Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
syglg akt 11 Ca 55,/13 ‘:'= 1_\_.~c.<|\4g=r" ‘:”n§5{:§__¢;“§\. ’ .;gw§ A WYROK ' NIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ\ < _ oku W IMIE Dnia 15 lutego 2013 r Sqd Okrqgowy W Poznaniu Wydzial II Cywilny Odwoiawczy W skladzier y, _ ' _ l Przewodniczapyz SSO Anna Kulczewska Garcia Sqdziowie: SO Danuta Silska " ' SO Beata Woiniak (spr.) _ l st. sekr. sqd. Dorota Nadolska Protokolant: W Poznaniu po rozpoznaniu W dniu 15 lutego 2013 roku na rozprawie sprawy z powédztwa ?P= przeciwko Skarbowi Pa1istwa Dyl w P? 0 zaplatq na skutek apelacji wniesionej przez pozwanego . _ od wyroku Sqdu Rej onowego Poznafi — Stare Miasto W Poznaniu ' z dnia 5 paidzienfika 2012 1'. _ sygn. akt XII C 1746/10 Y I. zmienia zaskarzony Wyrok W ten sposéb, Ze: a) powédztwa oddala; ‘ < ‘ < ‘ ‘ b) nie obcia_._2a powoda kosztami zastg~>stw4ap1ocesowego pozwanégo; ‘A 2. nie obciqza powoda kosztami zastqpstwa procesowego pozwanego w iI1S‘f&fi(Jji odwolawczej. ’ ’ A \ ' I/»A'. KulczewskaGarcia 11 B. W /I D. Silska oiniak
--- STRONA 2 ---
Sygn. akt II Ca 55113 UZASADNKEME Powod Pi Po wystqpii przeciwko Skarbowi Paflstwa D9 Pi do w Po o zasa_dzenie od pozwanego na swojq tzecz kwoty 50.000,00 2% z ustawowymi odsetkami od dnia norzeczenia wyroku do dnia zapéaty", a takze 0 zasqdzenie kosztow procesu, wnoszqo rownoczeénie 0 nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalnoéci, przeprowadzenie rozprawy podozas jego nieobecnoéci oraz wydanie wyroku zaocznego w razie zaistnienia przesianek z art. 339 k.p.c._W uzasadnieniu pozwu podniosh 2e w Pi Sin w Ii: przebywai od 01 kwietnia 1999 r. do czerwca 2001 r. w wielu ceiach od siedmioosobowych do szesnastoosobowych. Zamucii brak wystarcza}qcego miejsca do poruszania sing, wskazal, Ze wydzielony kapik sanitarny zajmowat 2 ma, byéo od 7 dod161oZek, dwa sto1y, kilka taboretow (od 4 do 5). W celi szesnastoosobowej, ktora miaia powierzchnio 30 m2 Iiczba osadzonych wynosi1a 16 osob, a nadto znajdowa1 sing tam rowniez sprzot kwaterunkowy oraz kapik sanitamy. Brak miejsca w celi powodowa% to, 2e: 1. _posi1ki spozywane byiy na taborecfie, bad: iozku, wobeo braku dostaiecznej iloéci [1fiejsca dla wszystkioh I przy stole, 2. nie rnoina byio poruszaé sio, gdyz cela byia zastawiona iozkami i innym sprzotem, 3. kqcik sanitarny byi zagrodzony tylko w mafej czoéci plryta, co nie gwarantowa1o najmniejszej intymnoéoi, a kaidy przy zaiatwianiu potrzeb fizjologicznych byi widoczny dla in nych wspoiosadzonyoh, 4. okna w celi bylry male, stare i drewniane przez co byia ma1a wentytacja, a w ozasie opadow deszczu woda . wpadala do oeli, p|2y ozym zgloszenia w powyzszym zakresie byly ignorowane przez administracjo Aresztu Sledczego,‘ ' 5. oéwietlenie w ceiaoh byéo siabe, gclyz byiy to dwie zarowki o mocy 40 wat, co uniemozliwiaio pisanie Iistow . P '1 ‘. . . u . . _ do rodziny oraz ozytanie. '" 1 Jako podstawo prawnq roszczenia powod wskazai na art. 77 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospofitej Polskiej oraz art. 41?,,_k.c. Niezaleznie od powyzszego Pi Pjpowoéefl art. 40 41 ust. 4 i 4? Konstytuoji Rzeozypospolitej Polskiej odwo4uja_c sio do art. 8 ust. 1 Konwencji, z ktorego wynika nakaz poszanowania Zycia prywatnqgo, prawa do intymnoéci, co w odniesieniu do osadzonych sprowadza sio do zapewnienia takich warunkow bytowych i sanitarnyoh, w ktérych godnoéé i prawo do éntymnoéci nie doznaja_ istotnego uszczerbku. Obowiqzek zapewnienia osadzonym wiaéciwych warunkow wynika takze z art. 3 ratyfikowanej przez Polsko Euro;ejs1<"iej:1'Konwencji 0 Ochronie Praw Cziowieka i Podstawowyoh Woinoéoi, Europejskiej Konwencji o Zapobieganiu Torturom Iub Ponizajqcemu Traktowaniu, Europejskimi Regukami Wioziennymi oraz Zaieceniarni Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturom, jak rowniez Kodeksu Karnego Wykonawczego. Reasumujap zdaniem powoda odbywanie kary pozbawienia wolnoéci w przeludnionych celach, z niewydzielonq toa|eta_ i woziem sanitarnym,’ brakiem wentylaoji, nieodpowiednim oéwietieniem, niemozliwoéciq uprawiania éwiczefi fizycznych stanowi, przejaw poniiajapego traktowania i uzasadnia zasqdzenie zadoééuczynienia na podstawie “art. 24 k.c. w zw. z art. 448 k.c. W piémie datowanym na dzien 23 marca 2011 r. litore zostalo zarejestrowane jako odrobny pozew powod wnios1 0 zasa_dzenie od pozwanego 'kwoty 50.00000 2% z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku do dnia zapiaty tytu1em zadoééuczyniéhia z uwagi na przebywanie w Adi w H1 w okresie od kwietnia 1999 r. do ozerwca 2001 r., we w:zeéniu 2005 r., w paidzierniku 2005 r. oraz od kwietnia 20.09 r. do lipca 2009 r. i od 09lutego 2011 r. do dnia 23 marca 2011 r. W uzasadnieniu strona powodowa pxzedstawiéa to2sama_ argumentaojo oraz takie same okoiicznoéoi faktyczne co uprzednio, wsukazujap dodatkowo, 2e: okna by%y zas1oniote szybami zewnotrzhymi tzw. biendami, co powodowaio, Ze by1a bardzo siaba wentylaoja, w celi nie by1o miotky, szczotki i by1a jedrla miska na' 10 osob, brak byio érodkow czystoéci takich jak plyn do podiogi, czy
--- STRONA 3 ---
sygn. akt 11 Ca 55113 osobowa, 'a ma powierzohnicg 22 m2 z czego 2 mg zajmowai kqoik sanitarny, a éoiany byiy zagrzybione i podrapane oraz odpadai z nich tynk. Powod wskazai rowniez, Ze obeonie przybywa w oeli dwuosobowej o powierzohni 8 m2 z ozego 2 mg zajmuje kapik sanitarny. Z uwagi na sprzot kwaterunkowy brak jest miejsoa do poruszania sio po oeli i tym samym 3 mg na osobo."‘W .» . . . . 6 .