Wyrok VIII Ca 329/17

--- STRONA 1 --- k DAGA 5 TN | _— LSTALEWIE NATŻOSUI Sygn. akt VIII Ca 329/17 = WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Toruniu VIII Wydział Cywilny Odwoławczy | w składzie: ) Przewodniczący: SSO Rafał Krawczyk (spr.) Sędziowie: SSO Katarzyna Borowy SSO Jadwiga Siedlaczek Protokolant: st. sekr. sąd. Natalia Wilk po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. w Toruniu na rozprawie sprawy z powództwa A. P. przeciwko SP-... w T. o zapłatę na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Toruniu z dnia.22 marca 2017 r. sygn. akt IC 1316/16 . 1) zmienia zaskarżony wyrok w punkcie IV (czwartym) sentencji w ten sposób, że zasądza od powoda A. P. na rzecz pozwanego SP — .... w T. kwotę 2160 zł (dwa tysiące sto sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu; --- STRONA 2 --- 2) oddala apelację w pozostałej części; 3) znosi wzajemnie między stronami koszty procesu za instancję odwoławczą; 4) przyznaje od Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego w T. na rzecz radcy prawnego M. Ł. kwotę 120 zł (sto dwadzieścia złotych) plus 23 % VAT tytułem zwrotu kosztów procesu za instancję odwoławczą. /SSO Katarzyna Borowy/ /SSO Rafał Krawczyk/ /SSO Jadwiga Siedlaczek/ Sygn. akt. VIII Ca 329/17 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Toruniu z 22 marca 2017 r. zasądzono od pozwanego SO -... w T. na rzecz powoda A. P. kwotę 429 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 25 stycznia 2017r. do dnia zapłaty oraz umorzono postępowanie co do kwoty 8.000 zł, a w pozostałej części powództwo oddalono. Jednocześnie Sąd Rejonowy nie obciążył powoda kosztami procesu poniesionymi przez pozwanego i przyznał r.pr. M. Ł. ze Skarbu Państwa — Sądu Rejonowego w T. kwotę 442,80 tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu. Powyższy wyrok zapadł na podstawie następujących ustaleń faktycznych i prawnych: Powód A. P. wniósł o zasądzenie od SP - ... w T. kwoty 450 zł tytułem zwrotu wartości uszkodzonego telewizora oraz kwoty 8.000 zł tytułem zadośćuczynienia oraz o zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. W piśmie z dnia 27 grudnia 2016r. pełnomocnik powoda podtrzymał roszczenie w zakresie zapłaty kwoty 439 zł tytułem odszkodowania za zniszczony telewizor. Na rozprawie w dniu 13 marca 2017 r. powód cofnął pozew co do zapłaty zadośćuczynienia w kwocie 8.000 zł. A. P. odbywa karę pozbawienia wolności w ... w T.. Rodzina i znajomi A. P. złożyli się, aby kupić dla niego telewizor marki Sensor SLE za kwotę 429,00 zł. (10 zł koszt przesyłki). Telewizor został zamówiony przez siostrę P. O.. W dniu 14 maja 2016 r. sprzęt został dostarczony do mieszkania P. O.. Telewizor był opakowany w karton zawinięty w taśmę. Nie był uszkodzony. P. O. zawiózł telewizór do swojego ojca — R. O.. W kartonie telewizor był otoczony styropianem. Sprzęt był zamknięty taśmą. R. O. otworzył karton, --- STRONA 3 --- A telewizor, ale nie podłączył go to anteny. Podłączył tylko telewizor do sieci, aby sprawdzić, czy telewizor działa. Telewizor działał. Telewizor był przechowywany i przewożony w pozycji pionowej. Nie został uderzony, nie przewrócił się. 