Decyzja XII C 132/13

--- STRONA 1 --- | | | | | Sygn. akt: XII C 132/13 | W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ | Dnia 13 listopada 2013 roku | Sąd Okręgowy w Gliwicach XII Wydział Cywilny w składzie następującym: Przewodniczący: SSR del. Piotr Suchecki | | Mara kose |_| po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 roku w Gliwicach sprawy z powództwa M. P. przeciwko Gminie P. o zapłatę dB oddala powództwo; 2. zasądza od powódki M. P. na rzecz pozwanej kwotę 3 600 (trzech tysięcy sześciuset) złotych tytułem zwrotu kosztów procesu. Sygn. akt XII C 132/13 W dniu 27 czerwca 2013 roku M. P. wniosła przeciwko Gminie P. pozew o zapłatę odszkodowania w| wysokości 150 000 zł, domagała się również zasądzenia od pozwanej zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów Zastępstwa procesowego. Uzasadniając swe roszczenie podała, że była właścicielem nieruchomości położonej w P., stanowiącej działkę oznaczoną numerem geodezyjnym (..). Decyzją Urzędu Miasta w P. z 18 października 1990 rokuł orzeczono o wywłaszczeniu tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, przy czym działkę tą podzielono i dołączono do nieruchomości, dla której obecnie Sąd Rejonowy w. T. G. prowadzi Księgę Wieczystą nr (.... Aktualnym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości jest pozwana Gmina, a grunt oddany został w użytkowanie wieczyste $póldzielni Mieszkaniowej (..). Wyjaśniła, że nie jest jej wiadomym na jaki cel wywłaszczono nieruchomość staflowiącą jej własność, za jaką kwotę dokonano zbycia nieruchomości, ani jakie dochody osiąga pozwana z tytułu użytkowania wieczystego. W ocenie powódki wywłaszczenie miało nastąpić na cel publiczny, a nie z zamiarem odsprzedaży, co wykracza poza ramy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stan taki uznała za wyrządzenie szkod: na skutek niekorzystnego rozporządzeniem jej mieniem, co uzasadniać ma roszczenie o należne po latach odszkodowanie za wywłaszczenie. | Gmina P. domagała się oddalenia powództwa w całości oraz zasądzenia od powódki na jej rzecz zwrofu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Uzasadniając swe stanowiskó zarzucała --- STRONA 2 --- przede wszystkim brak legitymacji biernej wskazując, iż postępowanie wywłaszczeniowe było prowadzone przez i na rzecz Skarbu Państwa. Podnosiła, iż powódka otrzymała przyznane decyzją odszkodowanie za wy daszczenie w wysokości 38 550 000 zł. Również zarzut powódki dotyczącego chu wywłaszczenia w ocenie pozwaej nie jest trafny, bowiem nieruchomość zagospodarowana została zgodnie celem określonym w punkcie 1 decyzji nk (... z dnia 18 października 1990 roku. Potwierdziła, iż wywłaszczona od powódki nieruchomość została podzielona na cztery wymienione przez nią działki, które następnie uległy scaleniu z innymi działkami stanowiącymi własność Gminy P. i objęte są obecnie Księgą Wieczystą nr (..., prowadzoną przez Sąd Rejonowy w. T. G.. Stan faktyczny: M. P. ijej mąż E. P. byli współwłaścieilami, w udziałach wynoszących po Y2, nieruchomości położghych w P., dla których prowadzone były Księgi Wieczyste nr (... Nieruchomość objęta Księgą Wieczystą nr (..) głladału się z niezabudowanej działki rolnej r („.). E. P, zmarl w dniu (.), a spadek po nim - na mocy postanowfenia Sądu Rejonowego w.T.G. zdnia (...