~W piémie z dnia 24 maroa 2011 r. oraz z dnia‘ 20 kwietnia 2011 r. powod poinformowai, ze ztozyt pismo procesowe nowy pozew, gdyz myéiai, ze stary zaginaj w ktowm rozszerzyi powodztwo, co do okresow w jakich przebywai w Ali? 2 w Pi» i pozew obejmuje jego pobyt w lie S91 w P9! do daty redagowania tych pism, tj. pisma z dnia 20 kwietnia 2011 r. oraz wyjaénit, ze okresy te maja_ byo uwzglodnione pozwie z dnia29 tistopada“2011 r. Jednoczeénie w treéci pisma z dnia 20 kwietnia 2011 r. powod wniosi o poiaozenie sprawy, ktora zostaia zarejestrowana jako odrobna sprawa, gdyz obie sprawy dotyczq tego samego, a nadto wskazat na dodatkowe okresy, ktorych dotyczy pozew, tj. od wrzeénia 2005 r. do paidziernika 2005 r. i od lutego 2009 r. do dnia 20 kwietnia 2011 r. W piémie z dnia 05 wrzeénia 2011 r. powod poinformowat, ze jego pozew dotyczy pobytu w A29 iw P2 W odpowiedzi na pozew pozwany wniost o oddaienie powodztwa oraz za'sa_dzeni_e od powoda na rzeoz pozwanego kosztow zastgpstwa procesowego wediug norm przepisanych, a takze o przoprowaclzenie rozprawy podczas nieobecnoéci pozwanego podnoszap rownoczeénie co do czoéci roszozenia zarzut pzzedawnienia. W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew wyjaéniono, ze powod przebywat w A? Si: w if w nastopujacych okresaoh: od dnia 28 kwietnia 1999 r. do dnia 04 lipca 2001 r., od dnia 26 wrzeénia 2005 r. do dnia 13 paidziernika 2005 r., od dnia 13 maja 2009 r. do dnia 08 Iipoa 2009 r., od dnia 10 tutego 2011 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r. Zdaniem pozwanego za lata 1999 do 2005 r. nastapito przedawnienie roszczenia i tego okresu dotyczy zarzut przedawniania, a powodztwo w tym zakresie powinno zostao oddaione ze wzglodu na treéo art. 442‘ k.c. z ktorego wynika, 2e roszozenie 0 naprawienie szkody ulega przedawnieniu z uptywem trzech iat od dnia, w ktorym poszkodowany dowiedziat sio o szkodzie i osobie zobowiqzane} do jej naprawienia, a o szkodzie i osobie obowiazanej do jej naprawienia pozwany dowiedzial sing w dniu,'w |<t0l'yIT1 opuszczai A1 Siw til jaki i w okresie kiedy przebywai w 41811 w Pii. Nadto pozwany podkreéiit, ze powod podniosi zarzut przeludnienia, przy czym nie wskazai, ktorych cel to dotyczyto i w jakim okresie ta sytuacja miata miejsoe, a zjawisko przeiudnienia w jednostkach penitencjarnych jest problemem ogolnopolskim, ate wystopujapym okresowo, a nie w sposob oiagiy i w ocenie strony pozwanej to powod powinien ,,wskazaé w jakich celaoh z ktorymi osadzonymi przebywat, w jakim okresie, aby potwierdzio, ze oeie te faktyoznie byiy przeludnione". Na pozwanym oiqzy z kolei obowia_zek udowodnienia, ie jego dziatanie nie byio bezprawne, a jezeli nawet jezeli przeiudnienie wystopowaio, to pozwany postopowat zgodnie z art. 248 § 1 kodeksu karnego wykonawczego oraz rozpoizqdzeniem Ministra Sprawieclliwoéci w sprawie trybu postapowania wlaéciwych organow w przypadku. gdy liozba osadzonych w zakiadach karnyoh przekroczy w skali kraju ogoIna_ pojemnoéo tych zaktadow. Pozwany wskazat rowniez, ze zgodnie z wyrokiem Tiybunatu Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. przepis art. 248 kkw stracit moo obowiazujaoqw dniu 06 grudnia 2009 r., a wiac po ziozeniu pozwu przez powoda. Zatem powod byt osadzony zgodnie z kryteriami, o ktoiych mowa w kodeksie karnym wykonawozym, a o zjawisku przeiudnienia jednostki byi informowany sodzia penitencjarny. Di‘ /38$) w Fiwydawai zarzadzenia w sprawie umieszozania osadzonych w warunkach, w ktorych powierzchnia celi na jednq osobo wynosi mniej niz 3 m2, a same zawiadomienie sodziego penitencjarnego nie upowaznia powoda do twterdzenia, ze przebywai on w warunkaoh pizeludnienia, gdyz nie wszystkie oele byiy przeludnione. Go wiocej, po zmianie stanu prawnego, a wioc z dniem 06 grudnia_2_0_09 r. powod nie przebywat w warunkach przeludnienia w 11% 6 w 1&1, co wynika z zaiaozonego do odpowiedzi na pozew wydruku z programu ewidenoy§nego NOE NET i z ...,... ,.....~i.. .., a+~=|ml<|| rin nnwndr1 nie bvia wvdawana Zadna clecyzja, o ktorej mowa w znoweiizowanych
--- STRONA 4 ---
2"?" sygn. akt ll Ca 55113 17 paidziernika 2003. r. w sprawie warunkow bytowyoh osob osadzonyoh w zakiadach karnyoh, a oele, w ktorych przebywai powod byty wyposazone w sprzet kwaterunkowy okreslany we wskazanych przepisaoh oraz posiadaiy wezei sanitarny. Skoro powod nie wykazai przesianek odpowiedziainosci strony pozwanej roszozenie nie zasiuguje na uwzglednienie. Nadto zdaniem pozwanego uwzglednienie powodztwa byioby sprzeczne z zasademi wspoiiycia spoiecznego (art. 5 k.c.), gdyz powod wietokrotnie by! pozbawiony wolnosci, zna warunki panujape w jednostkaoh penitencjarnyoh i wynikajape z tego ograniczenia, a_ pozwany w Zadnym zakresie nie przekroczyt nieuniknionego elementu cierpienia i dyskomfortu wpisanego w Kare pozbawienia wotnosci. Powod nie pizedstawit takze zadnej kalkuiacji dochodzonego roszozenia, ktorego wysokoso strona pozwana rowniez kwestionuje. Dodatkowo w odpowisdzi na pozew z dnia 05 lipca 2012 r. pozwany, dziatajap z profesjonalnym petnomocnikiem (radca prawnym), wyjasnit, 2e cela nr 102 na oddziaie ll A ma powierzchnie 24,06 mg i przeznaczona jest dla oémiu osob, natomiast ceia dwuosobowa nr 214 na oddziale C/Ill, w ktorej przebywa powod ma powierzohnie mieszkalna 6,95 ma. Do powieizchni ceii mieszkalnej wbrew twierdzeniom powoda nie wlicza sie powierzohni kapika sanitarnego, a z tresci art. 110 § 2 kodeksu karnego wykonawczego nie wynika, aby od powierzchni celi mieszkalnej naiezaio odliczyé powierzchnie, ktora zajmujatozka i inny sprzet icwaterunkowy. Wyrokiem z dnia 5 paidziernika 2012 roku Sad Rejonowy Poznafi Stare Miasto G Poznaniu l. zasa_dzii od pozwanego na rzecz powoda kwote 800,00 zi z ustawowymi odsetkami od dnia 05 paidziernika 2012 r. do dnia zaptaty; ll. odclalit powodztwo w pozostaiym zakresie; ill. kosztami sa_dowymi obciazyi Skarb Parjstwa (Sad Rejonowy Poznafi Stare Miasto w Poznaniu). IV. Nie oboiazyt powoda kosztami zastepstwa procesowego pozwanego; V. Oddalii wniosek 0 nadanie wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalnosci. Eowyzsze orzeogenia Sad I instancji wydai napodstawie naslopujgglchpstalefi faktigaznych i rozwagafi prawnjghz W AWSWW Pi przeludnienie wystepowaio okresowo po 2001 r. i zgodnie z wowczas obowiazujapyrni przepisami o fakcie przetudnienia informowany by? w tym okresie sedzia penitencjarny. Przeiudnienie dotyozyio niektoryoh cei. Z tym, 2e w pewnym okresie zjawiskoprzeiudnienia dotyozyio catego A1i$i w Pi". Fakt wystepowania przeludnienia monitorowany jest