Teza / krótkie omówienie
złożenia oświadczenia woli oraz kwotę
Treść orzeczenia
--- STRONA 1 ---
Sygnatura akt XII C 1088/18
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
P., dnia 8 grudnia 2020 r.
Sąd Okręgowy w Poznaniu XII Wydział Cywilny w następującym składzie: '
Przewodniczący:SSO Zofia Lehmann
Protokolant:Starszy sekretarz sądowy Elżbieta Witaszczyk
po rozpoznaniu w dniu 27 października 2020 r. w F rozprawie sprawy z powództwa '
W. W, zam. ul. (..), (.)-(.) G.
peko pozwanym: M. H., zam. ul. (..), (..)-(..) G.
R.H. zam. ul. (.) (..)-(.e)G.
o ochronę dóbr osobistych:
I. codo pozwanej M. H.:
1. zobowiązuje ją do złożenia — w formie pisemnej - oświadczenia opatrzonego jej popisem (imię i nazwisko) o treści: ”W związku
z bezprawnym naruszeniem przeze mnie dóbr osobistych powoda W. W. w postaci jego prawa do prywatności, do miru domowego,
do nietykalności mieszkania, do godziwych warunków mieszkaniowych, które zobowiązana byłam zapewnić jako właściciel lokalu
mieszkalnego oznaczonego numerem (...) położonego w G. w nieruchomości przy ul. (...) w posesji o numerze (...), będącego
. przedmiotem umowy najmu łączącej mnie z nim, w postaci odcięcia dopływu do niego bieżącej wody, wymontowanie w nim okien
i drzwi wejściowych - chciałabym wyrazić moje ubolewanie i przeprosić Pana W. W. za zaistniałą sytuację” - i nadesłania go listem
poleconym na adres jego pełnomocnika w tej sprawie adwokata E. P; P, (...) S.K.A., ul.) (..)-(.) Pe
2. zasądza od niej na rzecz powoda kwotę 10.000,- zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 16 czerwca 2018
roku — do dnia zapłaty oddalając to żądanie w pozostałym zakresie.
II. co do pozwanego:
1. zobowiązuje go do złożenia — w formie pisemnej - oświadczenia opatrzonego jego popisem (imię i nazwisko) o treści: "W związku
z bezprawnym naruszeniem przeze mnie dóbr osobistych powoda W. W. w postaci jego prawa do prywatności, do miru domowego,
do nietykalności mieszkania, do godziwych warunków mieszkaniowych, które zobowiązany byłem nie naruszać jako reprezentant
właściciela lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem (..) położonego w G. w nieruchomości przy ul. (..) w posesji o numerze (.),
będącego przedmiotem umowy najmu łączącej go z M. H., w postaci odcięcia dopływu do niego bieżącej wody, wymontowanie w
nim okien i drzwi wejściowych - chciałabym wyrazić moje ubolewanie i przeprosić Pana W. W. za zaistniałą sytuację” - i nadesłania
go listem poleconym na adres jego pełnomocnika w tej sprawie adwokata E. P; P, (...) S.K.A., ul (..., (..)-(.) P.
2. zasądza od niego na rzecz powoda kwotę 70.000,- zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia 16 czerwca 2018
roku — do dnia zapłaty oddalając to żądanie w pozostałym zakresie,
zam. ul. 3 maja 54, (..)-(..) O.
. INT. umarza niniejsze postępowanie w pozostałym zakresie,
--- STRONA 2 ---
IV. co do kosztów niniejszego postępowania:
1. utrzymuje zwolnienie powoda od ich ponoszenia, '
2. nakazuje ściągnąć od pozwanych na rzecz Skarbu Państwa (reprezentowanego przez Prezesa Sądu Okręgowego w Poznaniu)
kwotę 600,- zł z tytułu nieuiszczonej opłaty sądowej dotyczącej roszczenia w przedmiocie złożenia oświadczenia woli oraz kwotę
1.000,- zł z tytułu części nieuiszczonej opłaty sądowej dotyczącej roszczenia o zapłatę,
3. zasądza od pozwanych na rzecz powoda kwotę 4.320, - zł z tytułu zwrotu kosztu jego zastępstwa procesowego,
4. kosztem procesowego zastępstwa pozwanych obciąża ich we własnym zakresie,
/-IZofia Lehmann
--- STRONA 3 ---
1|Strona
Sygn. akt XII C 1088/18
Uzasadnienie: Pozwem z dnia 15 czerwca 2018 roku powód W.W. wniósł:
-o nakazanie pozwanej M.H złożenia przez nią własnoręcznie
sporządzonego, czytelnie podpisanego jej imieniem i jej nazwiskiem oświadczenia
: o następującej treści:.... W związku z bezprawnym naruszeniem przeze mnie dóbr *
osobistych Pana W. W. w postaci jego prawa do prywatności, do nietykalności
mieszkania, do miru domowego, do godziwych warunków mieszkaniowych, które
zobowiązana byłam mu zapewnić jako właściciel lokalu mieszkalnego oznaczonego
numerem 13, położonego w nieruchomości przy ul. (...) (posesja o numerze 24) w 6.
w związku z wiążącą mnie i W. W. z nim odnośnie niego umową najmu, dokonanym
poprzez: odcięcie dopływu do niego bieżącej wody, wymontowanie w nim okien i
drzwi wejściowych - chciałabym wyrazić moje ubolewanie i moje przeprosiny wobec
niego za zaistniałą sytuację... oraz nadesłanie go listem poleconym adresowanym do
jego pełnomocnika adwokata E. P.-P. na adres kancelarii: P., P. Adwokaci (...)