'W dniu 3 czerwca 2016 r. R. O. wraz ze swoją małżonką zawiózł telewizor do ... w T.. Sprzęt został wyciągnięty z kartonu przez funkcjonariuszy Służby A. P. został powiadomiony o dostarczeniu telewizora do A, ale nie widział wówczas telewizora. Pracownik magazynu ... w T. — S. F. owinął telewizor w piankę i położył go na półce. Nie sprawdził czy telewizor działa. Sprzęt musiał być przechowywany w pozycji leżącej, ponieważ nie było jednej części: stópki. Telewizor musiał zostać sprawdzony przez informatyków w celu ustalenia, czy nie znajdują się w nim niedozwolone przedmioty. Sprawdzenie polega na otwarciu obudowy telewizora. Sprzęt należący do A. P. było bardzo trudno otworzyć. Informatyk wykonujący te czynności — K. J, przy otwieraniu telewizora spowodował powstanie rysy na jego obudowie, odłupany został fragment plastiku, który wpadł do środka obudowy. 'W trakcie przechowywania telewizora w magazynie ... w T. doszło do mechanicznego uszkodzenia matrycy, co ujawniło się po włączeniu sprzętu w dniu 15 czerwca 2016 r., gdy A.P. chciał go odebrać. Dyrektor... w T., po przeprowadzeniu wewnętrznego postępowania wyjaśniającego, nie uznał roszczenia A.P.. Decyzję jego podtrzymał Dyrektor... w B.. Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd Rejonowy uznał, że ... w T. jest odpowiedzialny za mechaniczne uszkodzenie odbiomika telewizora. Strona pozwana wprawdzie powoływała się na treść oświadczenia zatytułowanego „prośba”, w której powód wskazał, że nie będzie rościł do administracji ... w T. żadnych roszcze w przypadku, ale w ocenie Sądu nie ulegało wątpliwości, że podpisanie tego oświadczenia miało charakter przymusowy. Podstawą odpowiedzialności ... w T. jest art. 417 $ 1 k.c. ... jest statio fisci SP był legitymowany biemie do. występowania w niniejszym procesie jako strona pozwana. Przesłanką powstania odpowiedzialności na zasadzie art. 417 $ 1 kc. jest niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd Rejonowy wskazał, że strona pozwana ponosi odpowiedzialność na zasadzie art. 415 k.c., który stanowi, że kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej - naprawienia. W ocenie Sądu I instancji zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwolił na jednoznaczne ustalenie, że do mechanicznego uszkodzenia odbiomika telewizyjnego należącego do powoda doszło w czasie, gdy znajdował się on w magazynie w ... w T.. Telewizor był nowy, oryginalnie zapakowany, sprawny w chwili przekazania do Aresztu --- STRONA 4 --- (pozwany nie wykazał, że w chwili przyjęcia sprzętu do ... telewizor był ON podłączył sprzętu w chwili jego przyjęcia), prze przyjęciem do ... był przechowywany w pozycji pionowej, w tej samej pozycji został przewieziony do .... W chwili dostarczenia do pozwanego nie nosił śladów żadnego mechanicznego uszkodzenia (nie było śladów przewrócenia, uderzenia, otarcia). Po podłączeniu do sieci w domu R. O. działał. 'W ocenie Sądu Rejonowy pozwany w chwili dostarczenia telewizora winien podłączyć go do sieci i sprawdzić, czy sprzęt jest sprawny. Pracownicy pozwanego nie zrobili tego. Powód wykazał więc, że w chwili dostarczenia telewizora do ... w T. w dniu 3 czerwca 2016r. sprzęt nie był uszkodzony. Ostatecznie powód dochodził zapłaty kwoty 439 zł tytułem odszkodowania za zniszczony telewizor. Z faktury na k. 46 akt wynikało, że telewizor kosztował 429 zł, 10 zł to koszt przesyłki. Powód trzymał w prezencie telewizor za kwotę 429 zł, nie wykazał, że pokrył koszt przesyłki na kwotę 10 zł. 