§Centrum Prawa KarnegoWykonawczego
← Powrót do orzecznictwa
ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolej ności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwaneg

Wyrok XII C 2108/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2020 r . Sąd Okręgowy w Pozna

ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolej ności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Bezprawność należy roz

Teza / krótkie omówienie

ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolej ności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Bezprawność należy roz

Treść orzeczenia

--- STRONA 1 --- Sygn. akt XII C 2108/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2020 r . Sąd Okręgowy w Poznaniu X VI II Wydział Cywilny w składzie: Przewodniczący - SS O Iwona Godlewska Protokolant - st . sekr. sąd. Aleksandra Wystańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2020 r . w Poznaniu  sprawy z powództwa M.B. przeciwko G.B. i E.B. o ochronę dóbr osobistych 1. nakazuje pozwanej E.B. , aby w terminie 7 dni od daty uprawomo cnienia się niniejszego wyroku złożył a na białej kartce papieru o wielkości A4 czarną czcionką rozmiar 1 2 , i doręczył a powódce za pośrednictwem listu poleconego na własny koszt, pisemne oświadczenie o treści : „ Ja, niżej podpisana E.B. przepraszam M.B. za to, że przekazałam dyrekcji (…) w P . nieprawdziwe informacje o stosowaniu przez M.B. przemocy wobec swojej matki oraz o nadużywaniu alkoholu przez M.B. ” 2. oddala powództwo w pozostałym zakresie; 3. koszty procesu wzajemnie znosi między stronami ;  spr awy z powództwa wzajemnego G.B. i E.B. przeciwko M.B. o ochronę dóbr osobistych 4. nakazuje pozwanej wzajemnej M . B . , aby w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku złożyła na białej kartce papieru o wielkoś ci A4 cz arną czcionką rozmiar 12 , i doręczyła powódce wzajemnej za pośrednictwem listu poleconego na własny koszt, pisemne oświadczenie o treści : „Ja, niżej podpisana M . B . przepraszam E . B . to, że naruszyłam jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godno ści oraz prawa do zachowania tajemnicy informacji o stanie zdrowia, w --- STRONA 2 --- t en sposób, że a) przekazałam do (…) nieprawdziwe informacje, że E. B nielegalnie pracuje jako opiekunka, b) przekazałam do (…) nieprawdziwe informacje, że E. B pobiera rentę , pomimo, że prac uje jako opiekunka, c) poinformowałam pracownika (…) , że E. B choruje na schizofrenię paranoidalną oraz , że jak nie bierze tabletek to jest agresywna, d) napisał am list do K.P. , w którym poinformowałam go, że E. B choruje na schizofrenię paranoidalną i że powi nien zwracać uwagę na wizyty E. B .” 5. oddala powództwo wzajemne w pozostałym zakresie; 6. koszty procesu wzajemnie znosi między stronami . SSO Iwona Godlewska --- STRONA 3 --- Uzasadnienie wyroku z dnia 11 grudnia 2020 r. Pozwem z dnia 12 listopada 2019 r. powódka M.B. wniosła o: 1. zobowiązanie pozwanego G.B. do przesłania na adres powódki na własny koszt w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia na kartce papieru wielkości A4 czcionką rozmiar 11 koloru czarnego na białym tle oświadcze nia o następującej treści: „Ja niżej podpisany G.B. niniejszym przepraszam M.B. za to, że podałem do (…) nieprawdziwe informacje jakoby M.B. biła i znęcała się nad naszą matką E.B. i nadużywała alkoholu”, 2. zobowiązanie pozwanej E.B. do przesłania na ad res powódki na własny koszt w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia na kartce papieru wielkości A4 czcionką rozmiar 11 koloru czarnego na białym tle oświadczenia o następującej treści: „Ja niżej podpisana E.B niniejszym przepraszam M.B. za to, że przekazałam do dyrekcji (…) w P . nieprawdziwe informacje o stosowaniu przemocy przez M.B. wobec swojej matki oraz nadużywaniu alkoholu przez M.B. ”, 3. zasądzenie pozwanego G.B. na rzecz powódki kwoty 1.