, -o nakazanie pozwanemu R. H. złożenia przez niego własnoręcznie
sporządzonego, czytelnie podpisanego jego imieniem i jego nazwiskiem :
oświadczenia o następującej treści: ...W związku z bezprawnym naruszeniem
przeze mnie dóbr osobistych Pana W. W. w postaci jego prawa do prywatności,
do nietykalności mieszkania, do miru domowego, do godziwych: warunków
mieszkaniowych, których zobowiązany byłem nie naruszać jako reprezentant
właściciela lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem .. położonego w
nieruchomości przy ul(...) (posesja o numerze24) w G. w związku z wiążącą Panią
M.H. i mnie z nim umową jego najmu, dokonanym poprzez: odcięcie do niego
dopływu bieżącej wody, wymontowanie w nim okien i drzwi wejściowych, a także
kierowanie do niego pism zawierających bezpodstawne żądania, a mające na celu
. przymuszenia go do jego opuszczenia, chciałbym wyrazić wobec niego moje
ubolewanie i moje przeprosiny za zaistniałą sytuację... oraz nadesłania go listem |
1
--- STRONA 4 ---
2|Strona
poleconym adresowanym do jego pełnomocnika adwokata E.P.-P. na adres
kancelarii: (...)
-o nakazanie pozwanym solidarnie określonego zachowania - tj. '
wykonania czynności faktycznej w postaci podłączenia bieżącej wody do
w/opisanego lokalu mieszkalnego w terminie czternastu dni od uprawomocnienia się
wyroku w niniejszej spawie - pod rygorem tego dokonania przez niego na ich koszt
i na ich niebezpieczeństwo;
-o upoważnienie go do wykonania czynności wskazanej w punkcie 3
jego pozwu wszczynającego to postępowanie na ich koszt i na ich
niebezpieczeństwo w przypadku jej nie wykonania przez nich w zakreślonym im
terminie;
-o zasądzenie od nich na jego rzecz kwoty 2.000,- zł tytułem
, zwrotu niezbędnych kosztów na ten cel;
-o zasądzenie od każdego z nich na jego rzecz kwoty 25.000,- zł :
wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od dnia następującego po
złożeniu w Sądzie Okręgowym w Poznaniu przedmiotowego pozwu do dnia zapłaty:
-o zasądzenie od nich solidarnie na jego rzecz zwrotu kosztów
niniejszego postępowania, w tym kosztu jego zastępstwa procesowego - według
norm przepisanych:
z ostrożności procesowej, w razie oddalenia jego powództwa - o
zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz jego pełnomocnika zwrotu kosztów
nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej mu przez niego z urzędu, albowiem koszty
te nie zostały pokryte ani w całości, ani w części.
. W tego motywacji wskazał .
-że zamieszkuje on w lokalu mieszkalnym oznaczonym numerem (...)
położonym w G.w nieruchomości przy ul. (...) w posesji o numerze (...) od urodzenia;
od dnia (...) roku jest tam zameldowany na pobyt stały.
2
--- STRONA 5 ---
, 3|Strona
-że kamienica, w której się on znajduje pierwotnie stanowiła publiczny
zasób mieszkaniowy; następnie została nabyta przez pozwaną, a większość
czynności związanych z zarządzaniem nią wykonuje, jako jej. notarialny
pełnomocnik, jej syn - tj. pozwany;
-że po jego nabyciu przez pozwaną regularnie wywiązywał się on z
ciążących na nim należności z tytułu korzystania z niego, w szczególności z opłat
eksploatacyjnych oraz z czynszu - jednakże po upływie pewnego czasu pozwani
zaczęli podejmować działania zmierzające do przymuszenia lokatorów
poszczególnych lokali, mieszczących się także w niej do ich opuszczenia, co
polegało w szczególności na kierowaniu m.in. do niego bezzasadnych pism, w tym z
: groźbami pod jego adresem; nachodzeniu go, odcięciu mu dopływu bieżącej wody '
do w/opisanego lokalu mieszkalnego, zaniechaniu remontu cyt. kamienicy,
wyłączaniu światła na jej klatce schodowej, wystawieniu z niego pod jego
nieobecność okien; uszkodzeniu drzwi wejściowych do niego prowadzących,
-że do dnia wniesienia pozwu w niniejszej sprawie dostęp do bieżącej
wody w tym lokalu nie został przywrócony: pomimo, że od (...) roku (od momentu
jej odcięcia) przez trzy kolejne miesiące regulował on należności z tytułu czynszu;
czego zaprzestał dopiero po włamaniu się przez pozwanego do niego i j.w.
wystawieniu drzwi wejściowych prowadzących do niego i wyłamaniu okien;
-że ze względu na jego trudną sytuację majątkową nie miał możliwości
wyprowadzenia się z niego;
-że pozwani pozbawili go także dostępu do energii elektrycznej
wyrywając kable doprowadzające ją tam;
-że pozwana zaczęła kierować do niego wezwania do opuszczenia go;
-że pozwana nie wywiązywała się ze swych obowiązków wynikających z
łączącego ich stosunku najmu dotyczącego cyf. lokalu w sposób należyty;
-że w wyniku jej zachowań doszło do naruszenia jego osobistych dóbr w
postaci jego prawa do prywatności, do nietykalności mieszkania, do miru domowego,
3
--- STRONA 6 ---
4|Strona
do godziwych warunków mieszkaniowych; że działania pozwanych zakłóciły jego
funkcjonowanie, zaburzyły jego poczucie bezpieczeństwa i stabilizacji życiowej
oraz stworzyły po jego stronie obawę o eskalację ich dalszych bezprawnych
zachowań oraz obawę przed ich finansowymi skutkami (k. 1 - 15 akt).