'W punkcie II wyroku Sąd Rejonowy umorzył postępowanie co do kwoty 8.000 zł, bowiem na rozprawie w dniu 13 marca 2017 r. pełnomocnik powoda, za zgodę pozwanego, cofnął pozew. W ocenie Sądu cofnięcie pozwu co .do żądania zadośćuczynienia było dopuszczalne, zgodne z prawem, zasadami współżycia społecznego i nie zmierzało do obejścia prawa. Wobec tego w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. Sąd I instancji nie obciążył natomiast powoda kosztami na mocy art. 102 k.p.c. w zakresie cofniętego powództwa oraz co do części niezasadnego roszczenia. Powód jako osoba pozbawiona wolności nie dysponuje środkami finansowymi na pokrycie tych kosztów, nadto jeszcze przed doręczeniem odpisu pozwu stronie pozwanej pełnomocnik powoda w piśmie procesowym doprecyzował wartość przedmiotu sporu określając ją na kwotę 439 zł i podtrzymywał roszczenie jedynie w części dotyczącej zapłaty odszkodowania. Apelację od powyższego wyroku wniósł pozwany, który podniósł następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 361 kc i 415 ke w zw. z art. 417 kc poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, co skutkowało uznaniem odpowiedzialności odszkodowawczej pozwanego, 2. błąd w ustaleniach faktycznych, który miał negatywny wpływ na wynik postępowania, co skutkowało uznaniem odpowiedzialności pozwanego za zniszczenie telewizora powoda oraz uznaniem, że telewizor ma wartość 429,00 zł 3. naruszenie art. 98 kpc poprzez jego niezastosowanie i naruszenie art. 102 kpc poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż w sprawie zachodzi szczególny przypadek z uwagi na stan materialny powoda, pozbawienie go wolności. --- STRONA 5 --- p Mając na uwadze powyższe zarzuty pozwany wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości oraz zmianę rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania. 'W odpowiedzi na apelację pełnomocnik wniósł o oddalenie apelacji i zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego udzielonego powodowi z urzędu według norm przepisanych. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja jako zasadna podlegała uwzględnieniu tylko w przedmiocie kosztów postępowania. W pozostałym zakresie zarzuty pozwanego nie mogły skutkować zmianą zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości. Ustalenia faktycznie Sądu I instancji są co do istoty trafne, znajdują odzwierciedlenie w przeprowadzonych dowodach, w związku z czym Sąd Okręgowy uznaje je za własne i czyni je podstawą niniejszego rozstrzygnięcia. . 'W ocenie strony skarżącej naruszenie art. 233 $ 1 kpc przez Sąd Rejonowy miało polegać na przyjęciu wiarygodności zezna P. O. i R. O., co skutkowało ustaleniem przez Sąd Rejonowy, że do uszkodzenia telewizora doszło w .... W uzasadnieniu apelacji strona skarżąca przedstawił szczegółowy wywód, który miał podważyć wiarygodność tych świadków m. in. poprzez zwrócenie uwagi na sprzeczności pojawiające się w ich zeznaniach. 'W niniejszej sprawie wskazane przez skarżącego sprzeczności w zeznaniach świadków P.O. iR. O. były przez Sąd Rejonowy wzięte pod'uwagę przy ocenie ich wiarygodności. Sąd Rejonowy wprost odniósł się do tych okoliczności, na które zwracał uwagę pozwany w apelacji i uzasadnił, dlaczego pomimo tych sprzeczności, dowód zezna tych świadków należało uznać za wiarygodny. Zgodnie z art. 233 $1 kpc sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Z tego przepisu wynika zatem, że sąd obowiązany jest wyprowadzać z materiału dowodowego wnioski logicznie poprawne, które znajdują jednocześnie pokrycie w tym materiale dowodowym. Jeżeli sąd wyprowadza z określonego materiału dowodowego wnioski logicznie poprawne i zgodne z doświadczeniem życiowym, to ocena ta musi być uznana za prawidłową, nawet . gdyby z tego materiału w równym stopniu można byłoby wysnuć wnioski odmienne. Skuteczny zarzut apelacji nie może więc polegać na przedstawianiu przez skarżącego własnej wersji zdarze . Apelujący musi podważyć