w Al in w Pgl przez Dziai Ewidencji. Jak ustalit Sad Rejonowy, w A1 Si w Pi sa_ swietlice i osoby przebywajape w godzinach od osmej do dwudziestej, w ramach dobieranych grup spaoerowych, maja mozliwoéo korzystania z tych swietlic. W jednej ze éwietlic znajduje sie siiownia. W niektorych oddziaiaoh Aresztu Siedczego ze swietlio mozna korzystaé codziennie w innyoh kilka razy w tygodniu. Cele mieszkalne w A? W w Fri sq. wyposazone zgodnie z wiaéciwymi przepisami. Na jednego osadzonego przypada jedno tozko, jeden taboret i jedno miejsce przy stole. Na biezapo przeprowadzane sqremonty, w tym maiowanie cei mieszkalnych. W AW W w Pi} w ubiegiych latach zakonozono wymiane stolarki okiennej. Ka_ciki sanitarne w czeéci cel mieszkalnych wydzielone sa_ do samego sufitu, a w czesci cei mieszkalnych vvydzielone sq piyta do wysokosci okoio dwoch metrdw. Przy czym wjednej z cel mieszkalnych kapik sanitarny nie jest wydzielony i oddzielony jest od pozostaiej czeéoi oeli mieszkalnej pa rawanem z materiaiu, ktory nie jest przeiroczysty. Sad I instancji ustalit, ze co roku dokonywany jest w celach mieszkalnych przeglad instalaoji wentyiacyjnej i jej konserwacja przez firme zewnetrznq oraz' przeprowadzane sq takze zabiegi w zakresie dezynsekoji, ktore wykonywane sq raz na kwartai oraz w okresie wyiegowym sq powtarzane po dwoch tygodniach. Srodki czystoéci do utzzymania higieny osobistej oraz poizqdku w celach, wydawane sa_ w ilosci 1 terminaoh okreslonych we wiasciwych przepisach. Do celi doprowadzona jest zimna woda, a w czeéci cel doprowadzoha jest ciepia woda. Cele wyposazone saw njiotie, szufelke i zmiotke, a utrzymaniem czystoéci w oeiach za_imuja_ sie sami osadzeni. W A1? Si w Péorowadzona jest selektywna gospodarka odpadami. Smieci wynoszone sa_ z celi
--- STRONA 5 ---
Sygn. akt ll Ca 55.113 energetyozna. W W SW w Ii przeprowadzany jest przez wyspeojalizowane stuzby 1 to zgodnie z wtasoiwymi przepisami przeglad budynkow oraz pomieszozexfi wchodzapych w sklad poszozegolnyoh budynkow, co dokumentowane jest protokolem, na podstawie ktorego opraoowuje sie projekt harmonogramu robot, ktory jest realizowany w nastepnym roku. Wlasciwy harmonogram prac sporzadzany jest po uzyskaniu wiedzy o wysokosci srodkow finansowych, ktorymi bedzie dysponowao AQSWW Pin w danym roku budzetowym. Niektorzy osadzeni sygnalizowali problem obecnosci karaluchow w A? Suit w PW Sa_d Rejonowy ustalil, ze dd grudnia 2009 r. do chwili obeonej w A? it w PW funkcjonuje program komputerowy, w ktorym odnotowuje sie rozmieszczenie poszczegolnych osob przebywajacych w Areszcie Sledczym, w tym fakt pzzeludnienia. Wczesniej, tj. od roku 1999 ba_d2 1999 funkojonowai inny program komputerowy, ktoiy takze stuzyt monitorowaniu rozmieszczenia poszozegolnych osadzonych w Pi Si w F§QI. W dniu 20 kwietnia 2009 r. Dir Aiéi w iii‘ — na podatnie art. 7 ust. 2 Ustawy o sluzbie wieziennej (tj.: Dz. U. z 2002 r., nr 207, poz. 1?61) art. 248 § 1 ustawy z dnia 06 czeiwca 199?’ r. Kodeks karny wykonawczy (Dz. U. r., Nr 90 poz. 55? ze zm.) wydat zarzadzenie nr 2012009 r., w ktorego tresci w § 1 wskazano, ze ,,z uwagi na brak mozliwosci zapewnienia w l Ii prawidlowego rozmieszczenia, osadzeni przebywajaoy wfljednostce w okresie od 19 kwietnia 2009 r. do 19 lipca 2009 r. moga_ byé umieszozani w warunkaoh, w ktorych powierzchnia oeti mieszkalnej na jedna osobe wynosi mniej niz 3 m2“ . Wedtug informaoji z dnia 27 maja 2009 r. zaludnienie oddzialow mieszkalnyoh w 15$ WW Finadal wskazywato tendenoje wzrostowa. Wskainik zaludnienia ksztaltowat sie wowczas na poziomie 107,5 % pojemnosoi nominalnej jednostki, co skutkowato niemozliwosoia zapewnienia osadzonym minimalnej powieizchni mieszkalnej wedlug normy okreslonej w kodeksie karnym wykonawczym. "Z koiei wedtug informecji z dnia 05 paidziernika 2009 r. zaludnienie oddzialow mieszkalnych w AW Si w Pi wskazato nieznaozna tendencje spadkowa. Wskatnik zaludnienia ksztattowat sie wowozas na poziomie 104,6 % pojemnosci nominalnej jednostki, co skutkowato niemozliwoscia zapewnienia osadzonym minimainej powierzohni mieszkatnej wedlug normy okreslonej w kodeksie karnym wykonawczym. W sprawozdaniu sporzadzohym przez sedziego wizytatora Sadu Okregowego w P} z dnia 28 stycznia 2010 r. dotyczaoym 2009 r. we wnioskach stwierdzono, Ze funkcjonowanie jednostki mirno znacznego przeludnienia nalezy ocenié jako prawidtowe. Utrzymanie dysoyp|iny'w wizytowanych jednostkach nie nasuwa zastrzezeri. Wizytujaoy nie stwierdzit uohybiefl w dziataniu jednostki w zwiazku z powyzszym odstapil od formutowania zalecefi. F1 PWWAW Séw Péprzebywat w nastepujapyoh okresaoh: od dnia 28 kwietnia 1999 r. do dnia 04 lipoa 2001 r., od dnia 26 wizesnia 2005 r. do dnia 13 paidziernika 2005 r., od dnia 13 maja 2009 r. dotclnia 08 lipca 2009 r., od dnia 10 lutego 2011 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r. oraz nastepujapych celach: w pawilonie I na oddziale Iw celi nr {W okresie od 13 rnaja 2009 r. do 09 czerwca 2009 r., w pawilonie it na oddziaIeIw celi nr Qw okresie od 09 czeiwca 2009 r. do 08 lipca 2009 r.,w pawilonie I na oddzialelw celi nrfi w okresie od 01 kwietnia 2011 r. do 06 kwietnia 2011 r., w pawilonie I na oddziale Iw celi nr Q w okresie od 06 kwietnia 2011 r. do 28 kwietnia 2011 r., w pawiionie I na oddziale I w celi nr Qw okresie od 09 marca 2011 r. do 01 kwietnia 2011 r., w pawilonie Q na oddziale I w celi nr '1 w okresie od 04 marca 2011 r. do 09 marca 2011 r., w pawitonie I na oddziale Q w celi nr Q w okresie od 10 lutego 2011 r. do 04 marca 2011 r. (w celi tej nic nie byte byt w niéj piasek, nie byto pod1ogi),w pawilonie Q na oddziale Iw celi nr § w okresie od 04 lutego 2011 r. do 08 tutego 2011 r., W 2009 r. w celi nr 56 na Oddziale ll Fill? przebywat razem z oraz ti Si?! i cela ta byta wowozas po remoncie. W celi byto wowczas od 16 do 18 osob i bylo za malo taboretow oraz stolow, co powodowalo to ze powod spoiywat posilki na tozku. iipmebwajac w celi z .».~............st mi i l Fioraz ti} spozywal posilki siedzao na tozku.