W odpowiedzi na pozew z dnia 18 października 2018 roku pozwani wnieśli
o oddalenie powództwa powoda i zasądzenie od niego na rzecz każdego z nich
zwrotu kosztów przedmiotowego postępowania - według norm przepisanych, w tym
' zwrotu kosztu ich zastępstwa procesowego. .
W uzasadnieniu tego stanowiska w pierwszej kolejności wskazali, iż - w
ich ocenie - w niniejszym postępowaniu brak jest przesłanek warunkujących ich
solidarną odpowiedzialność, albowiem - przy czynnościach dotyczących tego lokalu
- pozwany działał w charakterze przedstawiciela pozwanej; przyznał on, iż
wymontował w nim okna i drzwi wejściowe, zastrzegając jednakże, że okna te
zostały tylko wymontowane z zawiasów, a nie wyłamane, i że przyczyną tego było
zaleganie przez powoda z należnościami za korzystanie z niego. Podkreślili również,
że pozwany w dniu (...) roku z własnej woli ponownie je zamontował, także drzwi;
przyznali nadto , że nie ma w nim dostępu do ciepłej wody, a to z kolei z uwagi na
awarię w lokalu znajdującym się poniżej. Niejako na usprawiedliwienie tego
| podnieśli, że proponowali mu w związku z tym obniżenie czynszu, jednakże nie -
doszli w tym aspekcie do porozumienia. Pozwani wskazali poza tym, że przeciwko
pozwanemu przed Sądem Rejonowym w G.prowadzone jest postępowanie karne w
związku ze stawianymi mu zarzutami popełnienia przestępstwa z art. 191 par. 1
k.k., w sprawie o sygn. akt (...) w przebiegu którego powód oświadczył, ze nie
zamieszkuje już tam i tego nie zamierza. Zaznaczyli również, że z uwagi na jego
zaległości j.w. wypowiedzieli mu umowę najmu spornego lokalu mieszkalnego ze
skutkiem na dzień (..) roku, a mimo tego nadal go zajmuje; że, ich zdaniem,
przedmiotowa sprawa winna być rozpoznawana w oparciu o przepisy dotyczące
umowy najmu, bowiem taki stosunek łączy pozwaną z nim, a nie w oparciu o przepisy
4 .
--- STRONA 7 ---
5|Strona
dotyczące ochrony dóbr osobistych. Jednocześnie podali, że możliwe jest
niezwłoczne podłączenie wody do tego lokalu, a co utrudnione jest wyłącznie jego
postawą (k. 56 - 59 akt).
Postanowieniem wydanym w tej sprawie na rozprawie w dniu 5 grudnia
. 2018 roku strony skierowane zostały do mediacji, a sprawa została odroczona na
termin z urzędu (płyta zk. 111 akt).
W piśmie z dnia 17 czerwca 2019 roku powód cofnał pozew w zakresie
jego punktów 3 i 4 - na poparcie tego wskazał, że w wyniku działań pozwanych
został zmuszony do opuszczenia powyższego lokalu mieszkalnego i z dniem 10 maja
2019 roku zdał im klucze do jego drzwi wejściowych, wobec czego jego powództwo
w tym zakresie na obecnym etapie postępowania jest bezprzedmiotowe (k. 139
akt).
Z kolei w piśmie z dnia 1 lipca 2019 roku podał, że w wyniku
przeprowadzonych między nimi pertraktacji ugodowych strony nie, doszły do
porozumienia, w związku z czym wnosi on o nadanie przedmiotowej sprawie biegu i
: wyznaczenie rozprawy (k. 143 akt). .
Ustalenia: A. Powód zamieszkiwał w lokalu mieszkalnym oznaczonym numerem
(....położonym w G. w nieruchomości usytuowanej przy ul(...) (posesja o numerze (...))
od urodzenia; od dnia (...) roku był w nim zameldowany na pobyt stały - kamienica,
w której jest położony stanowiła publiczny zasób mieszkaniowy: następnie nabyła
Ja pozwana. Pozwany jest jej synem - z uwagi na jej zły stan zdrowia obecnie on
zajmuje się jej zarządzaniem.
-W 2015 roku pozwani odcięli dostęp do bieżącej wody w lokalu
mieszkalnym o numerze 12, znajdującym się bezpośrednio pod w/opisanym, co w
konsekwencji spowodowało brak dostępu do wody i w nim. W związku z tym powód
wielokrotnie prosił pozwanego o jej ponowne podłączenie w zajmowanym przez
" niego, jednakże odmawiał on mu tłumacząc to awarią rury w w/cyf. lokalu -
mieszkalnym o oznaczeniu numerem (...) do którego nie ma rzekomo dostępu. Mimo
5
--- STRONA 8 ---
6|Strona
tego - przez rok od tego momentu uiszczał on czynsz najmu za zajmowanie
spornego w pełnej wysokości tj. w kwocie 450,- zł miesięcznie; w 2016 roku
zaprzestał tego; skontaktował się z pozwanym celem zyskania jego obniżenia za
okres, w którym sytuacja ta miała miejsce oraz ponownie interweniował w celu jej
podłączenia; pozwany wyrażał zgodę tylko na pierwszą z tych propozycji.
B. W dniu (...) roku skierował on do powoda pismo, w którym wskazał mu
ostateczny termin zapłaty tych zaległości - do (...) roku pod rygorem, że przy jej
braku ..zrobi to, co zawsze. tj. rozwierci zamki w drzwiach do niego
prowadzących, wystawi je i zabierze wraz ze skrzydłami okiennymi w nim się
znajdującymi.
