Wyrok VIA Sad A Ca 1375/09

--- STRONA 1 --- Sygn. akt VIA Sad A Ca 1375/09 _ 1' 1; WYROK mu RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ W IMIE Dnia 15 czerwca 2010 r. peiacyjny w Warszawie VI Wydzia+ Cywilny _ kiadzie" Stefarfiska (spr.) _w s . Przewodniczqcy — Sedzia SA Ewa ' Sniegocka SQdz|a SA Ewa S0 (de|.) Irena P l sekr sad. Kar0Iina’KuI'ibska r w Warszawie ' Sedzia iotrowska Profdkolalnt ' ' .. niu w dniu 15 czerwca 2010 . DO rozpozna rawie _ b Wieziennej W na rozp ' M. K. ktoratowi S+uZ y z powodztwa owemu _Inspe sprawy ' Pafisiwa  Okreg P rzeciwko Skarbowr _ W. o zap+at<§: na skutek apelacji powoda roku Sqdu Okragowego w Warszawie od wy z dnia 10 wrzeénia 2009 r. 4 sygn. akt ll! C 355/O9 4 uchyla zaskarzony wyrok w caioéci i sprawe przekazuje Sqdowi Okregowemu W Warszawie do ponownego rozpbznania; pozostawiajqc temu . Sqdbwi h ostqpowania odwo+awczeg0. _ rozstrzygnieoie 0 kosztac p Sygn. akt VI ACa 1375/09 Sygn. akt VIA Sąd A Ca 1375/09 _ ›' za wYRoK Nru RzEczYPosPoL|'rEJ |=oLsK|E.| W IMIE Dnia 15 czerwca 2010 r. peiacyjny w Warszawie VI Wydział Cywilny _ kładzie' Stefańska (spr.) _w s . Przewodniczący - Sędzia SA Ewa ` Ŝniegocka Sędzia SA Ewa S0 (del.) Irena P I sekr sąd. Karo|inaKuI`ibska r w Warszawie ' Sędzia iotrowska Protokoiannt " ' .. niu w dniu 15 czerwca 2010 . D0 rozpozna rawie _ b Więziennej W na rozp ' M. K. ktoratowi Służ y z powodztwa owemu _Inspe sprawy ' Państwa - Okręg P rzeoiwko Skarbowr _ W. o zapłatę na skutek apelacji powoda roku Sądu Okręgowego w Warszawie od wy z dnia 10 września 2009 r. A sygn. akt III C 355/09 Ą uchyla zaskarżony wyrok w całości i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. pozostawiając temu _ Sądowi h ostępowania odwoławczego. _ rozstrzygnięcie o kosztac p sygn. akt VI Aca 1375/09 --- STRONA 2 --- 2 ' Uzasadnienie Powéd M. K. wnosi1 0 zasqdzenie od pozwanego Skarbu Pafistwa — Okreggowego Inspektoratu Sluzby Wioziennej W W. na jego rzecz kwoty 200.000 21 tytu1em0 zadoééuciynienia za doznane cierpienia fizyczne i psychiczne na skutek traktowania go W sposéb ponizajqcy i nie1udzk_i W zakladzie karnym. Jako podstawo faktyczna, roszczenia powéd Wskaza1 fakt przetrzymywania go W przeludnionej celi, Z nieodpowiednia, Wentylacjq, bez odpowiedniego oéwietlenia, Z ciasnym kqcikiem sanitamym i mozliwoécia, kqpieli raz W tygodniu. Warunki te mia1y spowodowaé u powoda rozstroj organizmu, znaczne pogorszenie wzroku, pobudliwoéé nerwowa, Z napadami agresji, a takze odczucie nienawiéci do Wspoiosadzonych, objawiajqce sic; konfliktern Z otoczeniem. Pozwany Skarb Pafistwa.  Okrogowy Inspektorat Siuzby Wiegziennej W W. Wnosfl o oddalenie powodzfwa. Pozwany przyznal, Ze powéd podczas swoich Wielokrotnych pobytow W zaldadach karnych mog1 przebywaé okresowo W celach o powierzchni ponizej 3 mg na osadzonego, jednakze bylo to zgodne z art. 248 § 1 k.k.w. Pozwany przedstawfl dolmmentacjq obrazujqca, wanmki, W jakich powod odbyWa1 kare; poczgwszy od 2008 r. Wyjaéniajgc, Ze wczeénjejszym ewidencja zaludnienia W celach nie byla prowadzona. __ . Wyrokiem Z dnia 10 WI'Z6§I‘l18[2009 r.< Sa,d Okreggowy W Warszawie oddalil powédztwo, nie obciqzajqc powoda kosztami procesu. Wyrok Sqdu Okrogowego zostai Wydany W oparciu 0 ponizsze ustalenia faktyozne i rozwazania prawne. PoW6d M. K. przebywa1 w_ Areszcie §1edczym W. W okresie od 11 Wrzeénia 2001 r. do 29 paidziernika 2002 11, w Areszcie §1edczym W. 00 4 listopada 2003 r. do 18 grudnia 2003 r._ i‘ od 17 maja 2004 r. do 16 2 ' Uzasadnienie Powód M. K. wnosił o zasądzenie od pozwanego Skarbu Państwa - Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w W. na jego rzecz kwoty 200.