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia 24 września 2019 r., 4. zasądzenie od pozwanej E.B na rzecz powódki kwoty 4.000 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie bóbr osobistych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia 20 września 2019 r., 5. zasądzenie od pozwanych na rzecz powódki zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. (k. 1 - 7) Pismem z dnia 28 lutego 2020 r. pozwani złożyli odpowiedź na pozew oraz pozew wzajemny, wnosząc o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powódki (pozwanej wzajemnej) na ich rzecz zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych. Ponadto w ramach pozwu wzajemnego pozwani (powodowie wzajemni) sformułowali następujące wnioski: 1. w imieniu G.B. o: a) zobowiązanie pozwa nej (powódki wzajemnej) wzajemnej do złożenia w terminie 7 dni licząc od uprawomocnienia się orzeczenia pisemnego oświadczenia na kartce formatu A4, przy użyciu czcionki Times New Roman rozmiar 12, popisanego osobiście przez M.B. o treści: „Przepraszam G. B. , że naruszyłam jego dobra osobiste w postaci godności, dobrego imienia, prawa do więzi rodzinnych w ten sposób, że przed pracownikami (…) w P . oraz w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym (…) w P . , pod sygn. akt III K 87/18 celowo i umyślnie rozpowsze chniałam nieprawdziwe informacje na temat G.B. , że jest on kłamcą, krętaczem, a jego motywy działania wynikają z --- STRONA 4 --- zazdrości o majątek, którego nie otrzymał oraz że powiedział, że nie ma matki i siostry i że zniszczy siostrę, a nadto że izolowałam matkę M. B. od kontaktów z G.B. oraz że nie poinformowałam G.B. o śmierci matki M.B. ” i przesłanie oświadczenia na adres miejsca zamieszkania powoda wzajemnego G.B. listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego, b) zasądzenie od pozwanej wzajemnej (pow ódki wzajemnej) na rzecz powoda wzajemnego (pozwanego wzajemnego) zwrotu kosztów procesu według norm przepisanych 2. w imieniu E.B o: a) zobowiązanie pozwanej wzajemnej M.B. (powódki wzajemnej) do złożenia w terminie 7 dni licząc od uprawomocnienia się orzecze nia pisemnego oświadczenia na kartce formatu A4, przy użyciu czcionki Times New Roma rozmiar 12, podpisanego osobiście przez pozwaną wzajemną o treści: „Przepraszam E.B , że naruszyłam jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godności oraz prawa do za chowania tajemnicy informacji o stanie zdrowia w ten sposób, że celowo i umyślnie: i. przekazałam do (…) nieprawdziwe informacje, że E.B. nielegalnie pracuje jako opiekunka, ii. przekazałam do (…) nieprawdziwe informacje, że E.B pobiera rentę pomimo, że opiekuj e się dziećmi, iii. poinformowałam pracownika (…) oraz zeznałam w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym (…) w P . , sygn. akt III K 87/18, że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną, która to choroba jest chorobą dziedziczną oraz że jak nie bierze tabletek to jest agresywna,, iv. napisałam listo do K.P. , na adres jego miejsca pracy, w którym poinformowałam go, że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną, która to choroba jest chorobą dziedziczną i że powinien zwracać uwagę na wizyty E.B. ” i przesłanie oświadczenia na adres miejsca zamieszkania powódki wzajemnej (pozwanej wzajemnej) E.B listem poleconym za pośrednictwem operatora pocztowego, b) zobowiązanie pozwanej wzajemnej M.B. (powódki wzajemnej) do złożenia w terminie 7 dni licząc od uprawomocnienia się orzeczen ia pisemnego oświadczenia na kartce formatu A4, przy użyciu czcionki równej czcionce Times Ner Roman rozmiar 12, podpisanego osobiście przez pozwaną wzajemną o treści: „Przepraszam E.B , że celowo i umyślnie napisałam do K.P. list, wysyłając go na adres mi ejsca pracy K,P, , w którym poinformowałam go, że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną, która to choroba jest chorobą dziedziczną i że powinien zwracać uwagę na wizyty E.B , czym naruszyłam jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godności oraz praw a do zachowania w tajemnicy informacji o stanie zdrowia” i przesłanie oświadczenia na adres miejsca pracy --- STRONA 