--- STRONA 6 ---
sygn. akt II Ca 55113 z przekroczeniem__nomina|nej pojemnoéci celi. W uzasadnieniu decyzji wyjaéniono, Ze zostata ona podjgta w zwiqzku z przetransportowaniem powoda do innej jednostki peniiencjarnej. W dniu 28 kwietnia 2011 r. If Fizostat przetransportowany do Zaktadu Karnego w W? o czym powod poinforrnowat w piérnie datowanym na dzier'| 26 kwietnia 2011 r Pozew w sprawie niniejszej powocl nadat na poczcie w dniu 10 grudnia 2009 r., tj. w tym samym dniu, w ktorym pozew zostat ztozony w administracji Zaktadu Karnego w mi. ~= r l ' Ft? przebywa obecnie w Zaktadzie Karnym w V? gdzie nie praouje.» =» Powyzszy stan faktyczny Sqd Rejonowy ustalit na podstawie dokumentow ztozonyoh do akt sprawy. ktorych treéci nie kwestionowata zadna ze stron, a Sqd nie znalazi podstaw do kwestionowania ich z urzgdu. Podstawo ustaionego sianu faktycznego stanowily takze zeznania ztozone przez swiadkow: Ti Bil, Iii Din/ii 7*ii:’;.'“ktorym Sag! dat wiaro w catoéci, gdyz zeznania te sa_ spojne, spontaniczne i szczere. Przy ozym wskazani éwiadkowie szczegotowo nie potrafili odnieéé sio do warunkow panujqcych w oelach mieszkalnych, w ktorych przebywat powod w okresie objotym sporem, retacjonujap okolioznoéci zwiqzane z funkojonowaniem Aresztu Sledozego jako oatej jeginostki. pgnite_n'c_:jarnej.J Swiadkowie nie posiadaii wiedzy w jakich celach 5 w jakimllokresie w tych celoch przebywat Fij. Sqd Rejonowy nie znalazt rowniez podstaw do kwestionowania zeznafi ztozonych przez éwiadkow powotanych przez powoda. tj.: to it {iii G‘? Co, ktorzy razem z powodem plzebywali w oetach mieszkalnych. Zeznania ztozone przez wskazanych wyiej swiadkow sq spontaniczne, szczere i wzajemnie z sobq korespondujq oraz sq spojne 2 zeznaniami ziozonymi przez powoda, co nie pozwala na ich zakwestionowanie. Brak takie podstaw do kwestionowania zeznafi ztozonych przez powoda w toku, ktorych zrelacjonowatwarunki panujape w Areszcie Siedczym w Iii, ktore korespondujq z zeznaniami ztozonymi przez wskazanych wyzej éwiad kow. " . W pierwszej kolejnoéci Sa_d Rejonowy podkreélit, Ze Zqdanie, z jakim powod zwraoa sio do Sqdu, musi byé doktadnie okreélone. Warunek ten jest spetniony wowczas, gdy samo zqdanie jest jasno i wyrainie sprecyzowane pod wzgiodem podmiotowym i przedmiotowym (art. 187 k.p.c.). Jezeli zatem powod Zqda zaoqdzenia zadoééuczynienia, tak jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, cotjednoznacznie wynika z treéci pozwu, to zqdanie to musi z jednej strony okreélaé podmiot zobowiqzany, a z drugiej wysokoéé tego zadoééuczynienia, ktora musi byo okreélona przez podanie kwoty, ktorej zasqdzenia sio domaga. Tym warunkom powod uczynit zadoéé. Wskazanie przez strong powodowq przepisow prawa materiainego, mogapych stanowic podstawo prawna_ orzeczenia, jakkolwiek niewymagane, nie pozostaje bez znaczenia dla przebiegu i wyniku sprawy, albowiem poérednio okreéia takze okolicznoéci faktyczne uzasadniajqce Zqclanie pozwu (tak: Sqd Najwyzszy w wyroku z dnia 23 lutego 1999 r., I CKN 252/98, OSNC l999!9/152). Majap na uwadze powyzsze Sa_d I instancji wskazat, ze z okreélonej przez powoda treéci zqdania pozwu oraz powoianej podstawy prawnej zgtoszonego roszczenia jednoznacznie wynika, ze roszczenie o zadoéouczynienie powod wiqze z niezapetnieniem jego zdaniem przez pozwanego wtaéciwych warunkow ocibywania kary pozbawienia wolnoéci w okresach wskazanychrw toku postgpowania, ktore stanowia_ element ustalonego w pzzedmiotowej sprawie stanu faktycznego i'tym samym naruszeniem art. 23 k.c. Przestankq odpowiedzialnoéci odszkodowawczej na podétawieaart. 417 k.c. jestszkoda w rozumieniu art. 361 § 2 k.c., mote tez byé zadoééuczynienie pieniozne za doznanq krzywdrg w przypadkach wskazanych w art. 445 i‘£t'48 k.c. (taiti Sa_d Najwyzszy w wyroku z dnia 2 paidziernika 2007 r., ll CSK 269/07, OSNCP 2008!3J'?5). Sa_d Rejonowy powotat treéé art. 23 k.c. i art. 24 § 1 3 k.c. 2.. t =6 449,fit; *" "'= "*’* W ___Sa_d L___in5tan0ji powotujqc orzecznictwo Sqdu Najwyzozego podrliost, ze wymog zapewnienia pzzez Pafistwo godziwych warunkow odbywania kazy pozbawienia wolnoéci jest jednym zpodstawowych obowiqzkow den3pkro_1}(o;Bpegq_pansttwa prawnego,..wynikaja_cym z normVprawa miodzynénodowego. Zgodnie bowiem z art. 10
--- STRONA 7 ---
Sygn. akt I! Ga 55113 godnego odbywania kary pozbawienia wolnoéci niewatpliwie nalezy zaliczyé do katalogu dobr osobistych podiegajapych ochronie. Dziaiania naruszajape te dobra mega zatem rodzio odpowiedziainoso Skarbu Pafistwana podstawie art. 24 i 448 k.c. Tlzeba zauwazyé, 2e Europejski Trybunai Praw Cziowieka, wypowiadajac sing w kwestii wielkoéé celi, w jakiej powinni przebywaé wiozniowie, w wyroku z dnia 9 marca 2006 r. w sprawie Cenbauer przeciwko Chorwacji (skarga nr73786/01) uznat pOWiel’ZChi'1iQ 2.8 m2, ktora przypadaia na osadzonego w rozpoznawanej sprawie, za sprzecznaze standardami Europejskiego Komitetu Zapobiegania Torturo. Rowniei Trybunai Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 maja 2008 r. SK 25l07. "OTK‘ A 2008, Nr 4 poz, 62, wyrazit pogtad, Ze nadmierne zageszczenie celi moze samo w sobie byé kwalifikowane jako traktowane niehumanitarne. Obowiqzujapyw okresie pobytu powoda w Pi i w F— do 06 grudnia 2009 r. art. 248 § 1 k.k.w. pozwalai dyrektorowi zakiadu karnego lub aresztu éiedczego umieécié skazanego w celi =0 powierzchnimniejszejniz 3;m2 na=jedna_ osoba, aI'e*‘tylko w szczegélnie uzasadnionych wypadkach i jedynie na czas okreéiony. Przepis ten, jako wprowadzajapy wyjatek od zasady pzzewidzianej W art. 110 § 2 k.k.w., podiegai écisiej interpretacji. Tym samym ocena, czy zostaiy speinione przesianki uzasadniajqce umieszczenie skazanego w przeludnionej celi, powinna byé dokonywana jak to wyjaénii Sa_d Najwyiszy zé szczogolnq wnikliwoéoia. Pod pojaciem "szczegoinie uzasadniony wypadek“ nalezaio rozumieé przypadek nadzwyczajny, szczegolny, a nie kazdau dowoinq sytuacjo (por. uzasadnienie wyroku Trybunaiu Konstytucyjnego, SK 25f07). Pod pojocie to mogiy podpadaé takie sytuaoje jak np. wzrost iiozby przestapshmiwvyrkow skazujapych na b6ZWZQ|QdFlE karyrizolaoyjrre, wprowadzenie stanu wojennego, wyjatkowego lub klegski Zywioiowej, wystapienie stanu epidemii tub zagrozenia epidemiologicznego w zakiadzie karnym (por. art. 110 § 2a i 2b k.k.w. w brzmieniu obowiqzujacym od dnia 6 grudnia 2009 r.). Do stwierdzenia wystapienia "szczegolnie uzasadnionego wypadku" nie wystarcza zatem ogéinikowe powotanie sitg na istniejapy w kraju stan przeludnienia zaktadow karnyoh. ~ Sad Najwyzszy w pisemnym uzasadnieniu do wyroku z dnia 17 marca 2010 r. Ii CSK 486!09 wyjasnit, Ze zgodnie z art. 