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznane cierpienia fizyczne i psychiczne na skutek traktowania go W sposób poniżający i nieludzki W zakładzie karnym. Jako podstawę faktyczną roszczenia powód wskazał fakt przetrzymywania go w przeludnionej celi, z nieodpowiednie, wentylację, bez odpowiedniego oświetlenia, z ciasnym kącikiem sanitarnym i możliwością kąpieli raz W tygodniu. Warunki te miały spowodować u powoda rozstrój organizmu, znaczne pogorszenie wzroku, pobudliwość nerwowe, z napadami agresji, a także odczucie nienawiści do współosadzonych, objawiające się konfiiktem z otoczeniem. Pozwany Skarb Państwa - Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej w W. wnosił o oddalenie powództwa. Pozwany przyznał, że powód podczas swoich wielokrotnych pobytów W zakładach karnych mógł przebywać okresowo W celach o powierzchni ponizej 3 mz na osadzonego, jednakże było to zgodne z art. 248 § 1 k.k.w. Pozwany przedstawił dokumentację obrazująca warunki, W jakich powód odbywał karę począwszy od 2008 r. wyjaśniając, że wcześniejszym ewidencja zaludnienia w celach nie była prowadzona. __ _ Wyrokiem z dnia 10 września`2009 r.‹ Sąd Okręgowy W Warszawie oddalił powództwo, nie obciążając powoda kosztami procesu. Wyrok Sądu Okręgowego został wydany W oparciu o poniższe ustalenia faktyczne i rozważania prawne. Powód M. K. przebywał w Areszcie Śledczym W. w okresie od ll września 2001 f. do 29 pążdziemika 2002 iz, W Areszcie śiedzzym W. od 4 listopada 2003 r. do 18 grudnia 2003 r._ i' od 17 maja 2004 r. do 16 --- STRONA 3 --- 3 paidziernika 2004 r., W Zaldadzie Karnym W. od 7 marca 2005 r. do 5 kwietnia 2005 r., ponownie W Areszcie 8ledczym W. od 9 lutego 2007 r. do 11 czelrwca 2007 r., W Areszcie 81edczym ‘W. od 11 czerwca 2007 1'. do 30 lipca 2007 r., ponownie W Areszcie 8ledczym W. od 30 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz ponownie W Areszcie 81edcZyn1 W. od 31 grudnia 2008 r. i nadal. W, trakcie pobytu powoda W poszczegélnych zaldadach penitencj arnych iloéé oséb osadzonych okresowo byia Wyzsza y od normatywnej iloéci rniejsc W celach, sta,d bywa10, Ze umieszczano W jednej oeli Wiegkszq iloéé oséb od przewidzianej W przepisach. Jednakze Wowozas zarzqd zakladu zawiadamial 0 zaistnia1ej sytuacji sodziego penitencjamego, zgodnie z Wymogami art. 248 § 1 k.k.W. W okresie od 11 czewvca 2007 r. do 30 lipca 2007 r. powod przebywal na. oddziale szpitalnym Aresztu 8ledczego W. i Wowczas miai zapewnionq powierzchnie; mieszkalnq zgodna, z normq. Od dnia 31 grudnia 2008 r. poW6d jest osadzonjr W Aroszcie 81edcZym W.," gdzie przez 20 dni przebywzd W szeéé osob W celi czteroosobowej, nastqpnie przez 15 dni W dwie osoby W celi jednoosobowej oraz przez 13 dni by} W niej Isam. Nastopnie byi W celi czteroosobowej, W ktorej przebyWa1o piociu osadzonych. Zwiegkszone zagegszczenie bylo zastosowane zgodnie z zarzqdzeniem nr (...)