Postanowienie VIII Ka 428/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Biał

--- STRONA 1 --- Sygn. akt VIII Ka 428/10 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2010 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku VIII Wydział Karny Odwoławczy w składzie: Przewodniczący: SSO Marzanna Chojnowska Sędziowie: SO Krzysztof Kamiński – spr. SO Izabela Komarzewska Protokolant: Agnieszka Malewska w obecności prokuratora Wiesława Szlońskiego, po rozpoznaniu w dniu 23.09.2010 r. sprawy R.Z oskarżonego o czyny z art. 231§1 k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k. oraz art. 231§2 k.k. na skutek apelacji prokuratora od wyroku Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 25 marca 2010 r. (sygn. akt XV K 1881/08): I. Wyrok w zaskarżonej części zmienia w ten sposób, że czyn opisany w pkt III części wstępnej wyroku kwalifikuje z art. 231§2 k.k. w zw. z art. 4§1 k.k. II. W pozostałym zaskarżonym zakresie wyrok utrzymuje w mocy. III. Kosztami procesu za postępowanie odwoławcze obciąża Skarb Państwa. I __ \\_ /„IV ş /߬_“ł9ý`N_`Mê9` ‹_‹`„,AĘl›my_“____y 'U F ą \%\,„L › \V___ ,ll \\\\__//ý --- STRONA 2 --- U Z A S A D N I E N I E R.Z. został oskarżony o to, że: I. w okresie od 23 grudnia 1997 r. do marca 2005 r. w B., będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej Aresztu Śledczego w B., pełniącym obowiązki wychowawcy na Oddziale …. tego aresztu, umyślnie przekroczył swoje obowiązki służbowe w ten sposób, że nie będąc uprawnionym wszedł w nieustalony sposób w posiadanie pisma z dnia ….. sporządzonego przez Komendanta Rejonowego Policji w B. i skierowanego do Naczelnika Aresztu Śledczego w B., a następnie ukrył je przed Naczelnikiem Aresztu Śledczego, czym utrudniał prowadzone postępowanie karne przez Prokuraturę Rejonową w B. i działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231§l k.k. w zb. z art. 276 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.; II. w okresie od 24 grudnia 1996 r. do marca 2005 r., będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej Aresztu Śledczego w B., pełniącym obowiązki wychowawcy na Oddziale…. tego aresztu, umyślnie przekroczył swoje obowiązki służbowe i naruszył przepisy prawa dotyczące wykonywania tymczasowego aresztowania w ten sposób, że przyjął list od osadzonego w tym areszcie J. N. w sprawie 3 Ds. 2480/96 prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w B., skierowany do E. N., celem jego przekazania poza cenzurą, czym utrudniał prowadzenie postępowania karnego 3 Ds. 2480/96 i działał na szkodę interesu publicznego, tj. o czyn z art. 231§l k.k. w zb. z art. 239§l k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.; III. w okresie od 20 października 1998 r. do 29 stycznia 1999 r. będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej Aresztu Śledczego w B., pełniącym obowiązki wychowawcy na Oddziale … tego aresztu, umyślnie przekroczył swoje obowiązki służbowe i naruszył przepisy prawa dotyczące wykonywania tymczasowego aresztowania w ten sposób, że ukrył i nie przedstawił naczelnikowi Aresztu Śledczego w B. wniosku o wymierzenie kary 2 2 --- STRONA 3 --- dyscyplinarnej o numerze…., sporządzonego w dniu 17 października 1998 r., wobec osadzonego W. W. i przywłaszczył sobie pieniądze w kwocie 20 złotych ujawnione u tego osadzonego, czym działał na szkodę interesu publicznego i prywatnego, tj. o czyn z art. 231§2 k.k. Sąd Rejonowy w Białymstoku wyrokiem z dnia 25 marca 2010 r. (sygn. akt XV K 1881/08): - uznał oskarżonego R. Z. za winnego popełnienia czynu opisanego w pkt. III i za to na mocy art. 231§2 k.k. skazał go, a na mocy art. 231§2 k.k. w zw. z art. 33§2 k.k. wymierzył mu karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności oraz grzywnę w wysokości 162 (stu sześćdziesięciu dwóch) stawek dziennych przyjmując wysokość jednej stawki za równoważna kwocie 10 ( dziesięć) złotych; - na mocy art. 69§1 i 2 k.k., art. 70§1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił oskarżonemu na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata; - na mocy art. 63§1 k.k. na poczet orzeczonej kary grzywny zaliczył oskarżonemu okres rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie od dnia 17 stycznia 2006 r do dnia 7 kwietnia 2006 r przyjmując jeden dzień pozbawienia wolności za równoważny dwóm dziennym stawkom grzywny; - ustalając, że czyn oskarżonego R. Z. opisany w pkt. II polegał na tym, że w nieustalonej dacie w okresie od 24 października 1996 do 23 grudnia 1996 r, będąc funkcjonariuszem Służby Więziennej Aresztu Śledczego w B., pełniącym obowiązki wychowawcy na Oddziale … tego aresztu, umyślnie przekroczył swoje obowiązki służbowe i naruszył przepisy prawa dotyczące wykonywania tymczasowego aresztowania w ten sposób, że przyjął list od osadzonego w tym areszcie J. N. w sprawie 3 Ds. 2480/96 prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w B., skierowany do E. N., celem jego przekazania poza cenzurą, czym działał na szkodę interesu publicznego, i czyn ten stanowi występek z art. 3 3 --- STRONA 4 --- 231§1 k.k. na mocy art. 17§1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101§1 pkt 4 k.k. i art. 102 k.k. postępowanie umorzył; - uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu opisanego w pkt. I; - zwolnił oskarżonego od kosztów procesu w części skazującej, w części uniewinniającej i umarzającej kosztami procesu obciążył Skarb Państwa. Powyższy wyrok na podstawie art. 425§1 i 2 k.p.k. oraz art. 444 k.p.k. zaskarżył prokurator w zakresie rozstrzygnięcia w punkcie I co do kary oraz w punkcie V co do winy na niekorzyść oskarżonego. Na podstawie art. 427§2 k.p.k. i art. 438 pkt 1 i 3 k.p.k. wyrokowi temu zarzucił: 1. obrazę przepisów prawa materialnego tj.; - art. 45§l k.k. poprzez pominięcie jego obligatoryjnego zastosowania w zakresie orzeczenia o karze za czyn z art.231§2 k.k..; - błędnym przyjęciu, że pismo Komendanta Rejonowego Policji w B.z dnia 19 lutego 1997 roku ……., skierowane do Naczelnika Aresztu Śledczego w B., nie może być uznane za dokument w rozumieniu art. 115§14 k.k.; - błędnym przyjęciu, że R.Z., nie miał prawa wyłącznie rozporządzać w/w pismem, podczas gdy nie miał on w ogóle prawa nim rozporządzać; - błędnym przyjęciu, że zachowanie oskarżonego polegające na zaborze i ukrywaniu w/w pisma nie narusza interesu publicznego; podczas gdy właściwa ocena tego pisma i zachowania oskarżonego prowadzi do odmiennych wniosków. Na podstawie art. 437§1 i 2 k.p.k. apelujący wniósł o: - uchylenie powyższego wyroku w zaskarżonej jego części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w B., a wypadku uwzględnienia apelacji tylko w części dotyczącej kary; - zmianę zaskarżonego wyroku w jego pkt. I, poprzez jego uzupełnienie i orzeczenie na podstawie art. 45§l k.k. środka karnego w postaci przepadku uzyskanej korzyści majątkowej w kwocie 20 złotych na rzecz Skarbu Państwa. 4 4 --- STRONA 5 --- Sąd Okręgowy zważył, co następuje. Apelacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, a jedynym je skutkiem ( nota bene nie zamierzonym przez apelującego) jest zmiana kwalifikacji prawnej czynu, o którym w pkt III części wstępnej wyroku. Odnosząc się na wstępie do zarzutu obrazy prawa materialnego, który – zdaniem rzecznika oskarżenia – miał polegać na nie orzeczeniu wbrew dyspozycji art. 45§1 k.k. obligatoryjnego środka karnego w postaci przepadku uzyskanej przez oskarżonego z tytułu popełniania czynu z art. 231§1 k.k. korzyści majątkowej w kwocie 20-zł., stwierdzić należy, że jest on całkowicie chybiony. Apelujący zdaje się nie dostrzegać tego, że czyn z art. 231§2 k.k. popełniony został w okresie od 20 października 1998 r. do 29 stycznia 1999 r. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 45 k.k. (na marginesie, nie miał on paragrafów) przepadek osiągniętych korzyści majątkowych pochodzących z popełnienia przestępstwa mógł być orzeczony wyłącznie wobec sprawców, o których mowa w art. 65 k.k. W ówczesnym brzmieniu art. 65 k.k. były to osoby, które z popełnienia przestępstwa uczynili sobie stałe źródło dochodu, popełniali przestępstwa działając w zorganizowanej grupie przestępczej albo związku mającym na celu popełnienie przestępstwa. R. Z. z całą pewnością nie należał do żadnej z tych kategorii. Zgodnie z treścią art. 4§1 k.k., jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy zastosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza (łagodniejsza) dla sprawcy. Jest oczywiste, że ustawa obowiązująca w czasie popełnienia przez oskarżonego przedmiotowego przestępstwa była dla niego względniejsza, albowiem – o czym wyżej – w nie przewidywała możliwości zastosowania omawianego środka karnego wobec R. Z.. 5 5 --- STRONA 6 --- Dlatego należało zmienić kwalifikację prawną czynu z art. 231§2 k.k. (czego nota bene nie uczynił Sąd I instancji) na obowiązującą w czasie jego popełnienia, przez ujęcie w niej art. 4§1 k.k. Za bezzasadny uznać należy także zarzut błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w zakresie czynu, o którym mowa w pkt I części wstępnej wyroku. Po pierwsze, Sąd Okręgowy w pełni akceptuje stanowisko Sądu I instancji, iż ukryte przez oskarżonego R. Z. pismo z dnia 19 grudnia 1997 r. ….. sporządzone przez Komendanta Rejonowego Policji w B., skierowane do Naczelnika Aresztu Śledczego w B. nie jest dokumentem w rozumieniu art. 115§14 k.k. Jak słusznie wskazał Sąd Rejonowy, odwołując się przy tym do orzecznictwa sądowego oraz poglądów doktryny, dokumentem w rozumieniu tego przepisu jest każdy przedmiot, z którym związane jest określone prawo ( np. paszport, legitymacja służbowa, weksel ), albo którego treść stanowi dowód prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mającej znaczenie prawne ( np. postanowienie sądu stwierdzające nabycie spadku, podpisany egzemplarz umowy cywilnoprawnej, zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, przyjęcie zapłaty za wykonaną usługę ). Prośba o udzielenie informacji, czy tymczasowo aresztowany A. D. odwołał się do rozkazu personalnego zwalniającego go ze służby w policji nie spełnia tych kryteriów. Apelujący, jako jedyny merytoryczny argument mający potwierdzić jego racje, wskazał wyrok Sądu Najwyższego z dnia Sądu Najwyższego z dnia 20 kwietnia 2005 r. ( III KK 206/04, Lex nr 151674 ). Zdaniem rzecznika oskarżenia ma z niego wynikać, iż korespondencja między instytucjami państwowymi jest dokumentem w rozumieniu art. 115§14 k.k., niezależnie od jej treści. Prokurator – jak się wydaje – niezbyt uważnie zapoznał się z uzasadnieniem w/w wyroku, albowiem o ile Sąd Najwyższy faktycznie stwierdził, że dokumentami w rozumieniu art. 115§14 k.k. są przede wszystkim 6 6 --- STRONA 7 --- dokumenty urzędowe, o tyle z całą mocą podkreślał, iż muszą one spełniać kryteria, o których mowa w w/w przepisie. Na marginesie, pogląd przeciwny byłby ewidentnie sprzeczny z dyspozycją art. 115§14 k.k. Po drugie, Sąd Okręgowy w pełni akceptuje pogląd Sądu I instancji, nota bene również mający oparcie w orzecznictwie sądowym, iż w zachowaniu oskarżonego, z całą pewnością naruszającym jego obowiązki służbowe, brak jest niezbędnego znamienia czynu z art. 231§1 k.k., tj. „działania na szkodę interesu publicznego lub prywatnego”. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym, cytowanym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, samo przekroczenie przez funkcjonariusza publicznego swoich obowiązków lub niedopełnienie ciążących na nim obowiązków nie stanowi przestępstwa z art. 231§1 k.k. Dla bytu tego przestępstwa konieczne jest działanie na szkodę interesu publicznego lub prywatnego. Jak słusznie wywiódł Sąd I instancji, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że „działanie” takie miało miejsce. Wprost przeciwnie, jak wynika z treści pisma Komendanta Miejskiego Policji w B. z dnia 28 lutego 2006 r. (k. 257), brak odpowiedzi na pismo z dnia 19 grudnia 1997 r. nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcie kwestii zwolnienia ze służby A. D.. Końcowo stwierdzić należy, że w zakresie oceny omawianego czynu nie ma znaczenia, czy R. Z. „nie miał prawa wyłącznie rozporządzać w/w pismem”, czy też „nie miał on w ogóle prawa nim rozporządzać” Nie stwierdzając z urzędu innych uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść wyroku w zaskarżonej części, orzeczono jak w pkt II sentencji niniejszego wyroku. O kosztach procesu za postępowanie odwoławcze orzeczono na mocy art. 636§1 k.k. (apelacja uznana została za bezzasadną, a zmiana zaskarżonego wyroku miała charakter korzystny dla oskarżonego). 7 7