248 § I k.k.w., umieszczenie osadzonego w celi 0 powierzchni nie odpowiadajapej standardorn okreélonym w art. 110 § 2 k.k.w. mogio nastapié jedynie na czas okreéiony. Rozwiazanie takie mogto byé wiao zastosowane na ozas soiéle okreélony, nie nadmiernie diugi (por. uzasadnienie wyroku Sadu Najwyzszego z dnia 28 iutego 2007 r., V CSK 431/06). Braki sprecyzowania w treéci art. 248 k.k.w. maksymalnego okresu umieszczenia osadzonego w celi nie zapewniajapej 3 m2 na osoba, nie stanowi argumentu usprawiediiwiajacego odstapstwo od obowiazujqcej norrny powierzchniowej na czas nieoznaczony. Sad Rejonowy wskazat, ze na konkretne warunki uwiazienia skiadajq sia roine parametry, ktorymi miodzy innymi jest powierzchnia pomieszczenia przypadajaca na jednq osoba, dostap éwiatia i powietrza, infrastruktura sanitarna, warunki spania i jedzenia lub mozliwoéé pliebywania poza oelq. W niektorych wypadkach ooena odpowiednich warunkow wymaga uwzglednienia indywiduainych oech osadzorsego, takich jak wiek Iub start zdrowia. lstotnym elementem oceny jest rowniez czas trwania nieodpowiedniego traktowania. Nie wyklucza to jednak sytuacji, w ktorej deoydujape znaczenie zostaje przypisane jednemu czynnikowi, ze wzgiadu na jego waga jako przyczyny naruszenia. ~ W przedmiotowej sprawie powéd wyeksponowal nie tylko czynnik przeludnienia, co do ktorego nie moze byo wqtpliwoéci w éwietle wydanego przez Dd Aléim w dniu 20 kwietnia 2009 r. zarzadzenia nr 20!2009 r.," treéci decyzji z dnia 28 kwietnia 201! r. uchyiajacej decyzjo 0 umieszczeniu powoda w celi, gdzie powierzchnia na jednego osadzonego byia mhiejsza niz 3 mg oraz informacji z dnia D5 paidziernika 2009 r. 0 przekroczeniu stanu zaiudnienia, ale takze F.P?,wskazyvvai na niewiaéoiwe warunki odbywania kary pozbawienia wolnoéci, co do ktorych w zakresie wyposazenia celi w odpowiedzia Iiczbo sprzatu i spoiywaniem przez powoda posilkow na iozku, a takze w punkcie dotyozapym oprozniania celi ze érnieci, w éwietie zgromadzonego w sprawie roateriatu dowodowego, nie moze byé watptiwoaci. Podkreéiié naleiy, ze oznaczenie takiej powierzchni pomieszozenia mieszkainego , ti. 3 m2 na osoba jako granicznei iest rownoznaczne z ustaieniem
--- STRONA 8 ---
/ Sygn. akt u Ca 55:13 oeii o drastycznie ograniczonej przestrzeni zyciowej. Zarnkniecie i ograniczenie tej przestrzeni jest koniecznq i nieodiqcznq konsekwencja zgodnego z prawem uwiezienia cziowieka, jednak jego rozmiar nie powinien przekraczaé ,,poziomu nieuniknionego cierpienia". Z tego wzgledu rozwazana sytuacja w kazdym wypadku stanowi powazny sygnai, Ze doszio do niehumanitarnego traktowania osoby pozbawionej wolnoeci, prowadzapego do naruszenia jej godnoéci. Pizebywanie osadzonego w celi 0 powierzchni ponizej 3 m2 na osobe moze wiec stanowié wystarczajaoa przesianke stwierdzenia naruszenia jej dobr osobistych. Jedlnakze, co podkreela Sad Najwyzszy, przesianka przyznania zadoééuczynienia jest zgodnie z ar. 448 k.c. doznanie przez osadzonego krzywdy; a jej ustalenie i ocena rozmiaru nalezy do sa_du, ktory powinien uwzglednié wszystkie okolicznoéci konkretnej sprawy, w szczegolnoéci czasokres przebywania w ceii nadmiernie zageszczonej w stosunku do ustalonego standardu. Dalej Sad Najwyzszy wyjaénii, iz ,,0dnoszap sie zaé do kwestii, czy gdy umieszczenie osadzonego w celi o powienzchni ponizej 3 m2 na osobe spowodowato naruszenie dobr osobistych, odpowiedzialnoéé za to naruszenie moze zostaé wytapzona na tej podstawie, 2e umieszozenie w takich warunkach miaio upowaznienie w ustawie, nalezy stwierdzié, przyjmujac autonomiczny charakter unormowafi art. 23 i 24 w zw. 2 art. 448 k.c., (za czyrn opowiedziat sie Sad Najwygszy we wczeéniejszym orzecznictwie wyrok Sadu Najwyzszego 2 dnia 28 Iutego 2007 r., V CSK 431106, OSNC!2008, nr I, poz. 13, a co potwierdzit w cytowanej uchwaie z 18 paidziernika 2011 r.), ciezar dowodu, iz warunki w zaktadzie karnym odpowiadaty 0bowia_zuja_cym normom i nie doszio do naruszenia dobr osobistych, spoczywa na pozwanyrn. Powoda obciaza w takiej sprawie tylko dowod odbywania kary pozbawienia wolnoeci w okreélonych warunkach. Trybunai Konstytucyjny w wyroku z dnia 26 maja 2008 r. (SK 25:‘07,0TK 2008, nr 62, 2. 4A) stwierdzit, 2e w sytuacjach rzeczywiécie nadzwyczajnych nie jest wyiapzona mozliwoéé czasowego osadzenia skazanych w oelach 0 powierzchni mniejszej niz 3 mg na osobe, zastrzegajap, ii zasady ozasowego umieszczenia w takiej celi musza byé wyrainie okreélone; przepisy nie moga_ pozostawiaé wqtpliwoéci co do wyjajkowoéci sytuacji, w ktorych to moze nastapié, maksyrnalnego ozasu umieszczenia w takich warunkach, dopuszczalnoéoi i ewentuainych zasad "' wielokrotnego umieszczania w takiej celi oraz trybu postepowania. Tak okreélonym wymaganiom odpowiada dopiero art. 110 k.k.w., obowiazujacy od dnia 6 grudnia 2009 r. Przewiduje on maksymalny 90dniowy czas " umieszczenia skazanego w celi mieszkalnej 0 powierzchni pomiedzy 2 i 3 m2 na jedna_osobe w sytuacjach rzeczywiecie wyjqtkowych, jak np. wprowadzenie stanu wojennego, wyjatkowego lub kleski Zywioiowej. Mozliwoéo umieszczenia w takiej celi na maksymalny czas 14 dni zostaia dopuszczona takie w éciéle okreelonych nagiych wypadkach, np. koniecznoéci natychmiastowego umieszczenia w zaktadzie kamym iub areszcie éiedczym nie majqcym wolnych miejsc dla skazanych okreélonej kategorii. Przepis nakazuje éciste okreélenie w decyzji przyczyn i czasu takiego pobytu, pizewiduje skarge na ta deoyzje, podlegajacq rozpoznaniu przez sad w terminie 7 dni oraz zawierainne szozegoiowe regulacje. W obecnym stanie prawnym wykazanie przez pozwanego éoisiego wypeinienia wszystkich ustawowych przesianek przejéciowego umieszczenia skazanego w celi 0 mniejszej niz wymagana powierzchni moze prowadzié do skutecznego wykazania braku bezprawnoéci. Wykazanie przez pozwanego, 2e ograniczenie powierzchni celi mieszkainej nastapito z konkretnej przyczynjl otcharakterze nadzwyczajnym i na krotki ozas, czyii udowodnienie zaistnienia sytuacji tymczasowej. 0 wyjqtkowym charakterze, moze uzasadniaé uwzglednienie zarzutu wyiapzenia bezprawnoéci naruszenia. Scisia, a nawet restrykcyjna i uwzgledniajqca wskazane wzorce wykiadnia przepisu oraz wnikliwa ocena konkretnych okolicznoéci sprawy stwarzaja gwarancje wiaéciwej kwaiifikacji przesianek wyiapzenia bezprawnoéci naruszenia dobr osobistych osoby pozbawionej wolnoéci. Jezeli Zrodiem odpowiedzialnoéci jest szkoda pozostajaca w normalnym zwiqzku przyozynowym z wykonywaniem wtadzy publicznej, to jest ona oparta na przesiance bezprawnoéci; wine nie jest przesianka odpowiedzialnoéci Skarbu Paifistwa na podstawie art. 448 k.c."