¥ dyrektora Aresztu 81edczego W. Z dnia 29 Wrzeénia 2008 r., ktély dopuécfl W szczegélnie uzasadnionych okolicznoéciach umieszczanie osadzonych W Warunkach, W ktorych powierzchnia W oeli przypadajegca na jednqosobe; wynosi mniej niz 3 mg. W dniu 14 czerwca 2007 r. powod zgiosii skarge; na to, Ze by} szykanowany przez oddzialowych dzialu ochrony Aresztu Sledozego W. W ten sposob, Ze um021iWi1i onio innym osadzonym pobicie go W éwietlicy. Tym powod usprawiedliwial dokohanie samouszkodzenia, po ktérym zosta1 przewieziony do Szpitala Aresztu 81edczego W. W sprawie tej Okrggowy 3 października 2004 r., W Zakładzie Karnym W. od 7 marca 2005 r. do 5 kwietnia 2005 r., ponownie' w Areszcie Śledczym W. od 9 lutego 2007 r. do ll czerwca 2007 r., W Areszcie Śledczy1nW. od ll czerwca 2007 r. do 30 lipca 2007 r., ponownie W Areszcie Śledczym W. od 30 lipca 2007 r. do 31 grudnia 2008 r. oraz ponownie W Areszcie Śledczym W. od 31 grudnia 2008 r. i nadal. W, trakcie pobytu powoda w ,poszczególnych zakładach penitencj arnych ilość osób osadzonych okresowo była wyższa i od normatywnej ilości miejsc W celach, stąd bywało, że umieszczane W jednej celi większą ilość osób od przewidzianej W przepisach. Jednakże wówczas zarząd zakładu zawiadatniał 0 zaistniałej sytuacji sędziego penitencjarnego, zgodnie z wymogami art. 248 § 1 k.k.w. W okresie od ll czerwca 2007 r. do 30 lipca 2007 r. powód przebywał na oddziale szpitalnym Aresztu Śledczego W. i wówczas miał zapewnioną powierzchnię mieszkalną zgodną z normą. Od dnia 31 grudnia 2008 r. powód jest osadzony w Areszcie Śledczym W.," gdzie przez 20 dni przebywał W sześć osób W celi czteroosobowej, następnie przez 15 dni W dwie osoby w celi jednoosobowej oraz przez 13 dni był W niej sam. Następnie był W celi czteroosobowej, W której przebywało pięciu osadzonych. Zwiększone zagęszczenie było zastosowane zgodnie z zarządzeniem nr (...)„ dyrektora Aresztu Śledczego W. z dnia 29 września 2008 r., który dopuścił W szczególnie uzasadnionych okolicznościach umieszczanie osadzonych W warunkach, W których powierzchnia W celi przypadająca na jedną "osobę wynosi mniej niż 3 mz. W dniu 14 czerwca 2007 r. powód zgłosił skargę na to, że był szykanowany przez oddziałowych działu ochrony Aresztu Śledczego W. W ten sposób, że umożliwili oni innym osadzonym pobicie go W świetlicy. Tym powód usprawiedliwiał dokonanie samouszkodzenia, po którym został przewieziony do Szpitala Aresztu Śledczego W. W sprawie tej Okręgowy --- STRONA 4 --- 4 Inspektorat Sluzby Wioziennej przeprowadzfl postopowanie Wyjaéniajagze, ktore nie potWierdzi1o stawianyohiprzez powoda zarzutow. Ponadto powod o przedmiotowym zdarzeniu nie poinformowal Wyohowawcow i psychologa, po przetransportowaniu go do Aresztu 81edczego W. Zdaniem Sqdu Okrogowego powod nie Wykazah aby warunki osadzenia W zaldadach penitencjarnych powodowaly naruszenie jego dobr osobistych W postaci godnoéci. Sod I instancji przyznal, Ze niewqtpliwie zapewnienie przez Pafistwo godziwyoh Wanmkow odbywania kary pozbawienia Wolnoéci jest jedna, z podstawowych zasad demokratycznego pafistwa prawnego, co wynika z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polsko mie;dzy11arodoWego paktu praw osobistych i publicznych Z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 1'. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencji 0 ochronie praw oz1oWieka 1 podstawowych Wolnoéci z dnia 4 grudnia 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zni.) staiiowiqcyoh, fie kaida osobd pozbawiona Wolnoéci bodzie traktowana W sposéb humanitarny i 2: poszanowaniem przyrodzonej godnoéci cz1oWieka. Zasady te znajduja, odzwierciedlenie W art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP. Ponadto Wskazal, Ze zgodnie z art. 24 k.c. przeslankg odpowiedzialnoéci za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawnoéé dzia1ania, przez ktora, rozumie sie; dzialanie (zaniechanie) sprzeczne z porzqdkiem prawnym i Zasadami Wsp61Zyoia spo1ecz.neg0. Zdaniem Sqdu Okrogowego kwestionowane przez powoda warunki osadzenia nie byly skutkiem bezprawnego dzia1a;nia pozwanego, zaé powod odbywajgc kars; pozbawienia Wolnoéci powinien liczyé sir; z dolegliwoéciami i podporzqdkowaé sit; zasadom obowiqzujgcym W zaldadach. Powod nie tylko nie Wykazal, lecz nawet nie twierdzih aby funkojonariusze siuzby Wioziennej poétqpowali W stosunku do niego W sposob sprzeczny “z przepisami, bqdi 4 Inspektorat Służby Więziennej przeprowadził postępowanie wyjaśniające, które nie potwierdziło stawianych przez powoda zarzutów. Ponadto powód o przedmiotowym zdarzeniu nie poinformował wychowawców i psychologa, po przetransportowaniu go do Aresztu- Śledczego W. Zdaniem Sądu Okręgowego powód nie wykazał, aby warunki osadzenia W zakładach penitencjarnych powodowały naruszenie jego dóbr osobistych W postaci godności. Sąd I instancji przyznał, że niewątpliwie zapewnienie przez Państwo godziwych warunków odbywania kary pozbawienia wolności jest jedną z podstawowych zasad demokratycznego państwa prawnego, co wynika z art. 10 ust. 1 ratyfikowanego przez Polskę międzynarodowego paktu praw osobistych i publicznych z dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167 i 169) oraz z art. 3 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 grudnia 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) stanowiących, że każda osoba pozbawiona wolności będzie traktowana w sposób humanitarny i z poszanowaniem przyrodzonej godności człowieka. Zasady te znajdują odzwierciedlenie W art. 40, 41 ust. 4 i 47 Konstytucji RP. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 24 k.c. przesłanką odpowiedzialności za naruszenie cudzego dobra osobistego jest bezprawność działania, przez którą rozumie się działanie (zaniechanie) sprzeczne z porządkiem prawnym i zasadami współżycia społecznego. Zdaniem Sądu Okręgowego kwestionowane przez powoda warunki osadzenia nie były skutkiem bezprawnego działania pozwanego, zaś powód odbywając karę pozbawienia wolności powinien liczyć się z dolegliwościami i podporządkować się zasadom obowiązującym w zakładach. Powód nie tylko nie wykazał, lecz nawet nie twierdził, aby funkcjonariusze służby więziennej postępowali W stosunku do niego W sposób sprzeczny 'z przepisami, bądż --- STRONA 5 --- 5 . aby by} przez nich szy1<anoWany.Przede wszystkim powod podn'1os1 zarzut przeludnienia celi, co jest okolicznosoie niespoma, By1o to jednak Wynikiem ogolnej sytuacji W Wieziennictwie, a nie nastepstwem represji Wobec powoda. W ocenie sqdu I instancji stem niezapewniania przez Pafistwo osadzonym minimalnych norm powierzchniowych nie moze byé pennanentny i wymaga. zmiany, lecz W miare rozwoju stosun1<6W gospodarczospohzcznych. Sta,d Said Okregowy uznah Ze pomimo 12 Warunki, W jakich powod przebywa1 W celi moina uznaé za naruszaj gee jego godnosé i prawo do prywatnoéci, to brak jest cechy bezprawnosei dziaiania pozwanego. W sytuacji koniecznosci przekroczenia. dopuszczalnej ilosci osadzonyeh, Dyrektor Aresztu 81edczego Wyda.Wa1 zarzqdzenie zezwalajqce, aby W sytuacj ach szczegolnie uzasadnionych umieszczaé osadzonych W celach o powierzchni mniejszej niz 3 m2 na osobe. Ponadto