur. Wskazywane przez pozwaną „ciągnięcie” oraz
„nazwanie głupią” nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z akt sprawy
wynika również, że na żądanie powódki funkcjonariusze skontaktowali się z dyspozytorem
pogotowia ratunkowego, które odmówiło przyjazdu. Powódka, wzburzona tym faktem opuściła
budynek sądu, a następnie gdy szła drogą upadła i doznała uszczerbku na zdrowiu w postaci
urazu odcinka szyjnego kręgosłupa i naderwania więzadeł odcinka szyjnego kręgosłupa. Dla
wykazania bezprawności zachowania funkcjonariuszy podczas interwencji powódka
zaoferowała praktycznie tylko dowód ze swoich zeznań. Zeznania te, podobnie jak pozew, nie
zawierają jednak żadnych jednoznacznych twierdzeń, co do tego, jakie konkretnie zachowania
policjantów były nieuzasadnione i dlaczego, oprócz rzekomego „ciągnięcia powódki po
schodach” i używania wobec powódki niegrzecznych sformułowań. Tymczasem to na powódce
ciążył obowiązek jednoznacznego sprecyzowania podstawy faktycznej powództwa w tym
zakresie. Aby stać się podstawą ustaleń, zeznania te musiałyby znaleźć potwierdzenie w innych
dowodach, a co najmniej nie budzić wątpliwości w okolicznościach sprawy i dawać się
pozytywnie zweryfikować z punktu widzenia zasad wiedzy i doświadczenia życiowego. To zaś
w tym przypadku nie miało miejsca z przyczyn, 0 których wyżej była mowa.
Podsumowując, powódka nie wykazała bezprawności działań pozwanego. Nie może zostać
uznane za bezprawne działanie podjęte w ramach obowiązującego porządku prawnego. Z uwagi
na powyższe, już ze względu na niewykazanie pierwszej z przesłanek koniecznych dla uznania
odpowiedzialności pozwanego, wykluczona jest odpowiedzialność Skarbu Państwa -
Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na podstawie art. 417 $ 1 k.c.
Odnośnie żądania zadośćuczynienia, roszczenie powódki znajduje podstawę prawną w
przepisach art. 444 $ 1 Ke. i art. 445 k.e., które stanowią, że W razie uszkodzenia ciała lub
wywołania rozstroju zdrowia naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu
koszty, a nadto sąd może przyznać poszkodowanemu odpowiednią sumę tytułem
zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę.
Powyższych przepisów nie można jednak rozpatrywać w oderwaniu od art, 417 k.c. Powódka
zaś, jak już wskazywano wcześniej, nie tylko nie wykazała bezprawności działania pozwanego,
lecz także, aby to na skutek działania funkcjonariuszy policji nastąpiło u niej pogorszenie stanu
zdrowia. Zważyć należy, że art. 445 k.c. nie stanowi odstępstwa od ogólnych zasad określania
związku przyczynowego z art, 361 k.e., co oznacza, że pokrzywdzony może żądać tylko
zadośćuczynienia za krzywdę, która stanowi normalne (adekwatne) następstwo oddziaływania
czynnika sprawczego.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym zeznań samej powódki, wynika
jednoznacznie, że jej aktualny stan zdrowia jest konsekwencją po pierwsze występujących
przed zdarzeniem z dnia 23 stycznia 2015 r. schorzeń, a po drugie upadku i omdlenia poza
budynkiem sądu. Nie ma żadnych podstaw do powiązania opisywanych przez powódkę
dolegliwości z interwencją z jej udziałem. Już same zasady doświadczenia życiowego
pozwalają na wykluczenie istnienia normalnego związany przyczynowego stawiennictwa
powódki w Sądzie w dniu 23 stycznia 2016 roku i upadku powódki poza budynkiem Sądu to
jest już po jego opuszczeniu. :
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie trudno też powiedzieć z jakich przyczyn powódka
podjęła decyzję o stawiennictwie w Sądzie w dniu 23.01.2015 roku, skoro na termin rozprawy
wdniu 20.01;205 roku nie mogła się stawić z uwagi na stan zdrowi i w tym zakresie przedłożyła
zaświadczenie lekarza sądowego. Należy podkreślić, iż z zaświadczenia przedłożonego przez
--- STRONA 13 ---
powódkę wynikało, iż jej stan zdrowia nie pozwalała na stawiennictwo w sądzie w dłuższym
okresie czasu (zaświadczenie obejmuje okres do 28 lutego — zaświadczenie k. 383). Zatem
zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem powódka powinna z uwagi na swój stan zdrowia
zrezygnować ze stawiennictwa w sądzie w dniu 23.01.2015 roku. Powódka mogła skorzystać
z możliwości uzyskania informacji w sprawie telefonicznie, co nie naraziłaby powódki na
niebezpieczeństwo wynikające z jej stanu zdrowia, który wówczas wykluczał możliwość
stawiennictwa w Sądzie.