-W dacie (...) roku - korzystając z nieobecności powoda - zrealizował to
poprzez wywiercenie zamków w cyt. drzwiach wejściowych, wejście do jego
. wnętrza i wymontowanie oraz zabranie dwu skrzydeł okiennych oraz jednego
skrzydła tych drzwi; montażu w cyt. drzwiach nowych zamków pozostawiając mu |
kartkę z informacją o tym oraz o tym, gdzie może je odebrać. Pozbawił go także
dopływu energii elektrycznej wyrywając kable doprowadzające ją tam,
-W kolejnym piśmie - tym razem z daty (...) roku - skierowanym do
powoda zagroził mu, że wystawi wszystkie jego rzeczy, meble i sprzęty na podjazd
znajdujący się przed opisaną kamienicą,
-W końcu - w następnym piśmie tym razem z dnia (...) roku wypowiedział
mu łączącą go z pozwaną umowę najmu spornego lokalu mieszkalnego.
C. Od (...) roku do (...) roku w lokalu tym nie było okien - w rezultacie
czego znajdujące się w nim meble i rzeczy osobiste powoda podległy dewastacji.
. Nadto - sytuacja ta doprowadziła go do stresu z tym związanego; brak wody .
spowodował trudności z utrzymaniem przez niego higieny w każdym aspekcie,
trudności z przygotowywaniem posiłków, trudności z praniem; uniemożliwił dbanie
o ten lokal: zmuszony był on do kupowania wody w baniakach: do korzystania z
toalety publicznej: uniemożliwił mu codzienne funkcjonowanie - zmuszony był do
6
--- STRONA 9 ---
ki 7|Strona
nocowania w lokalu mieszkalnym zajmowanym przez jego niepełnosprawną żonę,
który z uwagi na jego rozmiar nie jest dostosowany do stałego zamieszkiwania w
nim przez dwie osoby.
-Poza tym - w następstwie powyższego doszło do zakłócenia spokojnego
zamieszkiwania w nim przez niego; w związku z tym przeszedł załamanie nerwowe
i musiał podjąć terapię psychiatryczna,
D. Toczące się na tym tle postepowanie karne zakończone zostało
wydanym przez Sąd Rejonowy w G.w dacie (...) roku w sprawie o sygn. akt (...) wyroku
- utrzymanego w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) roku w sprawie
o sygn. akt (...) uznającym go winnym i skazującym go za przestępstwo z art. 191
k.k. popełnione na szkodę powoda. "
-W dacie (...) roku powód ostatecznie przekazał pozwanemu - w obawie
przed dalszym zamieszkiwaniem w nim - klucze do spornego lokalu mieszkalnego.
Dowód: okoliczności bezsporne, pismo z dnia 20 kwietnia 2017 roku (k. 17
akt), pismo z dnia 23 lutego 2017 roku (k. 18 akt), pismo z dnia 20 kwietnia 2017
roku (k. 19 akt), wezwanie do zapłaty (k. 20 akt), pismo z dnia 7 maja 2018 roku
(k 23 - 49 akt), protokoły (k. 73 - 77 akt), pismo z dnia 6 marca 2018 roku (k. 78
akt), pismo z dnia 28 grudnia 2017 roku (k. 79 akt.), pismo z dnia 21 maja 2018 roku
(k. 80), pismo z dnia 2 października 2017 r. (k. 82 — 83 akt), zeznania świadka
Hanny Wojciechowskiej (płyta z k. 177 akt), dokumentacja fotograficzna (k. 197-
, 199 akt), protokół zdawczo-odbiorczy (k. 200 akt), zeznania świadka M. M. (płyta
z k. 208 akt), zeznania świadka G.K. (płyta z k. 208 akt), zeznania świadka J.K. |
(płyta k. 208), przesłuchanie powoda (płyta z k. 226 akt), przesłuchanie pozwanej
(płyta z k. 226 akt), przesłuchanie pozwanego (płyta z k. 244 - 245 akt), dokumenty
zgromadzone w aktach postępowania SR w G.ze sprawy o sygn. akt (...)
Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie kserokopii dokumentów
prywatnych i urzędowych zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy, zeznań
świadków, zeznań stron oraz dokumentów zgromadzonych w aktach postępowania
7
--- STRONA 10 ---
8|Strona
karnego toczącego się przed Sądem Rejonowym w G. w sprawie o sygn. akt (...).
Wiarygodność kserokopii dokumentów nie budziła watpliwości - mimo, że
kserokopia nie jest dokumentem, a stanowi jedynie element twierdzenia strony
o istnieniu dokumentu o treści odpowiadającej kserokopii, to w niniejszej sprawie
żadna ze stron nie podniosła zarzutów kwestionujących ich istnienie.
1. O dokumentach urzędowych ustawodawca wypowiada się w normie z
art. 244 k.p.c. stanowiąc, że... sporządzone w przepisanej formie przez powołane
" do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, .
stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone..(par.1), co
odpowiednio stosuje się do..sporządzonych przez organizacje .zawodowe,
samorządowe, spółdzielcze i inne organy pozarządowe w zakresie zleconych im
przez ustawę spraw z dziedziny administracji publicznej...(par.2) - w niniejszej
sprawie były nimi odpisy ksiąg wieczystych i orzeczeń sądowych.
-Z kolei norma z art. 245 k.p.c. postanawia, że..dokument prywatny
stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała złożyła zawarte w nim
oświadczenie...- objęły one pozostałe zaliczone wyżej w poczet dowodów.
Warunki zaprzeczenia ich prawdziwości określone zostały odpowiednio w
' normach z art. 252 k.p.c.i zart. 253 k.p.c. - żadna ze stron przy udziale normy -
z art. 232 k.p.c. z tego nie skorzystała; brak też było potrzeby wszczynania
takiej inicjatywy z urzędu.