z za.1<1ada.oh pienitenejarnycli" dokonyWane""by1y inwestycje majqce na celu poprawe Warunkow bytowyoh osadzonyoh, a takze przeprowadzano W nich okresowe kontrole. Dlatego pomimo, Ze Warunki przebywania powoda. W jednostkach penitencj arnych byly niezgodne z obowiqzujqoymi normami, co zwiekszalo dolegliwosé osadzenia, W ooenie sqdu I instanoji, nie mozna postawié pozwanemu zarzutu dopuszczenia sir; bezprawnych zaehowafi naruszajqcych dobra osobiste powoda, co mog1oby uzasadniaé roszczenie o zadoééuczynienie. Sod Okrqgowy pominql Wnioski dowodowe zgioszone przez powoda uzasadniajsc, Ze okolicznosci, na ktore mieliby zeznaé éwiadkowie, sq niesporne. Zdaniem sqdu I instancji wskazani przez powoda swiadkowie mogliby wy1qcznie potwierdzié fakt jego osadzenia W przeludnionych celach, ktora to okolicznosé Wobec przyznania przez pozwanego, nie Wyrnagala dowodu. Natoiniast powod na rozprawie Z__ezna1, 2e nie ma 5 _ aby był przez nich szykanowany. Przede wszystkim powód podniósł zarzut przeludnienia celi, co jest okolicznością niesporną. Było to jednak Wynikiem ogólnej sytuacji w więziennictwie, a nie następstwem represji wobec powoda. W ocenie sądu I instancji stan niezapewniania przez Państwo osadzonym minimalnych norm powierzchniowych nie może być pennanentny i wymaga zmiany, lecz w miarę rozwoju stosunków gospodarcze-społecznych. Stąd Sąd Okręgowy uznał, że pomimo iż warunki, W jakich powód przebywał W celi można uznać za naruszające jego godność i prawo do prywatności, to brak jest cechy bezprawności działania pozwanego. W sytuacji konieczności przekroczenia dopuszczalnej ilości osadzonych, Dyrektor Aresztu Śledczego wydawał zarządzenie zezwalające, aby W sytuacjach szczególnie uzasadnionych umieszczać osadzonych W celach o powierzchni rrmiejszej niz 3 m2 na osobę. Ponadto z zakładach penitencjarnycłi" dokonywane' "były inwestycje mające na celu poprawę warunków bytowych osadzonych, a także przeprowadzane W nich okresowe kontrole. Dlatego pomimo, że warunki przebywania powoda W jednostkach penitencj arnych były niezgodne z obowiązującymi normami, co zwiększało dolegliwość osadzenia, W ocenie sądu I instancji, nie można postawić pozwanemu zarzutu dopuszczenia się bezprawnych zachowań naruszających dobra osobiste powoda, co mogłoby uzasadniać roszczenie o zadośćuczynienie. Sąd Okręgowy pominął wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda uzasadniając, że okoliczności, na które mieliby zeznać świadkowie, są niesporne. Zdaniem sądu I instancji wskazani przez powoda świadkowie mogliby wyłącznie potwierdzić fakt jego osadzenia W _przeludnionych celach, która to okoliczność wobec przyznania przez pozwanego, nie wymagała dowodu. Natomiast powód na rozprawie zeznał, że nie' ma --- STRONA 6 --- 6 zastrzezefi do opieki medycznej i mia1 mozliwosé korzystania z pomooy psychologa, bqdi lekarza, gdy zg1osi1taks potrzebe. Od Wyroku Sqdu Okregowego W Warszawie apelacje Wni6s1 powod M. K. Apelacja, z dnia 23 paidziemika 2009 r. powod zasl<arZy1 wyrok W ca1oéci, Wnoszqc o jego zmiane i uwzglednienie powodztwa, ewentualnje o uchylenie zaskarzonego wyroku i przekazanie sprawy sqdowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokowi Sqdu Okregowego zarzucih  bled W ustaleniaoh faktycznych poprzez przyj eoie, Ze przedstawione doWody nie swiadczs o przebywaniu przez powoda W oelaoh W Warunkach naruszajqcych jego dobra osobiste; '  naruszenie przepisow postepowania poprzez zaniechanie Wyjasnienia Warunkow, W jakieh powod przebywal W celaeh, W tym kwestii szyka;noWan_ia,_pogorszenia Wzroku, rozstroju organizmu; . _.; . 