--- STRONA 9 ---
/ Sygn. akt ll Ca 55113 przypadku roszczenie o naprawienie szkody przedawniaio sie z uptywem lat dziesieciu od dnia, w ktorym nastqpiio zdarzenie wyrzadzajace szkode. Jezeli szkoda wynikia ze zbrodni lub wystepku, roszczenie o naprawienie szkody ulegaio przedawnieniu z upiywem 10 lat od dnia popetnienia przestepstwa bez wzgledu, kiedy poszkodowany dowiedziai sie 0 szkodzie i osobie obowiazanej do jej naprawienia. Przepis art. 442 k.c. obowiazywai do dnia 10 sierpnia 2007 r., gdyz na mocy art. 1 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 2007 r., Nr 80, poz. 538) zostal uohylony. Zgodnie z ad. 2 ustawy z dnia 16 iutego 200? r. 0 zmianie ustawy Kodeks cywilny (Dz.U. z 2007 r.. Nr 80, poz. 538) do roszczerfi powstatych przed dniem wejécia ustawy nowelizujqcej, a wediug przepisow dotychczasowych w tym dniu jeszcze nie przedawnionych stosowao nalezy przepis art. 442 § I k.c. W przedmiotowej sprawie powod domagajap sie zadoséuczynienie wskazuje na niewiasciwe warunki odbywania kary pozbawienia wolnosci i tym samym naruszenie jego dobr osobistych w zakresie godnoéci i prawa do humanitarnego odbywania kary pozbawienia wolnosci. Nie moze byé zatem watpliwosci co do tego, 2e o szkodzie i podmiocie zobowiqzanym do jej naprawienia powod dowiedziai sie w momertcie wystapienia zdarzenia uzasadniajapego szkode, a wiec w dacie osadzenia powoda w celi niespelniajacych warunkow okreslonych w przepisach prawa. Dla rozpoczecia biegfi terminu przedawnienia bez znaczenia pozostaje dowiedzenie sie przez powoda 0 mozliwosoi dochodzenia zadoséuczynienia za riaruszenie dobr osobistych, istotny jest bowiem fakt dowiedzenia sie o szkodzie, a niewatpliwe jest to, ze o naruszeniu dobr osobistych w piaszczyznie godnosci mozna mowié juz w momencie naruszenia, gdyz samo naruszenie dobr osobistych, jak i kazywda bedaca ich wynikiem, ma charakter obiektywny, niezaleznie od tego, czy pokrzywdzony moze zakwalifikowaé okreslone naruszenie jako naruszenie dobr osobistych, czy tez ma éwiadomosé przysiugujapych mu w tym zakresie roszczefi. Powod w momencie osadzenia w przeludnionej celi i niewtasciwych warunkach niewatpliwie zdawai sobie sprawe, Ze obowiazek zapewnienia odpowiednich warunkow odbywania kary pozbawienia wolnosci ciazy na pozwanym, a miedzy innymi w zwiazku z tym dziaianiem pozwanego zwiqzane jest roszczenie zgtoszone plzez powoda. Tyrn samym roszczenie zgioszone przez powoda za okres od 1999 r. do 10 grudnia 2006 r. przedawnito sie (porownaj w tym zakresie pisemne uzasadnienie do wyroku z dnia 28 pazdzierriika 2011 r. Sqdu Okregowego w Pi. Wydziatu ll Cywilnego Odwoiawczego wydanego w sprawie ll Ca 783/11). Co sis tyczy pozostatego okresu, tj. od 13 maja 2009 r. do 08 lipca 2009 r. oraz od 10 iutego 2011 r. do 20 kwietnia 2011 r., gdyz za taki okres powod domagai sie zadoééuczynienia, to roszczenia w tym zakresie zasiugiwato na uwzglednienie. Przesiuchani w sprawie powoiani przez powoda éwiadkowie zgodnie zeznali, Ze powod spozywai posiiki na iozku. Niewatpiiwe jest takie to, Ze w /Xi? W w Ii w tym okresie wystepowaio przeludnienie, a pozwany nie wykazat, aby zjawisko to nie dotyczyto cel mieszkalnych, w ktorych przebywai powod. Co wiecej, ceie nie byiy codziennie oprozniane ze émieci, co takze wynika ze zgodnyoh zeznafi ziozonych przez swiadkow powotanyoh pr2ez powoda oraz z zeznafi powoda. Wskazane okolicznoéci faktyczne niewatpliwie wskazuja, 2e prawo do humanitamego odbywania kary pozbawienia wotnoéci, w tym godnoéé powoda zostaia naruszona, a okres tego naruszenia uzasadnia zasqdzenie odpowiedniej kwoty tytutem zadosouczynienia. Strona pozwana nie wykazaia bowiem, aby ograniczenie powieizchni celi mieszkalnej nastapiio 2 konkretnej przyczyny o charakterze nadzwyczajnym i na krotki czas, czyli nie udowodnita zaistnienia sytuacji tymczasowej 0 wyja_t_kowym charakterze, co ewentualnie mogto uzasadniaé uwzgiednienie zarzutu wyiapzenia bezprawnosci naruszenia. Powoda 0 czym juz wspomniano obciazat jedynie dowod odbywania kary pozbawienia wolnosci w okresionych warunkach, ozemu ' zdaniem Sadu Rejonowego w powyzszym za kresie sprostai. Z uwagi na powyzsze Sad Rejonowy na podstawie art. 448 k.c. zasadzii od pozwanego na rzecz powoda kwote 800,00 zi"uznaja_c wskazana kwote jako adekwatna do rozmiaru doznanej krzywdy I ustalonego w
--- STRONA 10 ---
akt It Ca 55f‘I3 zadanie (art. 321 § I<.p.c.) o odsetkach orzeczono na podstawie art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § I I § 2 k.c. 0 kosztach sadowych rozstrzygnieto w punkcie trzecim sentencji wyroku na podstawie art. 113 § 4 ustawy z dnia 28 Iipca 2005 r. o kosztach sadowyoh w sprawach cywilnych (tekstjednoiityz Dz. U. z 2010 r., Nr 90, poz. 594zezm.). Z kolei 0 kosztach zastepstwa procesowego pozwanego rozstrzygnieto w punkcie ozwartym sentencji wyroku na podstawie art. 102 k.p.c., ktory stanowi, ze w wypadkach szczegoinie uzasadnionych Sad moze zasadzié od strony przeg rywajacej tyiko czeéf: kosztow albo nie obciazaé jej w ogoie kosztami procesu. Apelacje od powyzszego wyroku wywiédl pozwany, ktory zaskarzyt orzeczenie w caioéci. Zaskarzonemu wyrokowi zalzucii: naruszenie przepisow prawa materialnego tj. art.248§ 1 kkw poprzez przyjecie, it dziaianie pozwanego nosito znamiona bezprawnosoi przy umieszczeniu powoda w celi, w ktorej powierzchnia na jedna osobe wynosi mniej niz 3m2 oraz Ze byio dziaianiem zawinionym a takze biednqjego wyktadnie poprzez przyjecie, iz_w sytuacji powoda nie zachodzit szczegolnie uzasadniony przypadek umieszczenia powoda w celi o metrazu ponizej 3m2. art.110 § 2 kkw poprzez przyjecie, 2e pozwany nie zapewnit powodowi