prawidłowość dokonanej przez sąd oceny dowodów, wykazując, że jest ona wadliwa lub błędna. --- STRONA 6 --- 'W ocenie Sądu Okręgowego twierdzenia pozwanego zawarte w uzasadnieniu N stanowiły jedynie polemikę z rozważaniami Sądu Rejonowego nie spełniając wskazanych wyżej kryteriów. Skarżący zwracając uwagę na sprzeczności nie przedstawił okoliczności, które zadecydowałyby o wadliwości oceny dowodów dokonanej przez sąd I instancji. Ocena ta bowiem miała charakter kompleksowy, tj. uwzględniała całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie, a Sąd Rejonowy nie pominął w swoich rozważaniach żadnego istotnego dowodu. Zwrócenie uwagi wyłącznie na sprzeczności pojawiającej się w zeznaniach świadków było niewystarczające, ponieważ sąd uwzględnił te sprzeczności przy ocenie wiarygodności tych dowodów. Skarżący, aby skutecznie podnieść zarzut naruszenia art. 233 $ 1 kpc, musiałby wykazać, że wyjaśnienie tych sprzeczności przez sąd I instancji było nielogiczne, wybiórcze i sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił również wartość telewizora i opał się w tym zakresie na fakturze VAT, która dokumentowała zakup telewizora na kwotę 429 zł. Zapłacona cena odpowiadała rzeczywistej wartości telewizora z chwili wyrządzenia szkody. Między zakupem telewizora a jego uszkodzeniem minął miesiąc. Okres ten w realiach dzisiejszej gospodarki rynkowej nie jest w stanie w sposób znaczący wpłynąć na wartość telewizora w chwili wyrządzenia szkody. Trudno bowiem byłoby uznać, że telewizor ten już po miesiącu uległ amortyzacji, co uzasadniałoby przyjęcie jego wartości na poziomie 300 zł, czego domagał się ewentualnie pozwany, szczególnie że przez ten czas telewizor nie był użytkowany. Twierdzenia, że wartość telewizora należało ustalić w oparciu o protokół przyjęcia telewizora, w którym funkcjonariusz SW wpisał kwotę 300 zł, było całkowicie niezasadne. Zazwyczaj w tego rodzaju protokołach cena wpisywana jest w sposób orientacyjny, szacunkowy i może odbiegać od wartości rynkowej. Powód wyjaśnił, że po prostu nie znał ceny telewizora, ponieważ nie dysponował paragonem. Z kolei fakt, że pracował wcześniej przy produkcji telewizorów, nie mógł mieć decydującego znaczenia w tym zakresie. Należy jednocześnie przypomnieć, że to pozwany powinien był udowodnić, iż cena telewizora odbiegała od jego rzeczywistej rynkowej wartości. W tym zakresie pozwany nie żądał jednak przeprowadzenia dowodu. Uznanie powyższych zarzutów za niezasadne prowadzi do wniosku, że Sąd Rejonowy w sposób prawidłowy zastosował także przepisy prawa materialnego, tj. art. 415 w zw. z art. 417 kc. Prawna ocena roszczenia powoda w sposób jednoznaczny wskazuje, że powództwo zasługiwało na uwzględnienie. Rozważania prawne w tym zakresie, które zostały --- STRONA 7 --- O w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Sąd Odwoławczy podziela w pełni i czyni je swoim bez potrzeby ich ponownego przytaczania. Mając na uwadze powyższe apelacja co do roszczenia głównego była niezasadna, co skutkowało jej oddaleniem na podstawie art. 385 $ 1 kpc. 