5  .  bezzassdne porniniecie dowodu z zeznafi zawnioskowanych przez powoda swiadkow. Pozwany Skarb Pafistwa  Okregowy Inspektorat S1"uZby Wieziennej W W. nie zajq.1sta.noWiska co do apelacji. Sqd Apelacyjny zwaiyl: . _ Apelaoja powoda zashlguje na uwzglednienie, albowiem ma racje skarzqcy, Ze stan faktyczny sprawy zostal ustalony przez Sqd Okregowy W sposob bardzo ogolny i niedok1adny, co nie pozwala na dokonanie oceny prawnej zgloszonego roszczenia. Przede Wszystkim uzasadniony jest zarzut, Ze sa,d I instancji niezasadnie odda1i1 Wnioski dowjodowe Zg1oszone przez powoda, blednie przyjmujqc, Ze mialy one wykazaé Wy1a,cznie fakt przeludnienia eel, W ktorych przebyWa1 powod, ktora to okolioznosé zosta1_a. przez pozwanego 6 zastrzeżeń do opieki medycznej i miał możliwość korzystania z pomocy psychologa, bądź lekarza, gdy zgłosił taką potrzebę. Od wyroku Sądu Okręgowego W Warszawie apelację wniósł powód M. K. Apelacja z dnia 23 paździemika 2009 r. powód zaskarzył wyrok W całości, wnosząc o jego zmianę i uwzględnienie powództwa, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Wyrokowi Sądu Okręgowego zarzucił: - błąd W ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że przedstawione dowody nie świadczą o przebywaniu przez powoda W celach W warunkach naruszających jego dobra osobiste; ' - naruszenie przepisów postępowania poprzez zaniechanie wyjaśnienia warunków, W jakich powód przebywał W celach, W tym kwestii szykanowan_ia,_pogorszenia wzroku, rozstroju organizmu; _ _.;- _ 5 - _ - bezzasadne pominięcie dowodu z zeznań zawnioskowanych przez powoda świadków. Pozwany Skarb Państwa - Okręgowy Inspektorat Służby Więziennej W W. nie zajął stanowiska co do apelacji. Sąd Apelacyjny zważył: . _ Apelacja powoda zasługuje na uwzględnienie, albowiem ma rację skarżący, że stan faktyczny sprawy został ustalony przez Sąd Okręgowy W sposób bardzo ogólny i niedokładny, co nie pozwala na dokonanie oceny prawnej zgłoszonego roszczenia. Przede wszystkim uzasadniony jest zarzut, że sąd I instancji niezasadnie oddalił Wnioski dowodowe zgłoszone przez powoda, błędnie przyjmując, że miały one wykazać wyłącznie fakt przeludnienia cel, W których przebywał powód, która to okoliczność została przez pozwanego --- STRONA 7 --- 7 przyznana. Tymezasem pismo proeesowe powoda z k. 82 nie Wskazuje tezy dowodowej dla zg1oszonych éwiadkow, zaé Sod Okregowy nie doprowadzil do usunieeia braku formalnego pisma proeesowego poprzez zobowiqzanie powoda do spreeyzowania okolieznosei, na jakie mieliby zeznawaé swiadkowie. Przed dokonaniem tej czynnoéei, sod I instancji nie byi uprawniony do dokonania oeeny przydatnosei Wnioskow dowodowyeh . _‘ powoda do Wyjasnienia istoty sprawy. i Ponadto sod I instaneji za;nieeha1 nawet przeprowadzenia dowodu Z przesluchania stron, ograniezajqe sie do pobieznego infonnaeyjoego Wysluehania powoda, ktory nie wypoWiedzia1 sie eo do '_Wszystkieh okolieznosei podnoszonych W uzasadnieniu pozwu, jak np. braku Wentylaeji, braku swiatla dziennego, ezy braku dostepu do okna. Powod Wyjasnii natomiast, Ze przeludnienie W eelaeh Wystepowalo przez ea1"y okres jego osadzenia, co prowadzi do Wniosku, 2e nie by1o 'o1{o1i'ozi1oseié;'sEeZeg6lfiq i tiwajqcq przez ozas o1<'i"'es1o'ny' (o czym mowa W art. 