- nabyła w całości jego żona M. P., stając się wyłączną właścicielką w/wnie | homości. Pismem z dnia 24 sierpnia 1989 r. Urząd Miejski w P. zawiadomił M. P, o wszczęciu — na wniosek $półdzielni Mieszkaniowej w P. — postępowania wywłaszczeniowego wobec nieruchomości objętej Księgą Wieczy$tą nr (..., stanowiącej działkę nr (.... | Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w T. 18 października 1990 roku (nrG- ..) orzeczono o wywłafczeniu na rzecz Skarbu Państwa całości nieruchomości zapisanej w Księdze Wieczystej nr (..), obejmującej nowo Wydzielone działki o numerach (..., powstałe w wyniku podziału parceli nr (..., z uwzględnieniem przybytku Hłwierzehni powstałego w wyniku rozgraniczenia i nowego pomiaru - z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego Centrum — (..) w P.. Wartość wywłaszczonej nieruchomości i tym samym sumę należnego na rfecz M. P. odszkodowania do jednorazowej wypłaty określono na kwotę 27 756 000 zł. Decyzją Wojewody (...) z dnia 4 kwietnia 1991 roku ( (..)), wydaną na skutek odwołania M. P., utrzymano w mocy decyzję o wywłaszczeniu nieruchomości, dokonując jedynie zmiany w zakresie ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości - na kwotę 38 550 000 zł., ustalając termin i zasady wypłacenia M. P. odszkodowania. | W dniu 27 maja 1991 roku wiecprezydent Miasta P. zlecił dokonanie jednorazowej wypłaty należggo M, P. odszkodowania. W dniu 4 czerwca 1991 roku wypłacono M. P. kwotę 38 550 000 zł., przy czym w dowodzie wypłaty jako tytul jedynie omyłkowo wpisano „remont”. | Wzwiązku zfaktem, iżodszkodowanie zostało wypłacone po terminie określonym w decyzji Wojewody (...)) dokonano z urzędu ponownej rewaloryzacji odszkodowania na dzień 31 marea 1992 roku, o czym pismem z 11 marcą|1992 roku powiadomiono uprawnioną. Ponieważ M. P. w dniu 23 kwietnia 1992 roku poinformowała Urząd Miejski jy P., że nie podejmie zwaloryzowanej kwoty odszkodowania, dlatego kwota ta została złożona w depozycie sądowym. | W dniu 14 stycznia 1992 roku Skarb Państwa wniósł o wpisanie w Księdzo Wieczystoj Nr (.. przysługjącego mu prawa własności na postawie decyzji wywłaszczeniowej z 4 kwietnia 1991 roku i jednocześnie wprowadzenie w dziale I-szym zmian polegających na ujawnieniu podziału działki nr (...) na parcele o numerach (..., (..), (-.) | (...). Wpis zgodny z wnioskiem dokonany został w dniu 5 lutego 1992 roku, a rewizja M. P. została oddalona postaRowieniem Sądu Wojewódzkiego w. K. z dnia (..) r. | W dniu 26 marca 1992 roku Skarb Państwa, działając na podstawie art. ust. 2 Ustawy z dnia 29 kwiethia 1985 r o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1991.30.127 j.t.) dokonał nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w. T. G. prowadził Księgę Wieczystą nr (..), na rzecz Gminy P.. W wyniku przeprowadzonego postępowania scaleniowego działki nr (...) zostały połączone z innym | działkami stanowiącymi własność Gminy P. (cznie scaleniu uległo 317 działek), znajdującymi się w rejonie przeznaczonym pod --- STRONA 3 --- | | budowę osiedla mieszkaniowego i objęte wspólną Księgą Wieczystą nr (...) /aktualnie (...)/. Skutkiem łego Księga Wieczysta nr (...) została zamknięta. Na podstawie umowy z dnia 12 lipca 1993 roku Gmina P. ustanowiła na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej w P. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, dla której Sąd Rejonowy w. T. G. prowadził Księgę Wieczysłą nr (...) z przeznaczeniem pod budowę osiedla mieszkaniowego. | W związku z faktycznym zrealizowaniem inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego wywłaszczoną od M. P. nieruchomość została zagospodarowana zgodnie z celem określonym w decyzji wywłaszczeniowej, albowiem wykorzystano ją pod budowę elementów infrastruktury technicznej osiedla. / dowody : | - akta Sądu Rejonowego w. T. G. sygn. (...) w tym odpisy Ksiąg Wieczystych nr (...) k. 6-7 raz odpis postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku k. 51, | - akta Księgi Wieczystej Sądu Rejonowego w. T. G. nr (...), w szczególności decyzja kierownika Urzędi Miejskiego w'P. zslnia 18 poździernikazggarakuk: 1719, decyzja Wojewody (JJ zdsiag kwietnia 1991 roku k.20, zlecenie wypłaty k. 30 i dowód wypłaty k. 31, wykaz zmian g intowych wraz z opisem i mapą k. 21-25, umowa nieodpłatnego przeniesienia własności nieruchomości k. 49 i wykaz zmian gruntowych k. 51-52, - umowa z dnia 12 lipca 1993 roku k. 43-44, wyciąg z wykazu zmian gruntowych k. 45-53 wraz wyrysami map i zdjęciem lokalizacyjnym k. 54-58, | - zeznania świadka R. Ł. (1) — zapis rozprawy z 13 listopada 2013 roku 00:25:55 — 00:41:00 k.106/ Sąd zważył, co następuje: | Powództwo nie zasługiwało nie uwzględnienie wobec braku jakiejkolwiek podstawy prawnej, któj 1 mogłaby usprawiedliwiać roszczenie powódki. Poza sporem jest, że przedmiotem wywłaszczenia była stanowiąc wówczas wyłączną własność powódki działka nr (...), dla której Sąd Rejonowy w. T. G. prowadził Księgę Wiec: af nr (...) oraz, że obecnie nieruchomość ta wchodzi w skład nieruchomości stanowiącej własność Gminy P. i pozbstającej w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej w P., dla której Sąd Rejonowy w. T. G. prowadzi Księgę Wieczystą nr (..). Powódka w tych okolicznościach wskazywała na dwie przyczyny, które w jej ocenie uzasadniają żądanie odszkodowania. | Po pierwsze kwestionowała realizację samego celu wywłaszczenia, przyznając jednocześnie, że nie jest on jej znany. Twierdzenie o nieznajomości celu wywłaszczenia budzi zdziwienie wobec okoliczności, iż po wódka była aktywnym uczestnikiem postępowania wywłaszczeniowego, w którym skarżyła wydaną decyzję. Jeśli nawet uplyw czasu zatarlby w jej pamięci taką informację, to dotarcie do dokumentacji postępowania wywłaszezeniowego nie wymaga szczególnych kwalifikacji i było możliwe przed wszczęciem procesu, abstrahując nawet do korzystania przez powódkę z usług profesjonalnego pełnomocnika. Powódka ograniczyła się do gołosłownego zarzutu o niezeó lizowaniu celu wywłaszczenia, opartego na nielogicznym wnioskowaniu. Według powódki, skoro wywłaszczenie dstąpiło na rzecz Skarbu Państwa, to przysługujące obecnie Gminie P. prawo własności i przysługujące Spółdzielni Mik ogzkaniowej w P. prawo użytkowania wieczystego świadczy o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia. Wyjść należy gd tego, że zgodnie z obowiązującym ówcześnie art. 46 i 50 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U.1991.30.127j.t.) w ramach realizacji celów publicznych nieruchomość mogła być wywłaszczona tylko na rzecz Skarbu Państwa albo na rzecz gminy, jeśli była niezbędna min. dla zorga Wzowanego budownictwa wielorodzinnego. Decyzja wywłaszczeniowa, jaka dotyczyła nieruchomości powódki, spełniała wszelkie wymogi przewidziane w ustawie, w tym określała na czyj wniosek /Spółdzielni Mieszkaniowej w P./ i na Jakie cele / | --- STRONA 4 --- budowa osiedla mieszkaniowego/ następuje wywłaszczenie. Była też przedmiotem kontroli instancyjnej. Ponieważ zarówno Skarb Państwa, jak i gmina, mogły być podmiotami nabywającymi własność w drodze wy laszczenia, zatem ustawodawca dopuścił możliwość nieodpłatnego przekazywania gruntów pomiędzy Skarbem Państwa, a gminą /art. 4 ust. 2 powołanej ustawy/. Bylo to uzasadnione podziałem zadań związanych z realiikcją relów publicznych, przy wykorzystaniu nieruchomości pozostających w zasobach państwowych i komunalny! Uw ustawie zawarto jednocześnie wiążącyjwiaścielela riemichomości' zakaz użyciajwywiaszczonej nieruchomości