W roli świadków wystąpili w niniejszej sprawie: H.W., 6.K., J.K. oraz
M.M. - dokonanie oceny wiarygodności tego, co powiedzieli generalnie
doprowadziło do pozytywnego wniosku.
1. Świadek H.W. Jest pasierbicą powoda - i można by podejrzewać ją
o subiektywizm, skoro niewatpliwie jego pozycja w tym procesie jest jej bliższa
od pozycji pozwanych; dlatego też ocena ta nastapić musiała z dystansem i znaczną
8 -
--- STRONA 11 ---
9|Strona
dozą ostrożności. O uznaniu ich za odpowiadające prawdzie przesądził fakt ich
zgodności nie tylko z zeznaniami powoda, ale i wszystkimi pochodzącymi od
pozostałych świadków: także ustaleniami poczynionymi w trakcie w/cyf.
postepowania karnego.
" 2. Świadkowie G.K. i J.K, są osobami neutralnymi wobec stron; trudno,
więc, byłoby znaleźć motywację, dla której mieliby faworyzować w swoich
zeznaniach którąkolwiek z nich kosztem prawdy - pozytywny stosunek do nich
wsparł się na tych samych przesłankach j.w. w odniesieniu do świadka H.W.
3. Z kolei świadek M.M. - jest funkcjonariuszem Policji pełniącym
funkcję dzielnicowego m.in. w obszarze obejmującym w/opisaną nieruchomość. W
związku z tym podejmował on szereg interwencji dotyczących wspomnianych przez
powoda i powyższych świadków zachowań pozwanego; był bezpośrednim
obserwatorem jego akcji z oknami zamontowanymi w lokalu mieszkalnym przez
niego zajmowanym.
: Analiza i ocena - z tej perspektywy zeznań stron - stanowiła naturalną |
konsekwencję zaprezentowanej co do w/w świadków.
1. Zobrazowaniem tego było nabranie pełnego zaufania do twierdzeń
powoda - jako w pełni potwierdzonych ich relacjami oraz ustaleniami przywołanego
wyżej postępowania karnego; ale i w części zeznaniami pozwanego, który nie
kwestionował faktów demontażu skrzydeł okiennych, drzwi wejściowych w
omawianym lokalu mieszkalnym; odcięcia dopływu do niego bieżącej wody
zaopatrując je jedynie innymi motywami posłużenia się tymi metodami.
2. Wyjaśnienia pozwanej (k. 244 - 245 akt) uznać należało za
całkowicie niewiarygodne jako odosobnione i stojące w rażącej sprzeczności z
pozostałym, zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym, w tym
" także zeznaniami pozwanego (np. podawane przez nich przyczyny opisanego .
9
--- STRONA 12 ---
10 |Strona
wystawienia okien; zaprzeczanie temu, jakoby powód nie żądał podłączenia wody w
, spornym lokalu mieszkalnym, bowiem nie mieszka tam na stałe).
-Zeznania pozwanego (płyta k. 266 akt) z tej sprawy okazały się w :
przeważającej mierze niewiarygodne - wiarygodne były jedynie jego twierdzenia
w obszarze faktycznym tj. że wystawił on j.w. okna i wymienił j.w. zamki w drzwiach
wejściowych, bowiem powód zalegał z czynszem za zajmowany przez niego
w/opisany lokal mieszkalny. Pozostałe jego relacje, w tym co do zgody powoda na
odłączenie w nim wody czy też okresu, w którym nie było w nim okien jako odklejone
od pozytywnie zweryfikowanego materiału dowodowego tej sprawy należało
odrzucić.
Rozważania: Powództwo powoda skierowane przeciwko pozwanym okazało się
zasadne - tezę taką uznać należało za udowodnioną w świetle zgromadzonego w
. przebiegu tego postępowania i zanalizowanego materiału dowodowego:
przywołanych unormowań oraz zaprezentowanego niżej rozumowania.
A. Zgodnie z normą z art. 23 k.c. ..dobra osobiste człowieka, jak w
szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim,
wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość
naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną
prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach...ściśle
związanym z nia jest norma z art. 24 k.c., który w jego pkt. 1 stanowi, że..ten
czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać
zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne... Z jego treści, więc,
wynika w sposób jednoznaczny, że ochrona tych dóbr przysługuje jedynie przed
: działaniem bezprawnym - zrealizowanie się tej przesłanki jest, więc, konieczne .
dla jej udzielenia co do szkody o charakterze niemajątkowym i jest ona ujmowana
w prawie cywilnym szeroko. Otóż - za działanie bezprawne przyjmuje się każde,
które pozostaje w sprzeczności z normami prawnymi; z porządkiem prawnym:
z zasadami współżycia społecznego - jeżeli nie zachodzi żadna ze szczególnych
10
--- STRONA 13 ---
. 11 |Strona |
okoliczności usprawiedliwiających je, w tym działanie w ramach porządku
prawnego: w ramach wykonywania prawa podmiotowego: za zgodą pokrzywdzonego.
Norma ta, jednak, wprowadza domniemanie bezprawności naruszenia dobra
osobistego podlegające obaleniu przez wykazanie uprawnienia do określonego
działania - w konsekwencji ten, kto twierdzi, że naruszono jego dobro osobiste,
nie musi jej wykazywać.