248 § 1 k.k.W.), leez stanem permanentnym. W tyeh okolieznoéeiaeh naleiy uznae, 2e Wobeo braku dokumentaeji za okres sprzed 2008 r., istotnego zriaczenia nabierajq zeznania swiadkow i powoda eo do stanu zaludnienia kolej nyoh eel, W ktorych przebywal. Jezeli bowiem okolieznoée permanentnego przeludnienia eel potwierdzflaby sie, nalezaioby uznae, Ze przeludniienie to nie by1o zgodne nawet z art. 248 § 1 k.k.W. (nie obowiezujqeym od dnia 6 grudnia 2009 r. na skutek Wyroku Trybunehl Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., sygn. SK 25/07), co przesqdzaloby 0 bezprawnosei dzialania pozwanego niezaleznie od eharakteru pozostalych Warunkow pobytu powoda W eelaeh, takieh jak Wentylaeja, oéwietlenie, ezy stan kqeikow sanitarnyeh. Dlatego konieeznosé przeprowadzenia postepowania dowodowego W ea1osei powoduje, Ze 7 przyznana. Tymczasem pismo procesowe powoda z k. 82 nie Wskazuje tezy dowodowej dla zgłoszonych świadków, zaś Sąd Okręgowy nie doprowadził do usunięcia braku formalnego pisma procesowego poprzez zobowiązanie powoda do sprecyzowania okoliczności, na jakie mieliby zeznawać świadkowie. Przed dokonaniem tej czynności, sąd I instancji nie był uprawniony do dokonania oceny przydatności wniosków dowodowych . _‹ powoda do wyjaśnienia istoty sprawy. i Ponadto sąd I instancji zaniechał nawet przeprowadzenia dowodu z przesłuchania stron, ograniczając się do pobieżnego informacyjnego wysłuchania powoda, który nie wypowiedział się co do 'Wszystkich okoliczności podnoszonych W uzasadnieniu pozwu, jak np. braku wentylacji, braku światła dziennego, czy braku dostępu do okna. Powód wyjaśnił natomiast, że przeludnienie W celach występowało przez cały okres jego osadzenia, co prowadzi do wniosku, że nie było 'ókolicznością'szczególną i trwającą przez czas określony (o czym' mowa W art. 248 § l k.k.w.), lecz stanem permanentnym. W tych okolicznościach należy uznać, że wobec braku dokumentacji za okres sprzed 2008 r., istotnego znaczenia nabierają zeznania świadków i powoda co do stanu zaludnienia kolej nych cel, W których przebywał. Jeżeli bowiem okoliczność permanentnego przeludnienia cel potwierdziłaby się, należałoby uznać, ze przeludnienie to nie było zgodne nawet z art. 248 § 1 k.k.w. (nie obowiązującym od dnia 6 grudnia 2009 r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r., sygn. SK 25/07), co przesądzałoby o bezprawności działania pozwanego niezależnie od charakteru pozostałych Warunków pobytu powoda W celach, takich jak wentylacja, oświetlenie, czy stan kącików sanitarnych. Dlatego konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego W całości powoduje, że --- STRONA 8 --- 8 zaskarzony Wyrok podlega uehyleniu, a sprawa przekazaniu sadowi I instaneji do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznajae sprawe Sad Okregowy dokona szezegotowyeh ustalefi W zakresie zaludnienia i Warunkow panujaeyeh W celaeh, W tym eelu przesluehujae zg1oszonyeh przez powoda swiadkow oraz powoda W eharakterze strony. Na tej podstawie sad I instancji oceni, ezy przeludnienie W eelaeh, W ktoryeh przebywai powod, mia1o charakter Wyjatkowy 1 by1o zgodne z art. 248 § 1 k.1<.w., ezy teZ jako permanentne by1o sprzeezne z prawem. Sad Apelaeyjny W przedmiotowej sprawie podziela bowiem Wyrazony W judykaturze poglad, Ze odroezenie utraty moey obowiazuj aeej art. 248 § 1 k.k.W. wyrokiem Trybuna1u Konstytueyjnego z dnia 26 maja 2008 r. (sygn. SK 25/07) nie