5 --- K.P. z jednoczesnym przesłaniem kopii ww. oświadczenia i dowodem jego wysłania na adres zamieszkania E.B , c) zasądzenie od M.B. na rzecz E.B zwrotu kos ztów procesu według norm przepisanych. (k. 62 - 69) W odpowiedzi na pozew wzajemny z dnia 23 marca 2020 r. M.B. wniosła o oddalenie powództwa wzajemnego w całości oraz o zasądzenie od pozwanych wzajemnych kosztów procesu według norm przepisanych. (k. 86 - 90) Na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. powodowie wzajemni uzupełnili żądanie pozwu o zasądzenie od pozwanej wzajemnej na rzecz każdego z nich zadośćuczynienia w kwocie 1 zł oraz w odniesieniu do każdego z nich po 1.000 zł na rzecz schroniska dla zwierząt pr zy ul. (…) 266 w P . . (k. 103 - 104) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powódka M.B. (pozwana wzajemna) od wielu lat (co najmniej od 1990 r.) zamieszkiwała wraz z matką M.B. , aż do dnia jej śmierci, tj. do 17 września 2017 r. W marcu 2017 r. pozwan y G.B. (powód wzajemny), kierując się troską o matkę, wykonał połączenie telefoniczne do (…) z informacją, iż powódka (pozwana wzajemna) prawdopodobnie stosuje przemoc wobec matki M.B. oraz nadużywa alkoholu. W stosunku do powódki (pozwanej wzajemnej) została wszczęta i zakończona procedura Niebieskiej Karty. O powyższym M.B. została poinformowana przez dzielnicowego. W okresie od marca 2017 r. do 17 września 2017 r., raz w miesiącu, u powódki (pozwanej wzajemnej) pojawiali się funkcjonariusze Policji oraz pracownicy (…) z wizytami kontrolnymi. M.B. stanowiła wówczas centrum sąsiedzkiego zainteresowania. W sierpniu 2017 r. pozwana E.B (powódka wzajemna) przekazała dyrekcji (…) w P . (tj. w miejscu pracy M.B. ) informacje o stosowaniu przez powódkę (pozw aną wzajemną) przemocy wobec matki oraz nadużywaniu przez M.B. alkoholu. O powyższym powódka (pozwana wzajemna) dowiedziała się we wrześniu 2017 r. z krążących tam plotek. Powódka M.B. (pozwana wzajemna): 1. przekazała informacje do (…) , iż E.B nielegalnie pracuje jako opiekunka, 2. przekazała do (…) informacje, że E.B pobiera rentę, pomimo że pracuje jako opiekunka, 3. przekazała informacje pracownikowi (…) , że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną oraz że jak nie bierze tabletek to jest agresywna, 4. napisała l ist do K.P. , teścia córki E.B , w którym poinformowała go, że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną i że powinien zwracać uwagę na wizyty E.B . dowód: zeznania M.B. i G . B . na rozprawie w dniu 23 lipca 2020 r. (k. 103 - 104), zeznania E.B na rozprawie w dniu 12 listopada 2020 r. (k. 116 - 117), akta Sądu Rejonowego (…) w --- STRONA 6 --- P . , III Wydziału Karnego o sygn. akt III K 87/18. Pomiędzy stronami toczyły się postępowania karne pod sygnaturą akt III K 87/18. Wyrokiem Sądu Rejonowego (…) w P . z dnia 4 lutego 2019 r ., sygn. akt III K 87/18, uznano G.B. za winnego popełnienia czynów o przestępstwo z art. 212 § 1 k. k, tj. o to, że: 1. w nieustalonym dniu w marcu 2017 r. zgłosił informację do (…) jakoby M.B. biła i znęcała się nad swoją matką i jednocześnie nadużywała alkoholu, co w konsekwencji doprowadziło do założenia niebieskiej karty oraz kontroli ze strony dzielnicowego i pracowników (…) , zgłaszając w ten sposób nieprawdziwe informacje, czym pomówił M.B. o takie zachowanie, które poniża ją w opinii publicznej pr az naraża na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia funkcji nauczyciela, 2. w nieustalonym okresie w czerwcu 2017 r. w rozmowie telefonicznej z byłym mężem M.B. przekazał informację jakoby ta wraz ze swoimi córkami biła swoją matkę, rozgłaszając w ten spos ób nieprawdziwe informacje, czym pomówił M.B. o takie zachowanie, które poniża ją w opinii publicznej oraz naraża na utratę zaufania potrzebnego do pełnienia funkcji nauczyciela, z tym ustaleniem, że czynów tych dopuścił się odpowiednio w lutym 2017 r. i maju 2017 r. oraz działając w warunkach ciągu przestępstw i za to na podstawie art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. wymierzono