W ocenie Sądu nie ma normalnego związku przyczynowego miedzy stawiennictwem strony W
Sądzie a jej upadkiem poza budynkiem Sądu. Takie wnioskowanie jest wręcz irracjonalne. Brak
jest też podstaw by twierdzić, że to interwencja funkcjonariuszy wywołała tak skrajne
zdenerwowanie powódki, że doprowadziło ją ono do upadku i w konsekwencji uszczerbku na
zdrowiu. Podkreślić należy, że sama powódka w toku przesłuchania stwierdziła, że przyczyną
upadku był ból nogi i problemy neurologiczne, które stwierdzono już u niej wcześniej. Tym
samym już zeznania powódki w tym zakresie są sprzeczne z jej twierdzeniami. Sąd, nie tracąc
z pola widzenia cierpienia powódki związanego z upadkiem i w konsekwencji uszczerbkiem
na zdrowiu, nie znalazł jednak żadnych podstaw do przyjęcia, że pozostają one w normalnym
związku przyczynowym z działaniem funkcjonariuszy. Nawet zdenerwowanie powódki w
Sądzie nie może być uznane za pozostające w normalnym związku przyczynowym z faktem jej
upadku i omdlenie poza sądem, a w konsekwencji rozstrojem zdrowia, Jest to bowiem jednak
ciągle subiektywna ocena, nie znajdująca potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
Powyższa argumentacja wyklucza odpowiedzialność Skarbu Państwa w rozpoznawanej
sprawie, Brak związku przyczynowego między szkodą a działaniem funkcjonariuszy sprawia,
oraz niewykazanie podstaw odpowiedzialności pozwala stwierdzić, że powódce nie
przysługuje zadośćuczynienie w oparciu o przepis art. 445 $ 1 k.c, Mając na uwadze powyższe,
powództwo w tym zakresie podlegało oddaleniu,
Idąc dalej wskazać należy, że powódka domagała się również zadośćuczynienia i przeproszenia
powódki w związku z naruszeniem jej dóbr osobistych przez funkcjonariuszy Sekcji Policji
Sądowej Wydziału Konwojowego Komendy Wojewódzkiej Policji w P.. Materialnoprawną
podstawą tego roszczenia był art. 448 k.c, w zw. z art. 23 k.c. i art. 24 k.c.
W myśl art. 23 k.c, dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć,
swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji,
nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska,
pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych
przepisach. Natomiast stosownie do treści art. 24 $ 1 k.c. ten, czyje dobro osobiste zostaje
zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono
bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła
się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności
ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach
przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty
odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Zgodnie z art. 448 k.c. w razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać temu, czyje
dobro osobiste zostało naruszone, odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za
doznaną krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez
niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia skutków
naruszenia.
--- STRONA 14 ---
Przesłankami ochrony dóbr osobistych, które muszą być spełnione łącznie, są: 1) istnienie
dobra osobistego, 2) zagrożenie lub naruszenie tego dobra, 3) bezprawność zagrożenia lub
naruszenia. Pierwsze dwie przesłanki musi udowodnić powód dochodzący ochrony; pozwany
może bronić się, wykazując, że nie działał bezprawnie, Jest to bardzo korzystne dla powoda
rozłożenie ciężaru dowodu, gdyż na pozwanym spoczywać będzie ciężar udowodnienia, że
naruszenie nie było bezprawne. Powód musi wykazać, iż doszło do zagrożenia lub naruszenia
istniejącego dobra osobistego.
Powódka podnosiła, że doszło do naruszenia jej dóbr osobistych w postaci zdrowia,
nietykalności cielesnej oraz dobrego imienia. O ile nie ma wątpliwości, że wskazane dobra
osobiste przysługują powódce, o tyle powódka nie wykazała ich naruszenia. Powódka G. L.
twierdziła, że policjanci „ciągnęli ją z trzeciego piętra” oraz że „nazwali ją głupią”.
Okoliczności te nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. Wręcz przeciwnie, z
zeznań funkcjonariuszy policji biorących udział w interwencji oraz pracownika sekretariatu
wynika, że nie została wobec powódki zastosowana przemoc fizyczna, nie kierowano wobec
niej żadnych słów obelżywych. Mając na uwadze powyższe okoliczności należy stwierdzić, że
powódka nie sprostała ciężarowi dowodowemu w zakresie wykazania naruszenia lub
zagrożenia dóbr osobistych i również w tym zakresie żądanie strony powodowej okazało się
niezasadne.