wiaéciwych warunkdw bytowych art. 448 kc poprzez przyjecie, I2 powodowi nalezy sis zadosouczynienie za doznana krzywde w zwia_zku z naruszeniem dobr osobistych powoda, art.5 kc poprzez pizyjecie, iz w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przypadek naruszenia zasad wspotzycia spoieoznego W konkiuzji skarzapy domagat sie zmiany zaskarzonego wyroku poprzez oddalenie powodztwa w caiosci, zasadzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztéw zastepstwa procesowego wg norm pizepisanych. Sad Okregowy zwazyt, co nastepuje: Apeiacja pozwanego zasiugiwaia na uwzgiednienie w catosci. Ustalenia faktyczne poczynione przez Sad Rejonowy okazaiy sie komptetne i wystarozajape do podjecia kontroii instancyjnej zaskarzonego orzeczenia w granicach wywiedzionej przez strone pozwana apelacji. Sad Okregowy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiat dowodowy oceniony w sposob prawidiouw przez Sad I instancji, wyprowadzil jednak na jego podstawie odmienne wnioski prawne. \ Powod w okresach powotanych w pozwie dopatrujap sie naruszenia pszez pozwanego jego dobr osobistych obejmujacych godnose, prawo do intymnoéci, a to w zwiazku z niezapewnieniem przez pozwanego wiasciwych warunkow odbywania kary pozbawienia wolnoéci, nie potrafitjednak okreslié w sposob precyzyjny i nie budzapy watpliwoéci oznaczonych warunkow panujapych w poszczegolnych celach, co do ktorych zgiaszai zastrzezenia. Na podstawie dostarczonego przez niego materiaiu dowodowego Sad Rejonowy zdoiat jedynie ustaiio w oparciu 0 zeznania swiadkow kwestionowane przez powoda warunki jedynie w celi 0 numerze I, przy czym co istotne okres przebywania w niej przez powoda ograniczat sie zaiedwie do jednego miesiaca. W pozostaiych zakresie objetym 2a_daniem pozwu, It Ff nie zdoiat wykazaé jakichkolwiek naruszefl ze strony pozwanego, pomijajap zarazem jednoznaczne wskazanie okresow kwestionowanych pobytow w jednostce pozwanej tymczasem materiai dowodowy przedtozony przez pozwanego w postaci dokumentow skutecznie podwazyi twierdzenia strony powodowej. _ ' Wobeo uwzgtednionego zarzutu przedawnienia zgtoszonego przez pozwanego przed Sa_dem I instancji w zuakresie przebywania przez ‘powoda w » Fit.1 terminach od dnia 28 kwietnia 1999 r. do dnia 04 Iipca 2001 r. oraz od dnia 26 wrzesnia 2005 r. do dnia 13 paidziernika 2005 r. — z uwagi na brak
--- STRONA 11 ---
éygn. akt II Ca 55113 przypadku naruszeri okreslonych w art. 23 k.c., jest doznanie P1262 osadzonego kazywdy a jej ustalenie i ocena rozmiaru jest rzecza_ sadu orzekajapego. Zauwazyé zatem w tym kontekécie zarazem nalezy, ze nawet gdyby przyjaé pogiad odmienny co do uwzgtednionego zarzutu przedawnienia, to nie ulega zadnym watpliwosciom, ze powod nie podzwignaj spoczywajapego na nim ciezaru dowodu co do wskazanych przeslanek (art. 6 k.c.). Powod nie zajaj stanowiska wobec twierdzeri pozwanego, ktow zakwestionowat w caiosci podniesione przez powoda okolicznosci w zakresie nieprawidtowosoi bytowych osadzonych w drugind z dwoch rozpatrywanych okresow, tj. od dnia 10 lutego 2011 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r., zatem w konsekwencji na zasadzie art. 230 k.p.c. fakty te naprowadzone przez skalzacego uznaé nalezato za przyznane przez powoda. W tym stanie rzeczy ocenie podIegaI wytacznie jeden z powoianych okresow osadzenia w Aj Slibw Pi od dnia 13 maja 2009 r. do dnia 08 Iipca 2009 r. obejmujacy jeden miesiac i 26 dni. Wowczas powod osadzony pozostawat w celi nr 56 o metrazu 0k. 30 m2 , na ktore przypadaio nie wiecej niz 18 wspoiwiezniow, co jednoznacznie potwierdziiy zeznania dwoch z przesiuchanych w sprawie swiadkow: ti Ri oraz ( Wystepujace wowczas przeludnienie usprawiedliwione byio jednak obowiazujacym w tym okresie porzadkiem prawnym, a w szczegolnosci wydanym plrzez dyrektora Air L w Fhlii zarzadzeniem nr 20 z dnia 20 kwietnia 2009 roku na podstawie art.’ ‘F ust 2 ustawy 0 siuzbie wieziennej (Dz. U. z 2002 r., nr 20?’, poz. 1?61) oraz art. 248§ 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 roku Kodeks karny wykonawczy. Zarzadzono bowiem, 2e z uwagi na brak moziiwosci zapewnienia w flit #0! Fir prawidiowego rozmieszczenia, osadzeni przebywajapy w jednostce w okresie od 19 kwietnia 2009 r. do 19 Iipca 2009 r. moga byé umieszczani w warunkach, w ktorych powierzchnia celi mieszkalnej na jedna_ osobe wynosi mniej niz 3 um? . Wediug informacji z dnia 27 maja 2009 r. zaludnienie oddziatow mieszkainych w Aw Sit w Pi wskazywato tendencje wzrostowa, co skutkowato niemozliwoscia zapewnienia osadzonym minirnalnej powierzchni mieszkalnejwediug normy okreslonej w kodeksie karnym wykonawczym. W kontekscie tresci przepisow art. 24 k.c. oraz art. 448 k.c., podniesd nalezy, ze to na powodzie ciazyt obowiazek wykazania, ze doszio do naruszenia jego dobra osobistego, natomiast na pozwanym spoczywai ciezar wykazania, iz warunki w zaktadzie karnym odpowiadaty obowiazujapym nom'|om (art. 6 k.c. w zw. z art. 24 k.c., wyrok SN z 28 lutego 2007 r., V CSK 431/06). Przy rozwazaniach, czy w okoiicznosciach rozpoznawanej sprawy doszio do naruszenia dobr osobistych powoda, decydujace znaczenie rnaja_ nie subiektywne odczucia danej osoby, ale to, jaka_ reakcje wywoiuje naruszenie w racjonalnym spoieoznym odbiorze (por. wyrok Sa_du Najwyzszego z dnia 26 paidziernika 2001 r., V OKN 195/01). Powod wbrew bowiern dyrektywom art. 6 kc — nie wykazai, aby podczas pobytu w Aiéiw Ii doznat uszczerbku w zakresie jego dobr osobistych. wykraczajapego poza ramy wyznaczone dolegliwosciami wynikajaoymi z istoty kaiy pozbawienia wolnoéci. Jej odbywanie nieuchronnie jest bowiem zwiqzane ze znacznym ograniczeniern dob!