mu karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł oraz uznano E.B za winną p opełnienia czynu o przestępstwo z art. 212 § 1 k. k, tj. o to, że: 1. w dniu 22 sierpnia 2017 r. w Poznaniu zgłosiła u pracodawcy M.B. – dyrekcji (…) w P . informację o rzekomym stosowaniu przez nią przemocy wobec swojej matki oraz nadużywaniu alkoholu, pomów iła M.B. o takie zachowanie, które poniża ją w opinii publicznej oraz naraża na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu nauczyciela, tj. o występek z art. 212 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 212 § 1 k.k. wymierzono E.B karę grzywny w wysokoś ci 50 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 zł. Ponadto na podstawie art. 212 § 3 k.k. zasądzono od pozwanych (powodów wzajemnych) na rzecz powódki (pozwanej wzajemnej) nawiązki w kwocie 1.000 zł Dowód: wyrok Sądu Rejonowego (…) w P . z dnia 4 lutego 2019 r. (k. 12 - 21) Wyrokiem Sądu Okręgowego w P . z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt XVII Ka 509/19, na skutek apelacji od ww. wyroku: 1. w zakresie zarzutu 1 umorzono postępowanie karne wobec G.B. , 2. uniewinniono go od popełnienia zarzucan ego mu czynu w zakresie pkt 2 zarzutu, 3. zamieniono zaskarżony wyrok w pkt 3 (pierwotnie opisanym jako pkt 2) w ten sposób, że wyeliminowano z jego treści zasądzenie od G.B. na rzecz M.B. nawiązki, --- STRONA 7 --- 4. zmieniono zaskarżony wyrok w pkt 4 (pierwotnie opisanym ja ko pkt 3) w ten sposób, że eliminowano z jego treści zasądzenie od wyżej wymienionego na rzecz M.B. prywatnych kosztów pełnomocnika z wyboru, 5. oraz utrzymano w mocy wyrok w pozostałym zakresie. Dowód: wyrok Sądu Okręgowego w P . z dnia 7 czerwca 2019 r. (k. 22 - 29) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w szczególności w oparciu o przedłożone dokumenty, tak urzędowe, jak i prywatne oraz o dokumenty znajdujące się w dołączonych do sprawy aktach postępowania karnego i zeznania stron. Dokumenty urzędowe uznano za wiarygodne w całości. Odpowiadały one dyspozycji art. 244 § 1 k.p.c., zgodnie z treścią którego dokumenty urzędowe, sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Dokumenty prywatne, zostały również uznane za wiarygodne. W postępowaniu cywilnym dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie - art. 245 k.p.c. Nadto żadna ze stron nie kwestionowała ich prawdziwości i wiarygodności, a i Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu. Odnosząc się do zeznań stron Sąd podszedł do nich z d użą ostrożnością, mając na uwadze istniejący pomiędzy nimi silny konflikt. Na podstawie przesłuchania stron możliwe było zatem poczynienie ustaleń jedynie w zakresie wzajemnie się nie wykluczającym i znajdującym potwierdzenie w pozostałym zgromadzonym mate riale dowodowym. Zeznania stron cechowała subiektywność i wysoki stopień nacechowania emocjonalnego, albowiem każda ze stron dążyła do ukazania strony przeciwnej w niekorzystnym dla niej świetle. Sąd zważył co następuje: Zarówno powództwo główne jak i wz ajemne okazało się uzasadnione jedynie w części. Powódka (pozwana wzajemna M.B. ) domagała się ochrony dóbr osobistych, które w jej ocenie zostały naruszone poprzez przekazanie krzywdzących i niezgodnych z prawdą informacji na swój temat zarówno przez bra ta G.B. jak i jego żonę E.B . W związku z powyższym powódka (pozwana wzajemna) dochodziła od pozwanych (powodów wzajemnych) złożenia oświadczeń o określonej treści oraz zasądzenia od nich odpowiednich jej zdaniem kwot tytułem zadośćuczynienia oraz na cele społeczne. Pozwani natomiast jako powodowie wzajemni domagali się od powódki wzajemnej świadczeń tożsamego rodzaju, tj. złożenia stosownych oświadczeń oraz zapłaty. Zgodnie z przepisem art. 23 k.c., dobra osobiste człowieka, jak w szczególności: zdrowie, --- STRONA 8 --- w olność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidziane j w innych przepisach. Przy czym katalog dóbr osobistych nie ma charakteru zamkniętego. Ponieważ podstawowym kryterium