B. Redakcja przywołanej normy wprost wskazuje na fo, że polskie
prawo nie przewiduje zamkniętego katalogu dóbr chronionych prawnie - niemniej,
aby dochodzić zadośćuczynienia za ich naruszenie nie jest wystarczające samo
. wskazanie zdarzenia, które je spowodowało, ale i wskazanie o jakie konkretnie
chodzi. Co do ich istoty i związanych z nimi praw osobistych dominujący jest w
teorii i w praktyce pogląd wskazujący, iż ....przy ocenie, czy doszło do naruszenia
dóbr osobistych decydujące znaczenie ma nie tyle subiektywne odczucie osoby
żądającej ochrony prawnej, ile to jaką reakcję wywołuje w społeczeństwie to
naruszenie. Podkreśla się przy tym, że przy ocenie, czy doszło do naruszenia dobra
osobistego, którego ochrony domaga się osoba zgłaszająca żądanie należy brać pod
uwagę całokształt okoliczności... (por. Komentarz do Kodeksu Cywilnego. Księga
pierwsza. Część Ogólna Stanisław Dmowski, Stanisław Rudnicki, uwagi do art. 23
k.c. Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007).
-W kontekście z powyższym - w okolicznościach niniejszej sprawy
' zaznaczenia wymagało, że zgodnie z normą z art. 11 k.p.c. ...ustalenia wydanego
w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia
przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym... Podzielić, jednak, przy tym
należało stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w jego postanowieniu z dnia 12
października 2017 roku w sprawie o sygn. akt IV CZ 62/17, zgodnie z którym „sam
wyrok w sprawie karnej nie jest środkiem dowodowym w procesie cywilnym. Nie
wiąże również sądu cywilnego w zakresie ustalonych w nim faktów na mocy art. 11
11
--- STRONA 14 ---
12|Strona
k.p.c. ...przepis ten odnosi się bowiem jedynie do wyroków skazujących, nie zaś do
wszelkiego rodzaju orzeczeń wydanych przez sądy karne... Co więcej - zasada w
nim zredagowana nie sprzeciwia się dokonaniu przez sąd cywilny własnych, nawet
mniej korzystnych ustaleń dla strony.... (por. także wyrok Sądu Apelacyjnego w
Katowicach z dnia 7 września 2017 roku o sygn. akt V ACa 855/16). A więc -
rozpoznając sprawę w przedmiocie ochrony dóbr osobistych należy w pierwszej
kolejności ustalić, czy do naruszenia dobra osobistego w ogóle doszło i dopiero,
: w przypadku pozytywnej na to odpowiedzi ustalić czy działanie pozwanego było | -
bezprawne (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2004 roku wydany w
sprawie o sygn. akt V CK 609/03, Legalis numer 81648; wyrok Sądu Najwyższego
z dnia 12 lipca 2002 roku wydany w sprawie o sygn. akt V CKN 1095/00, Legalis
numer 55991).
C. Lektura żądania powoda i jego uzasadnienia, stanowiącego centrum
tego postępowania, wprost wskazywała na jego skargi dotyczące nietykalności
mieszkania, prawa do prywatności oraz prawa do godziwych: warunków
mieszkaniowych. Jak wskazuje Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 marca 2009 roku
wydanym w sprawie o sygn. akt II CSK 513/08: ..podlegające ochronie na
podstawie art. 23 k.c. dobro osobiste w postaci nietykalności mieszkania zostaje
| naruszone w razie bezprawnego wtargnięcia osoby trzeciej w sferę określonego )
stanu psychicznego i emocjonalnego, jaki daje człowiekowi poczucie bezpiecznego
i niezakłóconego korzystania z własnego mieszkania, stanowiącego centrum
aktywności życiowej i zapewniającego prywatność każdej osoby..przylegając do
poglądu wyrażonego przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 25 maja
2018 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I ACa 116/18, że: ..przy ustalaniu treści
prawa nietykalności mieszkania powinno być ujęte zarówno prawo ochrony przed
bezprawnym wtargnięciem naruszyciela do wnętrza lokalu, jak również
zabezpieczenie określonego stanu psychicznego i emocjonalnego, jaki daje
każdemu człowiekowi poczucie bezpiecznego i niezakłóconego korzystania z
. p
--- STRONA 15 ---
13|Strona
własnego mieszkania, w którym koncentruje swoje istotne sprawy Życiowe i chroni
swoją prywatność. Innymi słowy, jako naruszenie nietykalności mieszkania należy
rozumieć, zarówno wdarcie się do cudzego mieszkania (domu), odmowę jego
opuszczenia wbrew żądaniu osoby uprawnionej, jak i utrudnianie takiej osobie
: określonego sposobu (niezakłóconego i spokojnego) korzystania z mieszkania... .
-Prawo do prywatności - natomiast - podlegające także ochronie
konstytucyjnej uregulowanej w normach z art. 47, art. 51 ust. 1, art. 76.
Konstytucji RP, mieści się w pojęciu prawa do bycia pozostawionym w spokoju (right
to be let alone) - (zob. P. Sobolewski (w:) K. Osajda (red.) Kodeks Cywilny.
Komentarz, wyd. 27, 2020, legalis online za; K. Motyka, Prawo do prywatności, s.