‘ osobistych osoby skazanej przebywajapej w warunkach izolacji ,,wieziennej". W istote tej kary wpisane jest pozbawienie podstawowych dobr osobistych. Powotane przez powoda naruszenie jego dobra tj. naruszenie jego godnoéci, prawa do intymnosci nie wykraczaty w okolicznosciach niniejszego postepowania poza ramy ziego samopoczucia wywoianego koniecznosciaj odbywania kary pozbawienia woinosci. Powod nie wykazat, by doznai jakiejkolwiek krzywdy na skutek dziatania pozwanego. ' W przekonaniu Sa_du Okregowego roszczen powoda...w,.rozwa2anym okresie pobytu wjednostce Aresztu nie uzasadniaja art. 23 i 24 w__zwiazku z art. 448 k.c. Przesianka bowiem odpowiedziainosci za naruszenie oudzego dobra osobistego jest bezprawnosé dziaiania. Przepis art. 24 k.c. przewiduje domniemanie bezprawnosci dziatania naruszajapego dobra osobiste, co powoduje, ze na nim spoczywa ciezar wykazania, iz jego dziatanie byio zgodne z prawem. Sad Okregowy podzietii bowiem rozwazania Sadu 1 instancji, ze pozwany sprostai obowiazkowi obalenia domniemania bezprawnosci naruszenia dobra osobistego powoda. Bezprawnym jest kazde dziaianie naruszajace dobro osobiste, jezeli nie zachodzi zadna ze szczegoinych okolicznosci
--- STRONA 12 ---
"akt II Ca 55:’13 zwiazane z wykonywaniem wiadzy publicznej. Po zmianie stanu prawnego z chwila utraty mocy art. 248 § 1 kkw z dniem 6 grudnia 2009 r. powod nie przebywai warunkach pizeludnienia, co oznacza, ze ocl okresu nieprzedawnionego odjap mozna 2 miesiape i 18 dni tj. okres od dnia 10 lutego 2011 roku do dnia 28 kwietnia 2011 r. W tym stanie rzeczy w pozostatym okresie od dnia 13 maja 2009 r. do dnia 8 Iipca 2009 r. obejmujapym 1 miesiap i 26 dni obowiazywaio zarzadzenie D? 19% W, zatem pogorszenie warunkow bytowych we wskazanyrn terrninie nie ujawniato cech bezprawnosci, skoro pozostawaio w zgodzie z obowiazujacym porzadkiem prawnym. Natomiast powod, odbywajap kartg pozbawienia wolnosci, musiai liczyé sis z pewnyrni niedogodnosciami, ktore przy uwzgiednieniu niewieikiego czasokresu ich trwania daIo podstawe do przyjecia, ze stanowczo nie byt to okres dtugi. W konsekwencji brak podstaw do przyjecia, ze ze stronypozwanego miato miejsce dziatanie bezprawne skutkujace naruszeniem dobr osobistych powoda. Reasumujac stwierdzio nalezy, ze wykazany przez powoda okres przeludnienia obejmujacy wytapznie przesziojeden miesiaesnie stanowit przeiudnienia 0 charakterze ciagiym. Trafnie zatem skarzapy podwazyt stanowisko wyrazone przez Sad Rejonowy, iz powod przebywai w warunkach przeludnienia w jednostce pozwanego w okresie od dnia 13 maja 2009 r. do dnia 8 Iipca 2009 r. oraz od dnia 10 Ititego 2011 r. do dnia 28 kwietnia 2011 r. Pozwany — wbrew zapatiywaniom zawartym w uzasadnieniu zaskarzonego wyroku zdoiat obalié domniemanie bezprawnosci dziatania poprzez wykazanie, ze dziaiat zgodnie z~przepisami obowiazujapego wowczas prawa. ' Argumenty powoda zarowno co do braku intymnosci z uwagi na brak nalezytego kapika sanitarnego, jak rowniez niewydolnej wentylacji czy tez niewystarczajacego oswietienia nie znaiazty potwierdzenia w catoksztaicie zgromadzonego w sprawie materiaiu dowodowego. Co istotne, zgodnosci w tym zakresie nie byto nawet wsrod przesiuchanych w sprawie swiadkow, z ktoxych Li Si wbrew twierdzeniom powoda podniosi, ze w celi nrflznajdowaiy sie dwa duze okna, natomiast swiadek G? Ciwskazai, ze I<a_cik sanitarny sie znajdowat z tym jedynie zastrzezeniem, ze brak byio dostepu do ciepiej wody. Ujawnione rozbieznosci w zeznaniach zaoferowanych przez powoda swiadkow w zestawieniu 2 dokumentacja przediozona przez pozwa nego; oraz z zeznaniami pracownikow Aresztu, ktorzy wskazati staty monitoring infrastruktury sanitarnej skutecznie podwazyty zastrzezenia w tym zakresie zgtoszone przez powoda. . . . f Dodatkowo w kontekscie powyzszych rozwazafi podkreélié naiezy, ze specyfika Aresztu Sleddzego poIega_I. na tym, ze nie jest to miejsce docelowego odbywania kary pozbawienia woinoéci, a jedynie przejsciowego przebywania przez osadzonych ow oczekiwaniu na podjecie stosownych czynnosci pro'c'esowych,' co z kolei immanentnie wiaze sie ze znaczna rotacja osob podsadnych, jak rowniez zmienna konfiguracja w poszczegoifiyoij ceiaoh. Charakter omawianej jednostki powoduje zarazem, ze ograniczona pozostaje mozliwosé od mowy prz'yjeci_a_ tych osob do aresztu sledczego. A . " Majap powyzsze na wzgledzie, Sad odwotawczy uznat, Ze apelacja pozwanego okazaiasie 'zasadna,'o' czym orzekt na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. i w konsekwencji zaskarzony wyrok zmienii w ten sposob, ze powodztwo oddalit i stosownie do tresci 102 k.p.c. z uwagi na sytuacje zyciowa powoda, nie dysponujaéego Zrodiem dochodu w warunkach izolacji wieziennej nie obbiazyt powoda kosztami zastepstwa procesowego pozwanego powstaiymi przed Sadem I instancji, podobnie jak i kosztami powstatymi w instancji odwoiawczej. . D. Silska A. KulczewskaGarcia B. Wortniak
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Wyrok#Sad Okregowy w oparciu o zgromadzony w sprawie materiat dowodowy oceniony w sposob prawidiouw przez Sad#XII C 1746/10 Y I. zmienia zaskarzony Wyrok W ten spos#art. 339 k.p.c.#art. 77 ust. 1 Konstytucji#art. 8 ust. 1 Konwencji#art. 3 ratyfikowane#art. 24 k.c.#art. 448 k.c.#art. 248 § 1 kodeksu#art. 248 kkw#art. 5 k.c.#art. 110 § 2 kodeksu#art. 7 ust. 2 Ustawy#art. 248 § 1 ustawy#art. 187 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 361 § 2 k.c.#art. 248 § 1 k.k.w.#art. 110 § 2 k.k.w.#art. 248 k.k.w.#art. 110 k.k.w.#art. 442 k.c.#art. 1 ustawy#art. 455 k.c.#art. 113 § 4 ustawy#art. 102 k.p.c.#art.248§ 1 kkw#art.110 § 2 kkw