wyodrębnienia dóbr osobistych jest odczucie społeczne wraz ze zmianą postaw społecznych i akceptacją innych wartości, uzyskują one przymi ot dóbr osobistych (tak SN w wyr. z 6 kwietnia 2004 r., I CK 484/03, OSNC 2005, Nr 4, poz. 69). Katalog dóbr osobistych nie ma charakteru statycznego, lecz dynamiczny Wskazany w komentowanym przepisie katalog dóbr osobistych ma charakter otwarty. Korzystaj ąc z terminu "w szczególności", ustawodawca nie pozostawia wątpliwości, że obok wymienionych w przepisie dóbr osobistych istnieją także inne. Zaletą otwartego katalogu dóbr osobistych jest możliwość "odkrywania" nowych dóbr zasługujących na ochronę prawną. Powstanie nowego dobra osobistego nie jest "odkodowaniem" dobra już istniejącego, ale wyrazem akceptacji społecznej dla objęcia określonej wartości ochroną. W ten sposób społeczeństwo zaakceptowało np. ochronę prywatności. Odnosząc się do określonej w poz wie podstawy faktycznej żądania, wymagane jest aby spełnione zostały trzy przesłanki: 1) istnienia dobra osobistego, 2) naruszenia tego dobra lub zagrożenie jego naruszenia, 3) bezprawność zagrożenia lub naruszenia. Stosownie do treści art. 24 § 1 k.c. ten , czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebn ych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wska zany cel społeczny. W myśl § 3 przywołanego artykułu przepisy powyższe nie uchybiają uprawnieniom przewidzianym w innych przepisach, w szczególności w prawie autorskim. Rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych sąd powinien w pierwszej kolej ności ustalić, czy doszło do naruszenia dobra osobistego, a w przypadku pozytywnej odpowiedzi ustalić, czy działanie pozwanego było bezprawne. Bezprawność należy rozumieć jako zachowanie (działanie bądź zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym lub zasad ami współżycia społecznego. Roszczenia z art. 24 § 1 k.c. nie przysługują poszkodowanemu, jeżeli sprawca wykaże, że --- STRONA 9 --- zachodziła jedna z okoliczności wyłączających bezprawność działania, tj. okoliczności usprawiedliwiających naruszenie dobra osobistego. Bezp rawność działania pozwanego wyłącza w szczególności: działanie w ramach porządku prawnego, tj. postępowanie dozwolone przez obowiązujące przepisy oraz wykonywanie prawa podmiotowego, zgoda uprawnionego na takie działanie, sprzeczność żądania ochrony z zasa dami współżycia społecznego, działanie w ramach porządku prawnego, działanie w obronie uzasadnionego interesu społecznego, obrona konieczna, czy też stan wyższej konieczności. Bezprawność wyłącza prawdziwość postawionego zarzutu, o ile dotyczył faktów. Dla oceny czy mamy do czynienia z bezprawnym naruszeniem dobra osobistego istotne jest ponadto rozróżnienie czy kwestionowane wypowiedzi są twierdzeniami o faktach czy też są to oceny, opinie, sądy. Dowód, że dobro osobiste zostało zagrożone lub naruszone, ci ąży na osobie poszukującej ochrony prawnej na podstawie art. 24 k.c., natomiast na tym, kto podjął działanie zagrażające dobru osobistemu innej osoby lub naruszające to dobro, spoczywa ciężar dowodu, że nie było ono bezprawne. Wynika to z ogólnej reguły ro zkładu ciężaru dowodu statuowanej przepisem art. 6 k.c., zgodnie z którym ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. 1. w odniesieniu do powództwa głównego Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać n ależy, iż powództwo główne zasługiwało na uwzględnienie w części, w zakresie żądania złożenia oświadczenia przez pozwaną (powódkę wzajemną) E.B powódce (pozwanej wzajemnej) M.B. . W ocenie Sądu zgłoszenie przez E.B dyrekcji (…) w P . informacji jakoby M.B. stosowała przemoc wobec swojej matki i nadużywała alkoholu naruszyło jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia oraz poniżyło ją w opinii publicznej i naraziło na utratę zaufania potrzebnego do wykonywania zawodu nauczyciela, albowiem zebrany w toku ni niejszego postępowania materiał dowodowy nie pozwolił na potwierdzenie tychże okoliczności. Ponadto, w ocenie sądu E.B kierowała