daje podstaw do przyjeeia, Ze moze on bye do tego ezasu (tj. do dnia 6 grudnia 2009 r.) stosowany poprzez poWo1anie sie na obowiazek przyjecia kazdej osoby kierowanej do jednostki oraz przekazywanie informaeji o przekroezeniu najnizszej normy sedziemu penitenejamemu. Sposob ten nie spehaia nawet tyeh, uznanyeh za niekonstytueyjne regu1 (per. Wyrok Sadu Apelaeyjnego W Katowieaeh z dnia 22 maja 2009 r., sygn. I ACa 284/09, Lex nr 563072). __ W przypadku stwierdzenia bezprawnosei dzialania pozwanego, Sad Okregowy zbada rozmiar krzywdy powoda i ustali Wysokose naleznego powodowi zadoséuezynienia. Przy tym, sad I instancji powinien mien’: na uwadze, Ze zgodnie z art. 24 k.e. eiezar dowodu W zakresie braku bezprawnoéei dzia1ania obciaza pozwanego, a nie powoda. Powod musi jedynie Wykazaé, Ze We Wskazanym okresie przebyWa1 W przeludnionyeh eelaeh oraz Warunkow istniejaeyeh W1£yCh eelaeh, przy ezym jeZe1i trudnosci dowodowe W tyrn zakresie spowodowane sa postepowaniem pozwanego (brak dokumentaeji W okresie przed 2008 r.), eieiar dowodu przeehodzi na POZWE1I1€gO. _ _ 8 zaskarżony wyrok podlega uchyleniu, a sprawa przekazaniu sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy dokona szczegółowych ustaleń W zakresie zaludnienia i warunków panujących w celach, W tym celu przesłuchując zgłoszonych przez powoda świadków oraz powoda W charakterze strony. Na tej podstawie sąd I instancji oceni, czy przeludnienie W celach, W których przebywał powód, miało charakter wyjątkowy i było zgodne z art. 248 § 1 k.k.w., czy też jako permanentne było sprzeczne z prawem. Sąd Apelacyjny W przedmiotowej sprawie podziela bowiem wyrażony W judykaturze pogląd, że odroczenie utraty mocy obowiązującej art. 248 § 1 k.k.w. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 maja 2008 r. (sygn. SK 25/07) nie daje podstaw do przyjęcia, że może on być do tego czasu (tj. do dnia 6 grudnia 2009 r.) stosowany poprzez powołanie się na obowiązek przyjęcia każdej osoby kierowanej do jednostki oraz przekazywanie informacji o przekroczeniu najniższej normy sędziemu penitencjarnemu. Sposób ten nie spełnia nawet tych, uznanych za niekonstytucyjne reguł (por. Wyrok Sądu Apelacyjnego W Katowicach z dnia 22 maja 2009 r., sygn. I ACa 284/09, Lex nr 563072). __ W przypadku stwierdzenia bezprawności działania pozwanego, Sąd Okręgowy zbada rozmiar krzywdy powoda i ustali Wysokość należnego powodowi zadośćuczynienia. Przy tym, sąd I instancji powinien mieć na uwadze, że zgodnie z art. 24 k.c. ciężar dowodu W zakresie braku bezprawności działania obciąża pozwanego, a nie powoda. Powód musi jedynie wykazać, że We wskazanym okresie przebywał W przeludnionych celach oraz warunków istniejących W tych celach, przy czym jeżeli trudności dowodowe w tym zakresie spowodowane są postępowaniem pozwanego (brak dokumentacji W okresie przed 2008 r.), ciężar dowodu przechodzi na POZWE1I1egO. _ _ --- STRONA 9 --- 9 Podstawa orzeezenia Sadu Apelaeyjnego by1 art. 386 § 4 k.p.e. O kosztaeh postepowania odwolawezego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.e. "3 00’QF'F1E}’i011*1&§Q1‘N6‘p0dp§$y If J 1“? '1. f';\ \ — a 3 i. ia\r\'.'|"E1F(7' .  !..;_‘ . $4 Us:/ms éiftvfriska 9 Podstawą orzeczenia Sądu Apelacyjnego był art. 386 § 4 k.p.c. O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. na 0W9f`fję!e wfaśqíwąpodpşşy 'ř J 1'¬`¦` 'L f"'\ -1 --- "¬ O i. ¦a\r".'|"EĘř(7' < ' !..',_4 Ą F Da/ma Śfšavƒríska