niceldlinne; niż określone w decyzji wywłaszczeniowej /art. 47 ust. 4 powołanej ustawy/. W ustawie tej dopuszcząłlo również możliwość realizowania celów wywłaszczenia przy wykorzystaniu instytucji oddania nieruchomości w ulytkdwanie wieczyste /art. 4 ust. 1, 25 ust. 1 i 54 ust. 1 powołanej ustawy/. W niniejszej sprawie Skarb Państw przekazał nieodyłatniewiamośliwywłazezonej ad powódki nierudkomości na rzecz(iminy!.,ataoddsia gonitw ukyikakanie wieczyste Spółdzielni Mieszkaniowej w P.. Wszystkie te czynność dokonane zostały w ramach realizdfkaniki celu wywłaszczenia, który w ich wyniku bezsprzecznie został osiągnięty. Wywłaszczony od powódki teren w jkorzystany został pod budowę infrastruktury osiedla mieszkaniowego i jego przeznaczenie nie zmienilo się do chg li obecnej. Dywagacje powódki na temat pośrednictwa Skarbu Państwa w obrocie wywłaszczoną nieruchomości i ęzerpania z tego tytułu korzyści, ze szkodą dla niej, mają charakter spekulacji wynikających z niezrozumienia istoty i Alu płbcesu wywłaszczeniowego. Powyższe rozważania zmierzały do wyjaśnienia całkowitej bezzasadności zarzutaj powódki o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia. Nie mają jednak decydującego wpływu na ocenę jej roszczenia. Nawet gdyby twierdzenia powódii o:niezrealizowaniu celu wywłaszczenia były zgodne: z: prawdą, to i-taknie'przyjkugiw ałoby jej jakiekolwiek roszczenie pieniężne. Zgodnie z trybem postępowania, uregulowanym w art. 136 i ni IL. Ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /t.jedn. Dz.U. z 2010 r. nr 102 poz. 651 złpóśm zm./ powódce przysługiwałoby jedynie prawo do wystąpienia na drogę administracyjną z wnioskiem o zwrot wyWłaszczonej nieruchomości. | Po drugie, powódka kwestionowała otrzymanie odszkodowania należnego za wywłaszczoną nieruthomość w odpowiednim wymiarze, odnosząc się do aktualnej wartości nieruchomości. Poza sporem jest, że powódl | otrzymała w dniu 4 czerwca 1991 r. kwotę 38 550 000 zł. Przyznała to w odpowiedzi na pozew, a kopię dowałlu wypłaty sama dołączyła do rewizji, jaką wniosła w dniu 9 marca 1992 r. w postępowaniu wieczystoksięgowy! l. w trości rewizji oświadczyła wprost o otrzymaniu tej kwoty oraz o nieprawidłowym zapisie w dowodzie wypłaty, włkazującym na remont i wynikających stąd jej obawach. Obawy te okazały się nieuzasadnione, albowiem złocenie vyplaty, w oparciu o które wystawiono dowód wypłaty, prawidłowo określało podstawę świadczenia. Powódka dysponowała tym dokumentem, albowiem także i jego kopię dołączyła do rewizji w postępowaniu wieczystoksięjkowym. W odpowiedzi na rewizję Urząd Miejski w P. potwierdził prawidłowość zlecenia wypłaty oraz oczywisto: | błędnego zapisu „remont” w samym dowodzie wypłaty. Bezspornym jest, że powódce nie przysługiwało w tai ym czasie jakiekolwiek świadczenie z tytułu remontu od Skarbu Państwa, czy Gminy P.. Wypłacona kwota jest identyczna z wysokością przyznanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i nie może być wątpliwości, zł otrzymała ją właśnie z tego tytułu. Oczywistość i mechanizm błędnego zapisu w dowodzie wypłaty potwierdził: |wiadek = ówczesna pracownica urzędu miejskiego. W 1992 r. to powódka obawiała się, że błędny zapis może skutkować dla niej negatywnymi konsekwencjami. Obecnie stara się natomiast wykorzystać ten błąd do negowania faktu ! rzymania należnego odszkodowania. Powódka twierdziła również, że na wywłaszczeniu gruntu straciła znaczną ilość pieniędzy, wyraźnie odnosząc to do aktualnej wartości nieruchomości. W tym zakresie wyjaśnić należy, że w świetle art, 2 $ 3 k.p.c. oraz art. 16 k.p.a. ostateczna