się niskimi pobudkami, dążąc jedynie do zdyskredytowania powódki w oczach jej pracodawcy. Intencją pozwanej (powódki wzajemnej) w rzeczywistości nie była troska o teściową, a zachowanie takie sprzeciwiało się woli i interesom powódki. Pozwana (powódka wzajemna) naruszała w ten sposób obowiązujący porządek prawny jak również nie działała w obronie uzasadnionego interesu społecznego . Mając powyższe na uwadze Sąd nakazał pozwanej (powódce wzajemnej) E.B , aby ta terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku złożyła na białej kartce papieru o wielkości A4 czarną czcionką rozmiar 12 i doręczyła powódce za pośrednictwem li stu poleconego na własny koszt, pisemne oświadczenie o treści: „Ja niżej podpisana E.B --- STRONA 10 --- przepraszam M.B. za to, że przekazałam, dyrekcji (…) w P . nieprawdziwe informacje o stosowaniu przez M.B. przemocy wobec swojej matki oraz nadużywania alkoholu przez M.B. ” (pkt 1 wyroku) Odnosząc się natomiast do roszczenia powódki (pozwanej wzajemnej) o zobowiązanie pozwanego (powoda wzajemnego) do złożenia M.B. stosownego oświadczenia podlegało ono oddaleniu. Nie sposób kwalifikować zachowania G.B. w kategoriach bezprawności, co stanowi cechę immanentną naruszenia dóbr osobistych. Zważyć bowiem należy, iż wyrokiem z dnia 7 czerwca 2019 r. Sądu Okręgowego w P . , XVII Wydziału Karnego – Odwoławczego umorzono postępowanie karne wobec G.B. , uniewinniono go od popełn ienia zarzucanego mu czynu, wyeliminowano z jego treści zasądzenie od pozwanego wzajemnego na rzecz powódki nawiązki. Powyższe sprawia więc, iż dokonane przez pozwanego (powoda wzajemnego) zgłoszenie pracownikowi (…) w zakresie stosowania przez M.B. przem ocy wobec matki oraz nadużywania przez powódkę (pozwaną wzajemną) alkoholu nie naruszało dóbr osobistych powódki. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwolił na wniosek, iż przedmiotowe działania stanowiły jedynie wyraz troski syna o matkę. Sąd podzielił w tym zakresie stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Okręgowego w P . , XVII Wydziału Karnego – Odwoławczego, iż G.B. kierował się szlachetnymi pobudkami – troską o matkę. Mieściły się również w ramach zwykłych i dopuszczalnych prawem reakcji syna na potencjalne zagrożenie dobrostanu matki. Niezależenie zatem od tego w jaki sposób powyższe działania odebrała powódka (pozwana wzajemna), to nie sposób uznać, iż godziły one w jej dobra osobiste. Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie pozostałe żądania powódki (pozwanej wzajemnej) o zasądzenie od pozwanych (powodów wzajemnych) na jej rzecz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, albowiem w ocenie sądu wystarczającą dla powódki (pozwanej wzajemnej) rekompensatą będą przeprosiny ze strony pozwanej (powódki wzajemnej). Jedynie na marginesie wskazać należy, iż o niewielkim rozmiarze doznanej przez powódkę (pozwaną wzajemną) krzywdy świadczy także fakt, iż również powództwo wzajemne podlegało uwzględnieniu jedynie w części. Wobec powyższego powództwo główne należało oddalić w pozostałym zakresie, o czym orzeczono w punkcie 2. sentencji wyroku. 2. w odniesieniu do powództwa wzajemnego Również i powództwo wzajemne okazało się uzasadnione jedynie w zakresie roszczenia pozwanej (powódki wzajemnej) o złożeni e przez powódkę (pozwaną wzajemną) oświadczenia o stosownej treści. W ocenie Sądu wystosowanie przez M.B. listów: do (…) , z informacją że E.B nielegalnie pracuje jako opiekunka, do (…) , z informacją, że E.B --- STRONA 11 --- pobiera rentę pomimo, iż opiekuje się dziećmi, d o pracownika (…) , że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną oraz że jak nie bierze tabletek to jest agresywna, a także do K.P. , w którym poinformowała go, że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną i że powinien zwracać uwagę na wizyty E.B było działani em godzącym w dobre imię, godność oraz prawo do zachowania tajemnicy informacji o stanie zdrowia pozwanej (powódki wzajemnej) albowiem zebrany w toku niniejszego