147). Jego granice obejmują zagadnienia związane ze sferą życia prywatnego,
sferą życia rodzinnego, sferą intymności - ochrona w tym zakresie, więc, odnosić
się musi m.in. do wypadków ujawniania faktów z życia osobistego i z życia
rodzinnego konkretnej osoby; nadużywania uzyskanych na te tematy informacji:
zbierania ich w drodze prywatnych wywiadów i ocen w celu ich publikacji lub
: rozgłaszania w inny sposób (zob. P. Sobolewski (w: ) K. Osajda (red.) Kodeks
Cywilny. Komentarz, wyd. 27, 2020, legalis online). Sąd Najwyższy z kolei w jego
wyroku z dnia 16 września 1999 roku wydanym w sprawie o sygn. akt II CKN
465/98 zredagował pogląd, że wskazanie stałych elementów tego terminu jest
niemożliwe - ocena sfery prywatności powinna być, bowiem, zróżnicowana oraz
indywidualizowana adekwatnie do konkretnych okoliczności z uwzględnieniem
aspektu podmiotowego, obejmującego ustalenie czy dana osoba jest osobą
publicznego zainteresowania czy też osoba, która nie korzysta z przywileju
anonimowości oraz aspektu przedmiotowego wyznaczanego przez rodzaj podanej
informacji, czego konsekwencją jest intensywność przyznanej ochrony prawnej.
D. 1. Przenosząc powyższe rozważania na naprowadzony wyżej stan
| faktyczny tej sprawy - ustalony na bazie analizy i oceny zgromadzonego w jej
przebiegu materiału dowodowego zbudować należało przekonanie o tym, iż
13
--- STRONA 16 ---
14 |Strona
w/opisane działania pozwanych polegające na pozbawieniu powoda dostępu do
. bieżącej wody i prądu; bezprawnym wtargnięciu do zajmowanego przez niego lokalu
mieszkalnego: demontażu znajdujących się w nim okien i jednego skrzydła drzwi
wejściowych oraz wymianie zamków w drugich drzwiach wejściowych (są podwójne)
spełniły te kryteria stanowiąc o naruszeniu jego osobistych dóbr przez niego
sprecyzowanych. Na obrzeżach tego nie mógł pozostać, wiążący na mocy normy z
art. 11 k.c., prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G.z dnia 19 listopada 2018
roku wydany w sprawie o sygn. akt (..), którym pozwany został skazany za
przestępstwo z art. 191 par. 1 k.k. polegające na tym.... Że w okresie od
początku 2016 roku do dnia 24 marca 2017 roku w G. w mieszkaniu na ul. (...)
zmuszał powoda do opuszczenia zajmowanego przez niego lokalu poprzez
pozbawienie go dostępu do bieżącej wody, a także wyjęcie skrzydeł dwóch okien
: tam zamontowanych; także w/cytowane jego wypowiedzi kierowane do niego w
treści pisma z dnia 5 grudnia 2012 roku; jak i zawarte w jego przesłuchaniach na
rozprawie w dniu 27 lutego 2013 roku przed Sądem Okręgowym w P. oraz na
rozprawie w dniu 7 sierpnia 2013 roku przed Sądem Apelacyjnym w P. Poza kwestią
pozostawało, że działania te konsultowane były przez niego z pozwana; następowały
w porozumieniu z nią bądź bezpośrednio na jej zlecenie, będącej właścicielką
kamienicy, w której znajduje się opisany lokal mieszkalny zajmowany przez
powoda.
2. Przypatrując się okolicznościom tych zachowań pozwanych wprost
dochodzi się do konkluzji, iż miały one charakter bezprawności. Próba obalenia tego
domniemania przez nich okazała się porażką, Ich fłumaczeniom, jakoby
" determinowane były one jego zaległościami z tytułu opłat czynszu za zajmowanie .
cyf. lokalu mieszkalnego przymiotu tego w żaden sposób nie można było przydać -
skoro w takiej sytuacji wynajmującemu, celem obrony jego praw, przysługuje wiele
zgodnych z prawem czynności, w tym takich, jak chociażby wystapienie z
powództwem o eksmisję; z powództwem o zapłatę. Nie bez znaczenia w relacji z
14
--- STRONA 17 ---
: 15 |Strona .
tym pozostawał fakt, że powód zaprzestał tych płatności dopiero po upływie około
roku, tj. od chwili, od której został przez nich pozbawiony dostępu do bieżącej
wody narażającej go na tego ujemne następstwa w wielu płaszczyznach. Refleksje
na tym fle były konieczne, bo - jak wskazano powyżej - ochrona dóbr.osobistych
przysługuje jedynie przed działaniem bezprawnym, przy czym zasadą wynikającą z
normy z art. 24 k.c. jest domniemanie bezprawności naruszyciela; co oznacza,
że to pozwany powinien wykazać, że zachodzą szczególne okoliczności wyłączające
bezprawność jego zachowania. Są nimi (wymieniane już w wyższej partii tego
uzasadnienia) działania w ramach porządku prawnego; wykonywanie prawa
. podmiotowego: zgoda pokrzywdzonego oraz działanie w obronie uzasadnionego
interesu - materiał dowodowy zebrany w tej sprawie nie dał pozytywnej odpowiedzi |
na, by którakolwiek z nich miała zastosowanie do podjętych przez pozwanych
rozpatrywanych w tym sporze.
3. Intencją instrumentów prawnych służących ochronie dóbr
osobistych jest m.in. usunięcie tego skutków. Proponowana w tym celu czynność
powinna być adekwatna do jego rodzaju, jego intensywności i jego zasięgu - tym
samym przewidziany w nich, po myśli normy z art. 24 par. 1 k.c., tekst przeprosin
(oświadczenie) powinien mieć odpowiednią formę i odpowiednią treść.
Zastosowanie tych kryteriów w aspekcie żądania powoda w tej
płaszczyźnie zgłoszonego m.in. w tym postepowaniu do analizy proponowanego
. przez niego zapisu jego przeprosin przez pozwanych doprowadziło do wyciagnięcia .
wniosku, iż im odpowiadają nie wykraczając poza tego standardy: nie stanowiąc w
stosunku do nich o przekroczeniu poziomu sposobu likwidacji tych skutków.