'W ocenie Sądu Okręgowego zmianie powinno jednak podlegać rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, albowiem zastosowanie w tym przypadku art. 102 kpc - jako zasady od wyjątku- było nieprawidłowe. Wyznacznikiem zastosowania art. 102 k.p.c. jest występowanie w sprawie szczególnie: uzasadnionego wypadku, który nie jest utożsamiany wyłącznie z sytuacją majątkową i życiową strony. Przepis ten nie wyróżnia kategorii osób pozbawionych wolności, mimo niewątpliwie towarzyszących im ograniczeń w możliwości zarobkowania. Okoliczności związane z odbywaniem kary pozbawienia wolności, jak i brakiem możliwości podjęcia zatrudnienia w jednostce penitencjarnej, nie mogą uzasadniać wyjątkowego potraktowania powoda i nieobciążenia go kosztami procesu. Nie bez znaczenia był również fakt, że zrzeczenie się roszczenia przez powoda miało miejsce na ostatnim etapie postępowania, o czym niżej. Powód domagał się pierwotnie odszkodowania w wysokości 450 zł za zniszczenie telewizora oraz zadośćuczynienia w kwocie 8.000 zł. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu dla powoda miało miejsce w dniu 21 października 2016 r., ale cofnięcie powództwa w zakresie 8.000 zł nastąpiło dopiero 13 marca 2017 r., tj. na koniec rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku. W odpowiedzi na pozew pozwany w sposób wyraźny zakwestionował możliwość dochodzenia zadośćuczynienia w niniejszym postępowaniu. Zgodnie z art. 203 $ 2 k.p.c. skutkiem cofnięcia pozwu jest to, że na żądanie pozwanego powód zwraca mu koszty procesu. Cofnięcie pozwu skutkuje co do zasady, że powód uznawany jest za przegrywającego sprawę, a to skutkuje koniecznością zasądzenia kosztów postępowania. Jak wielokrotnie wskazywał to w swym orzecznictwie Sąd Okręgowy instytucja zasądzania na rzecz strony wygrywającej kosztów procesu ma nie tylko charakter fiskalny. Groźba konieczności pokrycia kosztów procesu przeciwnika ma motywować osoby inicjujące postepowanie. sądowe, po pierwsze do rozważnego formułowania roszczeń, po drugie do - właściwego określania wartości przedmiotu sporu. Zgłaszający roszczenie, które nie ma jakiegokolwiek oparcia w faktach, ani przepisach prawa ma liczyć się z tym, że zapłaci w przypadku przegranej przeciwnikowi ” koszty . procesu. Całkowite zwalnianie z odpowiedzialności za tego typu brak rozwagi przy pomocy instytucji z art.102 kpc nie powinno mieć miejsca, albo może być uzasadnione wyjątkowymi okolicznościami. W tej --- STRONA 8 --- Y m = sprawie z pewnością takie okoliczności nie zachodziły. Powód świadomie samodzielnie (jeszcze przed wyznaczeniem mu pełnomocnika) sformułował roszczenie o zadośćuczynienie. Nadto mimo sprecyzowania roszczenia przez pełnomocnika na kwotę niższą (co do której słusznie wg pełnomocnika roszczenie było zasadne), aż do rozprawy pozew w części dotyczącej zapłaty 8000 nie został cofnięty, chociaż powód mógł to zrobić samodzielnie (up. w piśmie procesowym). Oznacza to że praktycznie do ostatniej chwili przed zamknięciem rozprawy podtrzymywał to żądanie. Nie ma jakichkolwiek podstaw aby w tej sytuacji, w której samo żądanie było całkowicie bezzasadne już od momentu jego. zgłoszenia powód miał korzystać z dobrodziejstwa art.102 kpc. 'W związku z powyższym, że powód przegrał w 95% powinien on zwróci pozwanemu koszty postępowania w kwocie 2.160 zł. Sąd Okręgowy zmienił zatem na podstawie art. 386 $ L kpe w zw. z art. 391 kpe i art. 98 $ 1 kpk punkt IV zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądził od powoda na rzecz SP - ... w. T. kwotę 2.160 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, oddalając apelację w pozostałej części w myśl art.385 kpc, oraz znosząc wzajemnie koszty procesu za instancję odwoławczą w myśl art.100 kpc. Wobec zniesienia kosztów za instancje odwoławczą Sąd Okręgowy przyznał pełnomocnikowi powoda z urzędu koszty nieopłaconej pomocy prawnej stosowne do wartości przedmiotu zaskarżenia apelacyjnego (429 zł). /SSO Jadwiga Siedlaczek/ /SSO Rafał Krawczyk/ /SSO Katarzyna Borowy/