postępowania materiał dowodowy nie doprowadził do stwierdzenia, iż przedmiotowe „donosy” opier ały się na faktach. Ponadto, w ocenie sądu M.B. kierowała się niskimi pobudkami, dążąc jedynie do wywołania w świadomości poszczególnych pomiotów, organów i instytucji błędnego przekonania co do niezgodnych z prawem i zarazem nie znajdujących społecznej aprobaty działań powódki (pozwanej wzajemnej). Powódka (pozwana wzajemna) naruszała w ten sposób obowiązujący porządek prawny jak również nie działała w obronie uzasadnionego interesu społecznego. Mając powyższe na uwadze Sąd nakazał aby powódka (pozwana w zajemna) w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się niniejszego wyroku złożyła na białej kartce papieru o wielkości A4 czarną czcionką rozmiar 12 i doręczyła powódce za pośrednictwem listu poleconego na własny koszt, pisemne oświadczenie o treści: „Ja ni żej podpisana M.B. przepraszam E.B za to, że naruszyłam jej dobra osobiste w postaci dobrego imienia, godności oraz prawa do zachowania tajemnicy informacji o stanie zdrowia w ten sposób, że a) przekazałam do (…) nieprawdziwe informacje, że E.B nielegalnie pracuje jako opiekunka, b) przekazałam do (…) nieprawdziwe informacje, że E.B pobiera rentę pomimo, że pracuje jako opiekunka, c) poinformowałam pracownika (…) , że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną oraz że jak nie bierze tabletek to jest agresywna, d) napisa łam list do K.P. , w którym poinformowałam go, że E.B choruje na schizofrenię paranoidalną i że powinien zwracać uwagę na wizyty E.B ”. (pkt 4 wyroku) Odnosząc się natomiast do żądania powództwa wzajemnego w zakresie naruszenia dóbr osobistych pozwanego (po woda wzajemnego) w postaci godności, dobrego imienia i prawa do więzi rodzinnych wskazać należy, iż pozwany (powód wzajemny) nie sprostał obciążającemu go obowiązkowi dowodzenia (art. 6 k.c. w zw. z art. 232 k.p.c.) w zakresie powyższego. Naprowadzone prze z pozwanego twierdzenia, nie znalazły odzwierciedlenia w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, jak również pozwany nie zaoferował sądowi jakiegokolwiek dowodu na fakt rozpowszechniania powódkę (pozwaną wzajemną) nieprawdziwych informacji na tem at G.B. o treści, iż jest on kłamcą, krętaczem, a także że jego motywy działania wynikają z zazdrości o majątek, którego nie otrzymał oraz że powiedział, że nie ma matki i siostry i że zniszczy siostrę, a nadto że powódka (pozwana wzajemna) izolowała matk ę M.B. od kontaktów z G.B. oraz że nie poinformowała G.B. o --- STRONA 12 --- śmierci matki M.B. . Nie zasługiwały natomiast na uwzględnienie pozostałe żądania pozwanej (powódki wzajemnej) o zasądzenie od powódki (pozwanej wzajemnej) na jej rzecz zadośćuczynienia za na ruszenie dóbr osobistych, albowiem w ocenie sądu wystarczającą dla pozwanej (powódki wzajemnej) rekompensatą będą przeprosiny ze strony powódki. Jedynie na marginesie wskazać należy, iż o niewielkim rozmiarze doznanej przez pozwaną (powódkę wzajemną) krzyw dy świadczy także fakt, iż również powództwo główne podlegało uwzględnieniu jedynie w części. Wobec powyższego powództwo wzajemne należało oddalić w pozostałym zakresie, o czym orzeczono w punkcie 5. sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na p odstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 100 k.p.c., mając na względzie, iż w toku niniejszego postępowania wytoczone zostało także powództwo wzajemne, a jednocześnie oba powództwa podlegały częściowemu uwzględnieniu. W konsekwencji koszty procesu należało wza jemnie znieść między stronami, o czym orzeczono w punktach 3 i 6 wyroku. SSO Iwona Godlewska

Słowa kluczowe

#orzeczenie#Wyrok#Sąd Okręgowy w Poznaniu#XII C 2108/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2020 r . Sąd Okręgowy w Pozna#art. 212 § 1 k.#art. 212 § 1 k.k.#art. 91 § 1 k.k.#art. 212 § 3 k.k.#art. 244 § 1 k.p.c.#art. 245 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 § 1 k.c.#art. 24 k.c.#art. 6 k.c.#art. 232 k.p.c.#art. 98 k.p.c.#art. 100 k.p.c.