4. W obszarze przywołanych instrumentów - zgodnie z normą z art.
448 k.c. i stosowaną z niq normą z art. 445 par. 3 k.c. - sytuuje się uprawnienie
do....w razie naruszenia dobra osobistego..przyznania temu, którego zostało
naruszone odpowiednią sumę tytułem zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną
krzywdę lub na jego żądanie zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany
15
--- STRONA 18 ---
16 |Strona
przez niego cel społeczny, niezależnie od innych środków potrzebnych do usunięcia
skutków naruszenia...
-Jak wynika z redakcji przywołanego unormowania przesłanką
odpowiedzialności wspartej na nim jest naruszenie dobra osobistego pociagającego
w tego następstwie szkodę niemajątkową - krzywdę, której pojęcie właśnie tak się
definiuje. Kwalifikacjami decydującymi o rozmiarze jego rozstrzygnięcia są:
rodzaj naruszonego dobra, intensywność tego naruszenia; intensywność jego
| skutków dla poszkodowanego, a także zachowanie się naruszyciela (por. wyrok *
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 roku wydanego w sprawie o sygn. akt V
CKN 1421/00). Biorąc, więc, pod uwagę powyższe sugestie - i przekładając je na
rozpatrywane realia nie można było stracić z pola uwagi tego, że bezprawne
działania pozwanych pozbawiły powoda spokoju: komfortu w centrum jego
aktywności życiowej: miejsca, gdzie mógł się udać na odpoczynek po sprawowaniu
opieki nad jego niepełnosprawną małżonką; możliwości funkcjonowania w
standardowych warunkach (z dostępem do wody i do energii elektrycznej: przy
braku wystawionych okien i drzwi). Finalnie zmuszony został on do opuszczenia go
i to nie tylko z racji powyższego, ale i z racji obaw przed ewentualnymi dalszymi
, zachowaniami pozwanych mogącymi go ponownie dotknąć. Sytuacja ta nie pozostała
też obojętną i dla jego konstytucji psychicznej - długotrwały stres; milczenie
pozwanych wobec jego próśb o przywrócenie w zajmowanym przez niego lokalu
mieszkalnym dostępu do wody i do energii elektrycznej: jego bezsilność w tej
aktywności wprost doprowadziły go do oddania się pod opiekę psychiatryczną, Nie
można też było - w powiązaniu z tym - zapomnieć o tym, że jest on osobą niemłoda;
obciążoną opieką nad niepełnosprawną żona; regulującą swoje zobowiązania z
powyższego tytułu; zamieszkującą tam od urodzenia. Kwestie te przesądziły o
uznaniu zasadności żądania powoda w tym kształcie - akcentacji, jednak, wymagało,
iż zasądzone w oparciu o przywołane unormowanie zadośćuczynienie powinno być
stosowne, a zatem jego wysokość powinna uwzględniać wszystkie okoliczności
16 /
--- STRONA 19 ---
17 |Strona
danej sprawy. Biorąc je pod uwagę w niniejszej, przy wyważeniu zaprezentowanych
kryteriów - przyjęto, iż kwoty po 10,000, - zł dla niego od każdego z pozwanych
im odpowiada pełniąc rolę rekompensaty za doznane przez niego skutki ich działań
wobec niego.
' (punkt I i II wydanego w tej sprawie wyrok) .
E. Cofnięcia przez powoda powództwa w zakresie punktów 3 i 4 jego pozwu
z dnia 15 czerwca 2018 roku stanowiącego o wszczęciu przedmiotowego
postępowania spowodowało, że - kierując się normami z art. 355 par. 1 k.p.c.i
art. 203 par. 1 k.p.c. umorzono je w tym zakresie.
(punkt III wydanego w tej sprawie wyroku)
Koszty niniejszego postępowania: Orzekając o wysokości przyznanego stronom
zwrotu kosztów danego procesu bierze się pod uwagę celowość oraz niezbędność
ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy: przy ustalaniu wysokości kosztów
dotyczących strony reprezentowanej przez pełnomocnika będącego adwokatem,
radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym bierze się pod uwagę niezbędny nakład
: ich pracy oraz czynności podjęte przez niego w danej sprawie; w tym czynności |:
podjęte w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu,
a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej
wyjaśnienia i rozstrzygnięcia (norma z art. 109 par. 2 k.p.c.).W przedmiotowej
sprawie objęły one opłatę sądową (1.600 - zł), koszt procesowego zastępstwa
stron (4.320, - zł) - prawnym wsparciem rozstrzygnięcia o nich były normy z art.
108 par. 1 k.p.c.; art. 98 par. 1 i par. 3 k.p.c., ustawy z dnia 28 lipca 2003
roku o kosztach sądowych w sprawach cywilnych; norm z par. 2 pkt 5, par. 8 ust.
1 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku
w sprawie opłat za czynności adwokackie. Mając na uwadze dwie zasady w postaci
wyniku sporu oraz zasady niezbędności i celowości kosztów - obciążono nimi
| pozwanych. :
17
--- STRONA 20 ---
18] Strona
(punkt Iv wydanego w tej sprawie wyroku)
" /-/ Zofia Lehmann .
18
Słowa kluczowe
#orzeczenie#Postanowienie#Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 25 maja#XII C 1088/18 W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ P.#art. 191 par.#art. 191 k.k.#art. 244 k.p.c.#art. 245 k.p.c.#art. 252 k.p.c.i#art. 232 k.p.c.#art. 23 k.c.#art. 24 k.c.#art. 11 k.p.c.#art. 51 ust.#art. 11 k.c.#art. 24 par.#art. 448 k.c.#art. 445 par.#art. 355 par.#art. 203 par.#art. 109 par.#art. 108 par.#art. 98 par.