Mając na względzie powyższe rozważania, powództwo powódki podlegało oddaleniu w
całości, o czym Sąd orzekł w punkcie I sentencji wyroku.
O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 102 k.p.c., zgodnie z którym w wypadkach
szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów
albo nie obciążać jej w ogóle kosztami. Ustalenie, czy w sprawie zachodzi „wypadek
szczególnie uzasadniony”, zależy od swobodnej oceny sądu (postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 13.12.2007 r., I CZ 110/07). Ocena ta musi jednakże uwzględniać wszystkie
okoliczności, które mogą mieć wpływ na jej podjęcie. Do kręgu „wypadków szczególnie
uzasadnionych” zaliczane są zarówno okoliczności związane z samym przebiegiem procesu,
jak i leżące na zewnątrz. Do pierwszych zaliczane są sytuacje wynikające z charakteru żądania
poddanego rozstrzygnięciu, jego znaczenia dla strony, subiektywne przekonanie strony o
zasadności roszczeń, przedawnienie, prekluzja. Drugie wyznacza sytuacja majątkowa i
życiowa strony. Całokształt okoliczności, które mogłyby uzasadniać zastosowanie tego
wyjątku powinny być ocenione z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego. Sposób
skorzystania z art. 102 k.p.c. jest suwerennym uprawnieniem sądu orzekającego i od oceny tego
sądu, opartej na swobodnym uznaniu, kształtowanym własnym przekonaniem oraz oceną
okoliczności rozpoznawanej sprawy, zależy przesądzenie, że taki szczególnie uzasadniony
wypadek nastąpił w rozpoznawanej sprawie oraz usprawiedliwia odstąpienie od obowiązku
ponoszenia kosztów procesu.
Zarówno analiza sytuacji materialnej (z powodu której powódka uzyskał całkowite zwolnienie
od kosztów sądowych) i zdrowotnej powódki, poparta zarówno jej twierdzeniami, jak i
składanymi do akt sprawy dokumentami, a także wzgląd na charakter roszczenia, a w
szczególności subiektywne przekonanie powódki o zasadności jej żądań, w ocenie Sądu,
uzasadniają nieobciążanie jej kosztami procesu. Wszystkie te argumenty wskazane przez Sąd
uzasadniały zastosowanie art. 102 k.p.c. i tym samym odejście od ogólnych zasad rozstrzygania
o kosztach procesu, zależnych od jego wyniku. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w punkcie
II sentencji wyroku.
--- STRONA 15 ---
W punkcie III sentencji wyroku zasądzono od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Poznaniu
na rzecz adw. J. P. kwotę 8.856,00 tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej świadczonej
powódce przez adwokata z urzędu. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu ustalono
na kwotę 7.200,00 zł zgodnie z treścią $ 8 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w
sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej
przez adwokata z urzędu z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801), którą to
kwotę na podstawie $ 4 ust. 3 ww. rozporządzenia podwyższono o stawkę podatku od towarów
i usług.
Choć obecnie obowiązującym aktem w tym zakresie kosztów pomocy prawnej z urzędu jest
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia
przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z
urzędu (Dz.U. z 2016 r. poz. 1714), to jednak zgodnie z treścią $ 22 ww. rozporządzenia do
spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się
przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Mając na
względzie, że pozew w niniejszej sprawie został wniesiony w dniu 19 września 2019 r.,
określając stawkę wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, należało zastosować stawkę
wynikającą z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb
Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 22
października 2015 r.
'W punkcie IV sentencji wyroku Sąd kosztami sądowymi powstałymi w sprawie i tymczasowo
wydatkowanymi ze środków Skarbu Państwa obciążył Skarb Państwa — Sąd Okręgowy w
Poznaniu, za niezasadne uznając obciążanie tymi kosztami którejkolwiek ze stron.
Sędzia del. Agnieszka Wodzyńska-Radomska
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Okręgowy w Poznaniu#XII C 231/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań#art. 102 k.p.c.#art. 444 k.e.#art. 15 zzs#art. 232 k.p.c.#art. 230 k.p.c.#art. 229 k.p.c.#art. 245 k.p.c.#art. 9 ust. 1 u.o.m.#art. 417 k.c.#art. 2 ustawy#art. 6 k.c.#art. 445 k.e.#art. 445 k.c.#art. 448 k.c#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 23 k.c#art. 448 k.c.