Postanowienie XII C 1130/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań

--- STRONA 1 --- Sygnatura akt XII C 1130/17 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Poznań, dnia 11 kwietnia 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: Przewodniczący: SSO Jacek Musielak Protokolant: p.o. stażysty A. S. po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Poznaniu sprawy z powództwa L. O. przeciwko Skarbowi Państwa - Komendantowi Miejskiemu Policji w P. o zapłatę I, Oddala powództwo. II. Zasądza od powoda na rzecz Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. SSO JACEK MUSIELAK --- STRONA 2 --- Uzasadnienie Pozwem z dnia 19 czerwca 2017 r. L. O. wniósł o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa- Funkcjonariusza Policji M. B. Komendy Miejskiej Policji w P. na zasadzie art. 77 ust 1 Konstytucji RP oraz art. 417 k.c. kwoty 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia orzeczenia wyroku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia oraz zasądzenie od pozwanego kosztów procesu. W uzasadnieniu powód wskazał, że podczas, gdy w dniu 9 września 2015 r. był doprowadzany z Aresztu Śledczego w P. do Sądu Okręgowego w P. przy Al. (...) Funkcjonariusz Policji M. B. groził mu, że jeśli jeszcze raz złoży skargę na Funkcjonariuszy Policji to zrzucą go ze schodów, nadto przedmiotowy funkcjonariusz szarpał nim, wkładał mu ręce pod pachy i wykręcał skórę pod pachami szczypiąc go czym naruszył dobra osobiste powoda(k. 1-2) 'W odpowiedzi na pozew pozwany reprezentowany przez Komendę Miejską Policji w P., wniósł o ustalenie w trybie art. 67 $ 2 k.p.c. właściwej reprezentacji Skarbu Państwa w niniejszej sprawie, jako Komendanta Wojewódzkiego Policji w P., odrzucenie pozwu na podstawie 199 $ 1 pkt 2 k.p.c., a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o oddalenie powództwa w całości oraz zasądzenie kosztów procesu na rzecz pozwanego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego na rzecz Skarbu Państwa- Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej(k. 65-77). 'W uzasadnieniu odpowiedzi na pozew, pozwany wskazał, że powód wnosił już o zasądzanie na jego rzecz kwoty 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za nieludzkie traktowanie go w celi ulokowanej w siedzibie sądu oraz niezdejmowania kajdanek zespolonych, natomiast powództwo w tej sprawie o sygn. akt (...)zostało już prawomocnie oddalone, wobec czego pozew L. O. winien podlegać oddaleniu z uwagi na powagę rzeczy osądzonej. Nadto pozwany podniósł zarzut przedawnienia roszczenia powoda przy czym wyjaśnił także, że funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w P. działali wobec powoda w ramach swoich uprawnień wobec czego ich zachowania nie można uznać za bezprawne. Nadto pozwany podniósł, iż powód nie wykazał niezbędnych przesłanek odpowiedzialności Skarbu Państwa co skutkować winno oddaleniem powództwa w całości. 'W toku dalszego postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Powód L. O. w dniu 9 września 2015 r. był konwojowany z Aresztu Śledczego w P. do Sądu Okręgowego w P. przy al. (..... Powód zakwalifikowany jest do kategorii osób o symbolu (...)- szczególnie niebezpiecznych, wobec których normalną procedurą jest stosowanie kajdanek zespolonych i nie ściąganie tych kajdanek podczas przebywania w celi sądowej. Powód został zabrany z Aresztu Śledczego o godzinie 8:25, natomiast o godzinie 9:00 został pobrany z celi sądowej nr 1 i doprowadzony na salę rozpraw nr 113, gdzie na polecenie sędziego SSO Joanny Rucińskiej pozostał w kajdankach. O godzinie 10:20 sędzia przewodnicząca zarządziła przerwę w rozprawie, wobec czego powód został, przy zastosowaniu kajdanek --- STRONA 3 --- zespolonych i techniki transportowej przetransportowany ponownie do celi nr 1. Podczas transportowania powoda do celi zachowywał się on wulgarnie i agresywnie, nadto splunął on w twarz konwojującemu go funkcjonariuszowi- młodszemu aspirantowi M. B.. Następnie powód został ponownie około godziny 12:30 doprowadzony na salę rozpraw. W trakcie transportu ponownie zachowywał się agresywnie i wulgarnie w stosunku do transportujących go funkcjonariuszy, O godzinie 12:40 przewodnicząca zarządziła przerwę celem umożliwienia powodowi skorzystania z toalety, powód został doprowadzony do toalety i ponownie przetransportowany na salę rozpraw. Rozprawa zakończyła się o godzinie 14:15 natomiast powód został w o godzinie 14:25 doprowadzony ponownie do Aresztu Śledczego w P,, Dowód: przesłuchanie powoda (płyta k. 88) notatka mł. asp. M. B. z dnia 9 września 2015 r. (k. 79-80) notatka służbowa z dnia 11 stycznia 2018 r. (k. 81), zeznania świadka M. B. (płyta k. 108), zeznania świadka P. K. (płyta k. 108). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o wyżej wskazane dokumenty zgromadzone w aktach sprawy, zeznania świadków oraz przesłuchanie powódki Sąd dał wiarę przedłożonym dokumentom i uwierzytelnionym odpisom dokumentów albowiem ich prawdziwość i autentyczność nie wzbudziła zastrzeżeń Sądu, a także w toku procesu nie została zakwestionowana przez strony. Jeśli chodzi o kserokopie dokumentów to żadna ze stron nie kwestionowała, że odzwierciedlają one treść oryginałów. Sąd uznał zeznania świadków M. B. i P. K. za wiarygodne. Świadkowie zeznawali bowiem w sposób spójny, logiczny i zgodny z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Świadkowie opisali przebieg konwojowania powoda na rozprawę w Sądzie Okręgowym w P. w dniu 9 września 2015 r., w szczególności zaś agresywne i wulgarne zachowanie powoda w stosunku do konwojujących go funkcjonariuszy. Nadto świadkowie wyjaśnili, że z uwagi na stosowanie wobec powoda kajdanek zespolonych nie było konieczności zastosowania wobec niego jakiejkolwiek przemocy i konwojujący go funkcjonariusze ograniczyli się do trzymania powoda za pomocą chwytu transportowego. Zeznania przedmiotowych świadków były kluczowe do ustalenia stanu faktycznego sprawy i zweryfikowania wersji zdarzeń prezentowanej przez powoda. Na rozprawie w dniu 12 kutego 2018r. podczas przesłuchania powoda na S. sądowej byli obecni trzej funkcjonariusze Policji — z uwagi na to, że powód jest uznawany za osobę niebezpieczną. Jednym z nich był świadek P. K.. Na uwagę powoda Przewodniczący podjął starania o wymianę tego funkcjonariusza. Okazało się to niemożliwe, gdyż w tym czasie nie było innych dostępnych Policjantów. W takiej sytuacji rozprawa musiałaby zostać przerwana. Kierując asie względem ekonomiki procesowej oraz uwzględniając konieczność przeprowadzenia badań sądowo-psychiatrycznych powoda w Zakładzie Karnym wŁ. (k. 60) dokończono przesłuchiwanie powoda na tej rozprawie. Obecność świadka na rozprawie przed jego przesłuchaniem stanowi uchybienie procesowe. Wyniknęło ono z zupełnie wyjątkowej sytuacji związanej z konwojowaniem powoda jako osoby niebezpiecznej przez trzech Policjantów i niemożności zastąpienia tego funkcjonariusza przez innego. W uznaniu Sądu to uchybienie nie miało wpływu na treść wyroku. Zeznania tego świadka był stanowcze, spójne i konsekwentne. Zeznania te były zresztą w całości zgodne z treścią notatki służbowej, którą drugi świadek sporządził wcześniej (k. 79-80). --- STRONA 4 --- Zeznania powoda Sąd uznał zaś za wiarygodne jedynie w tej części, w której znalazły one potwierdzenie w pozostałym, zgromadzonym w toku niniejszej sprawie materiale dowodowym. Sąd uznał przy tym za wiarygodne twierdzenia powoda co do tego, że w dniu 9 września 2015 r. został doprowadzony z Aresztu Śledczego w P. do Sądu Okręgowego w P. przy Al. (...) oraz co to tego, że doprowadzany był za pomocą kajdanek zespolonych. Sad w szczególności odmówił przymiotu wiarygodności zeznaniom powoda dotyczącym przebiegu transportu, gróżb kierowanych pod jego adresem przez mł. asp. M. B. jaki przemocy fizycznej stosowanej wobec niego przez rzeczonego funkcjonariusza bowiem nie znalazły one poparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Twierdzenia powoda w tym zakresie stały bowiem w sprzeczności z całokształtem materiału dowodowego zgromadzonego w toku niniejszego postępowania, przede wszystkim zaś przeczyły im zeznania przesłuchanych, uznanych za wiarygodnych przez Sąd świadków. 'W związku z pismem powoda zawierającym wniosek o przeprowadzenie dowodu z zapisu kamer monitoringu znajdujących się w Sądzie Okręgowym w P. przy ul. (...) z dnia 9 września 2015 r. Sąd pismem z dnia 18 stycznia 2018 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w P. z zapytaniem, czy przedmiotowe nagrania z monitoringu są nadal przechowywane, wnosząc o ich ewentualne zabezpieczenie w celach dowodowy (k.47). Pismem z dnia 23 stycznia 2018 r. Dyrektor Sądu Okręgowego w P. poinformował, że nie ma możliwości zabezpieczenia monitoringu z dnia 9 września 2015 r. z uwagi na fakt, że okres przechowywania nagrań wynosi maksymalnie 30 dni wstecz, a starsze dane są automatycznie nadpisywane nowymi nagraniami (k. 51). Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Powód dochodził od pozwanego zadośćuczynienia za naruszenie jego dóbr osobistych, którego miał dopuścić się funkcjonariusz policji M. B. w dniu 9 września 2015 r. Według twierdzeń powoda, funkcjonariusz ten groził mu m.in. zrzuceniem ze schodów i stosował wobec niego, bez uzasadnionej potrzeby przemoc fizyczną. Nadto powód ponosił, że w dniu 9 września 2015 r. funkcjonariusze odmówili mu skorzystania z toalety i ściągnięcia kajdanek zespolonych, nawet kiedy przebywał w celi. 'W niniejszym postępowaniu powód dochodził od pozwanego - Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta Miejskiego Policji w P., zadośćuczynienia w kwocie 100.000 zł na podstawie art. 77 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 417 k.c. Zauważyć przy tym należy, że zgodnie z art. 77 ust. 1 Konstytucji RP, każdy ma prawo do wynagrodzenia szkody, jaka została mu wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie organu władzy publicznej. Natomiast w myśl art. 417 $ 1 k.c. za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego lub inna osoba prawna wykonująca tę władzę z mocy prawa. Niewątpliwe jest przy tym, że zagwarantowanie humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jednym z podstawowych obowiązków państwa wobec osób osadzonych. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę Międzynarodowego Paktu Praw Osobistych i Publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r., nr 38 poz. 167 i 169), każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z --- STRONA 5 --- poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Z kolei art. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r., nr 61 poz. 284 ze zm.), której Polska jest sygnatariuszem, stanowi, że nikt nie może być poddany torturom ani nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu lub karaniu. Te normy prawa międzynarodowego znajdują swoje odpowiedniki w art. 40 i 41 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Wszystkie one w sposób niewątpliwy nakładają na władzę publiczną wskazany obowiązek zapewnienia osobom osadzonym w zakładach karnych humanitarnych warunków odbywania kary pozbawienia wolności, nie naruszających godności ludzkiej. Jednocześnie podkreślić należy, że zgodnie art. 6 k.c. to na osobie, która z faktu wywodzi określone skutki prawne spoczywa ciężar jego udowodnienia. Zgodnie z przyjętym ” stanowiskiem judykatury przepis ten formułuje podstawową regułę rozkładu ciężaru dowodu w sporze cywilnoprawnym wskazując przede wszystkim, kogo obciążają skutki niepowodzenia procesu dowodzenia (tak zwany ciężar dowodu w znaczeniu materialnoprawnym). W świetle wynikającej z tego przepisu reguły, za prawdziwe mogą być w procesie cywilnym przyjęte jedynie te fakty, które zostały udowodnione przez stronę obciążoną ciężarem ich dowodzenia, zaś pominięte powinny zostać te fakty, które przez stronę obciążoną obowiązkiem dowodzenia nie zostały w sposób należyty wykazane ( vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2013 r., I ACa 1163/12, www.orzeczenia.ms.gov.p). 'W doktrynie podnosi się, iż poprzez art. 6 k.c. ustawodawca ustanowił podstawową regułę dowodową, która pozostaje w ścisłym związku z przepisami kodeksu postępowania cywilnego o dowodach, w tym w szczególności z art. 227 k.p.c., w myśl którego przedmiotem dowodu są fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie oraz przepisem art. 232 k.p.c., zgodnie z którym strony są obowiązane wskazywać dowody dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd może przy tym dopuścić dowód niewskazany przez stronę, jednakże jego rolą nie jest prowadzenie dochodzenia w celu uzupełnienia bądź tez wyjaśnienia stanowiska stron. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że materiał dowodowy zgromadzony w toku niniejszego postępowania nie pozwala uznać, iż powód wykazał zasadność i wysokość swego roszczenia. Godzi się bowiem wskazać, że jedynym dowodem, który potwierdza stanowisko powoda w niniejszej sprawie są jego zeznania. Co istotne twierdzenia powoda są całkowicie odmienne od stanowiska prezentowanego przez funkcjonariuszy Policji, którzy brali udział w konwojowaniu L. O. w dniu 9 września 2015 r. Nadto powód w żaden sposób nie wyjaśnił wysokości dochodzonego od pozwanego zadośćuczynienia, nie wskazał także, jakie konkretnie dobra osobiste naruszył pozwany swoim zachowaniem ograniczając się do wskazania, że zachowanie funkcjonariusza Policji M. B. naruszyło jego dobra osobiste. Nie sposób także pominąć, że w związku ze zdarzeniem z dnia 9 września 2015 r. — tj. opluciem przez powoda funkcjonariusza M. B. powód został skazany na karę 1 (jednego ) roku pozbawienia wolności w postępowaniu, które toczyło się pod sygn. akt (...) i (...). Co więcej podkreślenia wymaga także, że sam powód przyznaje, że już kilkadziesiąt razy kierował do Prokuratury zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa w związku z naruszeniami jakich rzekomo dopuszczają się wobec niego funkcjonariusze jednostki konwojowej Policji, jednakże sprawy były umarzane, z uwagi na brak dowodów. --- STRONA 6 --- Co istotne, w myśl art. 217 $ 1 k.p.c. strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej. Stosownie natomiast do $ 2 cytowanego przepisu Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności. Powód miał zatem możliwość przytaczania dowodów na uzasadnienie swoich wniosków aż do chwili zamknięcia rozprawy, z możliwości tej jednakowoż nie skorzystał. Na uwagę zasługuje również fakt, iż żadna ze stron postępowania przed zamknięciem rozprawy nie wniosła o uzupełnienie przeprowadzonego postępowania dowodowego. Mając na uwadze zacytowane przepisy Sąd w niniejszej sprawie doszedł do przekonania, że powód nie zdołał wykazać, z czego wynika kwota dochodzona pozwem, ani też, że faktycznie doszło do naruszenia jego dóbr osobistych poprzez działanie pozwanego. Co więcej ogół materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy pozwala przyjąć, że to powód, a nie jak twierdzi L. O. funkcjonariusze Policji, w trakcie konwojowania w dniu 9 września 2015 r. zachowywał się wulgarnie i agresywnie, ubliżał Funkcjonariuszom Policji, a następnie opluł mł. asp. M. B.. W ocenie Sądu same twierdzenia powoda o przebiegu zdarzeń, jakie miały miejsce w dniu 9 września 2015 r., nie mogły zaś stanowić podstawy do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego w rozumieniu art. 417 k.c. Jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 listopada 2007 r. stosownie do art. 6 k.c. ciężar udowodnienia faktu rozumieć należy z jednej strony jako obarczenie strony procesu obowiązkiem przekonania sądu dowodami o słuszności swoich twierdzeń, a z drugiej konsekwencjami poniechania realizacji tego obowiązku lub jego nieskuteczności. Tą konsekwencją jest zazwyczaj niekorzystny dla strony wynik procesu (II CSK 293/07, Legalis nr 162518). Podsumowując, powództwo podlegało oddaleniu, ponieważ powód nie wykazał zasadności roszczenia dochodzonego niniejszym pozwem. Jednocześnie podkreślić należy, że niezasadnym był podnoszony przez pozwanego zarzut powagi rzeczy osądzonej, jak bowiem wskazał pozwany postępowanie, które toczyło się przed sądem Okręgowym w P. w sprawie o sygn. akt (...)dotyczyło zdarzeń, które miały miejsce przed dniem 9 września 2015 r. i dotyczyły takich działań jak nieuzasadnione przetrzymywanie powoda w kajdankach także w celi sądowej oraz niepodawanie mu wody w trakcie pobytu w sądzie. W świetle powyższego za niezasadny uznać należało także podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w pkt I wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 98 k.p.c. zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu, obciążając nimi w całości powoda jako stronę, która przegrała niniejszą sprawę. Jednakże, mając na uwadze treść art. 102 k.p.c. oraz okoliczność, że postanowieniem z dnia 21 grudnia 2017 r. powód został zwolniony od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w zakresie opłaty sądowej od pozwu (k. 20), Sąd odstąpił od obciążania powoda nieuiszczoną opłatą sądową. Niemniej w punkcie II wyroku Sąd rozstrzygnął o kosztach zastępstwa procesowego, obciążając nimi powoda, z uwagi na fakt, że --- STRONA 7 --- koszty zastępstwa procesowego nie stanowią kosztów sądowych. Wysokość kosztów zastępstwa procesowego Sąd ustalił na podstawie art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 5. o Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej w zw. z $ 8 ust. 1 pkt 26 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804). I tak, mając na uwadze powyższą zasadę obciążenia kosztami postępowania powoda, Sąd zasądził na rzecz pozwanego kwotę 240 zł z tytułu zwrotu poniesionego przez niego kosztu jego procesowego zastępstwa. SSO Jacek Musielak