decyzja wywłaszczeniowa, także w zakresie ustalającym wartość nie: | omości / odszkodowania/ nie może być obecnie kwestionowana w postępowaniu przed sądem powszechnym, dla którego ma charakter wiążący. Jeśli powódka uważa, że w związku z wydaniem tej decyzji poniosła szkodę, to jej naj a wiknia - stosownie do art. 417' $ 2 k.c. - mogłaby żądać dopiero po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu n U zodności tej decyzji z prawem. Powódka nie może wykorzystywać drogi postępowania cywilnego do korygowani: l rysłkkości odszkodowania przyznanego jej na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej, nawet jeśli z perspel A ywy czasu wpeniaczą decyzję jako kwywdzącą: Żadnego seasydnienia kie znajdują peśhy odnosnie siąido sktusiilki wikrości wywłaszczonej w 1991 r. nieruchomości. --- STRONA 5 --- Reasumując, twierdzenia powódki o niekorzystnym rozporządzeniu jej mieniem i braku wypłaty odszkafłowania za wywłaszczoną nieruchomość nie znajdują żadnego pokrycia w stanie faktycznym sprawy i nie mogą w żadnej mierze usprawiedliwiać roszczenia deliktowego, tym bardziej wobec pozwanej Gminy, która ani nie uczestniczyłą w procesie wywłaszczeniowym, ani nie była odpowiedzialna za wypłatę przyznanego powódce odszkodowania. Ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego za podstawę przeprowadzonych rozważań sąd dokonał na podstawie art. 233 $ 1 k.p.c., przy wykorzystaniu art. 229 k.p.e. i 230 k.p.c., mając na uwadze, że większość | oliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sporu miało charakter niekwestionowany. Żadna ze stron ni e negowała istnienia, autentyczności ani treści dokumentów wykorzystanych przez sąd, z których zdecydowana większość miała charakter dokumentów urzędowych, lub zrównanych z nimi w zakresie mocy dowodowej. Dokumenty te : ołączeniu z zeznaniami świadka R. Ł. złożyły się na spójny i logiczny obraz stanu faktycznego. Decyzja o nieuwiględnieniu wniosków dowodowych w postaci opinii biegłego i przesłuchania stron była uzasadniona w świetle art. 299 k.p.c.i227 k.p.e., albowiem przeprowadzenie tych dowodów skutkowałoby istotnym i zbędnym opóźnieniem postępowania, a nie było konieczne, gdyż zebrany dotychczas w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wyjaśnienia dkoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia. | O kosztach postępowania pomiędzy stronami sąd rozstrzygnął na podstawie art. 108 $ 1 k.p.c., perując się przy tym zasadami dotyczącymi obowiązku zwrotu kosztów niezbędnych do celowego prowadzenia procesu oraz odpowiedzialności za jego wyniki opierając się w tym zakresie na treści art. 98 8 11 3 k.p.c. w związku załk. ggkk.p.c. Powódka, która przegrała proces w całości, zobowiązana została do zwrotu na rzecz pozwanej całości pr jniosonych przez nią kosztów procesu tj. wynagrodzenia radcy prawnego w stawce 3 600 zł, ustalonej na podsta! i ie $ 2 ust. 11 2 w związku z 6 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu ( Dz.U. nr 163 poz. 1349 z późn. zm.). Należy podkreślić, że powódka oparła pozew na spekulacjach, nie weryfikując wcześniej dokumentacji, co mogłoby pozwolić jej zaoszczędłik. kdsztów związanych z wytoczeniem oczywiście nieuzasadnionego powództwa. Mimo zapoznania się z dokumentfkją dł toku procesu i korzystaniem z profesjonalnej reprezentacji niezmiennie trwała przy swoim stanowisku, zmuszaj UL polwaną do aktywnego działania i udziału w rozprawie. Tym samym nie zachodziły okoliczności, które mogłby zasadniać odstąpienie od reguły odpowiedzialności za wynik procesu i przerzucenie na pozwaną obowiązku ponogzenia jego kosztów.